Carmina

251쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

αεθά ἔθεσαν παῖδες μεγαλητορος ' ενθα μέ φημι

υμνω νικήσαντα φερειν τρίποδ' ουατόεντα.

τον μὲν ἐγδε μυσρς Ἐλικωνιάδεσσ' ἀνέθηκα, ἔνθα με το προτον λιγυρος ἐπεβησαν ἀοιδης. τύσσον τοι νηῖν γε πεπείρημαι πολυγόμφων 660 ἀλλα καὶ δες ἐρέω Ζηνος νύον αἰγιέχοιο ψωσαι γάρ μ ἐδίδαξαν ἀθέσφατον υμνον ἀείδειν. ηματα πεντήκοντα μετὰ τροπὰς ηελιοιο, ἐς τέλος ἐλθόντος θερεος καματώδεος ώρης, οραῖος πέλεται θνητοῖς πλύος' osτε κε νηα 665 καυάξαις τ' ἄνδρας ἀποφθείσειε θάλασσα,

252쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ

εἰ δὴ μη στρύφρων γε Ποσειδάων ἐνοσίχθωνῆ Ζευς αθανάτων βασιλευς ἐθελησιν ὀλέσσαι

ἐν τοῖς γὰρ τελος ἐστὶν ὁμος ἀγαθων τε κακον τε.τημος δ' ευκρινεες τ' αυραι καὶ πόντος ἀπήμων' 670ευκηλος τοτε νηα θοην ἀνέμοισι πιθαγγας έλκεμεν ἐς ποντον φύρτον τ ἐς πάντα τίθεσθαι, σπευδειν ὁττι τάχιστα πάλιν οἶ νδε νέεσθαι 'μηδὲ μένειν οἶνον τε νεον καὶ ὀπωρινον ὁμβρον καὶ χειμον' ἐπιέντα Νύτota τε δεινὰς ἀήτας, 6755ς τ' Ορινε θάλασσαν ὁμαρτήσας Αιος ὁμβρωπολλω ὀπωρινῶ, χαλεπον δέ τε πόντον κεν. αλλος δ' εἰαριν ος πελεται πλόος ἀνθρώποισιν 'ημος δq το προτον, ὁσον τ' ἐπιβῆσα κορώνη

675 sq. cf. Mat. 291 sq. οὶ ὁ ἀλεγεινοὶ l τημος ἐπιρρήσ-67o Eust. Hom. 965, 4 ὁ χιις ηγουν ἀέρος κεκριμένος οδρος ὁ αυτός ἐστι ευκρινεῖ αφρα, ῆς χρησις καὶ παρα Bσιόδ' ἐν τῶ ευκρινέες αυραι' 671 sq. Anec t. Ox. Hi 226, 3 Cr. cs. 629 τί γάρ μοι νυν δ' ἐλκτέον την ναυν εἰς την θάλασσαν 675 Eust. HOm. 928, 28 . . clργαλέων Κνέμων ὰήτας, δ bηλυκῖς Ἐσίοδος προφέρει ἐν τῶ Nότοιο δεινας Κητας' i leni l. c. 1509, 49 τι δέ γε Νότοιό τε δεινὰς ἀητας' παρ' Ἐσιόδωκατὰ θηλυ γένος προῆκται Aωρικώτερον idem i. c. 1524, 20 3ς δη Mτος πολυς τηνικάδε πνέει καιρου ῶς καὶ 'Ησίοδος δοκεῖ 679 sq. cf. Plutarch. Mor. p. 410 e IH 71, 16 B.) . . καὶ θρίοις εἰαρινοῖς Oταν κορώνης ποδὶ εἴκελα γένηται, τίς ἐάσει των ἀξιουντων μικρὰ σημεῖα μη γίγνεσθαι των μεγάλων;

253쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

ἴχνος ἐποίησεν, τόσσον πέταλ' ἀνδρὶ φανmst 680 ἐν κράδη ἀκροτάτη, τότε δ' αμβατύς ἐστι θάλασσα

εἰαρινος δ' ουτος πελεται, πλύος. ου μιν ἔγωγε αἴνημ' ' ου γὰρ ἐμῶ - μω κεχαρισμενος ἐστίν, ἁρπακτύς' χαλεπος κε φυγοις κακύν' ἀλλα - καὶ τὰ ἄνθρωπ οι ρέζουσιν ἀιδρείζσι νύοιο ' 685

χρήματα γὰρ φυχὴ πελεται δειλοῖσι βροτοῖσιν. δεινον δ' ἐστὶ θανεῖν μετὰ κυμασιν ' ἀλλα σ' ἄνωγα φράζεσθαι τάδε πάντα μετὰ φρεσίν, ὼς ἀγορευω.

683 E 243 ἐ- κεχαρισμένε θυμῶ 685 1 272 ἀιδρείησι νόοιο 686 IJ 76 . . πέλεται δειλοῖσι βροτοῖσιν ' 687 sq. γ 91 μετὰ κυμασιν ' ρ 279 τὰ δέ σε φράζεσθαι ἄνωγα 688 Θ 523 ῶς ἀγορευω' 686 Timocles Fr. 35, 1 II 466 Κ.) τἀργυριόν ἐστιν αἱμα καὶ ψυχη βροτοῖς cf. Aristodam. ap. Alcaeum Fr. 49, 2 B.' χρήματ' ἄνηρ Piliae. Isilina. Π II χρηματα χρήματ' ἀνήρ' praeterea, Theogn. 699 sq. πλμει δ' ἀνθρώπων ἀρετὴ μία γίνεται. ῆδε l πλουτεῖν)682 sq. Eust. Hom. 1959, 41 το δὲ ἀγνοίημι ἐκ του ἀγνοιῶ. ῶς αἰνῶ αἴνημι OIον os μιν ἔγωγε l αἴνημι' 683 cf. Gregor. Cor. p. 622 Sch. το ἐπαινῶ αἴνημι' 686 Schol. Arat. v. 299 p. 399, 9 M. καὶ Ἐσίοδος χρήματα - βροτοῖσι' Stob. XCI 25 in 175 M.) Ἐσιόδου Ἐργωπι χρηματα σροτοισι' Apostol. XVIII 34 b Paroemiom. Gr. II 726, 20 χρηματα - βροτοῖσι ' Ἀσιόδου

687 δεινον - κυμασινJ aliam recensionem v. 691 esse dixit Hemann Op. VI 247, qui 687 sq. olim post 677 collocatos fuisse suspicatus est δεινον

254쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ μηδ' ἐν νηυσὶν ἄπαντα βίον κοπῖσι τί εσθαι' αλλὰ πλέω λείπειν, τὰ δὲ μείονα φορτίζεσθαι. 690 δεινbν γὰρ πόντου μετὰ κυμασι πήματι κυρσαι.

δ', εἴ κ ἄμαξαν υπέρβιον ἄχθος ἀείρας ἄξονα καυάξαις καὶ φορτία μαυρωθείη.Jμέτρα φυλάσσεσθαι' καιρbς δ' ἐπὶ ποσιν ἄριστος. Δραῖος δὲ γυναῖκα τεον ποτὶ οἶκον ἄγεσθαι, 695695 cf. Γ 72 γυναῖκά τε οἴκαδ' ὰγέσθω 691 Panyassis Fr. 13, 6 Κ. πηματι κυρσαι ' Eurip. Androm. 1170 κακοῖς πημασι κυρσας 3 694 Theom. 401 sq. μηδεν ἄγαν σπευδειν' καιρbς δ'

ἐπὶ πασιν ἀριστος l ἔργμασιν ἀνθρώπων cf. idem 335 μηδὲν ἄγαν σπευδειπι πάντων μέσ' δριστα) Pind. Ol. XIII 47 ρπεται δ' ἐν M v . leci. ἐκάστω lμέτρον νοησαι δε καιρος ἄριστος cf. idem Isuam. VI 71 μέτρα μὲν γνῶμαδιῶκων. μέτρα δὲ καὶ κατέχων idem Pyth. II 34 χρὴ δὲ κατ' αὐτον αἰεὶ παντος doctν μέτρον Provectium ap. Liaert. Diog. I 41 cf. Nilainora uet

Comm. graman. II 6) Sodamus Inscr. Gr. metae. ed. Preger 65, 2 p. 62 μηδενἄγαπι καιρω πάντα πρόσεστι καλά cs. Aureum carin. 38 μέτρον δ' ἐπὶ πα-

G. δυναται δὲ καὶ κατὰ συναλοιφην ἀκουειν kμαυρωθείη δυναται δὲ καὶ

255쪽

ΕΡΓΑ ΚΑΙ ΗΜΕΡΑΙ

μήτε τριηκύντων ἐτεων μάλα πόλλ' ἀπολείπων ματ ἐπιθεὶς μάλα πολλά ' γάμος δέ τοι ωριος ολος ὴ δὲ γυνὴ τετορ' ηβώοι, πέμπτω δὲ γαμοῖτο. παρθενικὴν γαμεῖν, ως κ' ηθεα κεδνὰ διδάξης.

ἀντὶ του τεσσαρεσκαιδεκάτω καὶ πεντεκαιδεκάτω Εt. mug. v. τέτορε' 'mἱο-

256쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ τὴν μάλιστα γαμεῖν, ῆ τις σέθεν εγγυθι ναίει, 700

πάντα μάλ' ἀμφιιδών, γείτοσι χάρματα γέ μΓΩου μὲν γάρ τι γυναικος ἀνὴρ ληίζετ' ἄμεινον της ἀγαθης, της αυτε κακης ου ἐθιον ἄλλο, δειπνολύχης' η τ' ἄνδρα καὶ ἴφθιμον περ ἐόντα

700 cf. ad 288 704 Π 620 καὶ ιφθιμόν περ ἐόντα '701 Maxim. 87 sq. η τ' ἄν γείτοσι χάρμα δυσηλεγέεσσιν αγοιο l ξυνην

Fr. 6 γυναικος ουδεν χρῆμ' ἀνηρ λη ζεται l ἐσθλης ἄμεινον οὐδὲ ρίγιον κακῆς Soph. Phaedr. Fr. 621 p. 280 N. ' οὐ τοι γυναικος οὐδεν αν μεῖζον κακον lκακης ἄνηρ κτησαιτ' λησαιτ' 8 Nauckὶ αν ουδε σωφρονος l κρεῖσσον Eurip. Melanipp. Fr. 494 p. 616 Ν. ) της μεν κακῆς κάκιον ουδεν γjνεται l γο- ναικός, ἐσθλης δ' ουδὲν εἰς υπερβολὴν l πέφυκ' ἄμεινον 702 Theom. 1225 οὐδέν, Κυρν ἀγαθὴς γλυκερώτερόν ἐστι γυναικός Eurip. Fr. 643, 4 p. 533Ν. . . ὰλόχου τε κεδνης, ῶς μόνον των χρημάτων l ἡ κρεῖσσόν ἐστιν clνδρί σώτρον' ῆν λάβη 703 cf. Soph. Ant. 650 . . ψυχρον παραγκάλισμα τουτογίγνεται l γυν, κακὴ ξυνευνος ἐν δόμοις Fragm. Orph. 264 Ab. ῶς οὐ κυν- τερον ἐν καὶ ρίγιον ἄλλο γυναικός 704 sq. Palladas Anth. Pal. IX 165. 3ἄνδρα γὰρ ἐκκαίει γυνὴ) ταῖς φροντίσιν ridi μαραίνει l καὶ γῆρας προπετὲς τη νεότητι φέρει Gregor. Theol. Carm. I 2, 29. 120 sq. Πανδώρην ἐνέπουσι)τι του 'Ησιόδου παρθενικὴν - διδάξης' Aristid. H 41 D. . . Aς ἐκέλευενυσίοδος. Dα ῆθεα κεδνὰ διδάξη702 705 Stob. LXIX 6 IH 23 Μ ) Ἐσιόδου οὐ μεν - cf. Apostol. XIII 51 o Caroemi Oor. Gr. II 689, 18) ου μὲν - ἡθκε' Ἀσιόδου El. gen.

V. δειπνολόχης Schol. . . . ὰλλα καὶ πισίοδος ἐν Ἐργοις καὶ Ἐμέραις oo

θρα ἐσθιουσης καὶ μὴ φανερῶς ῆ τις χωρὶς δαλου τον ἄνδρα καίει και γηράσαι προ ἄρας ποιεῖ Eust. Hom. 1784, 25 ri δὲ παρὰ τῶ Ἐσιόδω δειπνολόχη γυνὴ ἄλλως ἄμῶ γήραῖ τιν ἄνδρα δίδωσι διὰ τὴν αυτης φαυλότητα. ἔστι δὲ εἰπεῖν ἄς καὶ ἀλλως τι τοιουτον ωμιν γηρας τρόπον ἄλλον ἐξοπτῶ ῆ ἀφε-700 om. Α Stobaeus cum Apostolio ἐγγυλJ ex ἐγγυθεν m corr. D

257쪽

εύει ατερ δαλοῖο καὶ om γήραἶ δοκεν. 705 ευ δ' ἔσαν ἀθανάτων μακάρων πεφυλαγμενος εἶναι.Jμηδὲ κασιγνήτω ἶσον ποιεῖσθαι σαῖρον ' εἰ δέ κε ποιήσιὶς, μή μιν πρύτερος κακον ἔρξuς.

705 o 357 καὶ ἐν ἄμῶ γηραῖ θηκεν ' 706 φ 343 πεφυλαγμένος εἶναι συμφερτην ἀπάτην ἀνδράσιν ἐμπελάσαι l δειπνολόχην δολόεσσαν δεναιδέα μειλιχόμυθον l τερπωλην ὀλοήν, δαλιν ἀειφλεγέα

705 cf. Eurip. Orest. 621 . . Gς ὐφηψε δῶμ' ὰνηφαίστρο πυρέ 706 cf. Theom. 117s Κορνε, θεοὐς αἰδοs καὶ δείδιθι Aureuin carni. 1 ἀθανάτους μεν πρῶτα θεους νόμω l ῶς διάκειται, τίμα 707 cf. Τheogn. 113 μη ποτέ τοι κακιν ἄνδρα φίλον ποιεῖσθαι ἐταῖρον ψει ἐκείνη ἐν τῶ ευειν ατερ δαλοs Georg. Pachym. I eclam. X p. 201 B. . . αν ἄνδρα λ y ὴ πενία, ευει δίχα πυρος καὶ νεανίσκον μεν ἔντα γερονταε σι 704 Eust. Hom. 1508, 2 ῶς καὶ δειπνολόχη γυνὴ λέγεται ' ἁπλῶς ἐνεδρευουσα τοῖς βρώμασι idem i. e. 1496, 40 . . συζυγὰν παρ' IIσιόδωδειπνολόχω γυναικί 705 Plutarch. Mor. p. 100 e I 246, 18 B.) ὰλλ' δεὶ συνοικουσα τοῖς σπλάγχνοις καὶ προσπεφυκυῖα νυκτωρ καὶ μεθ' - η γυνη πονηρὰ) ευει- δῖκε' idem l. c. p. 526 s et 527 a, III 364, 10 B. . . ωσπερ ὴ παρ' Ἐσιόδωγυνη εsει - θηκεν EusL Hom. 864. 52 καὶ οIον πυρ ὴ γυνή ἐστιν h ατερ δαλos ευουσα idem i. c. 934, 32 ὁ αἰθόμενος δαλος πρις διαστολὴν κεῖ-ται x οουμένου πυρός. o καὶ παρ' 'Hσιόδω κεῖται ἐν τῶ εὐει ατερ δαλos 706 Stob. I c. 3 s. 13 I p. 54. 11 IV.) CHσιόδου Ἐργων εὐ δ' - εἶναι 'Ioz-716 El. gen. omnia Om. cod. B) et Gud. v. κασίγνητος Ἐσίοδος μηδὲ - νεικπὶτηρα' es. Εt. Τutati. V. eadem . . Ἐσίοδος μηδε - ἐταῖρον 707 Plutarch. Mor. p. 491 a. IH 273, 21 B. ἔστιν ουν διαπορῆσαι πότερον ὀρθῶς του ναντίον o Ἐσίοδος εἶπε μηδὲ - ἐταῖρον ' Apostol. XI 34 a Paroemiogr. xr. H 524, 15) μήτε κασιγνήτω - ἐταῖρον' ἀντὶ του μὴ προτίμα τους φίλους των ἀδελφῶν

258쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ

μηδε ψευδεσθαι γλώσσης χάριν ' εἰ δε σε γη τι επος εἰπῶν ἀποθυμιον ὴὲ καὶ ερξας, 710

δὶς τύσα τείνυσθαι μεμνημενος' εἰ δε σε αυτις

ηγητ' ἐς φιλύτητα, δίκην δ' ἐθέλησι παρασχεῖν,

δέξασθαι ' δειλύς τοι ἀνὴρ φίλον αλλοτε αλλον ποιεῖται, σε δε μη τι νύον κατελεγχέτω εἶδος. μηδε πολυξεινον μηδ' αξεινον καλέεσθαι, 715

709 cs. Incert. Edyll. IX Theocrit.' XXV 187 sq. οῖ δέ νυ καὶ ψευδεσθαι ὁδοιπόροi Ανέρ' ἔφαντο l γλώσσης μαψιδίοιο χαριζόμενον παρεοῖσιν 710 sq. Τlieogn. 363 ευ κώτιλλε τον ἐχθρόν δταν δ' υποχείριος ἔλθη, l τεῖσαί νιν πρότασιν μηδεμίαν θέμενος cf. idem 108s εἴ ποτε βουλευσαιμι φίλω κακόν, αἰ,τις ἔχοιμι l εἰ δε τι κεῖνος ἐμοί, δὶς τόσον αὐτος ἔχοι 714 cs. Dri Fr. 10, 9 B. ' κατὰ δ' ὐγλαδν εἶδος ἐλέγχει 714 Schol. Hom. Ven. B et Tovit. Γ 39 m 160, 19 D. et V ss. 25 M. σε δε μη - εἶδος 715 Aristot. Eth. Niconi. IX 10 αρ' Ουν ῶς πχείστους τέλους ποιητεον ὴ καθάπερ ἐπὶ τῆς ξενίας ἐμμελῶς εἰρησθαι δοκεῖ μήτε

259쪽

μηδὲ κακον εταρον μηδ' ἐσθλον νεικεστηρα. μηδε ποτ' ουλομενην πενίην θυμοφθορον ἀνδρὶ τετλαθ' ὀνειδίζειν, μακάρων δύσιν αἰὲν ἐόντων. γλώσσης τοι θησαυρος ἐν ἀνθρώποισιν αριστος

718 147-. . αἰὲν ἐόντων III sq. Theom. 155 sq. μη ποτέ τοι πενίην θυμοφθόρον ἀνδρὶ χολωθεὶς l μηδ ἀχρημοσύνην ουλομένην πρόφερε' l Ζευς γάρ τοι το τάλαντον ἐπιρρέπει Kλλοτε l ἄλλοτε μεν πλουτεῖm ἄλλοτε μηδόν ἔχειν 719 sq. Poet. Lyr. Gr. II 372 B. Crates Τ) γλώσσης μάλιστα πανταχου πειρῶ κρατεῖν Theom. 169 μη ποτε, Κυρν', ἀγοροσθαι ἔπος μέγα 719 cf. ΤΠt. Fr. 12, 13 B.' - Theom. 1003 αεθλον ἐν δνθρώποισιν ἄριστον πολυξεινος μητ' Rξεινος' καὶ ἐπὶ τῆς φιλίας άρμόσει μήτ' ἄφιλον εἶναι μήτ'αυ πολυφιλον καθ' ' ὐπερβολήν;

260쪽

ΗΣΙΟΔΟΥ

φειδωλῆς, πλείστη δὲ χάρις κατὰ μετρον ἰουσης. 720

εἰ δε κακον εἴποις, τάχα κ αυτος μεῖζον ἀκουσαις. μηδε πολυξείνου δαιτος δυσπεμφελος εἶναι ἐκ κοινου ' πλειστη δε χάρις, δαπάνη τ' ὀλιγίστη.

μηδέ ποτ' ἐξ ηους Λιὶ λειβεμεν αἴθοπα οἶνον

συνοντο πολυξείνοιο τραπέζης