장음표시 사용
131쪽
norum oratione I οζε ἐν προῖν ἀπατελατε, οὐχ δο ν άλγ.υμεν. κατὰ Lib. m. , λον γὰρ M Mνα ἔπασχρον, ae bis, quos in consuctu occidVtia, non adcoquerimur, accidit enim hoc illis jure quodammodo.
a. Sic & ipsi Iurisconsulti Romani, quod saepe ius captivitatis L s. pr. Daevocant, alibi injuriam Zppellant , S qqultati opponunt naturali; & ' '
Seneca servi nomen ex iniuria natum, is id quod saepe accidit respi- ω-xxx M. ciens . Apud Livium quoque Itali retinentes ea, quε Syracusan .s L.XAUDII. bello ademerant, pertinaces ZO ad Obtinendam injuriam appellantur. Dion Pru I ensis cum dixisset, bello captos, si ad suos reduD O LS .sent, libertatem recipere, addit, ι ἀδι- δουλώοντας, ut qui per in
juriam in servituteDilycnt. c) Laetantius de philosophis loquens ἔ cum de ossiciis ad rem mi
litarem pertinentibus disputant, neque od justitiam , neque ad verant virtutem accommodatur rua ymuis oratio, sed ad hanc υιtam moremque
civilem. Idem mox a Romanis ait legitime illatas injurias. III. Primum ergo dicimus , si belli causa iniusta sit , etiamsi bellum solenni modo sulceptum sit, injustos esse 2 i interna in uinstitia omnes actus qui inde nascuntur , ita ut qui scientes tales actus operantur, aut 22 ad eos cooperastur, habendi sint in eorum numero, qui ad regnum coeleste sine Menitentia pervenire non , I possunt . Vera autem poeniteatia , si tempus & copia suppetat , omnino requirit , dὶ ut is , qui damnum dedit , sive interliciendo, sive res corrumpendo, sive prεdas agendo , id ipsum resarciat.
Ideo Deus ej nugat grata sibi esse jujunia eorum , qui non iure captos detinebant i & Ninivitis rex indicens a I iustitium praeci- Jρη ir, impiis is Id quod saepe Meidit) Ut servi
fiant, qui fieri non meruerunt.
2o Ad obtιnendam injuriam Ad retinenda & non reddenda , quae Iur vini earum Probatam quaesivise
GROT. e Lact.in ius Augustinus Vero epistolai v. quae est ad Marcellinum. ac per hoe s terrena isa respubliea Chri ana praeeepta custodiat , etiam ista helia Ane benevolentia non gerentur . Idem de diversis ecclesiae observation thus: apud veros Dei eu tores ratam 1 a bella parata faut . GRON. at luterna inlustrita Quae apud Deum reos faciat, etsi humano
22 Ad eos cooperantur Aut eis adiutorium faciunt.
CRO IV d ut is, qui damnum deit,
e interficiendo, sue res corria e n ado, spe praedas agendo , id i um res,rerat Num. V, 6. Hieronymus ad Rusticunt: nee dissertiar tittionis fenten
tia, o non reddantur ranaversa . Augu
stinus in epistola ad Macedonium, quae est ii v. Si res aliena . propter quam Peccatum es, redi psim o non redditur , psurtentia non agitur ,fea ti&tur. Rutulit Gratianus in causam x I,
e NGat grata si esse Ieiunia eorum, qui non juγου captos detinebant Locus est illustris Esaiae tum , s. 6. 7. ha bes eum graece apud Justinum Martyrem in colloquio cum Tryphone. GRON. 2s d litium praecipit Ferias & vacationem ab omni opere ac negotio obsecrationis causa.
132쪽
pit, ut rapina manus vacuefaciant, et naturae dii tu agno scens, sine tali restitutione poenitentiam fictam & inanem fore. Atque ita
videmus senti se se in non Iud gos tantum S Christianos, sed & f ὶMa
hum et istas. IV. Ad restitutonem autem tenentur, secundum ea quae generaliter a nobis alibi explicata sunt, belli auctores, as sive potestatis iure, sive consilio , de his sei hcet omnibus, quae bellum consequi solent: etiam de insolitis, si quid tale jusserunt aut suaserunt, aut cum impedire possent non impedierunt. Sic & duces tenentur de his, quae suo ductu facta sunt ; & milites in solidum omnes, qui ad actum aliquem communem , Puta urbis incendium , concurrerunt ἰ in asi actibus dividuis pro damno quisque cujus ipse causa unica, aut certe inter causas Dir. V. I. Neque admittendam putem exceptionem, quam nonnulli ad ferunt de his, qui aliis operam navant, si modo in ipsis aliquid haereat culpae; 27 ad restitutionem enim sine dolo culpa sussicit. Sunt, qui videntur existimare res bello captas, etiamsi justi belli causa non adfuerit, reddendas non esse, eo quod bellantes inter se, cum bellum inierunt, ista γῆ capientibus donasse intelligantur. Sed nemo 29 suum Jactare temere praesumitur; & bellum per se longe abest a conti actuum natura . Ut vero pacati populi certi quid ha herent quod sequerentur, nec hello implicarentur inviti, susticiebat introductio 3o externi, de quo diximus, dominii, quod cum interna obligatione restitutionis pote ii consistere . Atque id illi ipsi auctores videntur statuere in jure captivitatis personarum . Ideo Samnites apud Livium , res hostium in praeda captas, qua belli jure nostra ividebantur , remisimus. Videbantur , ait, quia injullum id bellum fuerat, ut jim ante agnoverant Samnites.
Non dissimile est, quod ex contractu sine dolo inito, 3 i cui inest
24. Nattirae ductu Quippe verae religionis ignarus. GROT. f Nou Iu eas tantum Vide
canones Poenitentiales Mosis Mai monidae cap. il , q. a. Et Mosem de Koteti praecepto lubente XUI.
g Mahumeristas Vide Leunclavium
ciunt agminatim, centuriatim, ma-pipulatin, scd singulatim. ar Ad restitutionem Ad restituendum quisque obligatur ipsa possessi ne alieni, aut casu damni dati,etiamsi dolus ejus & prava voluntas non intervenerit. 28 Capienti s donase Res suas misisse in alea in & tac. to pacto constitui Iia , ut id haberent Pars utraque, quini huic aut illi assignareen ars communis & fortuna. 29 Suam jactare I'ro derelicto
o Externi dominii ut eum paterentur esse jure publico dominum, qui res cepit ; quod potuerunt pati,
etsi non solverent conscientiam Uinculo qua Iundam rest i tuendarum.
gi Ctii inest iurequalitas ubi non redditur par Pro pari, quod fieri denbet in legiti no contractu.ra διε
133쪽
3. v I. CAPUT. X. rasin est inqqualitas , jure gentium nascitur facultas qugdam cogendi
eum 32 qui contraxit ad implenda pacta ; nec eo tamen minus, qu plus aequo stipulatus est rem ad aequalitatem reducere ex probi ac pii
VI. I. Sed&, qui damnum ipse non dedit, aut fine omni cul-. Ir pa dedit, sed rem bello injusto captam ab alio penes se habet; te--Μ'
netur eam reddere , quia cur alter ea carere debeat nulla cauis
subest naturaliter justa, non consensus ipsius , non malum merutum, non compensatio. Non aliena ab hac re historia est apud Va-Libori , e. S. lerium Maximum z populus, inquit, Romauus cum P. Clavdivs Camerinos ductu atque auspiciis suis captos sub basta Uendidisset , etsi aerarinmpecunia, sines agris auctos animadvertebat, tamen, quia 3 3 parum liquida side id gestum ab imperatore videbatur , maxima cura m)eonquisitos redemit praedia restituit. Similiter Phocensibus Romanorum
decreto reddita libertas 34 etiam illa publica & qui erepti erant agri. Et postea siὶ Ligures qui a M. Pompilio venditi fuerant, reddi Uotas libra
to emptoribus pretio restituti sunt in libertatem, bona quoque red- xxxv I II,32. di curata. Idem de Abderitis decrevit senatus , addita causa quod D p. lib. Xla injustum bellum illatum iis esset LioaXLII. E. Poterit tamen, si quid sumtus aut operae impendit is , qui rem tenet, deducere tantum, 33 quantum domino valebae adipisci desperatam possessionem , secundum ea quae alibi explicata sunt. quod si rei possessor culpe exsors eam consumpserit aut alienaverit, non tenebitur nisi in quantum censeri potest locupletior fa
an vere hostes fuissent. GROT. h Conqui tos redemit , ct pradia restituit Antonius Tyrios coegit reddere, quae Judaeoriam tene bant. Homines ah eis venditos jussit liberari , bona dominis reddi . Josephus x V. antiquae historiae.Macrinus. Parthis reddidit captivos &praediara, quod causa non fuisset, cur Romani pacem rumperent. Herodianus libro 1 v. in fine . Mahumetes Turca liberari jussit eos , qui fuerant in oppido Sanctae Mariae in Achaia. Cnalcocondylas libro I g Etiam illa publiea J Non tantum, ut privati liberarentur servituis te apud privatos , sed etiam ut reipublicae suae leges redderentur. GROT. i Ligures Vide excerptRPeiresiana Diodori Siculi. GRON. ῖs Quantulo domino Eam summam pecuniae , quana dominus impendere non dubitasset, ut recte
134쪽
L In bello justo actus quosdam in
terna Iustitia carere , quod expo
II. Interfici qui possint secundum
justitiam internam. III. Ob infortunium neminem rectem interfici, ut qui coactι partes se
IV. Nee ob eulpam mediam inter infortunium ct dolum ἔ cujus ua
V. Distinguendos auctores belli ab his qui si quuntur . VI. In ipsis auctoribus distinguendas cauIas probabiles ab improba bilibus . VII. Etiam mortem meritis ho-sibus saepe poenam recte condonari .
VIII. Caυendum , quantum fieri potest, ne innocentes, etiam prἀ- ter propositum , occidantur . Pueris semper pauendum ID minis, nisi quid gravius admiseis rinι ,σsenibus. X. Parcendum ct his, qui sacra
XI. Et agrieolis: XII. Et mereatoribus ae similibus IXIII. Et captis. XIV. Recipiendos, qui se
volunt sub aquis conditιonιbus .
conditione se dediderunt. XVI. Hac ita vera, nisi grave delictam antecesseris οῦ quod quo modo accipiendum. XVII. Delinquentibus ob multitudinem recte parci. XVIII. Non occidendos obsides ,
nisi ipsi deliquerint. XIX. Abstinendum ab omni dimi
Temperamentum circa jus interficiendi in bello justo ILI. I. Ed nec in bello iusto admittendum est, quod dicitur, I i Omnis dat, qui justa negat. Melius Cicero : Sunt et quadam officia etiam adversus eos seruanda, H quabus inauriam acceperis. a enim ulciflendi o puniendi mo
GRON. Omnia dat Effici . ut nihil non liceat in invitum, qui, quod in volentem licere dehet, recusat. a Quadam Melo sunt quaedam humaniter & benigne agenda . GROT. a EF εnim ulciscendi ct puniendi modus Vide quae supra lib. I r, cap.Xx. 6. 2. S 28. & loca Augustini de Chri Rianorum in ipsis bellis benevolentia, quae modo produximus. Aristoteles politi rum V, eap.6. Rarrat asperiores aequo poenas exactas Thebis & Heracleae, ςασιωτnas , factionis studio . Et Thucidides m. T-ώαι με υνι τού poenas juso majores . Tacitus III, annalium et Pompestis gravior remediis . quam delicta erant. Idem eodem li-hro Augustum culpat , quod in P niendis adulteriis clementiam maj rum
135쪽
dus. Idem laudat vetera Romanorum tempora, cum exitus bellorum Q r. M. erant I aut mites, aut necessarii. Crudeles vocat Seneca, qui puniendi causam habent, modum non habent . Aristides Leuctrica primRO: II . de Hem.
sunt sane, possunt etiam , qui se vindicant , injusti esse, si modum excedant. Nam re quidη puniendo progreditur ad id quod iniquum est , secundus est in uria aωον . Sic , Ovidio judice , rex quidam ' '
λde nocentum se nimis u&iscens Oxtitit ipse nocens. a. Plataeenses in Isocratea oratione quaerunt e M δίκαιοῦν ἐφιν
an aluum sit, ob tautula pacata tam graves o inιquas poenas exigeret Idem ille Aristides secunda pro pace ἔ μη τοίνω BF .των ἀωτocii τι
ιιs exactura , sed O Qui sine estiuibus sumenda sit poena, s qui no usi, o quis justus poemarum invius. Laudatur Propertio idinos. FHctor erat quamvis , bin equus in hostefuit. Sed & OvidiOzieri captis austi mus auctor Hostibus imposuit. II. Quando autem justa sit interfectio inde enim nobis incipiendum est in bello usto secundum justitiam interna , , quando non sit, ex us intelligi potest quae capite priano huius in libri
rum suasque ipse Ieges egressus sit. Juvenalis rexigit a temulex in ille dolor plia tiam lex tigi dolori
necisit. Quintilianus t non uis ab ultimo parricidio exigitur paena trans hominem. M. Antoninus imperator ineserente Vulcorio otia Cassii: adizatiamferi-Bam , ne aut exineriptio gravior is aut pam o deuor . Ausoniusοῦ .k.o dictaque 3 ajo
λ a,minnus libro xxv t. Laevitum est ita multos ac mur quam errata. flagit
Merain Del delacia . Similis re apud Agathiam locus libro i II. . . t Aut mites aut necusari, Aut pareebatur victis , aut non oceidebantur duriterve tractabantur , nisa quibus ob graVes causas parci nequi
nim aut aliis rebus laudati aut bene olim de nobis meriti este. Floru& do-Etolis 2, 9. Memane ramus auxilii ineplacuit ignoscere.
s Qui nos iis, Caesar apud Sallust. Catil. s . magis , quid Ie dum foret , quam qtiaci in illos fieri jure
pψsset , quaerebant. Item: sententia ejus non crudelis qMid enim tu tales hommines eruisti heri potest Z sed aliena a repubtica uotra videtur.
vidius tristi uiu i , elegia 3. Ut etia in m miseris pretas , ct in ba se pro Mur.
136쪽
i. t. siti, D. libri nobis explicata sunt . Interiici enim aliquem contingit ex -ν 96. e proposito,aut citra propositum'. Ex proposito juste interiici nemo poteti, nisi aut in paenam justam, aut quatenus 6 absque eo vitam &res nostras tueri non possumus ; quamquam illud ipsum ob res caducas hominem occidere , etiamsi a justitia stricte dicta non abeat , a caritatis tamen lege discedit . Ρc a vero justa ut sit opus est ut ipse qui interficitur deliquerit , & quidem tantum , quod apud aequum judicem mortis supplicio possit vindicari; quao e re eo nunc minus disseremus, quia quicqgid ejus sciri oportet, satis explicatum arbitramur capite de ptassis. III. I. Supra , T cum de supplicibus ageremus sunt autem ut in pace , ita di in bello supplices , di lusuimus ἀχύχημα α ἰκημα, infortunium, O injuriam . Gylis us eo quem ibi citar coepimus Diodori Siculi loco quaerit , 8 utra in classe Athenienses poni debeant, infortunatorum an injustorum ; S pro insortunatis habendos negat qui ultro nulla lacediti iniuria Syracusanis bellum intulis leni ; unde inis cum sponte bellum susceperitu , ferenda quoque ab ipsis belli mala . Infortunatorum exemplum sunt illi , qui 9 non hostili animo apud hostes sunt, quales Athenienses temporibus Muhridaticis , de quibus sic lo-Lib, o ri. quitur Veli ejus Paterculus οῦ si quis hoc rebe avdι tempus, quo in
thetia oppugnatae a Sulla sunt , imputat 3hemensibus , nimium πω ri vetustatisque ignarus es ; adco enim certa Atheniensium in Romanos sidcs fuit , ut Iimper i in omni re , qutiquid sincera fide gereretur , tu Romanι Actica fieri prsdicarent . Caterum tum oppresse Mithridatis armis homines mιferrima conditionis , ram IO ab inimicistinerentur, oppugnabantur 1 I ab amicis, O mimos extra mania , comtib. 22 Ui psti si h Picoici iotra muros habebant . Q ae pars postrema ex Livio sumta videri potest, apud quem indibuis Hispanus corpus duntaxat suum apud Carthaginienses , nimum apud Romari, mimi,. no Rix iis sic. ,2. mira in , ut ait Cicero , omnes , quorum in alterius manu
υιta posita est , saepius cogitant, quid possit is, cujur in citisne ac prcstate jam: , quam Ia quid debeat faccre . idem pro Liga io ἔ tertiam ejὶ tempus , quo post advcntum Vari Afrιca restitu ἰ quod is si ui criminosum, necessitatis crineu est , non votalitatis . R. qu . hoc GRON. 6 Absitie eο Nisi ille de no & praesidio, quod ei dederat Mi-
medio tollatur aut interficiatur. thridates.
I Su cis eum 2, et t. s. M Amieis a L. Cornelio Sulla er, Ut, a tu eliis poni utro num Romanis. ro vel loco haberi. ret 6 id debeat farere Eoque nias Mn hostis aulino Inter hostes eis illunia metuunt, quam ei lfidunt. anorantur non infesti nobis , neque 33 Si es eriminosum si potest a
sponte nocituri. cusari , tanquani in eo culpam a.
137쪽
hoc secutus est Iulianus i n causa Aquilejensium , teste Ammia. no , qui cum paucorum supplicium narrasset , adjicit et residui
omnes I 6 abierunt innoxii quos in certaminum rabiem ca necessitas ege=at non voluntas . Ad Thucydidis locum de Corcyrensium captivis venditis vetus commentator z Tὸ ηιερον πιυς τρῆ
uiguam Graecorum ingeni I οῦ durum enim pης pugnam carios occidere , servos praeseraim , qui non sua voruntate bellum gerunt . Plataeenses an dieta oratione apud Isocratern οῦ η γὰρ ta,rer , αλα ἀναγκασειν- τυ αυτοῖς invia ερον . non volentes , sed coacti illis Lacedaemoniis servivimus . Idem de Griecis aliis: Tops σωμα m yἐν ἐκ rars ἀκν sis Θειν ηναγκουντο , ureras ta ἀνogas με ' --, ησαν . ιllorum s Lacea aemonioriam parce corpore seqvi cogcbantur, animo vobiscum eFant. Heis rodotus de Phocensibus uixerat ζ ἔρι δ υν οὐκ ἐτὰτεν , ἀλλ' ύκ' ἀναγη M. Medorum partes sequebassur , non stu/ise , sed vi necessita- tis in I4 Abierunt innoxii Ill est , pcenpe
immunes. GROT. c metisitas egerat non . luntas . Addit mox et tae enim aeqvilla ιe pensata flatuerat placabatis Impera tor ct Nemens. Thucydides libro III. in oratione Cleonis: o 'τms ὐπώ των ἀναγκασΘενος ἀπέστησαν , συγγνωμην ἔχω ' M.fra illis , qui δε- feceriant a mors , cogente hoste. Contemplatio extremae necesistatis haec dicitur Paulo sententiarum U, tit. . certe enim, ut Synesius ait, ἰσχυρὸνανάγκη πρῆγμα κρω βίαιον res es va-iiaa ac Dro enta necesilas . Juvenalis de Calaguritanis: LMVnam hominum veniam dare , quisve D Moriam Viribus abnueret dira atque imma
Vide de famis necessitate Cassiodorum IK , 13. Pertinax de Laeto &aliis a partierunt inviti Commodo ', sed, ubι habuerunt faeiatiatem , . qno em per voluerunt , Utenderunt . Cassius Clemens apud Taphilinum in rebus
que grum noveram , Da sn parte, .mul. ILquom ille obtinebat, relictus ,sei quod necese exos, pr ente parvii, mn tiri Belitim volens inferre , sed dulianum depellere . Aurelianus Antiochiam inis grestus , ubi multi Zenobiae partes secuti fuerant , aedictum proposuit,
nis ait, scire eos sub hostibus fuisIeinvitos . Nicetas autem , aut continuator scriptae ab eo histritae , de Henrico loquens statre Balduini :
bem ineolebant, eos jussu intersis , quas aranentiam aut grex efflent, non Cor I iam homines gur interficerentur, ρω- fertim taler , stur BDehis non vera rum IDUM , Da vi succubuerant, ne que I ponte eis Paruerant.
138쪽
his . Zeldis , ut Arrianus narrat , pepercit Alexander , μι πρὸrειαν ἔγνωσαν σ-sam αι σοῖο βαρβάροis , quod eoacti fuissent in partibuς barbarorum. Nicolaus Syracusafius apud Diodorum in oratione s
D i υι imp.rantium adam funo militare z quare, sicut par est eos puniri , qui data opera injuriam inferunt , ita aequum es ignosi bis, qui prater voluntatem suam peccant. Sic & apud Livium Syracusani Romanis se purgantes a junt , se metu ac fraude turbatis pacem op-ptessam . similem ob causam Antigonus bellum se cum Cleomene, non cum Spartanis habuisse dicebat. IV. i. Sed notandum eli, inter Is planam injuriam & i5 inerum infortunium medium saepe aliquid intercedere , quod ex utroque quasi conflatum sit , ita ut actio neque mere scientis & volentis , neque mere aut ignorantis , aut inviti diei
a. Aristoteles huic generi nomen posuit ἀρρτ α , latines x7 culpam aliquam liceat dicero . Sic enim ille moralium libro quinto capite decimo οῦ Eorum, qua sponte facimus, alia facimus δε-
tiberato , alia non deliberato . Deliberaιο sieri dicuutur , qus praeuntego ultatione quadam animi fiunt , qIs' vero aliter , indeliberato . Cum .eto domui datio tribus modis in bominam societate contingat, ea, qua ab ignorantia proeest, infoetunium diciι r , ut, si quis eget it quippiam non in quem existimabat, auc quod non pMabat , aus non quo pugabae modo , aut non tali sine ; ut si quis set ferire non hoc instrumento, non bane hominem , aut non baias reι causa eredidis ; sed evenis quod inὰ non proposuerat sibi ; puta υcllicare Pol iς , non vulnerare . aut non hvue , non hoc modo. Ergo , si ita preter id , quo i exspectari potuit, damnum detur , erit inforIunium . At, si ita , ur e ectari ac preυideri aliquo modo potuerit, sed non improbo animo , culpa erit aliqua . ;mam culos assinis eg, qvi I 8 iu o bubet agendi principium; Is qui ve-νo extrae, infelix . At , quoιι ei quis id quod facit , 2o sciens facit , aron tamen deliberato , fatendum est adesse ἔπ)uriam ; ux qus facere hο- amnes solent per irae undiam σ perturbationes frities aut naturales , ous nccιsariai ; nam qui ira commoti larunt oe culpam admittunt , ab
dolus & eulpa omnis ineli. Is Vertim infortunilam Cui nec dolus nce ulla cubpa subest. I Culyais ab quam Erratum. i8 Qtii ia se habet Quem suum ipsius consilium de voluntas malefi- ea meitavit ad nocendum alteri. Oui pero extra Qvi sine eonis filio & voluntate Ledendi , aliud agens inque aliud intentus Iaeuit ta
eto Scienin Deu . nou taman Qui aliunde subito impellitur, priusquam providere possit S prospicere, quale sit , quod agit , tali volens id agat.
139쪽
iniuria non vacant ; neque tamen 2I iniusti, aut improbi dicuntur; at , si quis idem 22 consulto admittat , is vero improbus o injustus recte
3. Merito igitur , . qua per iram fiunt , tensentur non ex prου so fieri ; non eniis incipit is , qui ex ira quid facit , sed is qui iram provocavit atque eo fit, ut sape in judiciis rerum ea modi 23 non facti , sed legitima fiat quUio. Nascitur enim ira ex eo, χε quod quism Urio1e factum existimat . Non ergo. sicut in contractibas , an hoc factum sit disputant ; ibi enim , Ius 27 qua intercesserit oblivio , omnino altera partium improba est , qus fidem non impciet ; sed , auμste factum sit , quod factum est, exHiri volunt. At qui prior struxit residias , nibil ignorans fecit ; quare non mirum 26 si alter sibi iniuriam
factam putat 27 altcr non putat. Est tamen ut oe qui tali ex causatauit, injustus.censeri debeat , si nempe aequalitatιs aut proportionis noris mam excedat, quod reponitur. Sic justus es, qui deliberato juste agit; alioqui )oste agere potes aliquis sponte tantum, non deliberato. q. Caterum eorum, qus non sponte fiunt , alia venia digna sunt , alia minus . d) Venia digna, quae non ab ignoνantibus modo , .sed σ28 ob ignorantiam fiunt At , si qua ab ignorantιbus admittavtur, 29 nec tamen per ignorantiam, sed tali animi morbo , qui eommunes humano naturae fides excedat non digna sunt, quibus ignoscas . Locum sane 'egregium & usus maximi integrum latine posui, quia minus recte verti, ideoque nec satis intelligi solet. . Michael Ephesius eum locum interpretans , ejus 3o quod VM,NGra I Inlusi aut improuei Tacitus de
Germanis as. Verberare servum ac vinculis & opere coercere rarum a
occidere solent , non disciplina &severitate , sed impetu S' ira, ut is
et a consulto Non subito animi motu impulsus. 23 Non facti Disputetur non utrum factum sit, nec ne, sed utrum per leges licuerit nec ne. et4 Quod quis iniuriose. Atque eo jus tibi clatum contra ostendendi. as Qua intercesserat Nili cui exciderat e memoria , quid sacere de
26 Si alter si Ille ; cui structae
sunt insidiae. et Alter non Ille, cui non impletum est promissum, quia id, qui sacere debuit, oblitus est. iGROT. d Venia digna , quae non alignorautibus modo, seu ct ob ignoran- ex tiam fiunt Dionysus Halicarnassen
qui aliis molesti iunt , sive quod oeinctipaverit eos ignorantia , sue quod Oh-livio operuenerit ahqua, is etiam i-Uos , qui mala dunt passi, aequinn s
stire aut cogitare quis non potuit. 29 Nes tameu per ignorantiam J Et tamen hujusmodi , ut sensus com munis ea eveuire posse. cuique dr-
go . Quod expecuri Quod factum est non modo ab ignorante , sed etiam
140쪽
his . Zeldis , ut Arrianus narrat , pepercit Alexander , οτι πρὸσβι αν ἔπι ψαν συστρατασαι τοιο βαρβαροιο , quod coacti fuissent in partibus barbarorum. Nicolaus Syracusasis apud Diodorum in oratione
o i vi impιν antium adactι μοι militare o quare, sicut par est eos puniri , Pi data opera injuriam inferunt , ita aequum es ignosei his, qui prater υoluntatem fisam peccavi. Sic & apud Livium Syracusani Romanis se purgantes ajunt , se metu ac fraude turbatis pacem oppressam . Similem ob causam Antigonus bellum se cum Cleom ne, non cum Spartanis habuisse dicebat. IV. i. Sed notandum eli, inter Is plenam injuriam & r6merum infortunium medium saepe aliquid intercedere , quod ex utroque quasi conflatum sit , ita ut actio neque mere scientis & volentis , neque mere aut ignorantis , aut inriti diei possit. - a. Aristoteles huic generi nomen posuit ἀρραιμι , latine IT culpam aliquam licear dicero . Sic enim ille moralium libro quinto capite decimo ς Eorum , qua sponte facimus , alia facimus de-
Iiberato , alia non deliberato . Deliberala sieri dicuutur , qus praeeunte essultatione quadam animi fiunt , qua' vero aliter , inde liber.uo . Cumargo damni datio trinus modis tu bominam societate contingat, ea, qua ab ignorantia proeest, inso tunium dicit r , ut, si quis egerit quippiam non in quem existimabat, am quod non pGabao , aus non quo putabae modo , aut non tali sine 3 tu si quis se scrire non hoc instrumento, non banc hominem , aut non imius rei causa eredidit Psed evenit quod ime nou proposuerae sibι ; puta vculcare voluis , non vulnerare , aut no , hunc , non hoc mdo. Ergo , si ιta preter id , quod exspectari potuit, damnum detur , erit infortunium . At, si ita , ut eaisectari ac preυideri aliquo modo potuerit, sed non improbo animo , culpa erit aliqua;
aeon tamen deliberato , fatendum est adesse in uriam ἱ ur qus facere hο- tues. Iolent per iracundiam oe per urbationes similes aut naturales , βαι necissaria; nam. qui ira commoti laedant oe culpam admittunt , abGRON. Is Planavi iniuriam cui
dolus & eulpa omnis inest. Is M.frtim infortunirem Cui nec dolus me ulla cuspa subest. Culpam aliquam Erratum.
ipsius consilium ae voluntas malefi- ea incitavie ad nocendum alteri.
rν ovi vero emtra Qui sine consilio & voluntate laedendi , aliud a. gens inque aliud intentus Iaeuit ta
ab Scient faeit , nou tamen Q isiunde subito impellitur , psiu Ruam erovidere possit S prospicere, quale sit , quod agit , cisi volens id agat.