Francisci Mauri hispellatis minoritae Francisciados libri 13. annotationibus historicis et criticis inlustrati a Raphaele Francolinio ... addito nunc primum Hymno Italico Dantis Alighierii in laudem D. Francisci Asisinatis cum selectis variorum atque

발행: 1833년

분량: 528페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

261쪽

Quippe inter densas frondosi culminis umbras. Credunt coelicolam, atque alas vidisse micantes. o quis te Supersilia non jam mox sistat amoena alle λ quis optandam vasta sub rupe quietem Invideat neve acilioreas attingere possis

Obstet delicias 7 Ela: Oxteinplo cape tantae ara

Sedis opes: age, montis ama solatia sacri; Unde animum attollas: magni penetralia coeli Unde in eas; tibi mille Pater spirantibus aurae Ignibus omnipotens Volucrum fovet agmina sanetae. queis etiam sese, manifesta in luce refulgens, Totum indefessis spectandum visibus offert , Immiscetque volens t. sensiisque infusa per omnes Lux asitat turbam, et totos alit ignea coetias. Afiihi, uo fatii viii ramis frondentibus arbor norantes stella A, 'et s ol;s lomperet sestus, 23o Desendatque Ity mes. ot frigora dura, nivesque,

Mox equidem ultro adero; nec te usquam ' in rebus ege-

Dimittam, sessum e. tui me cura relinquet. nis Bina autem primum. excelsa sub rupe locabo Tecta, humiles lite easas: at si dehinc auela tuorum Gens comitum exstirgat, pluresque ex ordine poscatἰΕsto, ipsi iam tuin numexumque. modumque domorum Praecipiant tantum t in cura, laborque saligent. Ilis bonus Orandes animum pulsaverat orsis 'Hospitis: ille pio sth rottulit oro vicissim. 24onem magnam, votique hominum nullius egentem, Nulli non adeo frugi, hono consulis hospes. Mortales ultro cuncti se velle talentur Nosse iter, et summas virtutis scandore sedes ἔPraemiaque alta petunt, animisque ardentibus omnes

Illius exoptant. Quid vero heu, perdita rerum Conditio nostrarum i ) animos vola irrita ludunt Saepe avidosy quid praeda boni tam rara petiti Contingit nobis Z quae sors, quis debita salo Munera, promissumque decus, pactoque deorum 2 m

262쪽

228 vlla se IscI AD AMortali addictum genti, rapit invidus hostis Et tamen e sumina divam Pater optimus arce Intonat assidue , densisque micantia flammis Lumina praemonstrans, acclive ingentis Olympi Sternit iter . panditque aditus ἔ vultuque sereno Mortales coelo invitat , sedesque beatas , nospitia insdue quondam male credita genti objicit. Ignavum nos contra, et sutile vulgus . Fortunaeque palam ludibria vana iocantis . Abnuimus divum certissima munerat fixas 260 Dedignamur opes: animis trist haerere caducis Heu facinusi) juvat usque honis: iuvat utile passim Linquere et damnosis iuvat ultro incumbere Iucris . Hunc , o magne hospes sermonis gratia tanti No tibi nulla) ad te simul, et tua dicta revertor. Si tua vota pater primis discerpsit ab annis, Inviditque tibi laetam , eripuitque quietem ;Si non sorte olim divis sacrata supremis , Servitioque aris , templisque addicta iuventus; Si te praepediunt sociati vincla cubilis e 270 Ne modo , ne, quaeso , desponde ingentia coeli Atriar neu superum iam tu commercia rere Perditat amicitias antiquo foedere iunctas Cognata cum stirpe deam ne desere, neve Ceu desperatas , confractasque, omine deseInfausto. Patet usque pol i, patet omnibus ἰngens Janua siderei. quem non laetissima divam Concilia expectant λ cui non solia aurea circum Sceptriferi Patris, volucres, de more, ministri Expediunt sedes, et conflatura per aevum , 28o Ordine cuique sua , auratis tentoria velis . Assigunt late , magnumque per aethera pandunt'Nempe haud gens usquam, nulloque sub axe reposta Siderei modo dicta sacro de nomine Regis , Justitiaeque tenax, cultrix pia servet honores

Coelicolumὶ jacet ulla hominum . cui limen Olympi

263쪽

Non pateat. Multos, quos ad divortia raptans . Tisiphone immaui jam pridem eluserat astu , - Vipereique adeo loedarat Iabe veneni; . Respexit tandem Genitor bonus aethere ab alto. 290 Iinmundamque animis pollutis, ignibus aurae

Divinae . exussit pestem, ac scelus eluit omne, Aethereos sensus pura sub luce relinquens.

Ilos ne aedes habitare poli , sedesque piorum Incolere addubitas Τ hos tu non rere beatos λ Non ita e sed quamquam ad templum custodia sorti Non illis cecidit, nec sacra evinxit honestas vitta comas, haud exsortes fas credere regni Siderei. Neque enim impurus coelestia liVOr λCorda habet: haud ulli supeism Rex invidet astra: 300 Imo animis o quae divinis, coetibus o quae Laetitia Alituum i quam densa per agmina Crebr1 Inserpunt plausust quam festis maximus aether Exsultat thiasis i simul ut bona sidera gaudenti Dum pater indigetes magno transcribit Olympo.

Aligerumque acies heroum coetibus auget. Quare age, nunc, hospes, spem certam agnosce salutis Coelestes agnosce aditus , divosque faventes. Aude animis: desponsa piis , age . praemia saetis Iam ne dissimul a r ne, quaeso , avertere: passim 310 Cerne , ea sidera diu sim ut Sator altus ab arce Praemonstret, tendasque manu, ac bonus offerat ultro. Interea conceptum animo ne discute votum ἔNe tu, magne hospes. sanctum, atque optabile verte Consilium: vocat insignis te gloria tacti Clamore ingenti: vocat indiga turba: reclude vox; Nunc nunc thesauros: age mandat non hominum haee Rex magnus, Rex nempe deum, honus aetheris Auctor Praecipit) horrentes inopum tege vestibus artuS; I junosque lave; positisque per atria mensis,

Ne pigeat crebro conventum accersere egent m.

Praeterea quo iam non ardor honestior ullus

264쪽

230 ra areola I a nos Te, reor, hospes, agit) -gnis non parcus honores . . 'Coelicolis defee meritos: delubra per urbem i. 4, Pone frequens, arasque sacra, ac simul instrue magnis Muneribus. sestosque dies de nqmine divum Institue. O ipiae sama tuum, quae gloria nomen

Attollet coelo i quam te tua vivida virtus ' u . Civibus insignem quondam dabiti o tilii quantis Laudibus assultans, generosa per oppida ireum, . 330 Perque agros passim, tua facta Hetruria diceti iArdua Coelicolis effulgere rite dicata Adspicient populi cum templa; auctorques per urbem

Tantorum Orandes operum, positor tuo seretur. quamquam autem O moneo, ne tu Popularisus au 41,. .

Ne vulgi mulcere animum . clamore sqqs ni . t l. Votorum tibi enim summi Regnator olympi

Spectator sat erit, tantum, assertorque tuorum . iii Iam vero haec multis. Ecquid mihi tertia dona. Excessere animo Τ praerupti. ne horrida montis 34 Saxa, Lavernicolis male quondam insessa profanis, i Et nemus umbriferum, et caeca antra indicta reli liqμam cum tu oli in ista meis sociis, gentique suturae Postuma si qua mihi ventura sub aetheris auras)Cedere Cuncta velis. nostrosque exire sub his Constituas. At ine lonis sine numine divum iHaud reor his oneras. quid dehinc, si comoda votis Antra, nemus, scopulos, lucos, deserta. latebras

Alta dabunt montis juga nostrisy O mihi rere quicquam optabilius contingere Posset quid aeque 35

Demulcere animum queat ac tua munera nostruis tNe sie alta quidem Parnassi culmina s nee si .

Nulla redarguerent priscos mendacia Vates )Sollicitent; non sic pomaria flava sororum Flesperidum moveant; non sic genialia te inpeΜe capiant, ut saxa trivant, utque antra LavCrnae. Quis vero tibi, magne hospes, quis praemia iactis Aequa tuis reserat Z Primum dignissima, recti

265쪽

Di sempser memorest tua dehinc te maxima habebit Semper honoratum virtus, nec laudis egentem 360 Unquam destituet; sed enim tua dona loquetur

Longa dies: canet Hetruscas ea fama per urbes Ardua, et externas vehet indeseSSa Per Oras. Sed jam ego quid tantis onerans te demoror ultrat Non vox, non praeco, non deerit gratia saetis. Crede viam inveniet rerum certissimus ordo Crede: exsurget enim sandi non fictor inanis, Non levis, at numeris gravibus narrator. Opimas

qui laudes dicat, qui tacta ingentia cantu Attollat coelo. Tantum hic ego pectore toto, 370

Ingentis quem das monumentum, et pignus amoris, Accipio montem, et dostros complector in usus; Natorumque, ac dehinc si qui mea sata sequentur Natorum nati, quibus horrida suadeat ardens Incolere antra animus, lucosque habitare Lavernae. Me vero sese primo cum crastina Eoo Attollens Aurora, polo dimoverit umbram, Et roseam terris lucem, rebusque colorem

Reddiderit) mox hinc digressum, longa necesse est Accipiat via, tanti haudquicquam muneris olim 380

Iinin morein . Sed quas Coelestia sata per oras I, o velint, tristianda meis quae gressibul arva ;Me ne Italas tantum gentes invisere, seu iam . Di magis externos sines, et nos ere mores, Iet notoque acrΘs sub sole haurire labores C sinpellanta adeo incertum est: mihi sed vaga solum, 1 vitia. ii istabilisque obtendunt munia vitae . Hinc reditius ne certa quidem mihi temporae nec te Exigero id sas rere, hospes gratissime; quamquam xliij ta licent de me tibi, quamquam exposcere multa. 39o Et tamen haud frustra nostram sic numina si ment Sancta fidem) spondere ausim, meme hospita rursum

Tocta haec visurum: tunc et scruposa Lavernae

Nubiferae antra mihi lustrandi tempus r ovantem

266쪽

232 Eaar cIs I AD OsTunc' me laeta sinu frondoso culmina montis Accipient.' primum nemora inter densa Colonum. Tu vero interea ne rebuη desce egenis ἰSed strue rupe casas . aut frondea tecta sub alta. Talibus Hetruscum consolabatur amicum

Francisciis. Sol interea solvebat Ibpro 400 Littore de sessos hi jugos , pronusque lavabat

Hesperio sub fonte comas , vultiamque rubentem. Dant mensae Cereris , nox intempesta quietis

Munera ς compositosque sopor suus OCCupat artus. Postera lux primo Franciscum excusserat Ortu.

Impiger e stratis mox sese corripit ille, Sopitumque manu fidum, de more, Lyaenon

Sollicitans: Age, digressos ait) haud breve nos hinc

Poscit iter: labor eximius compellit ad oras EXlernas: tu rumpe moras: nos amat antietis 410 Phoebus equis , rutila perfundens lampade terras. Sic memorans . sdi pra claras hospitis aedes,

Ipsum et moerentem , festinatos Irie Pegi'sessias Orantem, et dextio acceptum sese usque tenentem

Linquebat , multamque dahat lactio Ore salutem. Ceu pater , Eoas longinqua per aequora ponti quaesiturus opes, extremo in littore natis Nune instat monitis, uunc oscula , nunc rapit arctos Amplexus r ciet interea de puppe morantem Navita, jamque sinus pandit, solvitque rudentes. 420Εrgo adeo egressi simul altis moenibus , ambo Festinant heroes iter, cursuque Citato, Transiliuntque cavas valles, montesque S apinos obnixi exsuperant. Coepto non ulla labori Interfusa quies: sulgentem praevia virtus It simul obtendens vultum, sternitque malignas.

Einouitque vias: olli pernicit,us ingens Curripiunt plantis spatium ; Rubicone relicto , Exigui donee libantos flumina Rhoni. Praegelidis eurent deserit corpora lymphis; 430

267쪽

LIBER I x.

Et tu cecropiae sacrata. Bononia, divae,

Heroas pacis coelestia dona ferentes Agnoscas, ultroque pios laeto ore i Meptes. Sol jubar oceano demerserat; atraque suscis Nox terras Complexa alis , Iuceinque , Coloreinque Abstulerat rebus ; somnusque oppresserat altus Cressigerum, volucrumque genus, pictosque colubros; Fluminaque, et sylvae, colles, ager, arva quierant: Tantum indefesso currebant sidera lapsu.

At pater, in morem, Franciscus, ieeta doinorum 440Suffugiens . mollisque tori. dulcisque quietis Dona exhorrescens, herboso in littore Rheni, Sollicitis imo versabat pectore curis Longum iter et et magni simul , externique laboris

Eventum orabat facilem: cum victa sopore i Duro membra solo stravit , tandemque petivitrion importunos desesso Corpore SomnOS. ECCE autem sensus vix prima oblivia passi ;Cum Regina deum squalis Natoque . Patrique Sese ultro spectanda insertὶ adstare jacenti. 450

Et mulcere animi curas sic visa loquendo. quid tu longinquos ardes lustrare recossus 'Quid ve acres tentare paras , vetitosque latiores' Non datur hoe r Natus non his meus annuit orsis. Non Rhodanus . non mitis Arar, non te excitus undisi Fluctisonis Liger expectat; non magnus Iberus , Non Tagus auricomis vocat invidiosus arenis. Gens externa tui sortitus insciae sed quaedam tibi Romano surgens e sanguine passim

Ostentat sese pubes, inopumque sub armis 460Εffulget scis ipse) olim tua rite Capessensaussa, neque alpinas cautes, aditusque vivosos Horrescens. sponte hoe tanto sub fasce laborat. Et nunc aequoreae Partim limosa Garumnae ,

Pirtim Atlantei flaventia littora Baetis Pervadeus, clarae sestina piopaginis urget

268쪽

234 vn arte Iscra BolIncrementa luis castris , sociatque Latinis Barbaricas acies ; longo haud post tempore ducto

Una omnes quas ipse meo snti numine coges Concilium in magnum e tantis formosa Subasis 470 Hospitium dabit ora, ea serviet una catervis . que Tum prolem ipse tuam adspicies, procerumque, ducum-. Et numerum optatum, et praeclara insignia disces. At modo surge, moras rumpe. arva revise Subasi. Sopitum sic Diva monet, monitumque relinquit. Excutitur, gelidoque solo se corripit heros,

Attonitus visis; supplexque ad sidera palmis Sublatis, tali fugientem voce precatur. Diva potens coeli, Genitrix pulcherrima Regis Sideret, thalamique expers, sanctiquo pudoris 480Haud unquam immunis; quae te modo tanta saligat Cura mei t duros ne hodie mihi, Diva, labores

Solatura venis y O, me quocumque vocat is , Sponte sequar e tu parentem me ine accipe iussis, Diva, tuis, arcequo malis, et numinct dextro Adsis, eventuque pio tua dicta secundes . Talibus orabat; Divum sic ore ciebat . Tum vero accersit sidum, ad seseque Lyaenon Accipitc et monitusquo Deae, et visa ordine narrat. Noxque iter incoeptum linquunt, retroque citatum 490 Ad flavum vertunt cursum, celerantquct Subasum.

Interea Latiae pacata per oppida gentes,

Securae martis se mitiis, secura malori moti a. selicisque agitant bona tempora vitae . Namque, ut ab aettiereo divam Pater altus Olympo Despiciens tereas, jam tum placabilis, imas . Et cladem pestis tandem miseratus a erbam .

Finibus Eumenidas superis decedere jussit; tΙIaud mora) continuo populi meliora sequentes sonsilia, in priscos revocant liventia mores 500

Pectora et rursus amant monitus, legesque severas.

Ex illo Superis meriti instaurantur honores:

269쪽

Intermissa diu passim sua Iiba repostae

Accipiunt arae : atque ignes pia dona Cremantes, Aethera sumisco niὸore, et templa vaporant. Franciscus vero neque enim usquam pectore virtv Ardens absistit οῦ non usquam inserpere quicquam Herois dat segne animo) non dura laborum, Non trepidus perterrificos horrescere casus et

quin mentem assueto, san loque aeConsus amor

Et vitae incoeptae curis ardentibus actus , Attollit consestim animum. virosquθ sub imo

Corde cist, stimulatque , hortatuque arrIgit acri . Tune stat Iapygios sacri sortissimus Ales Gargani custos id pridem suaserat, et jam Ardore ingenti saepe illum acciverat ante ἰSaepe et nescio quis cupientem abduxerat error Perlustrare agros e populosque per oppida m3gnos , Perque arva incultos , durosque invisere agrestes LN uritiaque aethereae pacis mandata frequenti Eloquio vulgare : acrique incessor' sontes Verborum increpitu, et vitae monstrare nocentis

Ultrices poenas, durumque aperire quietas Virtutum ad sedes, et clara palatia callem . Pandit mox comiti sido praestabile mentis C Insilium t ille audit, votisque una incitus isdem .

Ultro abitum celerare, morasque abrumpere suadeι Ac veluti hibernis torrens super imbribus auctus , Iam cultum irrumpens agrum et si sorte coloniaqSaxa, trabes, glebasque Putres, ramosque vire lites Praecipiti opponat, raucum sonat objice fractius et Nec inora, parte alia, stridenti spumeris unda , Aggero subsultat rupto , et late obruit arva . Sic pater aethereae Franciscus numinre vocis Permoni tres, sublapsa retro vestigia totquet rEt coeptum abrumpens iter , ignoto lue sub axe Linquens ignotas Hrhes. populosillae ro postos , Fatales sectatur agroS; seseque, labore squa

270쪽

Ergo heros, navi iam tum alta e sede subasi 540Digressus . sido vestigia fida Lyaeno

Una aequante, ibat: qui cum multa ore serebat. Multa animo servanda dabat mandata sub imo rMulta itidem alterno miscent sermone, levantes Taedia longa viae scruposae , acrisque laboris. Jam Marrucinos campos . sontisque Velini . Rosea praetereunt arva, ac saxa aspera linquunt; Prisca Sabinorum stabula , horrentesque recessus. Tec longum, excepti hospitio Samnitidis orae. Demulcent cursum, et paulisper corpora curant. 550 At ne tanta quidem frustra . aut impune viarum Emensi spatia ς haudquicquam labor irritus auram In tenuem prorsum effusus: quippe inclitus heros . Eloquio exardens , passim mandata salutis Sparserat; et virtutis opes, vitaeque nocentis Turpem ignominiam, et poenas monstraverat acres. Scilicet audierant illum alta per oppida gentes Praeclarae: audierat pagana per arva juventus Agrestum, turbaeque nurum , matrumque elioreae: Et tunc Perspicuus , vitreisque subalbidus undis 560 Fucinus, illum ipsum circum piscosa morari Littora , multum illum divina oracula vulgo Spargentem eloquiis audire , animisque vereri. Iam post ter denas succedens nona . quadrigis Purpureis subvecta . polos aurora patentes Lustrarat iubare auricomo; atque ex ordine coeptum Carpebant heroes iter: simul improviso Gargani tandem cum summa cacumina magni Apparent longe. Garganum voce Lyactnos MOX prior ingeminat: supplex , ad sidera palmis 5 0Sublatis , unaque hilaris Franciscus ovanti Assultans comiti , laeto sic ore sequutus, . Salve ingens . salve aethctreum , gratissima Sede Alituum , vertex; salve o mihi saepe cupit .

SEARCH

MENU NAVIGATION