장음표시 사용
401쪽
nam papae, alias vero tres dicunt schol enses, & eanonici S. Petri quintam, quae est yuste, praenunciant Papae, & idem d
minus ripa post talem praenunciationem accipit monetam a ream de manu camerarii, & ponit in ore ipsius praenunciantis eodem prenunciatore tenente os apertum. Et hoc facto, ipse
Papa incipit sollemniter Jufe, & deinde psalmos Dominicales
cum ultimo psalmo , Laudate Dominum omnes gentes, & fiunt
omnia ut in ossicio diebus Dominicis. Dictis Vesperis, omnes
xa Mane ipsius tertiae dominicae Papa equitat ad sanctum Petrum. & portat mitram auristisiatam in eundo & redeundo . oc in Missa utitur pannis serici coloris, & violaceis anaglypho opere contextis, & casula est ornata pertis:& solum hac Dominica & in Quadragesima utitur eis: aliis vero Domini cis & seriis diebus utitur pannis coloris violacii in Missa, α diaconus & subdiaconus similiter, nisi sit festum, in quo utuntur pannis illius coloris quod festum requirit. Et nota quod vir. diebus ante vigiliam Nativitatis, die Dominico excepto. Cantantur septem magnae antiphonae ad Magnificat, & quasi jubilando, & cantantur ante psalmum & post psalmum. Et non dicitur Drie elison, nec suffragia, sed absolute incipitur , Dominus vobiscum, & dicitur oratio Dominicalis, etiam de seriis, si habeatur. Et attende quod semper dum cantatur demortuis, sive de feria ab Adventu usque ad Natale, & a Septuagesima usque ad Pascha, & in quatuor temporibus, & in vigiliis Sanctorum, in quibus jejunatur, & ministri capsula utuntur, nisi in vigilia Pentecosten, & in quatuor temporibus ejusdem festi ossicium non iacit Papa, ut continetur in Breviario de die &de beata Virgine, unum tamen episcopale est ab ipsa die sabbati usque ad Vesperas vigiliae Nativitatis Domini, quod ossicium beatae Virginis in Matutinis, & in Vesperis primis non dicitur: aliis vero diebus dicitur legendo; ab ipsia vero prima Dominica de Adventu usque ad iustum Natalis, cum jejunatur
quadragesimaliter. 14 In vigilia Nativitatis Domini venit Papa, omnes ea dinales & praelati vocati per cursores, & capellani,& alii similiter ad Vesperas, & induitur Papa pretioso pluviali rubeo,& mitra pretiosas alii vero omnes albi coloris vestibus, episcoepi & diaconi cardinales, & alii praelati pluvialibus, presbyteri vero casula; & sic sollemniter dicunt Vesperas, & incipit Mus Ital. Tom. II. 'G g
402쪽
Papa Vesperas in loco suo ornato, capellanis in habitu decenti cantantibus coram eo. Et si est Romae, praenunciat primicerius scholae, & secundum cantum scholae: ii vero est alibi, pronunciat alius capellanus Papae hebdomadarius, & praenunciat sic: prirnam primus Papa: secundam prior epit copo-
ruat: tertiani prior presbyterorum , quartam prior diaconorum , quintam alter diaconus post' priorem. Postea Papa Δ.cit incensum , & incensiando solum altare , quod paratum dictum est esse: & eo incensato redit ad locum suum , ca dinalis qui ei servit de libro, recipit thuribulum, & incensat
Papam, cardinales & omnes praelatos inacito, oc capellanos ordinate. Capitulum dicit capellanus, & prTndiiciatur Papae
hymnus S aini, nona ad Magnificat, re assistimi ipii Papae duo
diaconi cardinales, unus ad dextram antiquior, & junior ad
sinistram;& episeopus silve presbyter cardinalis, qui servit de libro, cum dominus Papa dicit orationem. Et cum dicit, duo
capellani tenent magna candelabra argentea cum cereiq ant
ipsiuin, & dicto Dominus vobiscum, junior diaconus dicit, Bene dicamus Domino, & Papa dicit: Sit nomen Domini. Quo finito, redeunt ad aulam Pipae, ubi parata 1unt vina multa dc diversa ,& claretum & species. Is Si vero Papa est Romae, facta coena in meridie, vadit cum familia sua ad sanctam Mariam- majorem, & ibi dicit Vesperas sollemnes cum tota curia, ut dictum eth, & ibi pernoctat, & cantat ibi Matutinas in ecclesia ipsa, & tres cardinales episcopi, duo diaconi, & unus presbuter juniores assistunt ei, & fit officium ut continetur in ordine Breviarii. Cantat ibi dominus Papa Missam de nocte ad altare, quod vocatur praes pe I & dum exuit se , cantant capellani Laudes matutinales coram eo: quibus dictis, vadit requiescere. Er summo mane ante solis ortum vadit cum tota curia ad ecclesiam sanctae Anastasiae, di cantat ibi Missam: qua dicta, redit ad dictam ecclesiam sanctae Mariae majoris , & cantat ibi ad altare majus tertiam Missam . Acin omnibus Missis utitur colore albo: qua dicta, redit Later, num, dicit Vesperas suas in capella cum capellanis tuis. Eodem die omnes paenitentiaria cum eorum famulis, & eleemosynarius hebdomadarius & vi cancellarius cum tota cancellaria veniunt
videre Papam, & Papa dat omnibus species & vinum.
a Ergo iam tunc curua se a rescctio diebus jejunii fiebat ad meridie in
403쪽
i s In sesto beati Stephani fit officium sicut continetur in otiadinario.
x et In sesto sancti Johannis fit ossicium similiter ut habetur
in Breviario, & utitur colore albo. 18 In festo Innocentium fit ossicium, ut continetur in libro :tamen in Milla utitur colore violaceo, dc subdiaconus & diaconus utuntur planctis, & Papa mitra simplici. In eorum Octavis utitur in Milla colore rubeo, ut in diebus festivis. In aliis vero festis sequentibus, sive sestum Consessorum, sive Virginum, utitur colore albo, rubeo in Dominicis a Nativitate usque ad octavam Epiphaniae: si facit de Dominica, non de aliquo sesto, utitur albo colore. Ab octava vero Epiphaniae usque ad Septuagesimam diebus Dominicis & ferialibus utitur colore viridi. Is A Septuagesima vero usque ad primam diem Q dragesimae, utitur colore nigro, & iacit processionem de sancta Anastasia usque ad sanctam Sabinam, & vadit Papa & alii discalceati, & discalceatur ipse Papa in porta ecclesiae: αpropter hoc induitur sacris vestibus, & non calciatur sandarilibus. Et postquam veniunt illuc, Papa intrat sacristiam, &Iavat pedes, & calceatur, & postea cantat Missam. In eundo vero idem dominus Papa cum diacono capellano & aliis eum concomitantibus vadit dicendo psalterium 3 scholenses vero cantant, & alia fiunt ut continetur in ordine Romano , excepto quod in Quadragesima usque ad Pascha, & ab octava Pentecosten usque ad Natale, & ab octava Epiphaniae usique ad Quadragesimam , in diebus serialibus , cum dicuntur orationes , sive in ossicio diei, sive defunctorum aut beatae
Virginis, in omnibus Horis debemus genua flectere 3 & in Missa similiter debemus stare flexis genibus in orationibus ante epistolam, & post cantum ad elevationem corporis Christi.
In elevatione Vero corporis Christi, cum antea parum debeant surgere, prosternant se ad terram, & adorem reve renter in facies cadendo: & sic prostrati stent usque ad Per omnia, ante Dei, & dant pacem, & iterum se prosternunt,& stant sic prostrati, quousque sacerdos corpus & sanguinem sumat. Quo sumpto, dum perfunditur, sedeant, i cdebeant stare capitibus discoopertis ab elevatione corporis
404쪽
Christi usque ad sumptionem. Iterum dum dicunt orationes post communionem, debent genua flectere, & stare usque ad finem Missae. In Quadragesima vero surgent & stabunt, dum dicitur oratio super populum. Tunc discooperientur capita, & inclinabunt se , dum ip1a oratio dicitur. Missa vero finita, Papa dicit,
Sit nomen Domιni, ut moris est.
ao A primo die Quadragesimae usque ad Pascha, si Papa ea
tat , unam tantum orationem consuevit publice dicere: capellani vero dicunt quinque. primam de die, secundam cunctιs, ter. tiam , Omnipotens sempiterne Deus, qui vivorum, quartam, Exaudi
quaesumus Deus supplicum ; quintam de Papa, dc lic fit diebus f rialibus usque ad Dominicam de Passione. A Dominica vero de Passione in Missa usque ad Pascha dicitur tantum de die, Ecclesiae tuae, & de Papa. Alia vero ossicia usque ad Dominicam de Laetare Jerusalem fiunt, ut habetur in ordine: in qua Dominica Papa portat mitram cum auristisio, & vadit cantare ad sanctam Crucem, si est Romae. Et si est alibi, ubi placet:
α poriat in manu quamdam rosam auream miro opere op ratam , in qua intus sunt musicus & balsamum. & tenet ipsam in manu, dum dicit Tertiam; & dum calciatur & cum induitur, servat eam camerarius, & juxta ipsum hodie servat eam diaconus. Si Papa non celebrat, & induitur preciosis, quihus induitur in Dominica de Ga aere, & tener ipsam rosam, cum sermocinatur, & in Missa servat ipsam subdiaconus juxta ipsum qui servit de iobalia; α dicta Missa reportat eam in manu, & praesecto Urbis vel alteri cui placet eam dare, qui adextrat Papam tenendo fraenum equi pedes ad locum, in quo Papa descendit & praecedit subsequendo usque ad cameram; &Papa dat ei rosam, & ille Osculatur ejus manus & pedes, & redit ad domum suam cum rosa decenter. . . . Si Papa celebrat, dat rosiam post descensum suum ue ii vero non celebrat, dat rosiam in camera sua. Quid vero rosa haec. aurum, muscus, & balia mum, quae sunt intus in ea , & quod tali die portatur, signim cent, diligenti inquisitori servatur. ar In Dominica Ramis Palmarum fiat ossicium, ut continetur in ordine ; hoc tamen salvo, quod dum cantatur Pasi fio, dominus Papa tenet palmam suam in manibus, & quibuslibet alius. Et est ista ratio, quod illa duo reprae lentanr Ecclesiae laudem & improperium, quorum primum in palmis & flor,bM , alterum in epistola x Passione Muta exprimitur: α si1
405쪽
cet eeelesia Gallicana rubeis utatur vestibus; Romana tamen violaciis utitur: cetera usque ad diem Jovis in Coena Domini fiunt, ut ponuntur in Ormine. ar In Coena Domini in nocte & die dicuntur omnia urcontinentur in ordine, hoc tamen salvo, quod in ipso die legunt tres psalmos, lectiones de Threnis tres de capella juniores, in secundo die tres seniores, in tertio capellani presbyteri. Hora vero sexta ipsius diei venit Papa cum tota curia,
tum omnes episcopi cardinales in pluvialibus, presbyteri in casula, diaconi in dalmatica, subdiaconi in tunicellis, praelati omnes in pluvialibus coloris albi, & alii capellani, qui hahent servire, in superpelliciis, & ipse dominus Papa cum precioso pluviali & mitra cum auro, & ibi fit per ipsum doni num Papam sermo. Quo finito, Papa residet in faldistorio,
& leguntur per capellanum excommunicationes , & diaconus cardinalis exponit, & sicut de quolibet processu. Quibus lectis & expositis, veniunt multae candelae accenta, ex quibus ipse Papa tenet aliquas, & quilibet cardinalis & praelatus tenet suam accensam, & in terram ponit extinguendo, dicendo . Praedictos omnυ excommunicamus, di tunc campanae insimul sine ordine compulsantur. Et hic quaeri posset, quare sic candelae accenta projiciuntur. Et respondetur quod sicut cum candela accensa projicitur, extinguitur I sic per eaecommunicationem ab Ecclesia Spiritus - sancti gratia , quae significatur Per lucem , ab eis removetur : & sicut in pulsatione ordinata Ecclesia fideles congregat, sic in inordinata infideles dispergit
Ad hoc vero quaeri potest quare hoc hodie, & in Ascensione Domini, & in festo indicationis basilicae duodecim Apostolorum hujusmodi excommunicationes fiant in Ecclesia Dei, cum magis viderentur illis diebus silendae, cum in diebus festis actus judiciales non debeant exerceri. Et respondetur, quod est illa ratio sestorum trium. Primo, hac die Jovis sacramentum corporis & sanguinis Christi habuit principium
in quo omnes fideles communicant. Ad ostendendum vero quod excommunicati in hoc non communicant, eo die ab ecclesia exclusi Ostenduntur. In Ascensione vero legitur Deus
rogasse pro fidelibus: unde cantat Ecclesia, Pater sancte servaeos, Sce. unde ostendit Ecclesia, quod pro his non oravit, de eos tales denunciat. In sesto vero Dedicationis ostenditur Ioia
. Nunc e esia Gallicana mulla Romanum Oblarvati
406쪽
cus qui fidelibus ad adorandum deputatur: & quod infidelibu,
Iocus ille apertus non est, in ipso die ab ecclesia expelluntur. Et hoc totum fit pro utilitate excommunicatorum, ut videntes 1 e a tot bonis tantorum dierum excludi, facilius ad reconciliationis gratiam condescendant. Ad diem vero festum respondetur quod hoc non est sententiae prolatio, scd exclusionis ostensio , & non per viam judicialem, sed ammonitionem & cor-rcetionem materialem. Qua praedicatione & excommunicati ne completa, fit consessio, & sequitur indulgentiae datio, quae est talis: indigenis datur annus, & x I. dies: extraneis duo anni& duae quadragenae: ultra montanis D I anni & Iv x L. His qui transiverint mare Iv ann. & Iv x L. & fit absolutio per Papam,& ea facta vadit ad ecclesiam , & facit omnia ut continentur in
ordinatione , & Missa, & confectione chrismatis, & lotione pedum in suis locis, & datione presbyterii, qtiae ita fit. Praelati coram Papa veniunt, ut dictum est in coronatione, &c. dccomedit.
a 3 Feria sexta Parasceve, dicitur ossicium nocte & die ut continetur in Ordinario. Prima vero hora huius dici in consistorio ante lectum Papae conveniunt m anes capellam induti suis carpis & camisiis. rotundis, & non sorratis vel prcciosis, scd simplicibus & cum silentio. qui tristi facie sedent in terra. Demum venit dominus Papa assistentibus sibi duobus capellanis, indutus sua cappa simplici de scarleto non sortato, S sedet non in sede, neque in sal distorio , sed in scabello , &per choros dicunt totum psalterium continuatim; hoc tamen
salvo, quod praelati, si dominus Papa surgeret ad absolutionem peregrinorum, vel ad alia, tacent, & eo redeunte resumit unus quod dimissum est. Quo finito, cum aliis ut habetur in ordinatio, dicit ipse Papa litaniam, si sibi placuerit, & ora. tiones. Consuevit enim hac die, & in primo die Quadragesimae ipse dicere litaniam : orationes vero & benedictiones semper ipse dicet, nisi fuerit impeditus. Demum fit processio hora debita in nigris vestibus,& alia omnia, ut habentur in Ordinario. Hoc tamen salvo, quod Papa redit cum cappa, non cum pluviali bc cum capello, si est eques, vel cum mitra simplici. 14 Die sabbati omnia fiunt ut continetur in ordinario. aue Dominica sanctum Pascha, surgit Papa ad Matutinum ἰα omnes capellani induti superpelliciis conveniunt in capel-
407쪽
la, qriae bene ornata dicitur esse , cum plurisus cereis & magnis faculis: 5c demum venit Papa indutus pluviali albo, quod portare debet quotidie usque ad diem sabbati in Missa, dc aliis Horis , conducentibus eum duobim capellanis venit ad capellam , & ossicium agit , & cetera fiunt eodem die de per octavam usque ad diem sabbati in Vesperis, in quo resumit pluviale rubeum , ut in Ordine continetur, & omnia osticia fiunt semper usque ad Ascensionem , li ut in Ordinario habetur. Hoc tamen at Inde , quod die Lunae & die Martis non comedit CGtia carnes, sed caseum & ova. Die vero Mesecurii vigilia Ascentionis jejunat, & tempestive comedit, &'parum quiescit; & postea vadit Papa cum tota curia ad sanctum Petrum, & ibi cum omni sollemnitate cantat Vesperas, cardinalibus & praelatis assistentibus vestibus solletrinibus induti . Utuntur colore albo in isto festo &per octavam, nisi veniat festum aliquod qaod impediar. Et capellam simi- Iiter erunt omnes induti superpelliciis: nam capellani in Pascha, duobus diebus sequentibus, in Ascensione, in Pentecoste,& duobus diebus sequentibus, & in omnibus festis duplicibus a Pascha usque ad festum omnium Sanctorum, in primis& secundis Vesperis, in Matutinis & in Missa, si fiat de festo in capella, debent uti superpelliciis. Eodem die vigiliae dominus Papa cum capellanis luis in sancto Petro pernoctat, &dicit in capella sua Matutinum cum capellanis suis, & mane in sancto Petro cantat Missam , & ante Missam dicit Tertiam , di induit se more solito. Indutus cum omni ornatu, ipse, carisdinales , & omnes praelati , & alii ascendent pulpitum paratum: & sermocinatur, & omnia fiunt de excommunicatione ,
scut in Coena Domini. Quibus finitis, prosequitur Missa; &ea finita, redit Lateranum. Et attende quod quotiens infestis di plicibus Papa vadit ad primas Vesperas, semper facit incensiim super altare, in tertio nempe psalmo: & si est in fan. cto Perr , , incensat altare majus , & aliud quod est infra iniconfessione, & tertium quod est extra in exitu consessionis, in quo prae nudatae fuerint reliquiae beatorum Apostolorum, Petri & Pauli. In secundis Vesperis, ii est Romae vel alibi . . consileverunt cantores de schola loco hymni prosam cantare,.
a Nempe ob triduum Rogationum, quae abstinentia hodie quoque servatur , non ve
ro j juruum id vigilia Astuosionis.
408쪽
a6 A die Ascensionis usque ad octavam, & etiam ad Mogiliam Pentecostes fit ossicium ut in die Ascensionis, & fiuntiem inter octavam, & dicitur ossicium beatae Virginis. Iavigilia Pentecostes ad Vesperas conveniunt Papa, cardinales,& alii praelati, quia sollemnes sunt & duplices 3 & fit prout
in aliis duplicibus, & utuntur colore rubeo hoc sero & per totam octavam ; & si est Romae, vadit ad sanctum Petrum. Et attende quod cum est in sancto Petro, in Uesperis ipse Papa tantum incipit antiphonam, praenunciante sibi priore scholae, S ultimam ad Matutinum: alias vero antiphonaS vicii- sim canonici sancti Petri & cantores scholae praenunciant qui cantant: alii vero praelati non cantant, ibi incipiendo aliquiω antiph. In nocte & per hebdomadam dicuntur Matutino tres lectiones, sicut in hebdomada Paschae.. Et est illa ratio pro Pter neophytos baptizatos, ne ex longo ossicio fastiditi retro resipiciant. Hac die & per totam hebdomadam dicitur Tertia: id est vero propter hymnum, Veni creator Spiritus, qui dicitur in Tertia :& in Missa quotidie cantatur Alleluia, Heni sancte Spiritus, & prosa, San EASpiritus ahit nobis gratia : cetera officia dicuntur, sicut continetur in ordinario. Quarta seria hujus hebdomadae dicuntur duae lectiones,' unde dicto A riseleison , dicit sacerdos . Oremus , sine Flectamus genua &postea dicitur oratio. Qua finita, legitur Iectio: qua lecta , di-ν citur Alleluia, cum suo versiculo: quibus dictis, dicit sacerdos, Gloria in excelsis Deo, & procedit in Missa ordine con
27 Die sabbati dicuntur quinque lectiones, & cantatur Alleluia , cum versiculo ut dicitur in Ordinario, cum orati nibus: quibus dictis, dicitur Gloria in excelsis Deo, & procedit Mista ordine debito. His tribus diebus, quamquam sint
quatuor tempora, utuntur tamen rubeis vestibus, & tunica,& dalmatica propter sollemnitatem Pentecostes, & duobus diebus sequentibus, ut in Pasicha, & duobus diebus sequentibus, dc in Nativitate & in duobus diebus sequentibus. Si cantat dominus Papa, debent omnes subdiaconi indui tuni-eellis in Missa : & isti subdiaconi debent esse parati duodecim in Coena Domini, ut laventur pedes eorum, ut coni,netur in Ordinario; & debent portare septem candelabra cum faculis, & crucem in processione: & debent etiam cantare Patrem omnipotentem de Credo, & Sanctus in ipsa Missa :
409쪽
ti associatur diaconus cardinalis, cum vadit legere evangelium; α in vigilia Paschae debent legere lectiones, & ire ad sontes, &facere letaniam. Si quaeratur, quae est ratio, quare subdiaconi siecanunt aliqua, & postea non canunt: respondetur, quod statum Ecclesiae primitivae repraesentant. Idcircoque tres linguae in Missa cantant, latina, graeca, & hebraea. Latina in Introitu, epistolati evangelio, & orationibus, graeca Noris elisen; hebraea, μο- sanna. De istis antiquitus duae fuerunt in Ecclesia Dei; graeca &latina: Zc earum quaelibet cantabat in Symbolo fidei, & etiam Iamdibus in Sanctis. Verum quod postea graeca non duravit, subdiaconi post Sanctus silent. a In Dominica prima post sestum Pentecostes, quae caret octava, die sabbati in Uigilia ipsius Dominicae usque ad Dominicam primam de Adventu Domini, sit officium de die & nocte. ut continetur in Ordinario, & utitur Ecclesia colore viridi.
IV apetrapho illustrissimi Ciampini, a quo serum exemplum ac
cepimus , nullum audioris nomen exsat sequenti ordinario praejxum. At quoniam in Ceremoniali Petrι Amelii, quod huic proxime s locus pariatur ) buccedet, liber J ACO BI GAvTANI laudatur multis in locis, nempe in capitibus xxiv. ω' xxv. LII. LVII. LVIII. Lxxv l. oe LX xxv. quae omnia loca in subjecto reperiuntur ordinario ;non dubito praedic3um Joicobum Gaietanum ejusem ordinarii esse auctorem. Fuit autem yacobus diaconus cardinalis fincti Gregii in Velo- aureo seu Velabro, creatus a Bonifacio VIII. cujus π ipse nepos erat: idemque floruit sub pontificatu Benedicti M. Clementis V. Johannis XXII. Nicolai V. Benedicti xII. Clementis VI. sub quo vivere desit. Legatur siquentis ordinariι caput cxvii. in quo multa referuntur de creatione quorumdam cardinalium, qui at emissis Pontiscibus creati sunt, re se ac spectante fur videt,r auclare: quem proinde Jacobum Gai etanum appellabimus, suffragante Mus Lal. Tom. II. H h
410쪽
θι, ORDO ROMANUS XIV. avss. 3. Gaietano.
praeter Amelium Augustino Patricio, quι eumdem Jacobum Galerio num laudat in lib. I i. cap. Lx. de LEiisne graeca prophetiae primae is Sabbato sancto, de qua hic in eap. xcrii. Nec obstar quod in siquinti ordinario quaedam asseruntur ex Ceremoniali cardinalis Rotomatrem de Stoutavilla, qui ab Eugento Iri ereatus es. Haec enim postmodum additasunt ex Caeremoniati Petri milii epistui Senetalliensis: cuius exemplo, quod olim fuerat in potestate Guillelmi cardinalis de Stout villa , usus es auctor praedictarum additionum. Ita etiam Caeremoniali Petri iamelii nonnulla instria Funr a Perro OLyrensi episcopo qui vixit pontiscatu Martini U. Hunc vero de praeuisti Caeremoniali Petri Am hi μb nomine cardinalis Rotom remo saepius hic citato fonsum esse pa tet ex ultima additione apo ubi Ciampiniani: in quo ea quae apud Pe
trum Ametu lepuntur cap. cxMil. de PonIsce ae 'rutonte, referuntur
ex Ceremoniali domini Cardinalis Rotomagensis de Stouta villa, quem edidit dominus Petrus Senogalliensis episcopus: ex quo libro sunt omnes postillae possitae superius in marginibus in diveriis Iocis. Nullum itaque dubium relinquitur , plerasique ex illis additi nibus excerptas fuisse ex Caeremontiali Petri Amelii, id es ex illo ejus Aemplo. quod olim fuerat Cardinalis Rotomagensis.