장음표시 사용
511쪽
ADDITA MENΤUM. 1 69 fuit esservescentia, attamen increvit calor a gradu sp ad 8oI. g. ΣΟ8. Tum olei Vitrioli drachmae tres iterum miscebantur cum ejus Vini Rhenani tribus drachmis , miXtura non dedit visibilem motum, sed calorem a s9 gradu ad 99 colore mutato in obscu
g. ro . Tum olei Uitrioli drachmae tres iterum permis se su runt cum ejusdem Vini Rhenani seX drachmis, mixtura non cdidit conspicuum motum , sed Calorem a gradu sp ad D 6. zio. Tandem olei Vi rioli drachmae tres astu se fuerunt ad
drachmas novem ejusdem Vini Rhenani; calor inde increvit a gradu su ad 9set,
Haec quatuor ultima experimenta institui , ut explorarem , in quanam proportione astu si Vini ad Oleum Vitrioli intenderetur calor 3 docuit eXperientia hic dari aliquod maximum dc minimum: maximus enim est calor in EXperimento Zo8, in quo aequalis copia Vini miscebatur cum Olco Vitroli minor est calor, vel assius a majori copia Vini, vel minori ad eandem Olli Vitrioli quantitatem : decrementum tamen caloris majus est in minori copia astitit Uini, quam in majori. .Praeterea vehementius incalescit O eum Vitrioli ab af - fusa Aqua, quam a Vino Rhenano acido; nam in eXperimento ZOR, calor excitatus fuit graduum, cum in experimento ro8 cum Vino calor modo increverit 38 gradibus, adeoque etiamsi Uinum in se multum Aquae contineat, id quod sibi proprium est , Spirituosum Salinumve fuerit, potius impedit incrementum caloriς, quam auget: Utrum Spirituosum, an Salinum quod est in Vino, plus prohibeat, sequentia experimenta ostendent. a. ii. Ad tres drachmas olei Vitrioli allidi tres drachmas Spiritus Uini rectificati, nulla quidem orta fuit est ervescentia, sed subitaneus calor a gradu so ad 9O. hoc est o graduum : ex quo tentamine patet Spiritum Vinosum fere tantum , sed paulo minorem, producere calorem, quam Aquam, eum proinde in Vino latentem, non impedire productionem caloris. 211. Quamobrem ad tres drachmas olei Vitrioli adjeci drachamam Tartari Rhenani, in pulverem contusi; nulla oborta fuit ese strvescentia, sed calor, qui lente producebatur, increvitque tantumia gradibus, quamobrem Salinum quod est in Vino, calorem quidem in oleo Vitrioli suscitat, sed potissimum prohibet, ne tantus hic evadat, ac a solo Spiritu Vini, aut ab ejus Aqua progenitus fuisset. Quoniam nec in Vino Rhenano, nec in ejus Tartaro, nec Spiritu latet aliquod Alcali, sed potius haec omnia acida sunt, & tamen PARs II. Y calor
512쪽
calor oritur ab his cum acido sortissimo permistis, liquido patet vetercs Clic micos errasse, opinantes tantum Acida cum Alcatinis confligere , quippe ostenderunt haec pericula, Acida cum Acidis non minores motus intestinos producere, & calorem colligere, quam Acida cum tapnnullis Alcatinis, id vero clarissime patebit eX sequenti tentamine.
f. 213. Siamsi olei Vitrioli tres drachmas , quibus affudi Aceti Vini Gallici tantundem, inde quidem conspicua non eXCitabatur effervescentia, sed calor notabilis a gradu s8 ad psό. In hoc igitur
cXperimento duo acida fluida magnum calorem praebuerunt ; quia tamen Acetum solet plurimum differre acore ab alio , potius Spiritum Aceti sortissimum, a quo partes ablatae erant eVaporando , adhibendum esse ratus fui ; ad hujus Aceti drachmas tres affasa fuit olei Vitrioli drachma una , calor inde increvit a gradu s8 ad 72. hoc admirabar , quippe multo majorem calorem eX spectaveram: sed sorte Aqua, quae copiosa adest in Aceto, parcior in us Spiritu, est maXima causa collecti caloris, in mixtura Aceti Scolei Vitrioli ; fortissimum vero Aceti acidum minus idoneum partium motui intestino erit. q. 21 . Ad olei Vitrioli tres drachmas adjeci oculorum Cancrorum drachmam, illico suscitata fuit magna spumescens esterves.centia, quam calor comitabatur , increscens ad gradum s8 a M. f. ris. Repetitum fuit in vacuo Boyleano idum cXperimentum cum oculis Cancrorum, CXcitataque fuit ingens estervescentia, atque adco spumans, ut gradum caloris in Thermoscopio distinguere non potuerim, inprimis cum diu perstabat tenaY spuma.
f. 2I6. In CXperimento ZO7. Vinum Rhenanum intime mistum erat cum oleo Vitrioli, hujusque acor proinde multum erat a Vitino dilutus, quamobrem opinabar hanc misturam non tam vehementer operaturam In oculos Cancrorum, quam quidem merum Uitri li Oleum fecerat, nec me fefellit opinio, quippe drachma oculorum Cancrorum, CX eadem massia ac superiores erant, a lecta huic m, sturae magnam effervescentiam eXcitaVit, sed modo calorem a gradu 6o ad 8o, hoc est incrementum 2o graduum, quod antea fuit in . 2I . eXperimento aequale gradibus. Verum, ad alia in terrestribus corporibus Capta pericula perga
f. 21 . Ad olei Vitrioli tres drachmas adjeci Marmoris albi contriti drachmam, excitata fuit cflervescentia, corrosumque marmor,
increvit calor a gradu sin ad 68.
513쪽
gi 2 13. Ad Lapidis coerulei Namurcensis triti drachmam asstidi tres olei Vitrioli drachmas, orta fuit notabilis effervescentia ' increscente calore a gradu ad 66. g. 1io. Ad lapidis Bremensis ivssi drachmam .assula sunt olei
itrioli tres drachmae, nullus motus nullaque estervescentia contigit, dubitoque an ullus adfuerit calor, qui si fuerit, infra gradum unum fuit. g. 2.2o. Ad Cretae alb d drachmam assus id olei Vitrioli tres drachmae eXcitavere magnam cssii vescentiam , & calorem a aradu sa
. 22. I. Ad Cretae rubre drachmam mistor tres olei Vitrioli drachmae dederunt nullum motum, nullumque calorem. g. 122. Ad tres olei Uitrioli drachmas adjecta drachma Carbonis fossilis Britannici , nullam effervescentiam praebuit consipicuam, sed eXiguum calorem a gradu sψ ad 1 7. g. a. a. 3. Ad tres olei Vitrioli drachmas adspersa Coralliorum rubrorum drachma suscitavit vehementem e vescentiam, di calorem
f. 21 . Ad tres olei Vitrioli drachmas a cista lapidis Calaminaris drachma edidit aliquem motum, sed vix visibilem esservescentiam, calorem tamen a gradu 6O ad 79. Ostendunt haec cxperimenta in terrestribus corporibus capta, maximum calorem oriri ab oculis Cancrorum , tum a Creta alba , Corallis rubris ; alia vcro terrestria non, aut vix, agere in Oleum
Vitrioli. f. 12 s. olei Vitrioli tribus drachmis injecta fuit Limaturae serri drachma, quae ViX visibilem motum aut estervescentiam produXit, dc exiguum calorem, a gradu 6 ad 7s, vix etiam aliquid Ferri videbatur solvi ; crassius enim hoc oleum pene agere ncquit in metalla ; quamobrem diluebam aliud Vitrioli oleum in tripla quantitate Aquae, elabi sivi diem, ut bene frigesceret, nam ab Aqua assiisa servet dc diu; tum tribus drachmis hujus diluti olei Vitrioli injecidi achmam limaturae Ferri, quae illico es rvescere spumareque coepit, increvit perpetuo effervescentia , donec post horam maximac vaserit, caloremque suscitaVerit a gradu 6 ad 8o, spirans odorem sortem Sulphureum, solvensque metallum , perduravit Vero ultra sex horas. Tandem diluebam aliud oleum Vitrioli in seXies majori Aquae quantitate, refrigerataeque per diem misturae injecta fuit Ferri limatura, copia eadem ac in prioribus periculis, tum lentissime adscendit Thermoscopium a gradu 6 ad 72. sed ectrvc-Y r scentia
514쪽
scentia oborta suit, assurgentibus sumis albis, qui admota candelaesamma incenduntur, atque fulminationem cum strepitu producunt: si1ctiti quoque memoriae proditum est in DU HAMEL His. Reg. cad. Scient. Lib. 6. C. a. tum in L 'His. de L'Acad. R . AQ.
f. r. 16. Ad Olci Uitrioli drachmas tres adjecta fuit Cupri limaturae drachma, nullam haec dedit ὸffervescentiam , nullamque solutionem, manente splendore limaturae per 2 horas plane eodem ac ante; dubito an quis calor ortus fuerit, si aliquis, non excedit gra
Verum dilutius oleum Vitrioli adeo feliciter Ferrum solvit, an id quoque pἰus operabitur in Cuprum ῖ cum in finem ad Olcum
Uitrioli in tripla copia Aquae diluti, refrigerati tres drachmas adjeci drachmam limaturae Cupri, sed ita nulla CXcitata fuit clibi vescentia visibilis, imo non observare potui aliquam metalli solutionem, calor tamen aliquomodo increvit a gradu 6 ad To. adeo ut dilutum hoc oleum plus egerit in Cuprum , quam fortius crassitus
g. 117. Ad tres olei Uitrioli drachmas adjem fuit Marcastae Aureae drachma; haec nullam praebuit es bi Vesccntiam, imo ne quidem solvi visa fuit clapsi, triduo, calor tamen aliquis Oriebatur a gradu su ad 6 I. Hoc non contentus periculo affudi ad Marcasitam oleum Vitrioli in tripla copia Aquae dilutum ; tum aliqua excitata fuit e velcentia, cum eXiguo motit, parvaque sollicione metalli, vix tamen increvit calor; adscendente tantum Thermos copio a gradu sp ad 62 . g. 128. In Salibus pericula quoque facienda erant, praesertim quia hic inter se non consentiunt obserVatorcs, notaVit enim BoYLtus a Nitro cum oleo Vitrioli permixto oriri calorem ; AMO, et ossius vero tradidit Nitrum cum Spiritu Vitrioli permixtum fri gus eXCitare, utrumque cXperimentum Verissimum cst , videri ta men posset sibi oppossitum, si non accurate ad ingredientia attende rimus, addam igitur, quae a me spectata sunt. Ad olei Uitrioli tres drachmas aleci Nitri pulverisseti drachmam , extemplo aliqui fumi assurrexerunt corrosivi, saVescentes , atque Thermoscopium tribus gradibus adscendit ob auctum calorem.
Deinde Sunisi Oleum Vitrioli, quod praecedenti die in tripla A- quae copia dilutum fuerat, ejusque tribus drachmis injeci Nitri drach mas duas, non observavi tum fumos, sed frigus, quippe descendit Thermoscopium gradibus 9: ecce igitur ab eodem oleo Vitrioli calorem
515쪽
ADDITA MENΤUM. 773lorem & frigus in eodem corpore productum ; in hoc utroque tentamine non observavi ullam essἡrvescentiam vel motum conspi
Postquam ambae hae misturae ad eundem calorem elapsis aliquot horis pei Venerant, nempe ad 6o gradus, eas siccum permiscUi, calorem Vero CXCitaverunt usque ad gradum 7s, nam sortiori oleo
Vitrioli sic quasi Aqua assundebatur, quae in diluta mistura fuerat,
atque ita generari debebat calor, secundum experimentum 2οῖ.
g. 229. Ad tres drachmas olei Uitrioli aledlae fuerunt duae drachmae Salis Ammoniaci, illico oborta fuit ingens estervescentia, valde spumescens, erudians fumos copiosissimos, qui totum locum impleverunt, acerrimeque nares feriebant, adeo calidi autem erant, Ut Thermoscopium supra eos positum ad Io gradus adscenderit; cum
interim Thermoscopium alterum misturae impositum , descendebat propter frigus a 6o gradibus ad 48, peracta esservescentia erat ma-Xima Salis copia soluta. Si autem quo tempore Sal cum oleo cL fervescit, Thermometrumque descendit, assundatur aliquantum Aquar, illico oritur calor, Thermometri liquor rarescens adscendit. g. 2ῆ . Quia hoc eXperimentum cum oleo Vitrioli Sale Ammoniaco adeo paradoXon est, id in vacuo instituendum quoque erat, sed ita ut eXplorarem, quomodo adscendens vapor comparatus foret: proinde unum Thermoscopium suspendi supra misturam ad Cain altitudinem, ut spuma esset vescentis misturae illud non attingere posiet, sed ab ipso vel f lineis pollicis abesiet: aliud Therm
scopium posui in vasculo capiente Salis Ammoniaci drachmam ; in phiala mobili misi tres Olci Vitrioli drachmas : tum omni hoc apparatu tecto recipiente, eduXi sollicite Aerem, dc per horam sic sibi cuncta reliqui, ut ad calorem aequabilissimum reducerentur ;deinde in vacuo afludi Oleum Vitrioli ad Salem Ammoniacum, illico ingens esservescentia suscitata fuit cum copiosis adscendentibus fumis totum vas implentibus, ita ut vix gradus .in Thermoscopio cognosci potuerint, elapso tamen semiminuto magna pars vaporis se parietibus vitri applicuerat, pars deciderat ad fundum, pars imple-hat rccipiens, quod tamen fatis tum pellucebat ; descenderat liquor Thermoscopii, in ipsa effervescente mistura positi, a gradu 67 ad 6, manente liquore in Thermoscopio supra misturam pendente immoto in gradu 67, ad quem ante erperimentum haeserat : perstabat ad gradum 46 liquor in I hermos copio misturae spatio unius minuti, tumque incepit adscendere, postquam pervenerat ad gradusia s8,
516쪽
adscenderat liquor in altero suspenso Thermos copio ad gradum 6ρ:im mi sio autem Thermoscopio superante gradum 6O, adscenderat liquor stispensi Thermoscopii ad gradum 6s . Sed elapsis duobus minutis, & liquore immisit Thermoscopii superante gradum 68, pervenerat liquor suspensi Thermoscopii ad gradum Io. clapso iterum minuto adscenderat in utroque Thermoscopio liquor ad gradum 7o. post quinque minuta adicendit liquor immissi Thermoscopii ad gradum 72, manente eo suspensi Thermoscopii in gradu Io. imo post horae quadrantem, dc cessante jam esservescentia adscenderat liquor immisit Thermos copii ad gradum 74, manente suspenso
ad gradum 7o. Solet durare esservescentia ad minimum spatio 2o minutorum : Repetii hoc experimentum bis, ut ipsi tutius confid rem , cundemque succesium habuit. Vapor adscendens proinde in vacuo calorem secum tulit 3 graduum, mistura refrigerata a I gradibus: in principio dedit mistura frigus, postea genuit calorem, inprimis quo ad quietem magis magisque partes redibant, quamdiu cnim validissima de spumescens estervescentia dabatur, tamdiu aderat frigus. Intercedit igitur inter experimentum hoc in Vacuo dc in Aere aperto institutum notabile discrimen, quippe vapor in Aere adscendens valde calet, dc illico Thermo copium mutat' in vacuo
id in principio non observatur, sed postea. f. t 31. Ad Olci Uitrioli tros drachmas adjecta suit Salis gemmae drachma, a qua nulla effervescentia, quae conspici poterat , susci-
rata suit, calor tamen, dum vel tantillum Salis pedetentim solveba- tun, increvit tribus gradibus, a 6o ad 63. f. r. 32. Ad olei Vitrioli tres drachmas adjeci Saccari vulgaris susci drachmam, nulla visibilis inde esservescentia oriebatur, sed pariana Saccari solvebatur, atque interim increvit calor tribus gradibus cum dimidio. In vacuo ctiam hoc periculum cepi , tum dedit Saccarum aliquam effervescentiam , dc calorem Quatuor gra
f. 233. Ad olei Vitrioli tres drachmas astudi Spiritus Salis Ammoniaci tantundem, hinc insignis dc spumans estervescentia suscitabatur, illico tamen sedata, calor vero increvit 1 gradu 2 ad 92, mixtura manente limpida ; dc absque colore, hoc experimentum ut dc praecedens hyemali tempore institui. f. 2ῖ . Ambas praecedentes miXturas ex Saccaro de Spiritu Salis Ammoniaci, calentes ad gradum 42, permiscui, hae denuo speciem effervescen ae praebuerunt, eXcitatis multis Aereis bullulis , dc caloris incrementum usque ad gradum s2. Saccaro interca coeunte,
517쪽
ADDITA MENTUM. 27 F& natante in medio liquore, destituto suo solvente menstruo. g. 23s. Cum ad tres drachmas olei Vitrioli assundebam drachmam Salis volatilis Urinae, ingens, spumescens, fumansque eXcitata fuit effervescentia frigida, qua Thermoscopium descendit ex gradu 6o ad 44. omnibus manentibus limpidis .f. 236. Olet Vitrioli tres drachmas permiscui cum olei destillatis seniculi drachma, illico perfecta horum fluidorum fiebat miXtura, nullus tamen inde motus esservescens, sed calor increvit a gradu 62 ad 7o. tum explorandum duxi an Vitrioli Oleum adeo intime permiXtum foret altero cum oleo, ut non amplius in terram ageret pidcirco mixturae adjeci oculos cancrorum , moX asiurgebat magna este escentia, calorem intendens usque ad gradum 86. picis tamen simillima evasit massa , atque probe unita ; exploravi an in igne
haec faminam caperet , sed quicquid egi , igni alendo erat inaepta , cXtinxitque prunas ad medium usque huic materiae imposi
1; . Oidi Anis stillatitit drachma mista fuit cum tribus drachmis
olei Vitrioli, omne oleum persecte miXtum non fuit, sed pars quaedam , quae in masiam nigram abiit, haec in igne accendi potuit, dc arsit aliquousque ; mistura autem non esset buit, sed produxit aliquem calorem , nempe a gradu 62 ad 69. 4. 138. Ad olei Vitrioli tres drachmas as udi drachmam olei destillati Roris Marini, dubito an in principio mixtionis aliquod frigus adsuerit, postea generatus fuit calor a gradu 62 ad 7O, nulla tamen esservescentia conspicua excitata fuit, sed maXima pars olei Roris Marini intime fuit mixta cum oleo vitrioli. f. 239. Tandem ad Olet Vitrioli tres drachmas astudi olei de lateribus scrupulum ; abiit massa in piceam, homogeneam substantiam, sed absque essirvescentia, calor tamen productus fuit decem
Quoniam in hisce eXperimentis aliquoties memoravi in Indice Mercuriali descendisse Mercurium propter Fluidum Elasticum,
Aeri analogum, ab effervescentibus corporibus generatum, necessarium erat ut cognosceremus, quantum illius Fluidi productum e- .rat descendente Mercurio in Indice ad unum duos pluresve pollices, corumve lineas: Hunc in finem mensuravi Recipiens, quod praeter apparatum internum, & permiscenda corpora, capiebat pollices Rhenotandicos cylindricos I 8 . Index Mercurialis erat tubus diametri unius lineae, adeoque si haec vasis capacitas concipiatur mu
518쪽
tata in tubum diametri unius lineae , hic tubus longitudinem ha- huis et pollicum a6 96 : tubus Indicis est 3o pollices longus adeoque totus tubus fulsidi 16s26 polliciam : Quod si gravitas atmosphaerae, quo tempore factum est cXperimentum , aequiponderet cum Mercurii altitudine, quam voco - a. atque aliqua Aeris non cale-fam portione intubo relicta, Mercurii altitudo post factum experimentum, sit b. tota autem Tubi longitudo vocetur t. Aeris vers relicti quantitas ignota ponatur m x. erit per regulam a MA-zio TTo aliisque demonstratam , c, a - b : : t- b. m. sive fit Ponamus igitur Barometri altitudinem
tempore experimentorum suisse api; pollicum Rhenol. ita enim in nonnullis occasionibus se habuit : Ponamus insuper Aereum fui dum in Recipiente generatum ejusdem indolis esse, quoad elasticiatatem, cum Aere Atmosphaerico, tum illud fluidum ad eandem densitatem ac fuit Atmosphaericus Aer redactum , in Recipiante occupasset sequentes pollices Cylindricos, suspenso Mercurio in In dice ad notatos pollices & lineas in hac Tabella , quam brevitatis ergo hic describo ; cum autem maximas fractiones evitare volui, numeros veris proXimos tantum apposui.
519쪽
In qua posito Mercurio in Baros pio ad 2s pollic.8c altitudine Mercurii in Indice, Erunt pollices cylindrici Aeris, secto Experimento ad ejusdem densitatis ac Atmosphoera, in Recipiente generati
520쪽
Ecquis non videt hanc doctrinam innumeris posiΘ amplificari experimentis, cum ad quodlibet menstruum, quo usi fuimus, omnia corporum genera quae Tellus profert adbici possent : Est: quam certissimum, singularem corporum indolem singularia phaenomena producturam, quae non nisi eXperientia detegere potest , cujus ope latentem coriaporum indolem eruere licebit. Multo plura, quam hic trado, di aliis quoque modis, in corporibus cepi pericula, quae ne taedium prolixitate creem, silentio involvam, arbitratus, pauca haec sussicere ad ostendendum, quam latus hic pateat novorum tentaminum campus, in quo quilibet iacile cum' voluptate, & fructu se eXercere poterit.
Noluerunt perspicacissilui prudentissimique Florentini ex paucis
a se captis periculis generalem I heoriam condere , ex qua omnia phaenomena CXplicarent, quae effervescentia inter se corpora edunt: fcri enim facile poterat, Ut universiile non foret, quod duo vel tria corpora, in quibus experimenta fiebant, conspiciendum praebcbant imo quamvis multo plura instituerim, haesitavi semper, an quidem experimentorum numerus adhuc sitissiceret generali doctrinae, malui idcirco Florentinorum prudentiam sequi, dc, quam nunc arbitror esie veram omnium phaenomem n causam, silentio aliquamdiu involvere, ut quae seriori maturiorique ae te detegam, prius ad hanc tanquam ad lydium explorem lapidem, an quidem Vera sit, eaque clavis, cujus ope haec Naturae sera feliciter aperiatur. Interim brevissimum generale cSctuum observatorum in praecedentibus dabo Schema.
10. Fiunt nonnunquam eiierVescentiae eorundem Corporum aeque calidae in Aere aperto, ac in vacuo Bo LEANO, Uti liquet in experimento i s dc I76, capto in Antimonio crudo Spiritui Nitrivulgari injecto, increvit cnim c lor in utroque tentamine a gradu
2'. Fiunt nonnunquam es rvescentiae in Aere majores dc calidio res , quam in Vacuo Bo Y LE A NO : quod patet in comparato experimento i 33 & 13 , in quo Bismuthum a Spiritu Salis Marini solutum in Aere, multo plus esterbuit, incaluitque, quam in vacuo, quippe increvit in Aere calor a gradu AT ad t Is, in Vacuo tantum a gradu 7 ad 9 . idem obtinet in I. i6o dc Is i. in I 62 dc 163. in i 6 dc I 6 s. in i 72 & I τὸ.30. E contrario fiunt aliquando cMrvescentiae in vacuo Bov-LΕΛ No calidiores quam in Aere aperto, uti manifestum est comparando eXperimentum 2s cum 27, quippe Spiritus Nitri in Aere effervcsccns' cum Aqua dedit augmentum caloris a s ad s3, in vacuo autem fuit calor Observatus a s ad s6. ita quoque Spiritus