Henrici Martinij Dantiscani ... Anatomia urinae Galenospagyrica. Ex doctrina Hippocratis & Galeni nec non recentiorum, imprimis Theophrasti Paracelsi, & Leonhardi Thurnheuseri, aliorumque chymiatrorum principum scriptis adornata. Cui accessit ejusdem

161쪽

Rubra enim nubecula potest esse signum mediae coctionis, intellige, di cum Coloris & Substititiae bonitate conjuncta sit; etsi, ut recte ad lime Aphorismum Galenus, magis alba quam rubra,ati his ad

huc multo magis enaeorema , ctc.

Quod si autem etiam in substantiast lapsus,profertur Crisis, quatemus scit. longius a perfecta concoctione abest. Ex quibus apparet ratio eorum quae ibidem adfert Galenus, videt. quod cum signum coisctionis apparuisset in undecima, facta sit Crisis aliis in decima quarta,alijs in decima septima. alijs deniq; in vigesima.Non1 v. gr. si in undecima appareat multa Urina, coloris boni & mediocris substantiae cum sedimento rubro, judicabitur in quarta decima, quia ad absolutam concoctionem nihil deest, quam sedimenti color, albus scit. qualis est persccta coctio: Si vero

162쪽

x24 ANATOM URINAE in eadem sitIBinarnulta,boni coloris , sed tenuis cum rubro sedimento, judicabitur in decima septima, quia longius abest a persectaeoncoctione, propter subitantiae tenuitatem: Quodsi denique innita, & boni coloris sed tenuis & cum nubecula, judicabitur in vigesima, quia adhuc longius a concoctione

recedit , ob nubeculam tantum s . non sedimentum &c. Atque haec ita se habent in morbis, qui tardius. moventur. Quodsceleriter admo- ibid. dum morbm moveatur, Utar verbis

Galeni, etiam coloris se cύnsistentia mutatio idonea sunt futura juocat anissigna. Ita i qna tenuis est urina, F mediocriter crassa evadat , er qua alba, si pallida fiat,in lati morbo judicationem praenuntiat. Verum CX

tra limites abrepti sumus, utilitate illecti, & quod haec apud alios non occurrant, sine quibus tamen dignitatem suam tueri Medicus non

potest,

163쪽

potest. Quare inflectimus nunci gradum, &cuin de Calore febrium i putridarum egerimus , jam etiam aliquid de Hecticarum Calore di

cemus.

Calor μειμι hoc differt a Putrido , quod in solidis partibus insidet, proprio scit. fomite gliscens non alieno.Et quia in solidis , severtit in materiam , quae est intra solidas partos; quemadmodum febrium putridarum calor se acceu dit in materiam, quae est intra vasa.

Est autem in solidis partibus humidum triplex, videt. quod partium stamina circumstat, quod in substantiam partium inbibitumesti & quod solidum ipsum conlii

tui quoque veluti glutine substantiae cohaeret; quemadmodum e iam in lucerna triplex est lamnidum, oleum quod ellychnium circumfluit, quod ellychnio imbibi. tum quQ. ellychnii substantia F a conm

164쪽

tig ANATOMIAE URI Nam continetur,quoq; adsumto ellyc nium incineratur. Pro triplici bu-jus humidi absumtione,qua lie'i- ea febris distinguitur,etiamUrinas variare volunt. Nam in prima lis cticae specie,. in qua estervescit &absumitur humidum nutrimentiatiu, Urinam faciunt oleo-appareo rem,in secunda, in qua ros partibus. imbibitus, Oleolam, id est colore& crassitie oleum referentem , ino tertia,& hectica marasmode Gale Prob. V nli in qua gluten continuitatis ab-rimen. simitur α colliquatio solidarum par tam est exactαvere Oleaceam s. icleit ut oleum pinguem.Ita Act artus qui eum sequuntur. De uiatima diximus iupra, eam non dari, authoritate Galent. Huic ergo nunc aliam substituimus, videlicet

4 Oleosam quae est omnigeni colo V ris, nimirum qualis inItide conspicitur, idque nixi experientia&r tione:Experientia quidemTheod.

165쪽

GALENO-SPAGIR. ra H Zuingeri, qui se talem in Francisco Phys Insulano tabescente bis vidisse te- Med. statur. Et ratio suffragatur:nam & Gερ. s. Tartarum & Vitriolum & Urina ipsa, quando elixantur, sub finem exhausto ferme omni humido se- .roso,quod phlegma appellant, v pores in alembicum Elati, tingunt

illum colore variegato, videt. ex

portione salis subtilissimi &levissumi elevati. An tale quid etiam in

corpore exhausto, morbique di turnitate extenuato fiet

De alijs dictum est,eas seri cum rationealimenti, tum seri. Alimen ii quidem, quod ad partes asiluens,

nec perficitur nec ab excrementis liberatur, sed inquinatum exit, quod si diu duret, conclamatum est de salute hominis , ob extremam imbecillitatem, quia jam nec con- itinere quicquam nutrimenti partes possunt. Ratione seri vero, quod a Calore hectico livorem ex

166쪽

/ Τ28 ANATOMIAE URINAE , viridi sive virorem obscurum, extinctum contrahit. Cum enim in hectica sit calor quidem vehemens& acris, cujus ratione sal torretur& tostura virescit, at non vividus ,

sed in agendo subevanescens &quaslamoriens, propter deperdita iam calidi nativi iarmam. , extin- . i ctionis vestigia in sero relinquun- , d sh;t im,unde livescit, quo sensu etiam a '' Galeno dictum existimo: Livi ε' ' color tantum frigiditatis seritin. Et

ex his simul junctis supra oleagia

neam Urinam concinnavimus , quatis in hectica, continuatae praesertim, sunt lethales, ob maximam ut diximus imbecillitatem,quanuialis 'ru's magistralibus , aut Aurs potabili,aut tincturis corallorum, aut , - , se onibus periarum totis possit ,m Reusneri volo. p a δ' Est autem, cum Calor non totum Corpus corripuit, sed partem aliquam occupat, ut in Hectica

167쪽

GALENo-SPAGI R. Cap. n. Iasi. Topica,& in putrida etiam, in qui bus nihil singulare, quam quod la bes initio est minor & signa quoq, talia: Progressione tamen Tot communicantur; Quin& Putrida aliquando inHecticam degenerat, humido videt. corporis exhausto; .Et Hectica cum Putrida conjungi tur , contagio humorum , in qua tunc signa mixta, quae Artifex no- vix conjungere. Quod si Calor hecticus partem corripiat, qua Urinae coctioni destinata ess,ut renes, notabiliora sunt signa, quia in propinquo. Ita Urina oleacea subita &t accumulata, nephritici affectus in is

dicitum cst&c. In his Urinis in Hectica intellige commune est, quod graviter foetent, ob squalorem ac faeculentam cruditatem, sepe morticinum, cum Jam mors injicit manum.

Et ne de alore Pestilenti nihil dicianus:Hic quia validus accendiis ,

168쪽

Wo ANATOMIAE URINAE tur & cum putredine humorum e que insigni. utplurimum conjuni unctus est, vehementer humores agitat,unde &dol capitis oritur,.

Pestiferis febribus familiaris , &. Urina prodit Subjugalis, quae duci,

etiam supra ex Hippocr.conjunximus Et hanc, si multum faereati. Com is Pestilentiae quasi certum signum p. a- esse Cardanus prodidit.

μ' temperie, quatenus ad Concoctiaonem refcrtur :.Consequens ei ut eam. quoque consideremus, qua tenus est instrumentum ministrantium facultatum A ttractricis potissimum & Expultricis,quibus adde &Retentricem nec non Secretricem facultatemia Nam vi Secr tricis,serum vel nonseparatur a reliquis humoribus . in Intemperie frigida;vel citius&copiosius sepa- ratur, quam per naturam debcbat, MCalida. cui sit conjuncta sit cor- . poris,

169쪽

GALENC-SPAGIR. p. n I3Tporis densitas,cum Calor vapora re non possit, liquat & fundit de Copiosam urinam reddit. Retentrix vero ab Intemperie dependet potissimum, quater us cum humiada vel sicca conjungitur. Nam in humida magis relaxatur & imbe-- cillior existit, insicca robustior est & magis adstricta , qua ratione ibi Urina Copiosior provenit, & minus alterata, ob minbrem retenti nem illic minum copiosa, cum mul-- tum ex ea dissipetur, & magis alterata , ob diuturniorem retentionem, evaporantibus partibus subtilioribus,& reliqua urina sic in sedensius coacta &cia Primas hic tenent Attractrix & 'Expultrix facultas, & hae quidem in omnibus partibus , ad quas serum pervenit, maxime vero in iis, in quibus coquitur ,, ut sunt renes&vesica. In Renibus praecipue spectatur Attractrix, quatenus a toto

170쪽

ΠΣ ATOMI E UR1RAVCorpore serosum excrementia ad se derivant. MVesica Expultrix

quatenus urinam tanquam in in

tuta susceptasn & retentam statis. temporum intervallis e corpore

liminat. Quae supra has consistunt, . partes renum tractioni quasi suc- . centuriatae sunt; ex ijs praecipue Jc-- cur, quod avide ab intestinis de . . ventriculo humiditatem exhaurit etiam durante concoctione per quinque illas venas , quae ex illo ad. imum ventriculi perveniunt, ut Cardanus observat. Non ignavisi S ,' autem Lien, qui ilan per vas breve humidum bibit adhuc ex ventriculo,thm per splenicam a jecore copiosum divertit , antequam Chymus perveniat ad Portas. Ab his, duobusUtribus deinde Cor quasi porrecta utrinque manu, hinc a. dextris ) per venam Cavam a jeco

re, illinc asinistris ) per arteriami Mitam aLiene rapit humorem,