Hermanni Boerhaave ... Tractatus de viribus medicamentorum

521쪽

η6 et P. III. CL. IV. CAP. IX. quidum ibidem . contentium , est 'omnium tenuissimum, videlicet, si ulla quidem comparatici possit institui acquae ex Liquido Albuminis. Ovi productae quodammodo simile THEOR. IIL Omnis igitur Dolor est assectio quaedam vel solidae Membranae, vel oriunda eκ Fluido con

tento , vel ex utroque .

THEOR. IV. Causae omnes quae Do-- llorem producunt , utut in Liquida lagant, eaquθ mutent, nunquam Do- llorem creare poterunt, nisi pro est ctu talem habeant Liquidorum mutationem, quae Solida assiciat. Omnis ergo Dolor det a mutatione quadam contactuum in Solido ultimi Nervi , quatenus a hue Liquidum continet. THEOR. VI. Dolor omnis fit ab amone quae rei ultima Fibra talem excitat motum, qui, si continuetur, vel augeatur, necessario destruet istius Fibrae continuitatem ; idque docent omnes quorumcunque Dolorum hiastoriae: hinc & omnis Dolor ingens, diu durans, habet, pro fine suo, rupturam Vasorum destructionemquo Partis , sic ab Inflammatione suppuratio & gangraena , & a Dolore sNervoso insens ibilitas tandem orium

522쪽

.tur: motu itaque illo sublato , tolliatur quoque Dolori. THEOR. ML Omnis causa Doloris, quatenus agit' in unam Fibram , agit duntaxat vel trahendo, vel preme do, vel vulnerando ; si vero in pluis res Tubum constituentes agat , tunc temporis considerari potest ut inflans di distendens huncce Tubum .' qui quid igitur Dolorem creat , id oporatur vel trahendo , Vel premendo , vel distendendo, vel vulnerando. THEOR. HIL Tractio omnis, in Corpore sanissimo, Dolorem excitat eo gando Fibras; uti quidem docent Carnificum torturae.

THEOR. IX. Magnam a contentis . Liquidis Vasorum distentionem , Fi- iras elangando, Dolorem inducere do- cet Historia Medica; hoc enim pa- tet ex Tumoribus. dolentibus , ubi , sublato. Tumore , .cessat D*lor : no- tandum est: vero quod, licet Vas distentum idem remaneat quoad longitudinem , attamen Fibrae laterum ab ista distentione. elongari possint.. THEOR. X. Omni Vulnerantia . proprie sic dista, opera'tur Vel, pu gendo, vel terebrando , vel secando: ' quamdiu autem agunt, Dolorem excitant eouando Fibras; simul ac ve-

523쪽

64 . P. II. CL. IV. CAp. IX. Yo effectum produxere, cessat Dolor rhinc etiam Nervus . abscissus nequ quam dolet. THEOR. XI. Ignem , & omnia ia vela invisibilia, simili plane ritu, ae

enumeratas Causas, agere, m Acrium

historia probatum fuit. THEOR. XII. Dolor in aliqua par

re excitatus tollitur , Io. Nervo deis.

'ructo in parte ubi Dolor est : d

struitur Vero Nervus, quando Liqu, dum per eum amplius fluere nequit. ao. Motus Dolorem excitantis interiis eepta communicatione cum Sensor Communi. yri Cerebro inepto reddito ad communicationem Caulae dolori

eae recipiendam; uti patet ex Apo- plecticis , &omnibuς iis quibus Cer brum aliqua de causa, compressum est. EOA. XIII. Fibrillae unius alti viae Dolor insimus dc misissimus orsetur a Motu, aliquantulum majori I

Iita , Fibriliae superinducto; cujus sit

est Perceptio patissima : quae Vero , quatenus a miti vellicatione fit , sicitur Titiuatio ; quatenus autem ardi. sone Liquidi contenti, vocatur Pr eitus. Sic odor gratissimus & Sapor, si diu ac vehementer percipiantur x Dolorem excitant: idem etiam in nis accidit.

524쪽

De Aniarnis . . V THEOR. - . Fibrillae unius ultimae Dolor summus dc vehementissimus oriatur a diu continuata ejus elongatione , quamproxima dissolutioni, sed tamen absque dissolutione. . THEOR. XQ Augmentum vero D loris summum oritur a numero Fibril- Iarum simul affectarum ; etenim duae Fibrillae sic affectae non tantum excitant Dolorem , ac si plures simul affectae essent. a. Ex dictis igitur manifestum est quod omnis Dolor oriatur a disr Bione si ve nimia Fibrarum elongatione quae quidem, si ab externa Causa procedat , tolli potest ablatione istius Causae si vero ab interna Causa fiat, examinandum est prius qualis haec sit, ut Dolorem tollere valeamus. Iam vero nimiae distractionis Causae internae ad s reducuntur; ac proinde totidem sunt Classes

Medicamentorum Amonorum ejusmodi Causas tollentium . .

3. Hae porro Causae sunt, I'. Ne vi alicajus semi laceratio: etenim pars illa Nervi femi-Deerati , quae manet illaesa, multo maiorem impetum seu contractionem sustinet, quam in statu serio Nervi ; unde sequitur ejusdem risrhictis seu elongatio. Suppona

525쪽

P. III. CL. IV.CAR IX. us, ex. gr. , AB Nervum esse con--- Estantem ex tribu Fibris , quae, dum integrae & illaesae sunt, sustinent simul omnem illam vim qua Nervus conatur se contrahere, ac versus puncta AB , quibus assigitur, resiliret Si jam una ex istis Fibris rumpatur ad C , reliquae totam vim sustinebunt, quae quidem a tribus. antea sustenta fuerat et hinc vero Distractionem dc Dolorem necessario patientur. 26. Inflatio nimia a Spasmo. 3o. nimia ab aliquo. Obstruente, & Vi Vitali urgente Ara Distentio nimia ab Acri i impacto , Vi Vitali urgente . si, Ne vorum ab Elatere proprio supra compus. aliquod durum & impactum , ut iupra Calculum ita Uretem.

q. Causam primam auferunt , T

Integra discissio, vel ustio Nervi Iacerati: hoc igitur sensu , Cultelli , Ignis, & Caustica Potentialia sunt

magna Anοona. 2'. Partium laceratarum ad se mutuo adductio: nam in summis Doloribus haec saepenumero mire juvat , uti docet experientia , Musculus enim vulneratur dolet quamdiu hiat ; rartibus vero ad se invicem adductis, cessat Dolor : huc e

526쪽

go pertinent Suctiones , Ligaturae , buturae. 39. Nervi totius emollim idcIaxatio; quae quidem efficit , ut pa tes illaesae Nervi, absque Dolore, ita longum protendantur et huc itaque spectant omnia Laxantia & Emollientias

qualia sunt, i Acqua calida . et Posca levis, scilicet eκ una Aceti retribus Acquae partibus. 3 ὶ Decocta

Emollientia farinacea, sub leosa , eamque, specie Emplastri , Fomenti, V poris , Cataplasmatis , aut Balnei , applicata. q) Haustus largus ex milibus paratus . ) Balsamica omnia lenissima; ut Balsamum Peruvianum, Gummi Elemi, Terebinthina , dic., ovi Vitello soluta, re applica

ta ut ad locum affectum penetrent . 6 Animalium recens occisorumPartes calidae applicatae; ita quippe sum .mum habetur Anoonum , si, V. gr. Brachium laesum indatur in Abdomen Animalis recenter mactati . 4o. Denique prima Causa toliitur, si par tes Vulneri vicinae ita mutentur ab aliqua re, ut durescant atque remant, & hoc pacto minutas partes sem I cerata, foreant : talem vero partibus Vulneri vicinis mutationem inducunt oleum Terebinthinae & Al

527쪽

re P. III. CL. IV. CAP. IX. quae quidem, inter agendum , ma1 ramum temper Dolorem pariunt. Porroesi alicubi, profunde in Corpore, Ori tur Dolor i semi-Zaceratione, nulla spes est curae, nisi, aum3 Dolore, tandem integresolvantur Nervi laesi e silc enim, si talis Dolor in Ligamentis haereat, auferri nequit , nisi destruatur Ne VuS, quo peracto , statim cessat Do Ior ; hinc in Podagra toptaeea nullo Die Dolor adest. I. Causam secundam auferunt ea quae Domi causam tollunt:Dissens vero causa, vel in Cerebro, vel in Nervo, vel in Villo Musculoso, haeret; eaque semper est vel Aere vel Spirituum Animalium inaequalis deserminatio 2 summa proinde in hisce easibus Rem

dia sunt , IR Potus attenuantes &luentes, huic Acri quod irritae oppositi, mpiose quidem assumpti. 29. Motus Lia quidorum augmentum - 6. Tertiam Causam tollunt, Io. Ea quae Aere impactum corrigunt; tando sciliret figuram ejus acutam in obtusame.. istud vero fit, α Acre cum aliis particulis componendo ; ejus acumen, vel Coctione, vel Suppuratione, sta gendo γ ) idem per Demulcentia i

volvendo. 26. Illa quae Aere impactum

educunt: qualia sunt, ciγ ae vias laxant a

528쪽

De Aniastisis. quessant; hinc dixit HIPPOCRATES , Omne Dolens ab Acri laxandum esse. ca Quae diluunt Liquida. 3)Quae determinant seras: Conser ΡART. III. CL. III. CAP. VIII. de Attrahentibus. ' Quae Aere impactum ad quietem deducunt r id autem 4 modis ad quietem componitur; scilicet , α) Liquidorum

circulantium; & Solidorum cqntracti- Iium impetum minuendo ; nisi enima vi contractili Solidorum , & a vi projectili Fluidorum comprimeretur Aere infixum , Dolorem utique non produceret: Contractio autem in Solidis minuitur laxando: Impetus vero minuitur in Fluidis , propius ad st

tum mortis ducendo , Iive ad mortem

appropinquando ; hinc etiam . omnis Dolor paulo ante mortem desinit: Vide PART. II. CAP. IX. de Sistentibus . β, Impetum aliorsum determinando: Conser CAP. de Attrahenti F. Animi Deliquia excitando. δ Causas externas Acre per se iners , actione sua, excitantes quales sunt calor remotus Partis tollendo .

7. Quartam Causam auserunt. ea gius 'salaxant, in farctum re ruunt,

te vim strvectilem Liquidorum immianuunt: huc itaque pertinent Vena s ctio , Evacuatio quaecunque magna snec non Remedia Incidentia , Atte

529쪽

8. Quintam Cantam tollunt , Io Omnia illa quae auserunt. Σ'. se, laniter lubricando, resolventio,& ὶΗmulando, imstactum movent, &. propellunt ἀ-Quae istud impastum' ὰeternilhant ad locum ubi minime nocere possit: Vide CAP, δε Attrahentibus Porro Dolor sit ingens , ejus

vero causam tollere non valeamus ,

- tum Dolor sui ipsius medela fit, scilicet Hominem deitruendo 2 verum tamen quisam extanr quae , licet Doloris causam non auferant, nihilominus ejus sensum imminuunt j talia vero sunt vero 'pnotica sive Soporifera. - I in Hypnotica autem omni, ad duas Classes sequentes redWci possunt. o Classis continet quaecumue Som- . Num 'conciliant , Somni impedimenta bilendor haec vero impedimenta plerumque νsunt objecta externa , Dolo- rei, Calores, Sudores, Corporis Mosia varii , Mimique Pathemata; quibus sublatis, spon sua sequitur Somnus : hac itaq- ratione omnia sere Medicamenta , Diluentia. ,. Resoru ventia Incrassia tia , Hum ntia ,

Desiccantia , stat fiscientia , . Refrige xantia , Acis3 , Alcalina , deteraque

530쪽

innumera , & plane contra Pla. , fium H notica; prout hoc illud-ve Sympto-ma , quo impeditur Somnus , Vel a serunt vel mitigant : sci enim sorbentia Terrestria in Infantibus. ς propter Acidum , e quod in rum Ventriculo. ac Infestini& continetur 1 doloribus inter vigilandu- affectis iv ωpenumero bomnum producunt: ita quoque Rosia, Salix, Lactuca , Tar xacum, Endi via, Metosa, Melanes PeponeS, . Cucumeres , dita extrinse-His adhibita , in Morbia calidis Smnifera sunt ...

H Crassi includit ea quae Somnua.

producunt ,. supprimenda causas natu' 'rales viguiarum i & iessimis impediendo fluxum Liquidi pes dierum et haec autem sunt triyiciat scilicet , i Mistia re tuta. 2' Fortia & Iaericulosa 3'. Mala & sere lethalia. Somniis fisa Mitias illa quae Soninum etia turalem, leMm, & facile solvendunt conciliant: t is sunt Crocus , Papa veris Rhoeta n omnes partes, utimen, solia , cisa L i cus ; itemque Papaver albam rit glossam in Omnia Ibus suis partibus, Manum ossicin te, ac somnorum blandum He ba Paris dictum, &GFmia. sunt illa quae Somnum inducati Eoastum, prese