Hermanni Boerhaave ... Tractatus de viribus medicamentorum

271쪽

De coagulanissus. Nitro tantum, sive addito hisce Mobus Alumine, consecta sit: inter haec autem Spiritus Nitri & Acqua Fortis

maxime coagulant. Porro haec omnia duplicem in nobis vim exercent; nempe, I'. In Solida agunt, eaque corroborant, i. e. ,

in contractionem stimulant ; itaque majori distensioni , & consequenter Cordis actioni magis resistunt : hine

mutuus eorum motus augetur , ipsorumque actio in Liquida nostra major evadit ; unde Liquidorum attenuatio, fluidissimarum partium dissipatio, & inde tandem coagulum oritur . et . Liquidis nostris sufficient quantitate permista, protinus ea coagulant . Hinc igitur videmus, quom do idem Medicamentum Solvens &coagulans simul esse possit. q. Ad posteriorem Classiem Coag tantium , scilicet, Absorbentium, pem inent sequentia . 19. Terrae Omnes , tam exustae, quam exustionis immunes, nativae nimirum & pingues et ut sunt Cretae, atque Boli, nec non Terrae Figulinae omnes, & Argilla aes quae

ero, quo plus exustae& tenues sunt, eo magis absorbent. 2ο. Ostracordemata quaelibet in cineres redacta : ut Co chae marinae , unde calκ habetur ,

praesertimque Chelae Cancrorum, Con-

272쪽

ρο -

21o P A R s II. CAP. VIII. ehae Ostreorum, Corallia, Mater Per Iarum, &c. 3o. Omnes partessit e defuidae Animalium exussae et sicut Ossa . Cornua, Caro,. Membranae, &ta quae in cineres redacta , syptica sunt , decoquunt ut Hepar tostum , Sanguis ustus, &c. atque Omnia quae in cineres insulsos redigi possimi. V. Casces Metallorum igne vehementi exust rum: ut Colcothat Vitrioli, quod ore assumptum ipsam coagulat Salivam ;se & Vitriolum Martis igne summo calcmatum, si calidum applicetur Sanguini , eumdem instar lapidis durum .incita.

CAPUT VIII.

De Moventibus.

r. 'vssotus duplex in nostris Liquia1 t considerari potest; unus,

scisicet intestinus particularum, ad quem vero hic loci minime attendimus ;alter autem quo Fluida nostra per Vasa, durante vita, circumaguntur. M

itaque de quibus hic loquimur sunt illa, quae motum Liquidorum per

Vasa accelerantia

a. Ad Motum Circulatorium Fluidi , requiruntur 4 conditiones nempe, I Via

273쪽

De Moventibus. 2Iems Cordis in Fluidum, utpote a quae principium Motus pendet: Quum auis rem haec non sit continua, sed interrupta, ne Motas pereat requiritur a*Arteriarum eontra P qua posita, tum adhue requiritur ' ipsius materim

transmittendae fluiditas ; quae nihil aliud essi, quam facilitas secessus par tium a se invicem , absque notabili resistentia: M. vasorum laxitas sive

h. e. minima resistentia verrisus extrema, ita ut Vasa se libere exisplicare & distendere possint . Qui quid ergo vim Cordis re Arteriarum, vel Liquidi Diditatem , vel Vasorum inlatabilitatem auget , idem quoque Movens est; praecipue vero illud quod Cordis adauget: per auctum enim Cordis Motum, major etiam sit omnium Humorum, ac proinde Liquidi Nervosi, secretio s. quod quidem Liquidum in Villos musculosos Cordis copiosius influens , ipsi novas. . addit

vires, unde Humorum Circulatio magis adhuc promovetur , & accelera

Classes autem Moventium sunt tres sequentes.

I. Classis continet Stimulantia

euncta, quae, Nervos assiciendo, uberiorem Spirituumseretionem & fluxum Promo ventiunde major vis Cordi accedit :

274쪽

2I 2 P.H. C. Wri. De Moventibus. nitr atque sic in morbis languidis , a- poplecticis, &c. ubi Motus Circulato rius fatiscit, solemus Nervos , vel roquadam ingrata stimulando , velpilos extrahendo, irritare. 2 Omnia Stimulantia laxantia , i. e. , quae Vasa di

latabilia faciunt, ut Liquida facile admittere possint. 3 Ouaecunque Sanguinem attenuant . q Omnia quae erimoniam in Liqui iis generant.

Diluentia quaelibet. De his autem quinque capitibus jam quidem i antea , suis in locis, egimuS. II. Classis continet quaecunque Sanguinis per Venas accelerant; inter quae praecipuum locum obtinet Ve- Marum compreiso: haec autem dupliciter fieri potest; nempe, I . Partes fra-rando ab extremis versus Cor : huc vero pertinent Frictiones , Balnea ,

atque Fomenta tepida. Conser PART. I. CAP. VI. De Solventibus , Art. F.

α'. Musculos plurimum movendo'. quod

quidem multo magis prodest in Hydrope, Hypochondriaca & Hysterica Patasione, Pallore Virgineo sive Chlorosi, &c. quam plurima interna Medicamenta ; Respiratione siquidem aucta,

multum augetur Sanguinis velocitas Vena utpote Pulmonali ab aere in Pulmonibus contento subinde compretasa & depleta: hinc etiam sernutatio, ,

275쪽

Ρ. II. C. IX. De sistentibus. 2I cantus , tussis , risus Leucophiematicis, valde prosunt. III. Classis continet Remedia quae mitia in Fluidis haerentia tollunt . Liquidum vero vel copia deficere , ver crassitie nimia peccare potest. Si tanta sit Liquidi penuria, ut ejus continuitas in Vasis tollatur, necessario sistetur ipsius motus: pars enim antecedens semper pelli debet a parte sub sequenti; hanc autem deficere supponimus. Ergo Liquidum amissum in hac

occasione restitui debet: atque sic homines calido temperamento praeditos,

non secus ac eos qui sudoribus nimiis emaciati sunt, 'Serum Lactis plurimum juvat ; quoniam scilicet amissi Liquidi penuriam resarcit. Jam vero, si Liquidum crassitie sua pecces , tum adhiberi debent Incidentia, Diluentia,& Attenuantia. CAPUT IX. .

De Sisentibus . Sisentia illa , . quae acceleratio

nis causas isosto memoratas vet toAD hi. mel minit n. quae si iuuium Nervorum sedant , Vasorum versus extrema tollunt, San-

276쪽

ur P. III. DE MEDICAMEN 'Is Ruini crassiliem conciliant , dc Liquida irenuiora absorbent; nec non quae motum Muscillorum & Respirationis inhibent : Praeterea nonnulla dantur quae stimulum Nervorum speeifice destriiunt; ut Opium; item, in Febribus intermittentibus , Cortex Peruvianus, &C.

PARS TERTI A.

DA MEDICAMENTIs IN SOLIDA ET

-FLUIDA SIMUL AGENTIBUS.

ΜΕdicamenta quae in Fluida &

Suida simul agunt, saepenumero maria nomina & diversos effectus sortiuntur , prout huic, vel illi Corporis parti applicantur Sic enim, ex

Radis Ialappae 3 Cuti applicata ,

instar vesicatorii agit : eadem , Glandulis Intestinalibus admora , fit me rum Ddragossum : si cum Theriaca dcopio detur fit fudoriferum; nam ad interiora peditur: si Vitello ovi atamista vulneri externe applicetur, urgens dc δεδορ- e re ans evadit. Ita quo , si ci rea Fauces vas aliquod nimis patulum sit, adeo ut inde liquidum

277쪽

rN SOLIDA ET FLUIDA, dic. 2Iquidum extillet, China Radix in pulverem redacta huic Vasi opem affert Iam vero . Medicamenta quae tam in 'Sotida quam in Fluida suas vires si mul exerunt, commode satis ad duas

Classes reduci pomunt. Trior Classis continet omnia illa quae Circulationem Sanguinis & Se-

Cretiones promovent; item ea quae Contrarium producunt effectum, scili Cet, omnia quae Circulationem & Secretiones retardant ac debilitant. Posterior vero com ectitur omnia quae promovent Excretiones o quibuscunque Corporis nostri partibus.

278쪽

PRIMA CLASSIS.

LIcet haec Medicamenta in duas tummod9 Classes uti mox vidiis mus ) in genere lividi possint; quoniam

tamen superius,nimicum In PRO LEGOMENIs, EAP.XIII., et xl m Hl quia quo Classes distribuimus, de quibus vero conferatur dictam CAPUT, p . 132.& seqv. hunc etiam Ordinem hic loci

sequemur . . m

Porro , quum ad pra nam Ulallem juxta divitibnem ibidem eκpositam reserenda sint omnia Medicamenta de

nem fecimus , quatenus scilicet actio. nibus combinatis agunt . ideo haec impraesentiarum non repetemus. At vero, quoniam ad classem hanc retulimus quoque Classem eorum quae Secretiones peculiares promovent , idcirco ab ista nunc incipiemus : Sub hac autem conia tinentur imprimi S Galactopbora, dc veris

matopaea ; de quibus igitur jam aemus. . CAPUT

279쪽

p. III. CL. I. C. I. De Galactop. II

De Gaiactopaeis , sise Lac generantibus.

.materies, in Ventriculo elab rata, in In testinis ulterius subacta, inistra Venas Lacteas ab rpta , per D ctum Thoracicum ad Venam Subclaia viam deducta,& ibidem Sanguini comis mixta; hinc vero ad Cor deκtrum , dc mox ad Pulmones delata , ibique comminuta & accuratius Sanguini permixta; dein ad sinistrum Cordis Thalamum , dc inde per Aortam ejusque ramos, distributa; quae porro , quatuor aut quinque horis, aut longiori intervallo, post largiorem pastum , Cruorie quacunque Vena, Vel Arteria , detracto magna copia innatare deprehen ditur , teste L o v v E R o a ; atque tunc in omnibus cum Lacte convenit: post illud vero tempus , per continuatum in Corpore circulum , sensim mutatur in Sanguinem. Pars autem hujusce Chyli Lactesceptis , a reliquo separata , devenit ad Mammas ,& ibidem pro

280쪽

213 PARs III. CLAss. I. CAP. I. proinde a reliquo Chylo diversum non est, licet aliquando , propter sitim a

Nutrice toleratam, ramosius evadat. a. Iam vero Galactopaea dicuntur ea Medicamenta , quae Lac generant .

Hoc autem a Sanguine ut modo diximus immediate secerni vel inde clare patet, quod si Nutrix , jejuno stomacho , aliquid Liquidi coIorati vel odorati bibat, intra breve tempus Lac ejus eodem utcunque colore &odore inficietur a : si Vero , per ' Ia horarum spatium, a cibo & potu a Unde & Pharmaeum Nutrici propina. tum L praecipue vero si sortius fuerit 3 ad ip

sus Mammas statim advehi , atque Lae inficere , exemplis manifestum est , quin etiam constat, Infantem, si protinus ac assumptum est a Nutrice Purgans , Uberibus admove' tur , lactionemque continuet , donec nihil suppetat materiae , certo expurgatum iri , Nutrice salva : Quod quiduem experientianos docet, vel ipso jam assentiente HIPPOCRATE , c Libr. 6. Epidem. Sere. s. Iers . Edit. LIND. qui sic loquituri Γυνὴ :

καθαρσις, h. e. Mulier, Capra, Elaterium alii lmalunt Elleborum hic t ntelligere aut Cumanerem θλsrem comedentes , Pueris purgatio . Hujus vero sententiae explanationem videsis apud PROSP. MARTI ANUM , praestantissimum HIPPOCRATIS Interpretem, Com. mentari. 3s 3.Edit. Rom. qui porro alibi nempe, Comment. in Lib. de Natura. Pueri, para