Grammatica Hebr. Eliae Leuitae Germani commodiori interpretatione quàm antea Sebast. Munsterum uersa, ... Item Institutio elementaria in eandem linguam ex Eliae uarij libellis concinnata

121쪽

ulgere liceat in tabula coniugationum. quam auxiliante deo componam hi tuae fine libri. 3 Scias quoq; adhuc tres Hesse literas quae seruiunt in capite prae teritoKi & suturoru, dc sunt ex numero δή--, -- earum literarum,quae literae 3 id A, negoch uocantur, quarum signum seu memoriale est ij, De quibus amplius loquemur in tractatulo officiorum. Inter has principalior est Vau, cuius ministetiu duas habet sermas. Vnum

uocatur uau man id est,coniunctionis. λ π

cuius conditio explicabitur in me rato tractatu. Alteru uocaeuau Tinnid est, couersionis. Na praeter id quod est copula uertit praeteritu in futurum. re futurum in praeteritum,quemadmo . dum declarabimus. Vnde cum tuolueris mutare praeteritu in futurum. pones uau in capite eius,ut a cu/

stodiuio de custodiet dotiu/b nun

122쪽

: Deu. τ. quod idem est ac si dice/' ρ' Et custodiet. Sic V FI , V Et custodient filii Israel Exo.3rg. Quod idem est perinde ac si diceretur

Et custodient. Punctatur aut

. ---- uau illud semper cum scheua,nisi cum

aliud exegerit punctum quam scheua,

tunc enim uertitur auis stliurec autinua patha aut in hiree, quemadmodu do

rite clarabitur in tractatu ossiciorum' sa- Quod si dixeris,in quo cognoscam

uau sit 'um id est, coniunctiuu tan Vtumaut in id est, conuersivum In hoc cognosces. Quando non praecedit ipsum uerbum praeteritu aliud, tuc est uau conuerssuum: sin praecedat aliud ο ι ιμι ι -- uerbum praeteritum. tunc est uau con o. iunctivum: ut Quis m. patus est 6 secit: Isa. i.Sic quado duo

123쪽

SI A

bum prMeritum, id* propter uau ca/ '' mezatum quod scribitur in capite eius quod mutat futurum in praeteritum.

sunt uerba futuri temporis, pra cedunt iam commemorata uerbas Responde ruist ideo imus, id moris esse scriptum, ut ponat pr teriti suturum loco praeteriti,ptivsertim in locis ubi loquens in loquendo consueuit lesse cotinuus, ut sui duo sepius memorata exempla. Tale quoq; est 'n 813 an hoc est, Secundum uerbum do/mini castrametabantur: Num. io . Sie per totum istud caput futurum usurpatur loco praeteriti. Aliud, προ Pr, NI p n, uri Conteres insurgetes con ira te, mittes iram tuam: Exo. in Sic

124쪽

M P a Sie faciebat labi Iob iτ Scias quot morem esse scriptirae,ut loquatur in priterito loco suturi. id quod frequens est in uerbis propheticis.Nam uerbum adeo clarum est coram deo, perinde ac si iam factum sit. Sed cum recenset rem gestam . id non obseruatur. 8 Noueris quo dictiones seu uerba secundae & primae per sonς singularis numeri.habere & aliud signum per quod cognosci potest uauconiunctivum auau conuersavo.Nam

quando illae personae habent uau con/iunctivum, habent plerunt accetum id est, supra qui scilicet penubtimam occupat syllabam ut Um Et cosumpsi peccatum hohodie: Leuit. io. rvh a 3 DEt loquutus sum a prophetas: Hos eaeli. Horum iudiciu non aliud est quam si uau non esset additum.Quando uoto habent

125쪽

θέ PRIMA 2teo habent irau conuersivum, tune sere semper habet accentum subtus, id est,in ultima: ut Pgn ,2 zm Et custodies omnia legitima eius:Exo.is. - Et loquar iudicium

meum:Ierem .i.Et sic fit per omnes coniugationes omnium ordinu, eXceptis Quinimonquiescentibus in lamed aleph uel he, habet ας quae semper habent accentu in penulti cum uau & sine uau, ut re dat 3 emabis, PNzm & inuenies, z dc dificabis, τ M'ὶ & coques,simijiat eisu Dabirrius autem tibi regulam unam--α ' Pro omnibus nouem personis praeteri ει ti,ut scias utrum habeant accentum in b.

penuit uel ultima' s Unde scias

quini ex illis personis semper habere δε ι -- accentum a id est, in ultima,cumuau & sine uati: Sunt autem istae, Aerentur in In xyn zz vn v v Et duae ex νltima eis semper sunt di Q id est,habet a b 3 centum

126쪽

centum in penult. cum uau & sine minec sunt Sut praeterea duapex eis quae abs uau semper sunt mil/lel,& cum uau interdu sunt millel & aliquado mitra,& sunt ut scripsimus. Et haec regula est uniuersatiis per omnes coniugationes persecto/rum uerborum. io biota quod tresi sunt personae absentes,nepe ποῦ

Pa quae proprium habent iudicium quando construtitur cum dictione parua, uel quado colunguntur cum dictio ne millel.tunc enim dc ipsae habent illet,ut uocauit noctem: Gen. .. s. Et rogauit eum: Num. Στ.Q-εt clamauerunt ei: Deut. 2. .

. m V, 3 praeuaricati sunt in ea: Thre, primo.Et Tτ ryn Ruth adhaeis ei:Ruth i. dc similia. ii Nota etiam

quod in futuro est aliud signu per qaecognosces uau colunctionis a u u corvuersionis

127쪽

hersionis,nempe quod uau coniunctionis habet punctum scheua,ut nisi Iod fuerit scheuatum, tu , - - enim habet hiree, qvcmadmodum declarabitur in tractatu officiorum. Sed . .uau conuersionis semper habet patha. ut & dixit, VJ & loquutus est. N similia. Nec excipitur ab ista regula nisi aleph que cum sit litera gutturalis. uenit uau Giunctionis iuxta eam cum patha, ut π Et benedi cam ei atq; multiplicabo eu:Isa.s KSed

uau conuersionis uenit iuxta eam cum

kameet, ut a x 'tam Ee benedixi ei, etia erit benedictus: Gen. x . iα Sed & hoc notabis quod in stinguis gentium tres sunt species prae/ iteriti, uidelicet praeteritum persectum. praeteritum imperfectu N praeteritum πι- praetoquod iam perfectum est: at in lingua yitam qpμ4 sancta uentut ista tria praeterita in una η ρε- b forma

128쪽

, --- - forma,& iuxta exigentiam rei interprei : tandum est unumquodq; illorum iu/

xta tres illas differentias. 13 Et ut id, is v apertius uideas,dabimus tibi similitu/' dinem in dictione quae inueni/tur in bibliis sub memorata triplici Be ma,nempe, 'E N RU Et ipse uim tauerat me ad aedificandu ei domum: Ezrari. quod est praeteritu perfectum nn Et dominus uisitabat Saram: Gen.ii.quod est praeteritu imperfectu. Na idem est quod 'v7 nsuit uisitans. αν r Quia uisitauit dominus populu suu: Ruth i. quod est praeteritum iam transactum. Nam idem est quod id est, s iam uisitauit. 1 Sic itaq; mu con/ uertens futurum in praeteritum, mutat ipsum plerunt in praeteritum impera sectum,ut Et dixit: Et Io, Mutus est: ΠΤ Et accepit: inta de/

129쪽

dit,quae sunt exponenda ut m, rensuit dicens, Ida ron fuit loquens: Bfuit accipiens: Izyiar fuit dans. Sunt tame exceptiones in quibusdam locis, quando scilicet ipsum praecedit praeteritu perfectu:tunc enim N ipsum reddendu est in praeterito: Exemplum Quonia modicum quod suit tibi cora me N auctum est in mulitum,& benedixit dominus mihi: Gen. 3o. En hax sunt quasi Tm & Tya pro/pter uerbum πτὶ quod illa praecedit. is Verum scias quod non est uis sulla in uau ad mutandum futurum in praeteritum quod iam transiit, nist in paucis locis, ut in

πη- 3, 3 Et misit Isaac Iacob,&abiit in Mesopotamiam: Gen.23. quae A

sunt, quasi ia misit,& iam ab Jt, queadmodu exposuit rabi Schlomo Iarhq.

130쪽

2s . RATIO Fundamentum quintum ., in quo explicantur φήν ticipia praebentis a praeteriti temporis.ci As itaq; quod operatio seu actio quae fit in tempore praesenti, uocatur operatio intermedia, quia est media inter prae/teritum dc futurum hoc est. ΣΠ paraticipium praesens componitur ex praeή terito & suturo. Exemplum: Quando

dicis ba n Ninm Ruben comedit, sen/sus est quod ia coepit comedere dc ala hue comedet. Vbi & hoc aduenedum quod Hebraismus no habet uerbumi propriu quod significet istud tempus presens, quia id quod nos uocamuς

tam intermedium, uocatur secudum ueritatem zς nomen operans.

N est uerius adiectiuu quam uerbum.1. Est tamen disserentia inter illa. quia nomen poei sive 'ra a non po/test uerificari nisi de homine pro tempore