장음표시 사용
301쪽
ehas & domicilia ad habitandum deligunt , easque se
cum gestantes munimento sibi , ita progrediuntur. Cum enim Vacuas & inanes offenderunt coiichulas turbinis aut neritae aut buccini; turbines caeteris amant, quod & capaciores sunt & gestatu is viores; primo intra eas inΠe liuiitur, deinde cum in ampliorem magnitudinein excreverunt, quam sis ut capi queant, in testam laxiorem taliquam domum alteram demigrant. Saepe etiam de conclais inanibus inulto certamine inter se contendunt, viribusque i feriore expulso, victor exuvias assequitur novamque habitat domun.
338. Est in tres a concam latens species polypo simulis, naiicilias, ita ex navigationis quadam specie dictus. In arena quidem degit , sed in summa miris etiam se Pronus effert, ne testam aqua compleat, sed ciun in hinanium aequor emetierit , conversa testa navigat, tanquam gubernandae scaphae peririis homo. Duos sculicet pedes tamluam rudentes extetidit, inter quos tenuis membrana veluti velum panditur, Vento spirante; subter vero alii duo aquam c ontingentes, mi ernam
lis similes, & domum & navem & piscem regunt &de lueunt.' Quod si mali quid alictui te immineat, rudentes omies, Vela, gubernacula contrithens, tauta aqua gravatus demergitur. Hunc sane piscem natantem viderat, quicunque demum primas navigiorum
usum reperit, sive is homo seu Deotum aliquis sus ixit, qui maris Vias primu aperuit; hujus enim sciliacet vi exemplum navem fabricatus, vela rudentibus expansit obveris ventis , navemque in puppi gubem iaculo rexit. 36o. Ceti, inmaania peta monstra, terribiles sp ctu, rota ue indefesso pollent, & continua rabie surunt Plurimi in alto maris inunensi degunt, pauci tantum ad litora accedunt, quorum scilicet pondus litus sene valet. Ex his sunt terrificus leo. torvaque zygaena ,
Pardalesque Perniciosae, & i eruosi plutis
302쪽
te, es ctynnorum nigrorum genus validiam, prestis critenta, lamna criadelis inlausto rictu , inaltha a rugore, quem infert, dicta, capri difficiles, & infestuimpondus hvpenae, canesque impudentes & ni paces. H rum triplax genus est, seri quidam inter cete robi stissima numerantur & in pelago Versantur; ex reliquis duobus generibus, quae cum maJoribus & validioria hiis piscibus in coeno profundo degunt, alterum a nigro aculeo centrinae, alterum commuini nomine galei nn feli) appellantur , hoc vero plura alia cliversa genera eomplectitur, scymnum cratumno scilicet, letis laeves , acanthias squalinam, vulpem,
moribus inter se comeniunt, unaque pascuntur. 383. Delphini litora saxosa amant, & mare proislandum habitant, ut mare nusquam sine delphinis sit Praecipue enim eos Neptuniis dilist, eo quod Amphiatriten Nerei filiam, caerialeis oculis pulcram, aliquando connubiuna ejus furientem, R in aedibus Oceani latitantem ipsi produlerunt. Unde Neptiinus raptam virginena conjugem suam & maris reginam fecit, nunciis vero delphitiis sui num in aquatilium genere honorem decrevit 394. Sunt inter cete, quae mari relicto etiam in terram egrediuntur Anmillae vero & stutata testudo diu in litore & agris mari vicinis morantur, etiam C storides pernicione, quae tristem in istoribus inis Rumiue edunt sonitum, & gravissime rugiunci harum vocem quicunque audiverit, ei vicina mors protem ditur. Dicitiar etiam phalaena laena in terram egredi, &in sole apricari. Phocae semper quidem noctus mare deseriint, sed etiam interdiu a d fixa aut in ar nis recumbunt & extra mare somno perfruunturia Proh Iupiter, fons & origo remin, seu tu supremi aetheris domum, sive ubique locorum habitas, scire enim homini neses, quam amico aetherem stilodianuaerem, aquam-& terram, communem M
303쪽
maliu nullae parentem, separata a se elementa conjugi O, qtizirnque firmo concorchae vinclito oninia inter se invicem colligasti, adeo ut nusquain aether absque aere, nec aer absque aqua, aut aqua ab Sque terra sit, sed singula invicem ntista secum commuiticent. Hinc igitur nauiuae a inicitiae quasi obsides ainbiguae an1mantia xtitae sibi dant, quorum quaedam ex mari in terram ascendunt, alia in aere Volantia mare adeunt,
ut leves lati , gemebundumque thalcyonuin y validae rapacisque aquilae gentis, & quaecunque alia in mari praedantur. Ρorro ex inari in aerem se efferunt loligines, accipitres & marina hiriando, & alii qui lana, si forte piscem validiorem prope extirnescunt, e mari sub siiliunt & per aerem Voluam. Loligines qui lem pinnis suis longissimo & subliini tractu gregatina more avium efferrentur; hiriinclines vero humilius volant; accipitres denique paulo supra summam aqua in maris tolliintur, ut difficile sit ad judicanduin iantentiae an volent. 4;8. Passicium quidam una quasi in civitate aliqua, alii coetibus a se separati vivunt. Sunt qui conis serti vagantur, similiter atque greges pecorum, Velori ines militum turmatim euntium, hique gregyles appellantur. Alii secundum ordines , alii nianipulis sinisses, aut veluti decuritati proficiscuntur, alii bini, alius denique solitarius Vagatur, nonnullian caveritisse tenent, ibique vitam agitant.
Α 6. Hieme, cum mare maxima Undarum Vent
mmme tena pestate surit, pisceS gratum alias mquor exhorrent. Itaque ex ipsis sunt , qui arenas pinnis aggerant, at lite ita timidae lateant; alii ii tra saxorum angustias reconduntur conserti, alu hipelagi cavernis , iram maris frigorisque dolores
Vitant. neque enim maris fundum ita Ventorum procellariinique vis cael & exasperat. At ubi purpureum
floridurnque ver ex terra renidet, Ventorumque vire inlisa pacatum mare blandis pro Volvitur undis, tum pisces undique conferti prope terram asMedunt. Λο
304쪽
DE PISCATIONE LI B. I. 27 Iveluti ucts opii lenta illisque cara, quam diu aerea hostium vis circumsurebat , ubi tandem bello libera perniciosiana Martis procellam essent, gaudio epulisque & tripudiis indulget, & dulci perinlitur pacei
sic illi, ubi tandem hiemis labores & maris iram effugerunt, super mari laeti & veluti tripudiatues e sultant. Vere enim tibi liliis ardore R stinauialis amoris incitantur quaecunque in terra, mari &aere degunt bestiae. 477. Vere plurimi pisces ova pariunt. Feminae
quidem partus graVatae doloribus , Ventrem arenis atterunt, ut ova, quae nexa & conferta in utero haerent, facilitis discedarit. Ita tandem angustiis partus criiciatae foetum edunt: Adeo etiani natantium generi molesti sunt parius dolores, quos feminae inter homines tantum exhorrescunti IIares vero alii quidem gulosi littora accedunt, ut piscibus periticiem struant, oetua deυorantes;) alii antecedunt, feminae autena li- si linis ardore stagrantes inagno cum impetu sequuntur ; tunaque illi ventrem invicem inter se atterentes setnen destillant, quod feminae avido invade tes Ore deglutiunt, atque ita concipiunt laetum. Haec plumnioru in fere pisci uiri coianubiis lex est; nonnulli autetia sejuncti cum feminis in thalamo vivunt. Nec enim earet geniis hoc amoris violentia, rivalitatisque stirnulis &-fervi tus amor parit, cum graviter hoininum animos incessit. Saepe etiam adversis viribus propter concubitium inter se pugnant, Veluti proci, qui ob pitellam aliquani forma & diviatiis invicem conteiulunt. Haec quidem piscibuS non adstini, sed corporum viribus & dentibus acutis confisi . in praelium nilptiale de scendunt, unaque cum Vuctoria conjugena auferunt. Quidam plures habent conjuges, ut largus, & Rilva merula , alii una comtenti vivunt, iit canthari scarabaeo & aetnaei. D 3. Peculiaris & a communi piscium more diversa coitus ratio in anmillis , testudinibus,
305쪽
polypis, muraeliis obtinet. Angmillae enim crebris inter se spiris complicatae, corpus hvinidum frequenter versant, unde lentor quidam ceu spuma destillat, qui limo exceptus anguillas procreat. Eodem modo lubrici congri etiam coeunt. Teitudines seminae tument atque Oderrunt concubitum, quod nulla iii cotitu voltiptate, sed dolore magno afficiuntur, quoniaminatis pudendum veluti stinnulus est acutus, durus &osseus. Hatio ob causam inter se dimicant, ac multum incurvis dentibus sese lacerant,' illae concubitum molestum fugientes , mares invitas magis ac magis conclip scentes , donec vi victas & ceu captivas ex bello seminas necessario sibi amore copulaverant. Ceterii ni test inlines & phocae sinailiter ut canes terrestres Coeunt, cliti enim partibus posterioribus ceu vinculo constrictae cohaerent. 76. Polypo coitus mortis causa est. Non enim desistit coire prilis, quam membronim robore exhausto humi stratum, quivis qui ad eum appropinquat, sive calicelliis, sive cancer, sive alius piscis , quos antea ipse devorabat, ranuliu membratam iliscerpunt& lacerant, dum Vitam amiserit. Femina item p xiendi dolore perare solet; non enim discreta ova, sed racematan inter se cohaerentia anguIsto forani ine aegre excernuntur 3 quamobrem biennio amplius polypus non vivit.
s4. Muraenam in siccum progredi & cum vipera
coire fama non obscura est. Vipera nempe mas
stimulis libidinis concitatus ad litus accedit , & petram quaerit, ubi venenum atque omnem ex dentibus
funestam bilem voviitione ejiciat, ut blandus & d coriis sponsus videatur. Postea edito Milo, tan mhymenaeo quodam ante nuptias misso , sponseni appellati ea e mari exit. vipera vero mas appropinquat undis, atque ita congrediuntur, miraei in caput Vuperae Ore excipiente. Ubi mutuam veneris libidinem expleVerunt, haec qiuidem ad mare regressitur, ille
306쪽
vero exsorpto veneno & recollecto, ad domestica insectena revertitur. Iuul sit Venelauni illiad Vipera, cum mare in lire teretur a se iii petrii in depositum, non ii venerit, forsin1 a praetere Ili te aliquo, cui co spe et tina fuerit, ablutarin: in lignabundiis lauc illuc se jactat, donec vita excedat, ibis se amnis, quibus tutum se arbitristatur, privatum dolitans. Itaque in ea te in petra, ut Venentiai amiserat, mox etiam corpus
vita lue per lit. 1 8o. Delphini similiter atque homines complexu Venereo junguntur, atque iis penis quasi homini arrigitur: non tanaen semper patet, sed occultatur. cuin autem ad coitionem Inflanranantur, extra entinentem proferunt.
8s. Non uno eodemque tempore pisces ad coitum
proni sunt ri vertim alii Verito tempore, alii aes late, alii autumno, plures etiam iraenae Venere una compi xuna expetunt. Plurimi semel tantum per annum pariunt, thi pus autem binos linius anni spatio partus edit, mullum vero ter singulis annis Ventrem ferre nomine ejus significatur. Scorpius quaternos partus profere, solus cyprinus quinos. Unius aselli parium nunquam deprehensitin fuisse serunt. 39s. Ρiscium ovi paror na, cum verito semine turgent, in latebris suis quieti manent; plurimi vero commine iter Euxinum ad Pontum instituunt, ut ibi partum proferant. Sinus enim ille quovis mari dulcior est, cum innumeri in eum fluvii se exonerent; habet etiam mollia & arenosa vada, tramiti illa hic ra , bona pascua, saxa cava, coenosa cubilia, promonistoria umbrosa, & quae alia pisces anaant. Nullum mare 1llud cete infestat; nulli paguri, astaci aut pol pi, qui minoribus inprimis piscibus nocent; soli delphini
illic parvi & infirmi inerrant. Quare vehementer ni
re illud expetunt, & conserti agimine facto proficiscumtiir, unde postea nitius simul redeunt, dum longo Min
307쪽
itinere Bosporum Τhracium intrant , BAErycimnque mare & ostia Ponti angiista transimilium . Ut vero, cum sublimis gruum exercitiis ab aethiopibus Nilique fluentis, Atlantis gelido & nivoso Iugo, Pygmaeorrumque imbelli relicto populo, reveriitur, longo & co
tinuo agmine totum obnubit cietiam ρ, ita tum infiniti numero pisces urulique Euxinum in Pontum properant, totvnulue mare crebris pinnarum pulsibus inhorrescit, dum ab metani itineris longi pervenerint. Auriinani vero tempestate assedis . reditum parant, quoniam sinus ille, u pote non adeo profundus, omnium maxime procellis & tempestatibus vexatur. Igiciar metu
Amazonio a mari cum prole sita fugiunt, & suum quisque ad domicilium & pascua suae in pelagus re
s38. Oirine' genus piscium, qui mollas diciliatur , R qui sanguine & ossibus carent, porro ii, qui cre-
,ris integuntur squamis aut corifice operiuntur, Omnes similiter ova pariunt Canum vero voracium, aquilae,& qui clinque cartilaginei clicuntur . delphinorum. plIOcarumque inagnocularum proles statim a primo ortu parentibus similis existit. Vivipari autem quicumque mare habitant , amant & tilentur sobolem
648. Delphinis nihil meellantius est. Hi scilicet
homines. erant, unaque cum hominibus habitabant, antequam Bacchi voluntate in pisces transformati m re subierunt titile etiamnum prirdentiam animi in . resque liominum conservant. Binos pariunt catulos, qui, ubi nati unt, statim circa parentem lasciviunt,& in os matris intrant, ibique morantur. Illa vero laetata facite patitur , & cii in gaudio circa liberos versetur. Singulo inamillam praebet lactandam halbet enim& mamillas similes miliebribus, atque in iis laetis copiam naturae beneficio accepta in .Iam robustioribus. factis nister ad venatior em piscium praeit, nec priusquam adultos deserit, sed ustiue comes & custos eox seqvituri inrum & ducunduin visu , cum mari ulli
308쪽
quillo greges delpli inorum proced tint ; nainores in prima acie sunt, &-triputtiantes exsultatat, quos parentes custodes, iit pallor teneros Vere agnos, ζiut pueros a schola redeuntes paedagogi senecta Vciae rabuies, morumque inspectores, a tergo prosequutitur, ne in periculuin aliquOct incurrant. 686. Nihilo secius etiam phoca sobole in curat, in min terram egressa pepererit; habet enim & mammas& laetis copiam. Duodecim dies mater cum catulis in terra degit, decimo tertio Me complexa in mare defert & inaria ergit, eosque tanquam mater filium in alieno & peregrino solo elaixa, in patriam propriasque sedes deducit. illi singula a matre monstrata peri strant.
οχ. Proh Diit quam non homines solum, sed
aves etiam, immanesque ferae, & crudi vori pisces prolem & liberos anaant, quibus nihil carius habent.& naalunt mala omnia ipsamque pro iis mortem subiret Saepe venatores leaenam viderinit pro catulis suis pu- gnatuem, quae imperterrita saxorum telorumlue ja- eius imanet, mortemque obire, quam liberos cubili dereptos in venatorum potestate videre mavult. Pastor etiain, ubi sorte ad cubile recens enixae canis a cesserit, timidiis recedit, ira lue matris evitat, quae tum nec ipsum dominum reveretur, nec alium quempiam appropinquare patitur. Vaccae non aliter fere ac
mulieres abstinetis vitulis geniunt & ejulantur, ipsos. que etiam interdum pastores dolore afficiunt. Ossise ga miserabiliter anillos pullos mane luget, perinde ut luscinia & hirrundo, qtiariim nidos aut homo crudelis aut serpens forte depraedatus fuerit.
33. Ut delphini, tui etiam alii pisces prolem smani curant & tuentur. Mirum hoc de cane marina nariarant. Simul ac peperit, catulos suos una seciun n
tantes habet; hi si liuid forte periculi timeant, per genitalia in ventrem matris recipiuntur , atque inde. ubi timor abierit, Marsus prodeunt. M ai a
309쪽
42. Eodem fere modo squalina catulos suos protegit; verum non in Vei1trem eos recipit, ut canes,
sed in hiatus seu scissuras, quas sub pinnis in iitroque
latere reliquorum piscium ori similes habet, foetus metuetues occultat. Alii prolem timentem in os recipiunt, quemaclinodum glaucus leus , qui ovi pa- Torum piscium omnium maxime foetus suos dili init. lHic sentitiae assidet. donec sectus ovo erit perit; tuna leos ubi itie a latere comitatur, & sit sorte in i jorem ltinaciates piscem Viderit, ore aperto admittit: deinde stimOIe praetcrito, ex faucibus revomit. l
s6. Titynno semina niillum facile impiorem reperias piscem. Ipsa eni in ova sua, quotquot assecuta su rit, avi de devorat impia, suetumque suum fugae a Lhuc nesciuin ita crudeliter interficit l
sa. Ostrea neque coitu neque parente procreantur, ac nimirtim Oini Ita ex caeno nascuntur. illoriam 'enim neque femina neque inas distinctiis est, sed ejiis idem naturae sulat, atque adeo inter se similia, ut non lmarem a seinina internoscere possis. Ita Rapuae, ii belle genus, spolite sine coitu nascuntur. Cum enim mare largis profusis incluibus tumiduni sputarat, illae obscura origine prognatae subito existutu pluriniat nalbae, ob rem aphritides opto reae dicuntur. Aliae ex limo proveni uiri; cum enim cim una ex vetuorurn procellis marisque fluctibus congeli uni concreverit, valde & limosum & atruin ellicitur, delirile tranquillitate redeuiite , ex soritibus arenisque putrefactis ilifinitae tanquam lumbrici prorepulit. Nihil hoc geliere infirinius , quod reliqui pisces lubet iter devoratii. Cibo non indigent, sed sufficit eis, ut nau- tuo se lanabant. Cum per mare se diffundunt, iit in saxis u rosiis aut cavernis latebras quaerant, inna demss agminibus natant, ut totum, qua , mare albicet, non aliter quam area nive conspersa, adeo nullum terrae vestigium in ea compareat.
310쪽
Λ tque ita quidem greges piscium Varantur, talibutaque junguntur connubiis; qtiae quidem Deorum aliquis homini significasse videtur. Quid enim absque eorum ope possvnau S, qui ne pedem quidem tollere oculosve aperire sine iis valeamus Hi scilicet omnia
regunt & gubernant, etia in cum procul sunt, adstantes, iis lite refragari aut veluti serocem equitim freno reluctari nullo modo licet. Igitur deorum voluntati, mucunque sapit, obsequitur, priusquam diro flagello invitus cona pellatur. Ili tantis huimanu in universas artes docuerunt, Omnemque animis nostris solertiam 'indiderunt; sed alius alii praesidet operi, unde etiam singuli nomen & honore ni sortiti sunt. Prima Ceres hi oves aratro jungere, terram arare, Dugesque metere docuit; na Ves fabric ri, domumque aedificare, vestes que de lana texere a Pallade di licinius; Marii gladios aereas hie tunicas & galeas & hast as, quaeque alia sunt bellianstrumenta, debemus ;cariminibus Ap allo&Miasae, concionibus celopsentiae & certaminibus inventor Me curius praeest. fabrili arti Uiilcanus praesidet. Deorum igitur ali iuri etiam naturam numerumlue pisciunt &piscatiatorias aries hominibus monstravit, ille vidulucet, qui terrae cavo conjunctis fluviis repleto, ani mam mare essiniit, atque undique litorum superciliis cinctii in continuit, sive eum Neptunum, seu tu Nereum, aut Ρhorcyn, aut alium quempiam deoriam in rinorurn appellare mavis. At tibi, rex beate , issu strique filio , omnes caelicolae Dii , quique terram ianiare habitant, propitii sint, carinicibusque nostris