M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

601쪽

incipiant,plem tantoctudio consensuq. offenderint. lQuoniam uos assentationibus, & uenenatis muneribus uenistis. Deprauati, aut corrupti

sunt , quibus persuasum est, foedi um hostem iustissimo bello persequi. At militibus inclusis opem fertis. nihil moror, eos salvos esse, Mire quo lubet, si tantummodo patiuntur perire eum , qui meruit . uuam benigne: itaque inliberalitate Antoni' milites imperatorem reliquerui, ead hostem metu perterriti contuli runt er Posynonstetisset , non Dolabella prius imperatorisuo,

quam Antonius etiam collegae parent et . Concordiae factam esse mentionem scribit, in senatu,& legatos esse consulares quinque. Difficile est credere, eos, qui me praecipitem egerint, aequissimas condiciones ferentem , tamen ex his aliquid remittere cogitantem, putare aliquid moderate aut humane esse facturos . uix etiam uerisimile est , qui iudic uerint hostem Dolabellam ob rectissimum facinus, eosdem nobis parcere posse idem sentientibus. Parum ne uidetur omnium facinorum

sibi cum Dolabella societatem initam confiteri ρ nonne cernitis, ex uno sonte omnia scelera manare φ ipse denique fatetur, hoc quidem satis acute, no posse eos, qui hostem Dolabellam iudicauerint ob recti mum Iacinus , ita erum uidetur Antonio P sibi parcere idem sentienti. quid huic facias, qui haec litteris sememoriari. mandarit, ita bi conuenisse cum Dolabe

602쪽

x x B a K XI ri. ast la, ut ille Trebonium, O ,siposset, etiam Brutum, obsum discruciatos necaret , eademq. adhiberet supplicia nobis ψ conseruandus ciuis cum tam pio, iustoq. foedere. Is etiam queritur, condiciones suas repudiatas, aequas quidem, O verecuridas, ut haberet Gai ha m ultimam, apti mam ad bellum renovandum , instruendumq. prouinciam; ut alaudae in tertia decuria iudicarent, id est, ut perfugium scelerum esset cuturpissimis reip.sordibus; ut a ta sua rata essent, cuius nullum remanet consulatus uestigia. cauebat etiaL. Antonio, qui fuerat aequi us agri priuati Opublici decempedator, Pocula, o Lentone collega.

QDmobrem uos potius animaduertite, trum sit elegantius, & partibus utilius, Trebonii mortem persequi, an Caesaris; & utrum sit aequius, concurrere nos, quo facilius reuia uiscat Pompeianorum caussa toties iugul ta; an consentire, ne ludibrio simus inimie is . Si esset iugulata, numquam exurgeret: quod tibi, tuisq. contingat. Vtrum, inquit, elegantius. atqui hoc bello de elegantia quaeritur. Et partibus utilius. partes ,furiose, dicuntur in foro, in curia . bellum contra patriam nefarium suscepisti: oppugnas Mut, nam: circumsides consulem designatum: bellum contra te duo consules gerunt, cumq. his propraetor Caesar: cuncta contra te Italia armata est: istas tu partes potius, quam a rep. defectionem, uocas ζ Totius c. Trebonu' mortem, quam Caesaris, persequimur.

Trebonil satis persecuti sumui , hoste iudicato Dolabella:

603쪽

bella: Cassuris mors facillime defenditur obliuione, lentio. Sed uidete, quid moliatur. cum mortem Caesaris ulciscendam putat, mortem proponit nou sessorum, qui illam rem gesserunt, sed ijs etiam, qui

non molene tulerunt. Quibus, utri nostrum ceciderint, lucro futurum est. quod spectaculum adhuc ipsa fortuna uitauit, ne uideret unius corporis duas acies, lanista Cicerone,

dimicantes : qui usque eo felix est, ut iisdem

ornamentis deceperint uos , quibus deceptum Caesarem gloriatus est. Tergit in mea maledicta. quasi uero ei pulcherrime priora processe et int: quem ego inustum uerisimis maledictorti notis tradum hominum memoriae sempiternae. Ego lanina ἐ O quidem non insipiens: deteriores enim iligulari cupio, meliores vincere. Vtri ceciderint ,scribitllacro nobis futurum. O praeclarum lucrum, quo te victore, quod dii omen auertant, beata mors eorum sutura sit, qui e uita excesserint seine tormentis. Ame deceptos ait eisdem ornamentis Hirtium, O Caesarem. quod, quaeso, adhuc a me est tributum Hirtio

ornamentum nam Caesari plura, O maiora debentur . Deceptum autem patrem a me Caesarem si ere

audesἐ tu, tu, inquam, illum occimi Lupercalibus: cuius homo ingratissime Flaminit cur reliqumis Sed iam uidete magni, O clari uiri admirabilem grauitatem , atque constantiam. Mihi quidem

constat, nec meam contumeliam , nec meo

rum serre, nec deserere partes , quas Pomper

604쪽

xus Odiuit, nec ueteranos sedibus suis mouetv1 pati, nec singulos ad cruciatum trahi, nec fallere fidem, quam dedi Dolabellae. Omitto I f : dem Dolaberi sanctissimi uiri, deserere homo pius nonpotest . quam fidem ξ an optimi cuiusique caeφtenda q. provinciarumenam quid erat aliud

I nc I do societas eam mullo, non dicam Lepidum aut impium, aut insanu- existimari uelis. Nibilagis.Pa ream Ormare dealtero di cile est Lepto praesertim, Quem ego metuam numquambe nelyenabo, dum sic it. re care te a furore 'dus ut it tutor edementiae lupore Hos quidem se pMmos quaeris: quod uertam

omnino nullum in lingua Latina eri, id Propter tuam Prodere , participem consiliorum . Plan participem ρ cuius memorabilis ac diuina uirtus I

605쪽

si me rectis sensibus euntem dii immortales, ut spero , adiuuerint; uiuam libenter. sin autem athid me fatum manet; praecipio gaudia suppliciorum uestrorum . namque , ii uicti Pompeiani tam insolentes sunt.; uict'res quales futuri sint, uos potius experiemini. Traecipias, licet ,gaudia . non enim tibi cum Pom- peianis ,sed cum uniuersa, bellum est. Omnes tedis , homines; summi, medis, infimi; ciues, peregri

ni; uiri, mulieres; liberi ,serui oderunt. sensimus hoc nuper fallio nuncio, uero propediem sentie res ismae tecum ipse recolis;aequioreanimo, o maior reconsolatione moriere. Denique summa iudicii mei spectat huc , ut meorum iniurias ferre possim, si aut obliuisci uelint ipsi fecisse, aut ulcisci parati sint una nobiscum Caesaris mo tem . Hac Antonii sententia cognita, dubitaturos ne A. Hirtius , C. Pansam consides putatis, quin

ad Antonium transeant ψ Brutum obsideant ἐ Muti nam expugnare cupiant ψ qμid de Pansa, O Hirtio loquari Caesar, gulari pietate adolascens, poteriise tenere, quin D. Bruti anguine poenas patrias persequatur ἐ itaque fecerunt, uti, his litteris I . ctis, ad munitiones propius accederent. quo maior adolescens Caesar, maioreq. deorum immortalium beneficio resp. natus est, qui nullas'ecie paterni no-' minis,nec pietate abduntas umquam enantelligit marimam pietatem conseruatione patriae contineri quod partium certamen esset, piarum omnino nor a

606쪽

eu exstinctum est: Antonius ne potius, Venti- dius partes Caesaris defenderent, quam primum Caesar, adolescenssiumma pietate, O memoria parentissui, deinde Pansa, O Hirtius, qui 'quasi cornua duo tenuerunt Caesaris , tum cum ille uere partes uocabantur ἰ hae uero quae sunt partes, cum alteri fi natus auctoritas, populi, libertas, reip. salus proposita sit, alteris caedes bonorum , urbis, Italiari. partitio in Veniamus aliquando ad clausulam. Legatos uenire non credo . Bene me nouit . bellum

quo ueniat. proposito praesertim exeplo Dolabellae. sanctiores erunt, credo, iure legati, quam duo consules, contra quos arma fert;quam Caesar,cuius patris

famen est; quam consevi designatus, quem oppugnat; quam Mutina, quam obsidet; quam patria, cui ngnemferrumq. minitatur. Cum uenerint; quae postulent, cognoscam . uuiu tu abis in malam pestem, malumq. cruciarum. ad te quisquam ueniat,

nisi Ventidhsmilis ἐ oriens incendium qui reningue

rent, summos uiros misimus;repudiani: nunc in t tam flammam, tamq. inueteratam mittamus, cum

locum tibi reliquum non modo ad 'pacem, sed ne ad deditiomem quidem feceris j Hunc ego epistolam , P. C. non quo illum dignum putarem , recitaui;sed ni confessionibus ipsius omnia patefacta eius paricidia uideretis. Cum hoc pacem M. Lepidus, virornati reus omnibus est uirtutis, es fortunae boni si haec uideret, denique aut uellet, aut fieri posse arbitraretur prius. undis flamma, ut ait poeta nescio quis ;

607쪽

PyΗrI L I P P I C A R v M lvis; prius denique omnia, quam aut cum Antoniis 'rves'. aut cum rep. Antoni redeant in gratiam.mons quaedamsant ista,s portenta, prodigia reip. anoueris ibus suis huic urbi melius est, atque in a-

has , si eri possit, terras demigrare; undi iantonio-

τum anec fanta , nec nomen audia quam illos, Caesaris uirtute elactos, Bruti retentos, intra haec moenia

Midere . optatismum est, uincere: secundum est, nullum casum pro dignitate, O libertate patriae non se avendum putare . quod reliquum est, non est tertium, sed postremum omnium Imaximam turpitudinem suscipere uitae cupiditate. Quae cum ita sint; de mandatis , litterisq. M. Lepidi, uiri clarisimi, Seruilio asesentior; hoc amplius censeo: Magnum Popeium cn. F.pro patri maiorumq. suorum animo,studioq. H in re .suaq. pristina uirtute, industria, uolutatest 'cisse, quod suam, eorumque, quos secum haberet, opea a enatui, populoq. politicitus esset; eamq. rem se tui; populoq. R. gratam, acceptamq. esse;eiq. honor dignitatiq. eam rem fore. hoc uel coniungi cum se hoc S.C. licet,uel seiugi potest,separatimq. perscribi, i Ut proprio S. C. Pompeius collaudatus esse uideatur .

IN M. ANTONIVM PHILIPPI

- I, ut ex litteris,quae recitatae sun P.C, s sceleratis orum hostium exercitum fusum, caesumq. cognoui sic id, quod o v es maxilane optamus, ct ex ea uillaria, quae par

608쪽

ta est, consecutum arbitramur, D, Brutum egressum iam Mutina e e cognouissem: propter cuius periculsi ad saga iliemus,propter eisdem salutem redeundum ad pristinum ueIlitumsine ulla dubitatione censeremia ante uero quam sit ea res, qua auidisme ciuitas exstentat allata; laetitiae usus satis est maximae pra clarissimaeq. pugnae; reditu ad uestitum confectae uictoriae reservate.cofedtio aute huius belli es D. Bruti salus. quae autem est ista sentetia,ut in hodierna diem

uesitus mutetur, deinde cras agati prodeamus ' nos uero,cum semel ad eum,qrsem cupimus optamusque, uestitum redierimus, id agamus, ut eu in perpetuum retineamus. nam hoc quidem cuiqrpe, tum ne diis quidem immortalibus gratum, ab eoru aris, ad quas togati adierimus,ad agasumenda discedere.atque animaduerto,P. C. quosdam huicfaueressent relae:quorum ea mens, idq. consilium est,ut, cum uideantgloriosissimum ilium D. Bruto futuru diem, quo die propter eius salutem redierimus ad uestitum,hunc euructum eripere cupiant, ne memoriae posteritatiq. prodatur, propter unius ciuis periculum populum ad

saga ise,propter eius in salutem redisse ad togas.tο

lite hancinusiam tam prauae sententiae caregam repe rietis. lios uero,P. C. coseruate auctoritatem uestra: manete in sententia: tenete uestra Dcmoria,quod aepe ostendistis,huius totius belli in unius uiri fortissimi et maximi uita positu esse discrimen.ad D. Brutum liberandum legati mi principes ciuitatis, qui it i ho-sthac parricidae denuciarm litur Mutinadscederet c P P eiusdem

609쪽

elassem D. Bruti construandi gratia consulessortiti ad bellum profestus A. Histius: cuius imbecillita te, iualetudinis animi uirtus, es uictoriae cosirmauit rcaesaricum exercitu perse comparato umprimis penibus rep. liberasset,ne quidponeasceleris oriretur , profectus est ad eundem B rutum liberandum , uici - dolorem aliquem domesticum patriae caritate . quid c. Pansa egit aliud dele Iibus habendis,pecuniis cons Fi parandis, S. C. faciendisgrauissimis in Antonium, his cohortandis,populo ad causam libertatis uocado, nisi ut Brutus liberaretur ἐ a quo populus . , quens itas alutem D. Bruti una uoce tepvoscit, ut ea non solum commodis suis, sed etiam necessitati ut tus anteferret . quod lerare nos quidem debemus, P. C.

' aut inibi esse, auriam confectum: sed stet studium rei

conuenit, euentui reseruari; ne aut deorum imm r

talium beneficiumstsinatione praeripuisse , aut uim Drtunaestustitia contem spe uideamur. 'ed quoniamygnificatio uestra satis declarat, quid hac de resentiatis; ad litteras ueniam, quaesunt a consulibus , a

propraetore missae; pauca ante, qu' ad ipses litteras pertineant, dixero,Imbuti sanguine gladi3, P. C. ligionum, exercituumq. nostrorum, vel madefasti 1 irilis, duobus coulum tertio Caesarii proelio si bo Dit ille sanguis,summa militum pietas: nefarium sta 3lus , i ciuium . quousque igitur is, qui omnes hostes i

d A sceleresuperauit, nomine hostis carebit ἐ nisi mucro- nes etiam nostrorum militum tremere uultis,dubites, utrum in ciue, an ius e figantur. Si illi at

610쪽

1- decernitis: hostem non appellatis.gratae vero no strue duis immortalibus gratulationes erunt , gratae uictimae , cum interfecta sit ciuium multitudo. de im probis .inquit, audacibus.nam sic eos appellat clarissimus uir. φ ae sunt urbanarum maledidia litium, non inustae belli internecini notae. testamenta,credo, subiiciunt, aut eliciunt uicinos, aut adolascentulos circumscribunt: his enim uitiis asse Ios,o talibus,mal sos, et audaces appellare cosuetudo solet.bellum inexpiabile infert quattuor collusibus unus ominium latronum taeterrimus: gerit idem bellum cusentis,popu-Dq. om nibus,quamquaU ruit ipse sevis cladibus,

sem,uastitatem,cruciatu, tormenta denunciat: Dolabellae ferum et immane facinus, quod nulla barbaria posset agnoscere , Usuo consilio odium esse testatur squaeq. esset facturus in hac urbe,nisi eum hic ipse Iup piter ab hoc templo, atque moenibus repulisset , d

'clarauit in Parmensiu calamitat quos, optimos ui-ros,honeIlissimosq.homines,maxime cum auctoritate huius ordinis, iratiq. dignitate coniun Io crudelissimis exemplis interemi proludium illuce' portentum, L. Antonius, insigne odium o inium homi- num, uel,si etiam dij oderint, quos opistet, omnium deorsi. Refugit animus,P.C. eaq. dicere reformidat, quae L. Antonius in Parmensium liberis, coniugibus effecerit. quas enim turpitudines Antonis libet er