장음표시 사용
161쪽
122 Triar esse Ianos Talibus orabat iuvenis r eum nobilIs hospes Parte alia sese Bernardus lumen agebat
Sub matutini iubaris. sedemque petebat 470
Francisci, cui multa animo narranda serebat . Congressi sedere , manus hino inde revincti :Tum prior his aovi maturior orsus : amicis Fraiiciscus dictis patulas dat Cominus aures . Principio ingentem divit in Sator optimus orbem audi dit . et formis tellurem implevit inanem Monstrificis rerum ; jussitque micantibus astris Eisulgere polos; pontique enalbile mutas Squamigerum pecudes aequor versaro natatu ;Aliti unque animae magnum transculpsit inane . 480N c contentus eo squod enim deliinc Gaetera pysset Imperio premere . et relaus dare jura creatis. Nil ilignatus adliuo cxtemplo gnarus ab alta Monte hominem laudens, opus immortale, laborisquo Exircinum dodit ipse sui; tuo in mox novus orbis accepit regem, sceptris, solioιIue potitum.
At si te longa quidem mora) captus fraude coIubri, Excidii inteliae solicis limino regni .
Tum Rex coelicolam, magni Patris una Propago, quaesiturus sum, summo deScondit Olympo. 49 a quin etiam exilii casus miseratus iniquos Λli spernax animae virtus et prodiga magna l)quo raptum patriae sedem revocaret ad altam, Mortem ultro, et diras luit atro in sanguine poenas. quid vero imporium , sceptrique insignia tanti Reddere profuerat, dejectam lue arce silproma Gentem hominum, solio rursum statuisse Superbo ;Ni coelo demissa potens tutela, reductam Servaret, validoque fovens munimine circum Ambirot celsam sedem, et sceptra aurea regni t 50GAt Iion una satis tantis custodia rebus , Non vigil unus erat: non tela imma uia contra
Eumenidum, fragilis clypeus non marcidus ensis,
162쪽
et En e. 12ssussicere, aut tenues potePant consistem vires. Hinc coeli Domitor . Volucruin de gente petitos
Demisit vigiles, assertoresque potentes; qui gonus insolix hominum celsa arce receptum Tutari, atque hostes longe defendore possent . Olli necquicquam segnes data munia complent; Ard sentes ius animis. simul et coelestibus armis, 510
Assidue cum tartareis holla aspera monstris Diacunt : victores se luitur sua gloria. passim
Aligeros: turpes contra infelicis Avsvni Dira caede acies insae , plagisque pudendis , Multa gemuiit Ignominiam , vinctaeque lupatis
Ora fremunt, frustra ius cient sub Cordo surorem . Ni vero invidiae tantas . ivarumque poteStas Immanis domita , et coelesti roboro si acta i Sic caderet; piosas hominum genus omne sub undas .
Devolvi Stygis, et quamprimum manibus imis. 520Siderei videas miscevi lampada solis . i ' ri Non haeo fatidicis vatum monumenta piorum Carminibus tantum melns docuere; sed hausiisse oculis quae dicanu animo tu conde 'sub, imο- Cynthia supremum culmen superat at Olympi ; iEt matutinam iam tum meditatu quieism, ιProna leves currus properabat itingere Iberis Fluctibukr ostonium ineo somno urgebar inerti. Sed vigiles alto versabam pectore curas j H i '
Cum mihi terris um mox visum adstaec iacenti, 530Sublustrem qua pendentis sax ivivida lychni
Est undens' lucem , t nebras Pollebat inanes . idamquct improviso non umbra simillima fumo. Sod vivax species vori , ot consormis imago Anto oculos, medio in thalamo, pulcherrima virga
Constitit r ornatu miro volumina palluct3 .ν
Illam insignibant niveae, quam plurima, flexo 'Illusa argento, percurrens purpura obibat e se iTum circum , qua colla nitent, i suprema smaragdi4
163쪽
124 TRA Ne IscIADos Insertis pallae micat ora, et fulgurat auro . At quoniam atra sinus labes insecerat albos , Fulgoremque auri rutilum foedarat , et ostrum Proluvie immunda, vultum demissa nitentem Moerebat virgo , et lachrymis simul ora rigabat. Dumque gemens, et crebra ciens suspiria ab alto Corde , manu pectus gemina pertundit liu aestum , Deiectoque animo tristis sese increpat ultro ;Improviso adstat coram teterrima Erinnys , Nexibus intorti pectus succincta colubri. Laeva saces, uncum vibrat ardua dextra tridentem; 550
Ora esllant ignes et oculi sumantia jactant
Fulgura ; praecipites capiti pro crine cerasta Dependent ; perque ora vagi , Perque atra retorti Colla gemunt, linguisque humeros, et pectora lambunt. Mox ergo horribili monstrum exitiale puellae Voce ait, insultares: Heus, expectata trifauci Dudum praeda cani, stygioque sacrata profundo ,
quae modo vis manibus te nostris eximet Z aut quam Infelix spem mente secas t via nulla salutis . En ultrix, en dira, adsum scelerum ipsa tuorum . 560
Obscenam nunc ede animam, nune ede nocentem ,
Infidamque suo Regi, Dominoque rebellem :Εde : tace hac stygias ibit detrusa sub undas . Sic dira infrendens quassat caput: ilicet hγdri Concussi gemuere atrum ; linguisque trisulcis ,
'a remulcentes stridentia , nexibus arctis ,
Virginis intentant captivo vincula collo. quin et Dirarum extemplo simul assuit agmen , Assiluit tuo immane ululans, trepidamque puellam Ambiit: igne micat facis haec; illa angue retorto 570 Stridentem attollit dextram; haec praesulget aliena Cuspide; caestus eam gravatet hane immane flagellum.
Centum alias aliacarina premunt, insignia certa
Poenarum. Ergo omnes certatim aver a trementis
liginis ora petunt telis , dictisque lacessunt .
164쪽
Illa squid hoc ultra mollisque, et foemina possetῖ
Divistin implorat opem, et clamorem ad sidera jactat. Audiit orantem coeli Regnator ἔ et ima , Aegide praesulgens, et sormidabilis hasta Aliger insonuit pennis, coramque resuliit . 580Extemplo Eumenides reti O cessere procaces.
Tum sic increpitans tumido levis armiger ore rUnde salt) haec animis tam saova licentia vestris, o pestes, diraeque canes 8 qua lege supernum Pexturbare orbem , nostrosque invadere fines Audetis' Vos ne aethereis e sedibus olim Fulmine dejectae, laedasque insomis Averni Sub tenebras contrusae . impune has Iuminis oras,
Atque iterum adspicitis iucundi sidera coeli quin scelusi) audetis caecas mortalibus aegris 590Ιnsidias struere, et monstris teirere profanis Praecipitate fugam , tenebrasque revisite notas Di fiugere omnes , totumque evanuit agmen e
Una, atque ipsa adeo trepidans, dux essera Erinnyis Distulit effugium, fremitu ius haec edidit atro. suos Ecquid, io, unquam animos linquent odia aspera ve- Ille ne Rex unquam, generi pulcherrima nostro qui decora salii meminisse piget) malus abstulit, iram Exuety Heul ne parum est, summo quod fulmine Olympo Praecipites Erebum nos deturbavit in imum. 600Lt tristes sine luce domos habitare coegit, Aeterno ingentis claudens nos obiice terrae Zquodque etiam invisis aurata sedilia coeli i nobis erepta olim , transcripsit iniquus Terrigenis, ac nosti a homIni modo regia paret P eo dum longa obitis iam tum per saecula poenis, Coelicolum crudele odium , Regisque superbiInjustasque minas, tumidasque exsausimus iras pInsuper heu i nec vos leges, nec jura coercent)En nostras impune domos, et Tartara nigra 6so
Diripitis; nostrisque immania saepe ii phaea
165쪽
ν Raso I se nos Dilata exuviis, coelo super astra localis. At nobis ne regna quidem tutarier armis Nostra dature nostras gentes domitare vetamuri.
Et nunc quid superest qua nos regione potiri
Cogitis y An rursus luc in sporamus, et aSira Rapta, quibus praestant malo fidam Tartara sed in ZEsto autem, ita cc levia osse Pear. si qua astaret a tasNuppliciis positura modum: aut serus impia vester Moliri interdum dextra Rex sulmina ccsset . G20 At frustra hoc animis. votoque optamus inani . Sed tandem furor hic quid fert novus' exc tus ira quid tantum increpitas, probrisque insensus amaris Me petis Z An ne in is otium num, persit P. tentas l. Eripere hanc manibus praedam dignata trium pliis Tam laeda aethereis, conscendet memina coelum tSat lassas aures longis ambagibus, alta voce, morae impatiens, coclithonus excipit Ales; e quippe animus casta divinus inarserat ira dam dedimus: sat s auditum est: absiste. noc ultra 530 Tartareos intende sonos. quid si ista per annos Longos virgo nocens' Fateor, sub pectore gessit
Foedam animam, sontemquo diu, coeloque,vebelloma At tu causa mali, dum te male cauta se lauta CSt; i- ipereos dum tu status , aurain lite nocontem Inspiras, alte sublapsum corde venenum
Lethiserum bibit, et potu se pi oluit atro .
Tartarei patuere doli sera, cedeὶ tuique
Apparent astus olim, insidiaequo retectae. Jam tum illa exactae culpas. et crimina vita 640 Admissa incusat. labes jam rite uelandas, Atque ignominias animae , tristis ima luctu Diluit; et rapti decus immortale pudoris , Multa gemens. nunc te diram execratiar et odit i.
Proinde nitor viden' ut redit jam in pristina pallae ,
Virgineusque decor suffusus ut ore nitescat Z
166쪽
LIE En m. hestat adhuc antino labes, expendete corpus supplicia insectum paulatim longa necesse est; Donec contages excedat funditus omnis . 650 Atque hinc egregio virgo est credenda magistro. vlio duce mulla sci a te variisque exercita 1 Ocnis. Juaecunique exsuperant SCOlorum vostigia, ponat. Audist hoc calliit, hac o nostri sententia Regis. Ales alte juvonisque una coram ilicet adstat Improvisus: euin Circum horrida laena legebat . Laxaque percurretas rudis ilia restis obibat Ad quein si e placido Volucer Iovis oro loquutus . O juvenis praestans animi, tibi creditur uni uaco virgo: tu sdus oris servator, et acer 66 1 Depositi assertor ; donec demissus Olympo Nuntius, huc adsim concredita dona reposcens . Nec plura his r inde attonitamque, atque Ora tPNPn- Des xa obtutu, dextra parconto puellam temΕAcutiens , sensus tactu, metitomque resecit . Trim levis ex oculis tenues secodit in auras cMortalemque aciem si giens. simul astra revisit. Ut boreae cum vasta lues forentibus arvis Ingruit ἔ horrescunt sata laeta , rosaria marcent , irgineas dejecta comas candentia languent 676 Lilia r vitalis tum si Iovis aura savoni Adsiliret, pracsulget honor inox graminis ianitiis. Convestitque recens informes gloria plantas ς Sic , monstris virgo proclii in solicibus actis , Attollit vultus Ilaetos , si Ont inque soronam et Tum iuvenis pedibus proiecta advolvitur imis . Haec me visa ciens, vigilem his torvoribus urget Insopita quies, turbatque, agitatque iacentem; quare, ageduin, Francisce, novum, illiud pectoro vorso; 'Percise consilitiin: alque anilino pol punde quid illud 66θΕxposcat. quid ferro qticat, quo denique tendat. Vidi equidem,.prudens lite tenaci motito notavi; Visaque dii , memori penitus modo condita servo
167쪽
128 ra alter se Ianos Pectoreri coelesiIs quam clara insignIa vIsae
Monstraris, cum tu sublimis ab aggere voces Eminus in populi citcumfusa agmina iactans, Ore tonas divina Patris mandata supremi ;Cumque iter ostendis virtutum, et spernere foeda Dona voluptatis, si audesque . et pocula Circes Monstrificae vitare mones , et rumpere nexus . 690 At vero unum illiad mirum, praeque omnibus unum Observasse juvat, quondam et meminisse iuvabit; quod tibi nec plausu turbae , nec inanibus auris Commovere a Iu Inuin , nec laeto gloria vultu Pollexit surdas blandis rumoribus aures . Nec temere haec, reor, eveniunt: sed ni mea vanis Fallitur auguriis mens , protinus altior ibis , Aligoris invectus equis ἰ maioraquc passim Pertentans , magnos populos, vastumque ciebis Orct orbem et saevo quassabis Tartara pulsu. Ido Ergo operis tanti, quod dehinc molire, laborum
de , quaeso , merne primum exhorresce sodalem ;Neu suge me comitem summis adjungere retius . Est animus coeptis par hoc sub pectore, et ardens Nagnarum contemptor opuin; quique insuper altum. N orte obita. quem tu captas mercetur honorem. Praeterea validique suis com viribus artus , Integrumque aevi, constansque in robore COIPus, Floret inoffenso. naturalique vigore. Nec vero ignavos antehac , turpique veterno Ilo Exigere obductos , vacui consuevimus annos . Non vitare acres, non exhorrere Iabores.
Primum autem squamquam haud huius salis ardua Gloria) proventu quicquid sortuna benigno lacli Desert blanda mihi neque enim sunt tenvia nostri, Scis tu, iura laris; scis ut me dicere suevit
Felicem vulgus; scis ut non esse beatus Hoc uno videar, soboles quod nulla senectam
Solatura domi ludat mihi) suadet egenis
168쪽
Mens elargiri modo certa ; et funditus omnes 720Spargere opes miseris a quo meme deinde caducis Exutuin rebus, dubiae nec casibus ultra Fortunae addictum vae iis stantum igneus ardor Sublimem virtutis agat , celsaque locatum
Arce) hominum curas , Et spes Contemnere vanas. Et summo dueeat paulatim assuescere Coelo . Nec vero siue te quicquam mons inchoat: expers
Con illi non ulla tui me fama sequetur . Tu duco cuncta geram e tibi sese devovet uni Sponte, volo iam uo animus. Tu ne, rogo, desice, neve 730 Dissor opem e eximiis dextram ne subtrahe robus .
Ut tandem his heros sinem dedit ore loquendi, Excipit , et primum iuvenis sic intulit orans .
Summe Parens, Rectorque deum, Sator optimo re- Ecquid ager primo vix dum proscissus aratro irum, Nosior habet segetem jacto vix semine, turgens Surgit ador i messes itiaratae iugera terrae , O Genitor, sic ferre iubest Sed non mea virtus, Non ais, non tu hor haec. mea non seri dextera: rebus
Haud equidem his satis, haud par tantam evolucre 740Major agit virtus: tua vis. lua magna voluntas, mulem: Cuncta a filatis aurae vitalis lumine , Complet. Tu tamen, o Paler, haec sacili, precor, adspice vultu Iliba pilis: iam nunc primas bonus accipe ii tigos: Daque animum invictum, utque opera ad maiora I ara-Nune ultro ad te liospes vortio; Dcc jam tua visu tuuia
Dissimul O. Piimum ne tu modo singe) profecto Uil equidem ignavum de te. nil vilo. nec unquam Indecoremve animum, moresvo habitare sub isto Poctore degeneres veritust sed vivida virtus 7so S inper honoratum. semper te sortibus ausis . Seu dum laeta venit. seu dum sors ingruit atra . Bol tulit insignem. et nullius laudis egontem. Quis vero, quod deinde ardons sub pectore uri fas,
169쪽
330 ν nar et se Ianos At mon tanta quidem sas haeo molimina oblim . Non dare praecipiti tam vasta per aequora tutum Vela noto, invitis coelestum nutibus e at mox Supplicibus votis , precibusquo vocare necessct Si Numina magna desim, veniamque exposcere rebus. 760 His simul auspicibus , nullus labor irritus ibit :Et monstris. quaccumque atrox portendit Erinnys. Terrificis, animos urgebunt mitius olim . Ergo , age squando aer primo iam sudat Eoonore Ievi, stantque ad cantus altaria circum Pura sacerdotes puti, laticemque Lyaeum , Et sacras libant fruges, dum pocula Regis Suprema aetherei instaurant. et numina placant Vicini pariter templi sacra tecta petamus , Poscentos dubiis pacata oracula co piis . 770 Dixerat ἔ unaque ingressi, dolubra subibant di Procumbunt simul ante aras , divosque precantur Interea , dum certa petunt v sponsa deorum , Dum quid ab aethereo mandet Rex altus Olympo
Suspensi expectans, sopor improvisus opacat Attonitum heroem ς naoxquct artus ille resolvit, Alta per obtusos ssensus oblivia pasSus . Ignea vis animi tantum collocta silenti S de micat : tum spectra modis errantia mii Is Multa videt, vocesquρ audit , fruiturquo calore 280 Lucis inacccssa se . et divini luminis aura . At Pater acilio reus co lo ter luce Corus os Dat tonitrus; tii themque obtendens, obii it orbe I'ulgetitem aurato , et radiorum ardonte corona Praescinctum; ac do nui,o cava vox protinus ingens Rcdditur , edie ias monilias sex ordinu trinos.
Ne tu consilium sitivum Pater illius auctor Vorte, Suhasignitum vir prudentissimo. quod nutae Corde laves. Mox divitias labor hic tibi primus)Funditus elargire t inopum manus obvia passi in . 790 Perque vias, peique ampla tibi sora, languet ubique
170쪽
LIBER V. - 13lpauper ubique gemit: tristes, age, comprime luctus. Exilium Inox acre instat , itullisque levandum Olim opibus t nco dehinc vestigia crudus obibit Pero tibi , duplexve premet te penula et nulla
Cura poni subeat: monitus ea forma secundi . Postremo immanis labor hic . t equo acrius ollintiauri t) aetherei vestigia nuda sequentem Te Regis , tua vola sequi non posse neCesso Psi; Sed fraena accipere , atque animo parero volenti 800 Alterius iussis . malaque exsuperare serendo. Vox tantum haeor stupor una heroa, soporque pI'O- Continuo linquunt. Francisco exterritus illo fundus Mox visa oranti, simul ot mandata renarrat . Sustulit ille manus, vultumque ad sidera, grates Persolvens superis: brevibus dehinc talia contra Cunctanti responsa viro sic reddidit, orsus. En tibi rebar enim, nec me spes vana lasellitὶ Aurea nunc cocto , tenues delapsa per auras , Fax itor ostendit ; multaque in luce refulgens , 810 Ducit ad aethereas certo te limite sedes . I. monitus ne sperne sacros: i nune, age. Segnes Rumpe moras et vocat insignis te gloria facti , Clamore ingenti vocat indiga turba r roclude
Nun C Duno ilicsauros: age, lux ae crastina tantuIn
Spectet opus et sed te dives jactura satiget Tota hodie e mora parva, mali tibi causa pericli. Nondum sinis erat monitis, cum providus heros, Expletus mentem divini numinis haustu . Ibat ovans . notique laris iam tecta suhibat . 820 Cotiti titio famuluin simul ad consueta paratris Servitia accurrit coctus ἔ quos sic bonus ultro Aggroditur dominus, dictisque assatur amicis. Hactenus, o fidi neque enim non credita sempeἡ
Crai artim vobis summa est , voraranque mearum,
Verboriarnque fides) animis mea iussa sequuti Demissis , ultro impexium , lacilesque tulistis .