장음표시 사용
381쪽
mora quiescit, cingitur ab eodem priore Zona rubea de scrLco, in qua dependet bursa purpurea, in qua sunt xx r. sigilla pretiosorum lapidum, & musicus. Qui siquidem electus in illis duabus sedibus site sedere debet, ac si videatur inter duos loctulos jacere, id est ut accumbat inter principis apostolorum primatum Petri, & Pauli doctoris gentium praedicationem. In zona notatur continenria castitatis , in bursa gazophylacium, quo pauperes Christi nutriantur & viduae. In xxx. sigillis x II. apostolorum potestas delignatur: musicus includitur ad percipiendum odorem, ut ait Apostolus: Chrisi bonus odor fumus Deo. In qua secunda sede dum sedet electus, recipit omisnes officiales palatii ad pedes, & postea ad osculum: & dei mde sedens ibidem recipit de manu camerarii denarios argenteos val. x. sol. proves & projicit eos super populum: & hoc
facit tertio, dicendo: Dispersit, dedit pauperιbus, jusitia ejus manet in saeculum seculi. 8o His peractis, ducitur per ipsam porticum sub iconas san-
horum Petri & Pauli apostolorum, quae per mare Romam venerunt nullo ductore, & intrat basilicam S. Laurentii: in qua Postquam peregerit prolixam ante proprium & speciale altara orationem, pergit ad papalem cameram: ubi cum sua volum Late pausaverit, vadit ad mensam. 8I Post haec autem in proxima die Dominica electus cum omnibus ordinibus sacri palatii & nobilibus Romanis vadit affecclesiam beati Petri: ubi ad altare majus, prout in Ordine continetur, ab episcopo Ostiensi specialiter & aliis episcopis de Curia consecratur, hoc addito, quod si forte episcopus Ostie sis praesens non fuerit, archipresbyter Ostiensis seu Veliternus interella debet consecrationi. Qua consecratione finita, prior sancti Laureniti secri palatii ponit palleum super altare, quod ipse prior propria manu debet parare: & statim archidiaco isnus cum secundo diacono dant in manu Pontificis, & solus archidiaconus dicit Pontifici: Accipe pallium, plenitudinem siciliacet pontificalis cleii, ad honorem omnipotentis Deι γ boriosissime Virginis ejus genitricis, m beatorum aposolorum Petri γ P.iuli sanctae Romanae ecclesiae; & nihil alinta Statimque ipse archidiaconus cum priore basilicario aptat idem palleum super Pontificem; & intromissis spinulis aureis tribus ante, & retro, &sinistro latere, in capite quarum sunt innixi tres hyacintini IMIides : α sic ornatus accedit Pontifex ad altare, di ibi cel
382쪽
ORDO ROMANUS XII. Oct. Cencio. 21 3
btat honorifice Missam. Et notandum quod laudes ab archidiacono cum cardinalibus & subdiaconis & strinariis, epistola latina cum graeca, & evangelium latinum cum graeco, & omnes aliae sollemnitates tunc fiunt , sicut in seria secunda post
Pascha.ga Missa autem celebrata, revertitur ad palatium coronatus cum processione & honore arcuum, repraesentatione legis a
Judaeis, & thuribulorum a clericis Romanis, & jactibus tot, dem , & tanta quantitate factis, sicut in praedicta secunda se. ria post Pascha. Sciendumque quod cardinales omnes grae, ci, primicerius cum schola cantorum, praesectus, senatores, judices de advocati, strinarii, praesecti navales, schola crucium , & capellani tale presbyterium & taliter datum accipiunt , quale in die Paschae superius nominatum recipiunt: iubdiaconi autem singuli singulos mel equinos habent: quod tamen non fit in aliqua praedictarum sollemnitatum. Non damtur enim eis, sicut ibidem scriptum plenius invenitur, etiam si xxx. vel amplius essent x II. melechini. Universae etiam scho. lae palatii, clericis Romanis pro thuribulis, Judaeis pro repraesentatione legis, laicis Romanis pro arcu, tale presbyterium datur, & taliter, quale datur in coronationibus aliis domini
Papae. Pincerna insuper & marescallus tam de comestione, quam de aliis donariis remunerantur similiter, excepto quod Capita porcorum a plata non habent, neque elaretum. Fam, lia quoque & curiales presbyterium habent juxta camerarii
83 Si vero electio facta est in ecclesia sancti Petri, post nominationem ducitur electias a duobus cardinalibus cantando Te Deum laudamus ad altare: ubi prostratus postquam adoraverit, ponitur in sede post altare, & ibi episcopos & cardianales , & quos sibi placuerit, recipit ad pedes, & postmodum
ad oscula pacis. Et proxima die Dominica sequenti consecr tur ibidem, cantata Missa cum sollemnitatibus superius nomi natis : & coronatas revertitur ad palatium , factis Omnibus aliis, sicut est superius enarratum, per ordinem. Antequam intrat
palatium, descendit ad sedem stercoratam: ibique sedens, prout moris est . & faeiens iactum ter replicatum , sicut superius dulctuin est, accipitur a cardinalibus , & ducitur per porticum ipsa in ad ecclesiam basilicae Lateranensis: & ascendens sedem
Post altare, recipit canonicos e videm ecclesiae ad pedes, dc
383쪽
deinde ad osculum pacis. Quo facto, pergit ad palatium unque ad sedem sancti Silvestri ι ibique sedet, bc facit omnia in
eodem loco & in antea, sicut dictum eth superiuS, Ordinate. 84 Si autem extra Urbem fuerit electus, & non consecratus;
omnia fiunt ordine supradicto, sive fiat descensus & consecratio ejusdem electi in ecclesia salini Petri, seu in ecclesia Lateranensi idem electus descendat. Ruod ii electus & consecra
tus fuerit extra Urbem, & a porta Latera nenii venerit ad Urbem, omnes Romani clerici occurrunt ei extra Urbem induti , cum crucibus & thuribulis, in processione: & lic intrat ecclesiam Lateranensem, & fiunt alia omnia, sicut superius est enarratum: hoc excepto, quod cum descenderit ad sedem stercoratam, & per porticum vadens ecclesiam Lateranentem intraverit, non statim ascendit ad altare seu ad sedem: sed veniens interius ex choro majori ante cruces, finito Te Deum laudamus, dicit, Adjutorium nostrum in nomine Domini, &c. Sit nomen Domini benedictum, &c. Benedιc ιο Dei Patris Filii, &c. Benedictio Dei omnipotentis Patris σ Filii oe Spiritus ancti deficem
dat super vos, maneat semper. Hoc facto, ducitur ad altare,& prostratus orat: qui postquam oraverit, sedem majorem ascendit, & ibi canonicos ejusdem ecclesiae ad pedes recipiet re ad osculum pacis. Si vero descenderit ad ecclesiam S. Petri consecratus, omnia fiunt sicut in ecclesia Lateranensi, hoc excepto, quod ibi non est sedes stercorata. Et proxima die sequenti, celebrata Missa, non coronatus revertitur ad palatium. Antequam intret ecclesiam, descendit ad sedem stercoratam: ibique sedens, prout est moris, & faciens jactum, sicut superius est narratum, accipitur a priore Lateranensi &Cum uno cardinale, & ducitur per porticum ad ecclesiam: dc omnia fiunt, sicut superius est notatum. 33 Sciendum vero quod presbyterium scholarum non ita datur, sicut si fuerit consecratus in Urbe. De presbyterio enim
eorum tunc medietas resecatur, exceptis Iudaeis & clericis, Urbis, & adextratoribus. Prieterea senatores Urbis dominum Papam debent adextrare, sive venerit consecratus , sive non consecratus, a porta civitatis usque ad locum, ubi suerit descensus: sive descenderit ad ecclesiam Lateranensem, sive ad ecclesiam beati Petri: in remuneratione cujus servitii x. sol. pro equo debent habere. Verunitamen schola adextratorum debet habere ra. sol.
384쪽
Juramentum senatorum Urbis.16 Ego N. urbis Romae senator ab hac hora in antea fide inlis ero tibi domino meo Papae Urbano. Non ero in facto, α
neque in consilio, neque in consensu, ut perdas vitam, aut mem-αhrum, aut capiaris mala captione. Consilium quod mihi cre-α des per te, vel per litteras aut nuntium, me sciente ad damnum αtuum nulli pandam. Tuum certum damnum si scivero, pro αpolle meo illud impediam. Quod si per me impedire non po αtero , illud tibi significabo per meipsum, vel per litteras aut αnuntium, seu talem personam, de qua pro certo credam , quod αillud tibi debeat fideliter insinuare. Papatum Romanum & re galia beati Petri quae habes ad retinendum & desendendum; αquae Vero non habes, ad recuperandum, & recuperata ad reti- innendum & defendendum, contra omnes homines adjutor, ae ero secundum posse ac scire meum; nominatim autem sanctum αPetrum, urbem Romanam, civitatem Leoninam, transtybe-αrim, insulam, castellum Crescentii, lanctam Mariam Rotun-αdam, senatum, monetam , honores & dignitates Urbis, por-αtum Ostiensem, & tenimentum Tusculani, & generaliter om-αnia regalia intra Urbem & extra. Cardinalibus, familiis tuis, α&eorum venientibus ad Romanam ecclesiam, morantibus apud recam , & recedentibus ab ea , plenam & veram securitatem αPraestabo. Haec omnia juro me observaturum bona fide, sic me αDeus adjuvet & haec sancta Dei evangelia. ἄ87 Cum datur procuratio, si merit cancellarius de parte carindinalium, recipiat de duobus cardinalibus, sive in denariis, sive in victualibus detur : si vcro non fuerit canccllarius, de tota procuratione communiter de parte domini Papae & cardinalium pro duobus cardinalibus cancellaria recipiat, si detur invictualibus. Sed si detur in denariis , tunc cancellaria pro uno tantum cardinali recipiat, sed de parie tantummodo cardinalis. XLIX. ordo ad benedicendum Imperatorem, quando
38 In nomine Christi promitto, spondeo atque polliceor
a Fusior & Aistinctior est Ordo apud Onustium Panviatum: at satius visum ea dicem nostium, uti iacet, exhibere.
385쪽
a, ego N. Imperator coram Deo & beato Petro, me protectorem in a & desenχrem esse, &c. 89 Dehinc orationem primam debet dicere Albanensia episcopus ante portam argenteam hasilicae S. Petri.
Deus in cujus manu corda sunt Re um, inclina ad preces bu- militatis nostrae aures misericordia tua, oe Imperatori nosero Mfamulo tuo regnum tuae appone sapientia: ut hausis de tuo fonte consiliis , m tibi placeat, σ super omnia regna praecellat, &c. Orationem vero secundam debet episcopus Portuensis recbitare inter ecclesiam beati Petri in medio rotae.
Deus inenarrabilis auctor mundi, conditor generis humani, gube nator imperii, confirmator regni, qui ex utero 'delis amici tui patriarchae nosri Abrahae praelitisi Regem saeculis futuris ; tu praesentem Regem hunc cum exercitu suo per interventionem omnium Sancitorum tu rum uberi benedictione locupleta , o in folium regni Arma sabilitate connecte. Visita eum, scias Mysen in rubo, Jesu Nave in proelio, Gedeon in arro, Samuelem in templo , oe illi eum ben dictione. ...... ac sapientia tua perfunde, quam beatus David in psalterio, Salomon filius ejus re renuntiante percepit e caelo. Sis ei contra acies inimicorum lorica, in adversis galea, in prosteris in protectione et petis sempiternus. Praesa ut illi gentes teneant Ddem , proceres sui habeant pacem, diligant caritatem , absineant se a cupiditate, loquantur jusιtiam, cu odiant veritatem : ω ita populus ille..... eoalitus benedictione aeremitatis . sempeν maneant tripudiantes in pace victores, quod ipse praesare dignetur. po Deinde vadit ante consessionem beati Petri apostoli, &prosternat se pronum in terram I & archidiaconus faciat letaniam. Qua finita, episcopus Ostiensis ungat ei de oleo exorci. zato brachium dextrum & inter scapulas, & dicat hanc ora
Domine Deus omnipotens, esus est omnis potestas ct dignitas, te supplici devotione atque humillima prece deposcimus, ut huic famulo tuo trosperum Imperatoriae dignitatis concedas esse tum, ut in sua disi
s Ladcae late verba ab Henrico I. Imperatore dicta resert Dit rus initio lib. v I.
386쪽
positione confluuio ad regendam ecclesiam tuam functam nihil ei praesentia inciant, futuraque non obsistunt : sed insipirante sancti Spiritus dono, populum Hi subditum aequo justitia libramine rogere valeat, oe in omnibus operibus suis te semper timeat, tibi ju iter placere contendat. Per Dominum, &c. Sequitur alia oratio, Deus Dei situs Jesus-Christus Dominus noster, qui a Patre oleo exul tationis accinctus es prae participibus μή is , ipse per praes item sacri uneuminis effusionem Spiritus paracliti siler caput tuum infundae benedictiorum, eamdem usique ad interiora cordis tui penstrare faciat: quatenus hoc vi ili ct tractabili dono in vi de percipere . temporali regno justis miserationibus auecutis aeternaliter cum eo regnare merearis, qui solus Ane peccato vivit O' regnat cum Deo Patre in unitate Spiritus, dcc. pr Demum vero Pontifex Romanus sursum altare imponit ei diadema , in eo dicens : Accipe sinum gloriae, in nomine P tris, m Filii, ω Spiritussancti, ut spreto antiquo bose, spreti que contagiis viriorum omnium , sc judicium oe justitiam diluas , O ita miseericorditer vivas, ut ab ipso Domino nostra yesse riso ioconsortio sanctorum aeterni regni coronam percipere merearis. Qui cum Patre oe sancto Spiritu vivit, dcc.
altaris sancti Salvatoris, quid scilicet clericis ejusdem
ecclesie, vel ipsi ecclesie competat, de medietate scilicet episcoporum. IN primis in Nativitate Domini ecclesia debet condiri b: de
duo paria facularum, unum ante altare, dc aliud in lectorio; dc quattuor denarii mansionariis dari debent. In festo sancti Johannis Evangelistae ecclesia condiatur; δcuna aquaricia olei ad fontes; dc quod supererit, sit ecclesiae: dc duodecim denarii Papienses clericis, dc vinum ad potandum ante vigiliam: dc tria paria secularum, unum clericis , dc aliud acolythis: dc si desunt acolythi, sunt clericorum cc
a Iloe ex eodice Ceneti eruit onustius, i b Nempe lassitu de odoribus, ut quid o nosque ex ipso Onustio. t ridetur.
387쪽
clesiae; aliud ad Missam. In Dominica prima Quadragesimae ecclesia debet eondirit& quattuor denarii mansionariis, & par facularum ad Millam; dc
f pti, ressidua fiant de clericis , si deest acolythus. A Dominica prima usque in octavam Pentecostes quotidia dcbent habere mansionarii unum caput de communi: in sabbato vero pro emundatione ecclesiae tria capita. Feria quarta in hebdomada quarta, quando clerici vadunt Cum cruce per coemeteria ad sanctum Paulum & ad sanctam Anastasiam, totum altare est clericorum, donec crux egrediturae deportatur: aut, sit clericis placuerit, panem, & vinum , α pisces inde habeant ad b coenam. In Dominica Palmarum condiatur ecclesia: & quattuor denarii mansionariis, dc par facularum ad Missam. In Coena Domini similiter etiam quattuor denarii mansi nariis, & unum pro ablutione ampullarum & alia praepar
In Sabbato sancto par facularum ad Missam , & precium Inundationis paradisi & chrismatis, & porticus clausae :& ecclesia condiatur. In die sancto Paschae par facularum ad Vesperas. Feria secunda similiter. Sabbato in Albis debet condiri ecclesia; &pat facularum ad Missam 3 & quattuor denarii mansionurit S. In Litania majori, donec crux vadit & reflit, torti. 't altarest clericorum , unde debent habere pisces seria tertia, panem& vinum, ova & caseum.
In fabbato sancto Pentecostes par facularum ad Missam ; Munum denarium illis, qui flores super dominum Papam jactant:& ccclesia condiatur more solito. In Nativitate sancti Johannis Baptistae ecclesia principaliter condiatur; & duodecim denarii, & una libra olibani , Munum rotulum de cereis Graecis, & xv m. denarii cantoribas, & una aquaricia olei ad fontes, & septem paria facul rum , & unam libram pro pari, unum acolythis , aliud Graecis; aliud ante altare ad sontes, alia vero ad Missam : quae omnia sunt clericorum, si curia deest: & quattuor denarii man
a Petrus Millius supra, tria ea M, tres 1 quae in Quadragesima sumenda erat ad
3 nefas Interpretatur. t Vesperam.
. Hic cara vocatur uua illa resectio. l
388쪽
sonariis, & vinum ad potum ' ante vigiliam omnibus clericis, graecis & latinis. In vigilia sancti Petri vinum ad potum clericis ante vigi- Iiam. In vigilia sancti Pauli similiter. In vigilia sanctorum Pancratii & Venantii martyrum, sanctarum Rusinae & Secundae sit
In Assumptione sanctae Mariae ecclesia conditur ; & vinum ante vigiliam clericis : α sex paria facularum, & quattuor de narii mantionariis. In vigilia sancti Laurentii vinum ante vigillam. In Decollatione sancti Johannis ecclesia condiatur, & vinum
ante vigiliam. In Exaltatione sanctae Crucis ecclesia condiatur; εc par facula riam ad Missam, & quattuor denarii mansionariis . & vinum cle
ricis: & ab ista festivitate usque in octavam sancti Martini quotidie mansionarii habent duo capita. In sollemnitate sancti Salvatoris ecclesia debet condiri: Msex paria facularum , unum cubiculariis , aliud acolythis; aliud ante altare, aliud in lectorio ; aliud ad Missam, aliud clericis;& duodecim denarii clericis, & quattuor mansionariis 3 & una aquaricia vini ante vigiliam : & omnia residua facularum de nocte & de MiIIa sunt clericorum, si acolythi
Per totum annum debet habere ecclesia de medietate alta ris, videlicet episcoporum, oleum quotidie ad xv. lampades Iuna ad absidam, uri. ante altare, una ante grandem imagi nem super columnas aereas, quinque in crate, una ante imais
ginem sanctae Mariae, quae est super horologium. Et funes ad appendendum candelas, & tintinnabula aenea, & olib num quotidie ad Missas, & in nocte candelas ad lectiones &psalmos & accendendas lampades & ' quaerendum ecclesiam . s. simcienter. Et in omnibus stationibus, quando dominus P pa descendit celebrare Missam, subministratur de altari vinum ad sacrificium & communicandum : & tunc oblatio alistaris desuper est scholarum, & inserius clericorum ecclesiae. Omnes b citaturae, tam aliaris, quam imaginum, clericorum
sunt. a Sie in vigiliis passim datur vinum ante i 1 An eineturae pro illis ornamentis ivigiliam, quod coenulae nostrae quoddam i quibus cingunt imagines. Praeludium est. t
389쪽
Consuetudo etiam cst clericorum, ut quando curam sacIunt altari, secundum tempus procurentur, & inde accipiant dena- Iium unum Papiensem. Pro abluendis quoque vel resarciendis pannis vel cortinis ecclesiae, clavibus di ostiis, precium datur de altari de medietate episcoporum. Omnes Iampades & baciles canonicorum sunt. Omnes oblationes, quae veniunt ad manus episcopi hebdomadarii altaris majoris, medietas est ipsius epi- scopi, & medietas canonicorum, praeterquam de pane & vino, quod est canonicorum f Lumas In Natale Domini de medietate episcoporum duas ' Iaumas
de meriis pro ecclesia : dc similiter in Resurrectione, Natali sancti Johannis Baptistae, & festo sancti Salvatoris. . Aliud scriptum recentius. IN nomine Domini amen. Anno M cc x xII. In dict. V.
conventio talis facta est inter Lateranensem ecclesiam, & pri- . Inicerium & scholam cantorum, quod ipse in festo sancti J hannis Baptistae cum decem cantoribus veniat dictus primicerius, ita quod ipse sit xl. & omelabunt ecclesiam in Uigilia, Matutinis, di Missa : S procurabuntur ipsi & duo eorum ser- ientes decenter & honeste in illis cibariis, quibus conventui str xietur in ipsa die: & pro sua mercede recipient sextam partem oblationum majoris altaris, dumtaxat in spatio, quo Missa celebratur, super illud cadentium. Insuper ipse primicerius, recipit ab ecclesia duos solidos Proviis snorum senatus pro mercede ; & illius auitque canonicorum XLI. denarios, computatis in praeserue summa denariis illis, qui dantur cantoribus pro responsoriis. Hoc aurem utraque pars observare tenetur in omnibus illis seliis, quae Lateranensis ecclesia vo-Iuerit praedicto ordine celebrare, & ad ea primicerium cum schola duxerit invitandoq. Sed in omnibus stitionibus Lateranensis ecclesiae primicerius & Rhola, etiam non invitati, venis re debent ad serviendum in olficio Missae i. ntum, pro sua me cede nihil aliud percepturi, nisi lex ta in partem oblationum uia iuris altaris tantum, siaut supra scriptum est.
390쪽
OR Dc ROMANUS XII I. XII LCAEREMONIALE
T U 1 A omni potentatui vita brevis, idcirco saepe con- tingit quod Romani Pontifices, qui in subcaelesti hierarcitiai primatum obtinent, infra breve temporis spatium vitam finiant, & carnis ergastulo de isto ad libertatem transeant supernorum. Et cum talis ac tanta hierarchia non debeat esse acephala quasi monstrum, sanxerunt proinde Patres sancti, ut defuncti Praesidis corpore ecclesiasticae tradito sepulturae, per viam canonicam desuncto Praesidi susti ueretur alius, qui tanto praesit oneri & honori. Verum quia circa modos & formas qualiter se habere debeat ecclesia erga hujusmodi substituendos, cum aliquando aliqui in diversis majoribus ordinibus ecclesiasticis constituti ad onus hujus assumantur, frequenter exstitit dubitarum; propter hoc sanctissimus pater, & communis dominus dominus noster papa GREGORius X. qui olim in diaconatus o dine constitutus existitit ad ejusdem pontificatus apicem dignitatis, volens per ea quae circa ipsum acta sunt, dubitationes hujusmodi amputare; ad cautelam praesentium & memoriam futurorum haec quae sequuntur in scriptis fecit redigi, & brevis stis efficio exarari. a Siquidem in primis Romana ecclesia Past re vacante, ille qui fuerit concorditer ab omnibus cardinalibus, vel a duabus partibus electus in Papam , ab univcrsiali ecclesia Romanus Ponti sex habeatur: qui si fuerit absens, vel de collegio cardinalium non fuerit, ad locum . in quo cardinales sunt, in conlii lorici venire debet vocatus I & ipse coelectionis cle se facit contentum praesente. Prior diaconorum exuit . eum cappam seu chlamydem qua utitur, & ponit ei, si non habet.'ψbam Romanam, camisiam, di ratium ad modum presby-