장음표시 사용
301쪽
RGvMEN TvM dc materies est, Laudatio Traiani. quam duplicem exsequitur, Publicae vitae id Privatae Illam ordine quodam temporum peragit, orsus ab Ad optione ad tertium eius Consulatum: in quo haec dixi & ibi sistit. Quidquid igitur moderate interea, liberaliter, benigne, utiliter in publicum secisset, recenset, diducit, ornat; saepe floride, dc paene poetarum in morem: quem si
tum hoc ornationum genus usquequaque non spernit. Pleraque autem laudatio intra togam & pacem consistit: quia bella nondum attigerat, dc magni ducis signa magis, quam res adhuc crat. In Privata deinde vita, compositam domum eius, uxorem, dc serorem laudat: quod amicos ciniat, libertos non colat dc quosque halicat suo loco. Haec breuiter do sum malim Laudatio continet: qua CΑvSs A aut occasione sic instituta ΘQuia Plinius Consul iam crat, de ex more veteri, imo ex SC ' sui ipse loquitur Gratiae agenda optimo Principi erant. An autem hoc est gratias agere, sic laudare Θ ita. nam duplex crat illa Gratiarum actio, quod
ipse sub finem Panegyrici dicit: dc I blica octauata. Illa, rei p. nona oe suscepta : dc aptis lime in laudationem ibat, beneficia recensendo, quae contulisset. Imo quae absque ea commemoratione gratiae dici poterant 3 Altera, quari I Consules suo nomine dicebant. quae prima origo ec causta harum orationum apud Romanos est intcon sed in leui tamen postea habita, ec hic quoque a Plinio paucis lineis perstricta. En caussam igitur scripti: addo nunc TEM pvs. Aio Plinium Consilem, primo diectim iam inisset id est Kalendis Septembinbus hac dixisse: non autem
ante, nequc designatu, ut vir dodbis censeti Induxit cum cpistola XXvim
libri vi. in qua cum interrogasset quidam natus Consul, quid in ho-
rem Principis tr rint' inter alia , respondet: Designatus ego Consul, omni Hir r non adulatione, sterie tamen adulationis ab inui. Refert ad hunc Panegyricum, dc crint: nec aliud ibi Plinius, quam de sententiae dictione, quam primi designati Consules rogabantur. Mos autem inii lucrat ut ilico sententiae, aliquid in honorem Principis censerent: quae adulatio tiam in hoc scripto Plinio memoratur. Itaque nihil ea epistola ad rem pricientem: dc ipse ostendit iam semel a se Consete haec dici. Ne que alius fine mos erat . quem tangit lib. ll. cpist. l. de Verginio Ruso: Acturus in Consiulatu Principi gratias. Nota, in Consulatu. Et Spartianus in . Elio Vero: Cum oration m pulcherrimam paras et, a Kal. I nuariis Hadriano patri gratias a crat. Ait Kalendis; ciso ipso primo die Consulatus. Sed iterum lilc dubitatio, quando igitur Plinius Consul Z In quarto Consulatu Traiani, scripsit nouiter vir inter aeui nostri summos: dcita
302쪽
&ita censet, quia Proconsulatus Plini j incidit in annum, post illum Tra iani dichiam. At ego bona verita citis distentio, & in tertio Principi hunc Consulem fuisse, cum Onus rio adfirmo: in tertio, id est anno illo, quo
tertium fuit. Quo argumento ξ imo argumentis, satis certis. Primum,
ipse in hao Oratione ubi acta Principis laudat: Et nondum, inquit, de biennio loquor. Quomodo hoc vere, si in quarto eius Consulatu dicit Z
certe triennium imperi j iam erat. At in tertio, verissime: quia agebatur
post mortem Neruae extremus alter annus. Item iussus Senatus itfusici res quartum Confiulatum, S rogauit, iusiit. In futurum haec di
cuntur, neque adhuc gerebat. Iterum apcrtius: Atque ego mi leo, proximo anno G ulatus recusendi hanc praecipue jusse rationem, quod tum a siens gerere non pol as. Nota de anno proximo, oc instanti: non ergo illo. Quid ampliusZ absens, inquit. Ita sane, absens. nam ad bellum Dacicum iam se parabat: quod cum De balo sortiter& felicitur, ipso illo quarto consulatu, gessit. Itaque ne adsuit quidem, cum haec a Plinio dicta v lunt. Quid etiam, si adfui stet λ credetne aliquis omissam pulcherrimam illam laudum materiem, victos hostes, supplicem regem,&meritissimum triumphum Z Quomodo ipsa Plini j oratio exstillas let inuo, ac ps, ne triumphasset ξ ut doleam Principis caussa, non sub id tempus hanc
recitationem interuenisse. At de tempore victi Deccbali ambigi non potest, vel ex lapide qui exstat: IMP. CAESAR. DIVI. NERVAE. F. NEM
VA. TRAIANVS. AUGUSTUS. GERMANICUS. DA CICUS. PONT. MAX. TRIB. POT. IIII. COS. IV. VICTO. DECEBALO. Et nummi
idem dicunt. Adde dc haec Plinii, si libet: Nondum biremum compleramus in oscio laboriosi imo, cum tu nobis Consiulatum obtulisti. Quae de Priniectura aerari j capienda, quam ab ipso Nerua accepisse se fatetur. At si nondum biennium ab ea, cum Mnsul cst factus: quid claritas, quam Traiano tensum Consile haec fisisse Θ Quod ad Proconsulatum Plinii quo
argumento vir ille nititur:) is vero tardior, & post victoriam demum Dacicam Exstat epistola Xl v. Plini j, lib. X. ad Traianum, qua gratulaturci maximam, pulcherrimam, antiquissimam mi Aoriam: neque aliam, quam istam. Deinde autem , cpistola X via. in Bithyniam prouinciam suam venisse se nunciat: certe post victoriam. Ergo in quinto eius, aut circa, Consulatu. Neque sane moris: illo Principum aeuo,ssatim & quasi lege, finito Consulatu in prouinciam ire. Imo contraria lex erat, iam- inde a Iulio, non ire, nec imperia aut honores continuare: etsi tamen tota res in arbitrio Principum, & illi aut sorto, aut imperio, quando dc quo visum esset, mittebant. Quae in Dione variis locis, sed hocpostr: mum libro m. in actis anni DCCXX vl. habes.
303쪽
Plinius, libro is i. epist. X Il I. Librum, quo nu- Optimo Principi gratias egi, misi exigenti tibi: serus, etiamsi non exegisses. In hoc consideres
N PULCHRI Tu DINEM materia , ita DI 2vLTATEM. In ceteris enim nouitas ipsa Leci
i intentum habet: in hoc, nota, mulgata, dictasium omnia. Quo si, mi quasi otiosius securus ut Lector, tantum elocutioni aut . in qua satisfacere discibus H, cum sola aestimatur. Atque it,
nam ORDO saltem, S TRANSITVs, ε' F lG vR E simul flectarem turl Nam inuenire praeclare, enunciare magnifice, int dum etiam barbaristant: DISPONERE apte, F i G v R A R E et arie, nisi eruditis negatum HE
Iterum epist. x v iii. eiusdem libri ficium Consulatus iniunxit mihi, mi Rrip. nomine Principi Dratias agerem. quod ego in Senatu, cum ad rationem ερο loti,intemporis, ex more fecissem; bono ciui conuenientisi,mum credidi, eadem tigm SPATIO flvs DuBER Ius molumine com- ampliter plecti. Primum, mi Imperatori nostro minutes suae et eris laud bus com--- - mmdarentur: deinde, mi Fu TvRI PRINCIPES, non quasi a magistro, sed tamen sub EXEMPLO PRAEMONERENTVR, qua poti, im mmia possint ad eamdem gloriam niti. Addit dein i , per tri uum se ruit si amicis hunc urum , , malde probast . Vide pluscula . Sidonius Apollinaris, lib. v iii. epist. X. Caius Plinim pro Actia Hariola ρυι gloria de Centumuirali Aggestu domum rettudis, quam cum M. Vlpio, incomparabio Principi, comparabit m Panegyricum lxit. Quo tamen in loco semper mihi visum neque nunc muto incon rabilem legendum : nec tam aut maligne, aut imperite, super eximio hoc scripto Sidonium censuisse. At enim praefert illam pro Hariola. sicut & Ciceronis pro Guntio, omnibus aliis: non es quij flore, aut acrimonia, sed inuentionum difficultate, & quia in rebus aretis caussisque arduis, magis sagax ingenium elucet . Ipsum legi.
304쪽
EN E ac sapienter, Patres, Conscripti, maiores instii tuerunt, ' ut rerum agendarum, ita ' dicendi inib tium, a precationibus cP pere: quod nihil rite, ni hilque prouident et homines, sine deorum immortalium ope, consilio bonore, auspicarentur. Qui mos citi potius, quam Consuli 3 aut quando magis usurpandus colendus'; est, quam cum imperio Senatus, ' auctoritate Rei p. ad agendas optimo Principi gratias excitamur Z Quod enim praesi uilius est, aut pulchrius munus deorum,
quam castus & sanctus, de diis si in il limus Princeps 3 Ac si adhuc dubium sui latet,
te casuque rectores terris, an ' aliquo numine darentur : Principem tamen nos i in liqueret diuinitus constitutum. Non enim occulta potestate fatorum, sed ab Ioue ipso coram ac palam repertus, clectus est. qui p- per inter aras 5c altaria, eodemque loci, quem Deus ille tam mani scibas ac praeicias, quam caelum ac sidera insedit.
Plinim tui. epist. xv m. Vt rei p. nomine. lyrincipi gratias agerem. ALi VO Nu Mi NE .l Homerus: Eκ Ex love sunt reges. Plutarc in Numa, με ν υ Θειον δωρον : Maximum Mdiuinsidoni,na e regno. ARAS ET Al TARl A. tDi h la, o Altare augustius aliqui in nuo orictimae adolentur: fra etiam, in qua supplicatur, aut cibatur tantum. I ud itemsuperorum Deorum:
haec etiam maniam se inferorum. Glossa: Altare, τὸ cωυίς Ara, βω , . Vide Festum in Altare, o Adolesco. Seruium in i ,d
Ecce duas tibi Daphni,duoque altaria Phoebo. I. Lipsi operum Tom. 1 v. TAM MANir sos.J ob loci rem ii recipio-
κem,tum marestare . Cicero: In Capitolio, li est in terrestri domicilio Iouis.
' Quo magis aptum piumque est te Iupiter optime maxime, antea conditorem,
nunc conseruatorem imperi j nostri precari, ut mihi digna Consule, ligna Senatu, digna Principe continθα oratio: utque Omnibus quae dicentur a me, libertas, fides, ve ritas constet: tantumque a specie adulati nis absit gratiarum actio mea, quantum abest a necessitate. Equidem non Consuli modo, sed omnibus ciuibus enitendum reor, nequid de Principe nostro ita dicant,
ut laena illud ' de alio dici potuisse vide
tur. Quare abeant ac receaant voces illae, 'uas nactus exprimebat. nihil, quale antὰ
dicamus, nihil enim quale antea patimur. nec eadem de Principe palam, quae prius, dicemus: neque enim eadem secreto Oqui inur, quae prius. Discernatur orari nibus riositis diuersitas temporum, & ex ipso genere gratiarum agendarum intelligatur, cui quando sint. hactenus video, nunc nusquam vi numini blandiamur. Non enim de tyranno, sed de cive, non de domino, sed de parente loquimur. Vnum ille se ex nobis, de hoc magis excellit atque eminet, quod unum ex nobis putat; nec minus hominem se, quam hominibus p ei se meminit. Intelligamus ergo bona no stra, dignosque nos illius usu prob mus : atque idemtidem cogitemus, si
maius principibus praeflemus obse uium, qui seruitute ciuium, quam qui libertate
laetamuri Apiv M pivxi L. J Aptum, quia a te, o in tuo templo, ilis Princeps: pium, quia ag oficere beneficium , neque in rati esse de min. CoNfERvATOREM.t In Traiana. Plinius ad eum, in epistola: Diem domine, tuo lenialli imperium, luna suscipis, celebrauimus. ' DE AL ionici. J Epriori
bisi Principi , apud quos blanda se humilis semper
oratio. si artialis, tib x. Hoc sub Principe, si sapis, caueto verbis Roma prioribus loquaris. 'SEcRETO LOQUIMvR.J Seneca, sebo roma-cipe : Eadem de illo homines secreto loquuntur, Ce quae
305쪽
quae palam. Qv Auno SINT H/ 2Nvs.lOlim emendauimus: cui, quando, sint actae. Nusquam ut Deo nunc, nusquam vi. Derim Marii
Ei ultra blanditiae venitis ad me, litis mi serabiles labellis. Dicturus Dominum. Deumque non sum, Iairi non est locus hac in urbe vobis. ILLi us usu.J Tradam. Sed melius, sint fasis quod olim ego: illis viii. Boni istas dignos probemus, mundo. Libertas ct merita redierunt ' usurpemus. Si MAivs. J Vult intcAegi, quod minus
Er populus quidem Romanus dilectum Principem seruat, quanto ue paullo
ante concentu formosum alium hunc
sortissimum personat: quibusque aliquan
do clamoribus 'r gestum alterius & v ccm ; huius pietatem, abstinentiam, man
succii linem laudat. Quid nosipsi 3 diuini
ratem Principis nostri, an humanitatem, temperantiam facilitatem, ut amor oc gaudium tulit, celebrare uniuersi solemus 3 Iam quid tam ciuile, tam senatorium,quam
illud additum a nobis prini in momen ξ quod '' peculiare huius de pro
prium, arrogantia priorum principum iecit. Enimuero quam commune, quam ex aequo, quod FELiCEs Nos , FELICEM ILLvxi praedicamus, alternisque u
tis, HAEC FACIAT, HAEC AvDiAT,
quasi non dicturi, nisi fecerit, comprecamur 3 Ad quas ille voces lacrymis etiam, ac multo pudore suffunditur. agnoscit enim sentitque sibi, non Principi dici. Igitur quod temperamentum omnes in illo subito pietatis calore seruati inius, hoc singuli quoque meditatique teneamus: sciamusque, nullum esse neque sincerius, neque acceptius genus gratiarum,quam quod '' illas acclamationes aemuletur, quae fingendi non iobent tempus. Quantum ad me pertinet laborabo, ut orationem meam ad modestiam Principis moderationemque submittam, nec minus considerabo quid aures eius pati pollini, quam quid virtuti bus debeatur.
Vsi popului, cui minor si Quia, o crimen o di
lectum habet in principum laude quῖ non magis ρ CONCENiv.ὶ Proprio ad rem Derbo. Nam acclamationes Hia theatricae, cum modulis se quo
dam velut canta erant. Tacitus xvi. Gnatium:
plebs petionabat certis modis, plausitique composito. Ibi ego. FOR MOsvM.t Domitianum. vi pulcher ac decens cait Suetonius maxime in
Purpurcuria fundens Caesar ab ore iubar.
Adeorim i ctai, de voce: quam caelestetit cie diuinam dici viderii volebat. Oνxi Mi Coc NOMEN. J diuando ad iuum 'Dionis competatum est, Armenia subacti: cses ne lapides aut nummi notabit mecum, qui voles
raro praeferunt hoc, velut cognomen, ante vi. ei constitum. Exinde asidue. G, IMP. CAES. NE VAE. TRAi AN . o PraMO. Graece euam : NE P. TPArANoc. AD OC. me non memini sic ob
si arei scinquampo iam, nomini isse tectum:
MO. PRiNcipi : quasi in laudationis loco. Tameniamnunc ei ritum praeter Dionis mentem ambigi
ex Plinii hu et orbis nihil pote B: eis in titulis fortasse non sic usurpauit. ' PE LiARi. J i aedis, τι Eutropius scribar, adseram et que aetatem Valentiniani Imp. non aliter in Senatu Principibus acclamari, nisi , Felicior Augusto, MELiOR Traiano. ' ARROGAN Ta A p Rio Ru M. ni id streuerunt. U FELicvs Nos. J Instar Eune veruin, quod inter ilia clamavimus, O nos felices: M LACRYMis E iAM.J Gaudio ex ef s. In a : Vidimus humescentes oculos tuos , demisitamque g.tudio vultum. Sini, NON PRiNCisti J Gasa, quae Tacitum: Ceteri libentius cum fortuna nostia quam nobiscum loquentur. ILLAs ACcLAMATim
gusto coeperunt: nise fidior, a theatris in curiam in uectae, imitando. Earam exempla in Caesar Ucrip .ribus, o breuia e pleraque acuta.
M , ON A & inu sitata Principis gloria,cui
gratias acturus, non tam vereor, ne me in
laudibus suis parcum, quam ne nimium putet. haec me cura, haec difficultas sola citacumstit. Nam merenti gratias agere, facile est, Patres Conscripti. non enim periculum est. ne cum loquar de humanitate, e probrari sibi superbiam credat cum defrugalitate, luxuriam ; cum de clementia, crudelitatem; cum de liberalitate, auaritiam; clim de benignitate, livorem; cum de continentia, libidincm cum de labore, inertiam; cum de sertitudine, timorem. Ac ne illud quidem vereor, ne gratus ingratusve videar, prout satis, aut parum dixero. Animaduertocnim ctiam Deos ipsos, non tam accuratis adorantium precibus, quam innocentia & sanctitate laetari: gratioremque existimari, qui delubris eoium puram ' castamque mentem, quam qui ' mediutatum carmen intulerit. Sed parendum
est Senatusconsulto, quo ex utilitate publica placuit, ut Consulis voce, sub titulo gratiarum agendarum, boni Principes quae
306쪽
COMMENT. IN C. PLINI PANEGYRICUM. 3o a
facerent recognoscerent; mali, quae sacere deberent. Id nunc eo magis solenne acta cessaritim est, quod parens noster priuatas gratiarum actiones cohibet & comprimit: inter laturus etiam publicis, si permitteret sibi vetare, quod Senatus iuberet. Vtrum
que Caesar Auguste moderate,& quod alibi tibi gratias agi non sinis: & quod hic sinis. non enim a teipso sibi honor iste ted
ab agentibus habetur. cedis affectibus iam stris, nee nobis munera tua praedicare, sed audire tibi necesse est.
Eris M DEos ipsos. J Seneca, De Beneficiis: sicut nee invictimis quidem, licet Opimae lint, auroque praeiulgeant, Deorum est honos, sed
pia ac recta voluntate venerantium. Plinius alter,
Praefatione magni operis: Verum & diis lacte rusti O, imaliaeque gentes supplicant: dc mola tantum salsa litant, qui thura non habent: nec xlli fuit vitio, Deos colere,quoquomodo pollet.kisin ve sire reston et rΚαύ' δωυα ν δ hδων ἱερ ἀθανα m dita: Sacrificare diis, ut opes vires que tulentiar. CAsTAMQvE MENTEM. J Seneca: Optimus animus, pulcherrimus Dei cintus est. MεDi-τATvM CARMEN. Orationem compositam, o so tinnem dictionem: etiamsi metrum numeris non M. Tale enim priscis Carmen: ut in , carmen
su Leto. uando facito ' non repperi. puto ab Au- sto esse , cum mutata rep. hoc quoque mutauit. Nam ista Grariarum actio, in concione, populo Rom. uirilibus solet fieri, pro honore dato: at nunc Aran princeps iura populi in se traxit, arque ipse magistratus fecit, Gratiae issi in Curia, non in comcione, diciti. HA fons Pan Vicorum. qui etiam ad Praesides prouinciarum manarunt, atque ν eliciti, gratias agebant. quod Claudius veruit, in Dione. : Κατέδειξε τους αἰ meς αργ me j μηδε α e ὀν ἔσ-riit υν αο ρη τα ri εθος ἐπι cim: Instititit ne electi Pr desὶ aliquas ei gratias in Senatu dicerent, quod ex more quodam faciebant. Hoc inquam, ad solos prouinciales Praesides o
marentur in bene agendo , se mali, eb Mande ira
Dremur. Os nostri aut mosferret, quid uti litu's AE P ε ego mecum, P. C. tacitus agitaui, qualem quantumque esse oporteret, cuius ditione nutuque maria, terne, pax, bella regerentur: curia intercia fingenti so
mantiq; mihi Principem, quem )'aequata diis immortalibus potestas deceret, numquam vo i saltem concipere succurrit similem huic,quem videmus. Enituit aliquis in bello, sed obsolevit in pace: alium tria,
sed non & arma honestarunt: reuerentiam ille terrore, alius amorem humanitate ca I. LipsI Operum Tom. Iv
tauit: ille quaesitam domi gloriam in pulico, hic in hublico partam i domi perdia
dit: postremo adhuc nemo extitit, cuius virtutis nullo vitiorum confinio lauerentatur. At Principi nostro quanta concordia, quantusque concentus, omnium laudum, omnisque gloriae conti sit 3 ut i nihil severitati eius hilaritate, nihil grauitatis licitate, nihil maiestati humanitate detra-itur 3 Iam firmitas, iam proceritas corporis , iam honor capitis, & dignitas oris, ad hoc aetatis indeflexa maturitas, ncc sine quodam munere dcum sestinatis sene clutis insignibus , ad augendam maiestatem, ornata cccsaries: nonne longe latcque 37 Principem ostentant λ.
Saltare, atque alii cithara cantuque valere.
Claudianus, in Stiliconis laudibu , hausi se vi alia
videtur a nostro: Numquam sincera bonorum sors ulli concessa oro. quem vultus honestat, Dedecorant mores. animus quem pulchuor
Corpus destituit. bellis insignior ille, Sed pacem foedat vitiis. luc publica selix, Sed priuata minus . partitam lingula quemque
Nobilitant. DOMi PER Dini T. J Vt Augustin, inflia,n pte repotibus, ct tota lis in elix. QvANTALON coRDi A. J Idem Claudianus e sparguntur in omnes, In te mixta fluunt: de quae diuisa beatos Perficiunt, collecta ten . Viector de ipso Traianae Tantus erat in eo maximarum rerum modus, ut quali temperamento quodam virtutes mi uisse videretur.' Nini L SE vERiTATi. J Cicero, ad Prurum :Quid tam distans, quam a severitate comitas equis tamen unquam te aut sanctior est habitus, aut dulcior INDEFLEXA MArvitar/s. JNondum vergens, ct adhuc in gatu . Sumptum a Circo , ubi medio datio μοι circum metam, cotum deflexus. Luae igitur aeto nunc Traiani Dione , quadragesimus uartus annus. Nam lagoa rore , imperium quadragesimosecundo cepit ratque haec biennio pias circiter dicta. Errat aut di se sentit Viictor ct cum eo A in qui Lx iv. annos mi-xisse prodit: quod non pote i, Dionis isto calculo:
quia omnium consense, non nisii novemdecim annos, va. menses, dies X v. imperauit. Itaque Eutro
pius mihi verior, qui vitae adsigno annos Lxi i. etsi mel e menses aliquot desint. SENE τvTisi Nsic Nisus. J Non enim ipsa, et I iam dixi. c e clamationes igitur illa Senatoriae, in Tacito Vopisci,
307쪽
ω, e τὶ μνω εα-ρῶ - σώπου mori,υπιτο - σαν. θιὼ : caniciei eius istitiam conspicati, de vultus maiestatem,suspicati sunt esse, qui erat.
TALEM esse oportuit, quem non bella ciuilia, nec acinis oppressis R. P, sed pax &
adoptio, & tandem exorata terris numi
na dedissent. An fas erat nil id differre inter imperatorem, quem homines, &quem dij fecissent 3 Quorum quidem in te, Caesar Auguste, tu cium & fauor, tunc statim
cum ad exercitum proficiscereris, de quidem inusitato indicio, enituit. Nam ceteros Principes, aut ' largus cruor hostiarum, aut sinister volatus auium consulentibus nunciauit: tibi ascendenti de more Capito lium,quamquam non id agentium ciuium
clamor, ut iam principi, occurrit. Siquidem omnis turba quae limen insederat,ad ingressum tuum sotibus reclusis, illa quidem vi
tunc arbitrabatur Deum , ceterum ut d cuit euentus, ' te consalutauit Imperato- m. nec aliter a cunctis Omen acceptum
cst: nam ipse intelligere nolebas. recusabas enim imperare, recusabas quod 'Τ bene erat imperaturo. Igitur cogendus suisti. cogi porro non poteras, nisi periculo patriae, &mutationet ei p. Obstinatum enim tibi non suscipere imperium, nisi sertiandum fuisset. Quare ego illum ipsum M sutorem motumque calitensem reor titisse, quia magnavi magnoque t rore modestia tua vincenda erat. Ac sicut 'i maris caeliq; temperiem turbines tempestatesque commendant; ita ad augendam pacis tuae gratiam, illum ti multum praecellisse crediderim. 'si Hal thas vices conditio mortali ima, ut aduersa ex secundis, ex aduersis secunda ' nascantur. occultat virorumque semina Deus, ct plerumque bonorum inalom inque causs
sit Astu M. J Nam hostias cadebant, qui per harus icinam consul antri scitu is. Aura insticiebant, qui
per augurium. Puto autem hi, verbis Ivinium ad y
xi se ad omnia Are usu facta futuri Principatus,quaeso in Saetonio: Plinio Consulatu ei augurium c pienti, duodecim se vultures, ut Romulo, Oster derunt: Δ immolanti, omnium victimarum iocinera replicata intrinsecus ab ima sibi a parii
runt. '' DE MORE. J Ad vota nuncupanda, quo solent ituri inprouincias, aut bera. ' TE CONsA LurAvir IMPERATOREM J rapti ri haec et ideo Populus salutauit Iouem optimum .maximum tu autem postea rictus Optimus: ita in uti cognomine te salutarunt. Frigid , o nihil ad Plinium. Res ita est. Turba lovem salutauit, Imperatorem. nam irae iura iterat: Qui te primi, codem loco, saluta uerant Imperatorem. Ergo in ea et oce Musio tria o omen. Quomodos suendum, praeter Iouem istam Capitolinum , alium is eodem tempto religissὶ tum , cognomine imperatoris. Dicat hoc Livi Q. se bro vi. Triumphans T uinctim j lignum, Pr: neste deuectum, lovis Imperatoris,in Capitolium . tulit. Dedicatum eis inter cellam Iouis ac Miner uae. En, locum etiam gnate habes, τι fuit. De ea dem Cicero in Verrem: Tria terebanturm orbe te rarum signa Iovis Imperatoris. unum illud M cedonicum, quod in Capitolio vid mu alterum in Ponti ore dc angustiis, tertium quod Synacusis ante Verrem Praetorem fuit. Illud ita Flamininus ex aede sua sustulit, ut in Capitolio, hoc cit torostri domicilio Iou:s poneret. Vbi tamen insensum, in auictore, a Liuio notes. nam Cicero T. diuinctium Flamini M . Macedonia tutis e vult: Liuius T. 'utnctium Cincinnatum , Praene te. Vier vertar o. dubitationem fuisse ex eo arbitror, quo T. Quinctii nomine inscriptumsignum fuerit C dedi tu , haud alis cognomine: atque ita acim alio traxit. Sed pro liuio P. etiam V ror egi, in deseriptione in , qui regione viri. Captiali ponit: Signum Iouis In peratoris Praeneste deiicctum. sique i inc disce, pola tot incendia, Miam insta Phrui' aeuum D γmansis e. Haet hi lori se pol ia, rem aperit. Ingressa turba, Salve Imperator clamauit: sed aci Iouem. Quia tamen ipso puncto ingressu Traianm, omen aesi Eum haud vane tractum. BENE ERAT Mez-
discrimen aut mors tibi imminebat. Bene igitur erat fururo Imperatori. Sed libri a , imperatum quadsequentia magis approbam. C est sensim, Lec'a e imperium, signum erat quod bene imperararus esses. Nam qui ambitione assectant honores, rar. viriure serunt: qui recusan: ct abnuunt, u magis. Inde
a rei talis, Caeso Domitiano, miles grauissime tulit Gueton, verba paratus statim victici, nisi duces defuissent. Quieuit igitur, sed Nerua i in electo. sene, molli, o parum ad suum nomini animos ira, que sum erunt, incendente Casterio Aeliano, tor, Praefecto: qui idem munus sub Domitia habuerat. Inde in eum occulitis fanor, o miseram: O impulsi milites deposcere ad caedem caedis aa res. Factum turbid e se acriter: Nerua re i hi ρο tere, et que e. et i tetulum nudum potius is, o serret feriendum. Non demovit tamen , O cum per eue reni furere,iraditi casti sunt j. quos de to terrent. Haec ex Dione: o adde Victorem dis usus, Sue:
nium breuiter tangentem, cap. XX I om triani.
308쪽
COMMENT. IN C. PLINI PANEGYRlCv M.
cutus, inter homines ; sclicius tamen erat illud, quod reliquisti sub bono Principe, priuatus esse desii isti. Assumptiis es in laborum curarumque consiortium, nec te s
ta &prospera stationis istius, sed aspera de dura ad capessendam eam compulerunt. Tanta est eium di idii iis o. imiri tum , Postquam alium
Et subtexta bonis mala sunt, lacrimaeque se pSi p ni ἰς at quuntur . 'PARENs GENER is.J fuseat in de ipso Vota, nee in cunctis seruat Fortuna tenorem. Nerua senex Planceps nomine mente parens. Ubi isoracta a iis videmur, quia ius uxta, 'Miris Si Mo. Ide. co ratio Tranquillusii rit, cr inter se iuncta. - tamen obri, noscat dia . Pane 'ricusTheodos . Quando me Nereiatur: me mal λ Id est, diiudice tur melius essem Tranquillus, amor generis humani Titus, pisatenaretur, ex conre si occvLTAT v- memorabilis Antoninus teneret. Sidonis, a RostvM E SEMINA .J Dicite Dein ca is r rum secundarum vel aduersarum. si aeuersa facti pomii: o spe iatos essectus tristia mali., ct contra tristes lata gignant.
MAGNvu quidem illud saeculo dede
cus, 'magnum Reipub. vulnus in preMum est. Impetrator, & parens generis hum ni obsessus, captus inclusus: ablata 'φ mitissimo seni seruandorum hominurrinpote
stas; ereptumque Principi illud in principatu beatissimum, quod nihil cogitur. Ittamen hax sola erat ratio, quae te publicae
Post quem Tranquillus vix me nubi reddere Nerua Coepit.
udiamur Tranquillique, Pij, .ellatoresque
' Tauri missE. J mel cladium inrum preti emendum, ut tu Princeps est. Lucanus miti colo
Quod si nonaliam venturo sata Neroni
lia enere viam, magnoque aeterna parantur
Rc deis, caelumque suo ieruite Tonanti Non nisi i uorum potuit post bella gigantum: Iam nihil o superi querimur, scelus omne sic fasque salutis iliabernaculis admoueret: prope est . Vnoro gustu pud Dionem. Oratione in sena t exclamem istanti fuisse. Corrupta in G, Mi. O i: ὰm sua commemorast, o disciplina castrorii, ut tu corrector cinci - Mna praesentissum: ad , do ρ datorque contingeres: induebam pessimum re r u An ii γ ν - , - λ' exemplum, ut optinium Opponeretur: po- οῦν rura . adeo ut, si ite
stremo coactus Princeps quos nolebat o im in saxis sx Rem p. nostiatu amisti & aegrota cidere, ut daret Principem qui cogi non posset Olim tu quidem adoptari inerebare: sed nescii seiraus, quantum tibi deberet imperium, si ante adoptatus cstes. ' Exspecta tum est tempus, in quo liqucrct, non tam
re, optauerit aliquis hoc eam modo turbari ac collidi. princeps iure suo oratorum, Demosthenes, pro AIodiorum luertate, cum Ola recensuisse nuae ei tulerant': op κ, δ. δ. - λέγω, δε ὐυδὶ - ω ἔθελγ o βοηθῆσαι. ωρ σι ιν υ χ' et F - . . Prope tamen .ibest quin dicam, ii vos in au Flauia gciis, quantuin tibi certius abstulit lieres, Paene fuit tanti, non liabuisse duos. CORRECTOR E LENDATORQ WE. J Fecit,ini aeriam re P. Nam AElianum, & IPraetoriani
fugit in sinu in tuum concutia Respub. ructasq; imperium super Imperatorem, im peratoris tibi voce delatum est. Imploratus adoptione, & accitus es: ut olim duces magni, a peregrinis extern isq; bellis, ad ope mm p ' i in x baxo e , ad se euocatos, qua patriae ferendam reuocaris Olcba H l asti Exsh cet,etvM ε τε ipvs. J olam igitur, ac parcns,vnoe dcmq; momento, em ina' non inuis iis imper, a Nerias coinc ante, ximam inuicem pr stitistis: ille tibi impe- adopta in ea. . t Onu ι verse pater primi-rium dedit, tu illi reddidisti. Solus ergo ad o F ornm uero, Diem ad- hoc aeui, pro munere tanto paria accita Tribun cia pinei aras assumptae, pro pioido fecisti imo ultra dantem obli sti: communicato enim imperio, solicitior vim ad ex . sed quo ia enauictore, mn i ,ille secturiori actius est. O nouum atque fritie eum t, requiro. Ego hoc strem iu- inauditum ad Pi incipatiam iter non te pro- nemo Victore= tribus mentibus cum Pria cupiditas, 'proprius metus, sed aliena .d pi/xo Neruam vixisse. Atquin imperauit Ne lutilitas, alienus nidor. Princi viri fecit. Vi Vm, R- sic DO n .:
309쪽
Tarcina δαναοὶ ἐμά δακρυα riam sveri: Has lacrymas rviane, tuis ulciscere telis. 'PARIA Accipi ENDO. J tqui reddendor ria sunt se nomen mpuvitur. Pulchrum acumen, et centenam hoc scripto. V LTRA. J Volebam, o ne melio, vitro. PKopRivs METvs.l Hi Tacitin, de Othone : Fingebat de metum , quo magis concupisceret. 0 POvarvs EsSE. J Ai- qui Senator erat, o Consularis, ese prouinciae pra-IB. Nihil ad rem. more huius es seuperioris aui, omnes Privati, vi non Principes: solvis i Ee ab hoc nom ne exceptus. Taci de Gauar Maior priuato visus, dum priuatus luit: se mi Bes atiti. 1' SrATION is istius.' Suetonius, Claudio: Quod aliter peremturus ad susceptam stationem non suerit. Spartianus: Qui Principem locum in hac statione rei tarunt. Lampridius: Etiam in his artifex, quae stationis Imperatoriae non erant. Os ius alibi, pro summo hoc loco o Principas. Σ-re ' ab militaribus stationibus duci is puta: quia Gui in in excubiis contra hostem , ita Imperator quasi im per ita vi ilia se Erip. cura non Vespasianus eo a seriis, cum extremam Atad protulit '
Imperatorem istanwm moti oportere . Stabant
enim in his Stationibus: etsi ad aciem potuit etiam esse restia .
NvLLA adoptati cum eo qui adoptabat cognatio, nulla necessitudo: nisi quod ute que optimus erat, dignusque alter eligi, alter eligere. Itaque adoptatus cs,non ut prius alius atque alius, in gratiam uxoris: adscivit enim te filium non vitricus, sed Princeps, eodemque animo diuus Nerua pater tuus factus est, quo erat omnium. Nec decet aliter filium adsumi , si . adsumatur a Principe. An Senatum P. Q. R. exercitus, prouincias, socios transmii lutus uni: succei rem e sinu uxoris accipias summaeque potestatis heredem, o tantum intra domum tuam quaeras 3 non per totam ciuitatem circumseras oculos Z& hunc tibi proximum, hunc coniunctissimum existimes,
quem optimum, quem diis simillimum
inueneris 3 Im peram ius omnibus, eligi d bet cx omnibus . non enim se seruulis tuis dominum , ut postis esse contentus quasi necessario herede, sed Principem ciuibus daturus imperator. Superbum istud & r gium , nisi adoptes eum, quem constet imperaturum fuisse, etiam si no adoptatio.
ros. J Haec omnia pro electione, se pol ita noto Zasset. Senaror quis iam, apud Vopiscum, senisi Tacitum p. e. hortatur: Quare circumspice, imitare Neruas, Traianos, Hadrianos. Ingens est gloria morientis Pruicipis, emp. magis amare, quam filios. i in Exi ovri MxM.J Avirtute , non a sanguine. Roma, apud Clossianum: Hic illi mansere viri, quos mutua virtus Lepit,& in nomen Romanis rebus adoptans, Iudicio pulchram seriem,non sanguine cluxit. Stκvvos .rvis.J Idem illa senator, in Vopia fico: Ne se remi'. patres ita e conscriptos, ac populum Romanum , ut villulam tuam, ut colonos tuos, ut seruos tuos, relinquas. NECESs Axio Hi REDE. J Statius: - natos genuasse necesse est, At legisse iuuat. Tacitu in oratione Galbar sub Tiberio,&Caio de Claudio, unius familiae quasi hereditas fuimus. CON, T iMpERATvRvM. J Gloriosὲ hoc erga Traianum. quasi itae, et irrutti Wcrito, ata impo
Fεcit hoc Neruamihil inter sic arbitrotus, genueris an ele eris; si perinde sine
iudicio adoptentur liber ac nascuntur.nisi incti, quod aequiore animo ferunt homines, quem Princeps narum feliciter genuit. quam quem male elegit. sedulo ergo vit uit hunc casum, nec iudicium hominum, sed deorum etiam in consilium assiimpsit. Itaque non tua in cubiculo, sed in tem plo , nec ante genialem torum,sed ante puluinar Iouis optimi maximi adoptio acta est: qua tandem non seruitus nostia,
sed libertas, &salus,& securitas fundab tur. Sibi enim dij gloriam illam vindicaue
runt: horum opus, horum illud imperium: Nerua tantum minister fuit. V rquo, qui adoptaret tam paruit; quam tu, qui adoptabaris. Allata erat Pannonia laurea, id agentibus diis, vi inuicti Imperatoris exo tum victoriae in signe decoraret. hanc Imporator Nerua in gremio Iouis collocatat: cum repente solito maior & augustior, aduocata 7 hominum concione deorumque,
te filium sibi, hoc est unicum auxilium sessis rebus assumpsit. Inde quas deposito imperio, qua securitate, qua gloria laetus inam quantulum rescit deponὼ,an partiatis imperiummis quod 78 dissicilius noc ei l3 non
secus ae praesenti tibi innixus: tuis humerisse patriamque sustentans,'in tua iuuenta,mombore inualuit: statim consed it omnis tu
multus. Non adoptionis opus istud sui sed
adoptati: atque adco temere secerat Nenia, si adoptasset alium. Obliti ne sumus,ut ' nuper Post adoptionem no desierit seditio, sed coeperit Z I ncinum istud irarum.& tax
310쪽
COMMENT. IN c. PLINI PANEGYRICUM. 3o tumultus tulisset, nisi incidisset in te. An du
bium est, ut ' dare non posset imperium Imperator, qui reuerentiam amiserat Z auctoritne eius esse tum est,cui dabatur. Simul filius, simul Caesar, mox Imperator, dcconsors Tribunitiae potestatis,& omnia phriter de statim factus es: quae proximὰ 'ρ parens veras tantum in alteria in filium c tulit.
facit inter Adoptionem O Gemta am eo quo titulo huic vult iserri. Hadrianus moriturin, apud Di ne e Milii, o amici, liberos gignere natura non
dedit, sed lege 5c adoptione vos mihi dedistis. Disteri autem hoc ab illo, quod nati quidem liberi, quales deo cumque visum est, gignuntur decrescunt , at adoptione, quales quisquet vult, pro arbitrio adsciscit. Ita natura saepe corpore aut mente imminutum habes, b adoptione de iudicam, viroque per se bim, si volo. SEo iN TEM-yLo.J In Capitolio. Dia Casin. Niρουας Mi το γῆ- ος ἀύζη τε ἐς τὸ Καπν ολ ω, η γγ νήσοις, A'Hn τύγη τῆς τε βουλῆς,φτω δή νυ P ori Ditiis, Min iis νύ ά- , M-- ουλπιον Te iα- Οἰατο υμα φ uno υ Καίσαρ
ptui, in Capitolium ascendit, de ma na voce timclamans dixit, Quod selix faustumque Senatui, Populoque Romano, mihique sit, M. V pium
Traianum adopto. Et post hoc eumdem Caesa, rem in Senatu designauit. Ex PANNONi ALAvRvs.J Georgim Cedrem: Uκ Παρνria δὲ G: - λαὶ τ . - ἰλγυ--TOίαν : E Pannonia victoriae mincius a Traiano veniens: et fastitor de Traiano. nam i sic nunc alibi, or in cHoma Agrippina. IN GREMio Iovis.J Guod in triumphis
facitum, atque etiam ibi et curia non digna trium- ID. Suetonius Demit: ano: De Cariis triumphauit, de Sarmatis Lauream modo Ioui Capitolino ret- Eustat. Ita nos ad it. Annalem Taciti. 7 Ho Mi
Nerva Traianum adopto. Dimci Ovs HOC EsT. J Nam τι illa ait, Nec regna socium fore, nec taedae sciunt TvA tvvENTA. 4 Supra de aetate disi. s Somaris limiores, ex Sexu, ito, ad an
num XLv. uti a Seniores. Martiata etiam Iuve
nem dixit, his ver in rri sortem, uiuenemque, Mamumque In tanto duce militem videret. MvPER POST ADOPTioNEM. J Pisonis a Gi bas iam: neque aliter ereperii. Δυ3 volunt a Ne Ma i se alium aliquem adoptatum . vi verbo dicam, Mariam nugas. 73 DARE NON POs,Er.ὶ Haudi proba lienientia. I si ne dare i trium aberi, qui ipse iam paene a miseras ' noniost. At libris trimen aliis ab eis negatior ac tunc legendum continua iione , An dubium est, ut din: pollet imperium Imperator, qui reuerentiam arnis erat, auctoritate
eius effectum est cui dabatur uagi hoc placet. Sed magis etiam: An dubium est ut dare possisset imperium I. q. r. a. auctoritate eius eiiccium est, cui dabatur. 7 PARENs v Rus .in Vespasi se, qui Titum consiorum imper, o pii. seposito Domitiano, cui in superbia orpropera amiario tame-
MAGMVM hoc tuae moderationis indicium, quod 77 non solum successor impcrij, sed pamceps etiam sociusq; placui lii. nam successor, 7 etiam si nolis, habendus es in non est habendus socius, nisi velis.CredEnt ne posteri. patricio & ' Consulari & Triumphali patre genitum cum 'ρ sortissimum, amplissimum, amantissimusui exercitum regeret, Imperatorem non ab exe
citu factum3 es em cum Germaniae praesideret, 'Gemiani cinoine 1 hinc missum3
nihil ipsum ut Imperator fieret agitasse, nihil sedisse ε nisi quod meruit, & paruit. P ruisti enim Caesar, & ad Principatum obsequio peruenisti: nihilq; inagis a te subie dii animo factum est, ii iam quod imperare coepisti. Iam Caesar, iam amperator, iatri
Germanicus,absens de ignarus, de post tantanoin a, quantum ad te pertinet, priuatus. Magnum videretur si dicerem, nescisti te Imperatorem suturum: eras Imperator: &esse te nesciebas. Vt vero ad te fortunae tuaen lancius venit, malcbas quidem hoc esse
quod fueras,sea non erat liberum. An non obsequereris Principi ciuis, Legatus Impe
ratori, filius patri Ubi deinde disciplina,
ubi mos a maioribus traditus, quodcumque Imperator munus iniungeret, quo anti
mo paratoq; subeundi Quid enim si pro
uincias ex prouinciis, ex bcllis bella mandaret: 7eodem illo uti iure posse putes, cum ad Imperium reuocet, quo sit vlus cum ad exercitum miserit: nihildue interesse, ire Le atum, an redire Principem iubeat. nisi
quod maior sit obsequi j gloria in eo, quod
quis minus velit. Augebat auctoritatem iubentis, in summum discrimen auctoritas eius adducta: utque magis parendum imperanti putares, efficiebatur eo, quod ab aliis rimi' as parebatur. Ad hoc audiebas, Senatus populique consensum. non unius
Nerum iudicium illud , illa electio fuit: nam qui ubique sunt homines, hoc idem
votis expetebant; ille tantiam iure Princi pis occupauit, primusque fecit, quod omnes facturi erant. Nec hercule tantopere cunctis factum placeret, nisi placuisset ante quam fieret.