장음표시 사용
171쪽
hensis insuper hostibus, naudita pepercit miseri- .rum, nulli vero statusnt Si legeres ultionem,res Absalonis, filii Sui. εἰSe: cum tamen de illo cor meum. Licet autem F emplis et posset in eos aluit tamen XpugnatiS1um crescere viderent vel iobra re ille gloriosus et vix extorqueri non posse. citam enormis sceleris incentoribCOrdia, Ut eorum pauci rerunsui vel corporum dispendia sustquam exercuit David in subidiceres hunc illo longe mitiuscriptum sto inueni virum secun re insignis pluribus habundat
iustissimam exercere vindictata Parcere, quam eo Punire, Ut eiu
felix et pro impensa gratia, gratiannaereatur ab alto. Vivat et proles eius ingenua, patri sit, ibiecta nec ei dissimilis et quia nati sunt populis impeldiscant exemplo quam gloriosubellare rebelles. Nos autem lQuod si de hiis et aliis eius
instrui libellum cuius Supra CIgitur, Post naufragum regni studuit iterum re auita temp
tuerent. Faciente ergo ui copi . . in singulis comitatibus, et hiis qui se lesos putabant iudite plenitudinem exhibentes, pauperum laboribus et umptibus Pepercerunt asContigit autem in hiis plerum Q varios excessu Variis modis pro negotiorum qualitate uniri ut quidam corporalem, quidam Pecuniariam Pen uant. Porro pecuniarie delinquentium pene in rotulis erintium diligenter annotantur et, OnSedente caccario m omnibus thesaurario Qtraduntur. Caveant autem Iu S Ut correcto et Perordinem dispositos rotulos thesaurri liberent. Non enim aterno simul et proprio parcere subiectis et de asta negotia ProSequamur.
iis actibus libet plenius nus, Si placet, inspicito.
tatum Pace resormata enouare et eligenidis aortes ut eas electi iudices, et iura destituta resti sceleris seculis N in scentor lexisses autem enim N tissimam vilissimam IV Io videvicPant et ab iuratii Ra formata C et discretis
26 excessus varios Ilerumque ly
scrissimus viderant CK: om. Icimpirare Npauperum pauperibus in Cio excessu plerumque I et per ordinem dispositos
172쪽
cum iam in omnes gentes Celeberrima fama vulgauerit, adeo ut iis exponendis insistere Superuacuum ideatur, num tamen est quod cum Silentio Preterire non valeo ex quo solo singularis eius probitas et pietas inaudita firmatur.5 Non tamen hoc hominis sui immo dei miserentis quod sibi quod toti cum paucis restitit orbi.'Discipulus. ualiter sibi resisteres dici possit opus
insigne, nisi planum feceris, non ideo. Magisur licet hoc ad opus ceptum vel propositum Io non attineant, memor tamen regis illius magnanimi cum pace me mentis iis supersedere non valui. Videas ergo quam miraculose vir ille sibi restitit in suis. Filios quidem,
Sue carnis immo et anime Sue Spem post deum unicam et gloriam singularem, dum paruuli essent et ratione etatis a cerei supra modum et in omnem animi motum proni, Ulpecule pertinaces consiliis prauis demolite sunt; et tandem in patrem tanquam in hostem Sua viscera conuerterunt.
Facti sunt etiam inimici hominis domestici eius et qui
custodiebant latus eius consilium inierunt aduersu eum, et dicentes filiis et hostibus, persequimini et comprehendite eum quia non est qui eripiat. Diceres in hiis completum verbum prophete 'filios enutrivi et exaltavi, ipsi autem spreuerunt me. Cum igitur uxor in virum, filii in patrem suum, domestici sine causa deseuirent in dominum, nonne ψ5 satis optime sibi rebellantem virum diceres Verum contra numerosam hostium multitudinem solius diuine gratie magnitudo Subuenit et, quasi pugnante pro se domino, sic in breui pene rebelles omnes optinuit ut longe sortius quam prius ex eo quo infirmari debuit, confirmaretur in regno. 3 Norunt enim propter hoc potentissimi qui conspirauerant aduerSus eum in omni Virtute sua, Clauam a manu Herculis nisi vulgare C et xnouendis immo seti 6 paucis
cum toti possit dici N Io ad pertineant K animi pertineant N a suis scrissimus : suo C suos N anu filios adae.
scilicet C a Meti vi K I innuerunt 2 et persequamini C:
perSequemini N 2o 2 et . . . eripiat singulis tantum a cibus em
primunt codd. et Discere C: Dicens δε et exaltavi ex codica deseuirent in descurenti R et rebellentem N et in ante
diuine M. N a pene pones et quo quodi debuitydebent C a conspirauerat N
173쪽
vix extorqueri non posSe Comprehensis insuper hostibus, tam enormis sceleris incentoribus inaudita pepercit miseri- Cordia, Ut eorum pauci rerum Suarum, nulli vero Status sui vel corporum dispendia sustinerent. Si legeres ultionem quam exercuit David in subuersores Absalonis, filii sui sdiceres hunc illo longe mitius egisses cum tamen de illo scriptum sit inueni virum Secundum cor meum. Licet autem re insignis pluribus habundaret Xemplis et posset in eos iuStissimam exercere Vindictam, maluit tamen XpugnatiSParcere, quam eos punire, ut eius regnum crescere viderent vel ioinuiti Vivat igitur in longa tempora re ille gloriosu et felix et pro impensa gratia, gratiam mereatur ab alto. Vivat et proles eius ingenua Patri suo subiecta nec ei dissimilis, et quia nati sunt populis imperare paterno simul et proprio discant exemplo quam gloriosum sit parcere subiectis et de a 3bellare rebelles. Nos autem Suscepta negotia ProSequamur. Quod si de hiis et aliis eius strenuis actibus libet plenius instrui libellum cuius supra meminimus, si Placet, inspicito. Igitur, Post naufragum aegni itatum saCe reformata, studuit iterum re auita tempora renouare et eligen diS- o Creto viros, secuit regnum in sex partes ut eas electi iudices, quo errante UOCamus, perlustrarent et iura destituta restituerent. iacientes ergo sui copiam in Singulis comitatibus, et hiis qui se lesos putabant iustitie plenitudinem exhibentes, pauperum laboribus Sumptibus IePercerunt. 23 Contigit autem in hiis plerumque Varios XCessus Variis modis pro negotiorum qualitate puniri Vt quidam corporalem, quidam pecuniariam Penam luant Porro pecuniarie delinquentium pene in rotulis errantium diligenter annotantur et ConSedente caccario, Coram omnibus thesaurario Qtraduntur aueant autem iudices correctos et per ordinem dispositos rotulos thesaurario liberent. Non enim
sceleris seculis N in scentoribus a percipit C 6 egisseJexisse autem enim I 8 rex res C eis iustissimam vilissimam N Io viderent scripsimus'. viderant vici'an Ia ab iteraui R I 3 et om K 4 impirare NI formata C et discreti. 23 pauperum pauperibus in
26 excessus varios plerumque Vario excessus plerumque
a luatur N o thesauro I, 32 et per ordinem dispositos om. o depositos N
174쪽
las erit ipsis etiam iudicibus, acta traditione, tota unum
mutare etiam in quod omnes iudice conSenserint. Discipulus. Hoc mirabile est quod, cum scriptorum Suorum auctores Sint et non nisi de ipsorum industria vel labore proueniant, etiam in unum aliquid consentientes Scriptum proprium mutare non POSSUnt. Magister. Cum indulta sint correctionis tempora et legem nouerint constitutam, sibi imputent Oblatorum enim summa vel ab ipsis debitoribus, si in hac condempnatii sunt, vel ab ipsis iudicibus requiretur. Vt si in rotulo suo condempnatum aliquem in solutione XX descripserint et, tradita iam cautione thesaurario, recordati fuerint quod non teneatur ille nisi in X. ipsi iudices de residuo satisfacient, quia scriptum suum Cum deliberatione factum et correctumi post traditionem reuocare non posSunt. SUSCeptorum Uero rotulorum debita thesaurarius in magno annali rotulo diligenter et diStincte per singulos comitatus annotari iacit simul cum causis, prenotatis, ut iam dictum est, nominibus
iudicum, ut per hoc eXactorum fiat discretio. Ex hiis igitura summonitiones fiant sic me placitis illorum N. de illo hoc et de illo illud secundum quod residentes prius debita
Habes e predictis, ut Credimus, quantum neceSSeest, e quibus et qualiter et ad quid summonitiones fiant: a nunc ad agenda vicecomitis transeamus. Decet autem
te dicendis sollicitam adhibere diligentiam, quia in hiis
excellentior scaccari scientia consistit sicut dictum est ab ... initio.
a monitiones diriguntur, eadem necessitate legis constringuntur, hoc est auctoritate regii mandati, ut scilicet die nominato designatoque loco conueniant et de debitis satisfaciant; quod ut manifestius fiat ipsius summonitionis tenorem diligentius intuere Ait enim, Vide, sicut te
etiamJet C I, et unum mutare una immutare C 3 ante Hoc adae. In proueniat noueranti noueri constituta Id 9 hanc AN condempnitati j II descripserit NI iudicis thesaurario G a exactorium G do, et hoc et de illo m. et sollicituram C et constitit o regum C
175쪽
ipsum et omnia tua diligis, ut sis ad scaccarium ibi tunc et habeas tecum quicquid debes de veteri firma et noua et hec debita subscripta. Attende igitur, quia duo dicunturque duobus sequentibus coaptantur, hoc enim vide sicut
te ipsum diligis resertur si ibi tunc, illud vero et Ssicut omnia tua diligis ' referri videtur ad hoc et habeas ibi tecum hec debita subscripta, ac si apertes dicatur
Absentia tua, tu, quicunque suscipis summonitionem, niSi necessariis et lege dimnitis causis possit excusari in capitis tui periculum redundabit; videris enim sic regium previ Sse romandatum et in contemptum regi maiestatis irreuerenter egisse, Si citatus Super regiis, quibus addictus es, negotiiS, nec Veneri nec XCuSatorem miseris. Verum si per te steterit quominus debita subscripta soluantur, tunc de firma, quam soluturus es, aliena debita de quibus Summonitus es, is
capientur; firma vero de catallis tuis et fundorum tuorum redditibus perficietur, te interim, si barones decreuerint, in loco tuto sub libera custodia collocato. Cum ergo premissa fuerit et a vicecomite suscepta summonitio, ipsa die nominata veniat et ostendat se residenti, si adeSSe eum contigerit 13 vel thesaurario, si presidens ille presens non suerit. Deinde, salutatis maioribus, ipsa die sibi vacet, in crastino et deinceps die qualibet ad caccarium rediturus. Quod si sorte nec venerit nec iustam premiserit excusationem, prima die regi condempnabitur in c. solidis argenti de quolibet Comitatu, assequenti vero in X. libris argenti similiter in centum . Tertia, sicut ab iis accepimu qui nos precesserunt, in beneplacito regis erunt quecunque mobilia possidet. Quarto
vero, quia iam e ho contemptu regie maiestatis conuincitur, non Solum in rebus sui sed in propria personacio
soli regi misericordie subiacebit Sunt tamen qui credant
ad omnem Summam Solam penam pecuniariam sussicere,
ut scilicet in prima die in c. solidis, secunda similiter inc solidis, et ita deinceps per singulos dies in singulis centenis
ibi hibi R ibi om. N Io sumpisse R et addictusJadditus I a 3 excusatore M per te parte V soliturus P i tuto tuo I 19 suerint δε et om N et in Jet K 23 quelibet nec non C et qualibet et6 vero lutra similiter . . . centum sectasimus a possident C
176쪽
puniantur absentes Hii ego non dissentio si tamen is, cui delinquitur, in hoc ipsum conSen Serit. Hunc autem pene modum velle regem admittere Sati Probabile est cum eius gratia singularis ad penam pigra sit et he ad premia veloX. Discipulus. Imprudentis pariter et impudentis est auditoris currentem Calamum ante prouisum dicendorum finem C preoccupare ideoque Sustinui voluens in animo quod ex parte me turbat Dixisti enim, si per vicecomitem steterita quominus debita subscripta soluantur, tun de firma quam Soluturus St, capientur. Si ergo vicecomes per breuia regis vel in operatione vel alias uniuersa distribuerit que hic suerat soluturus, quid fiet ΘMagister Cum ex regi mandato vel in camera curieι5 vel in operationibus, vel quibuslibet aliis firmam comitatus expenderit, si in debitis soluendis minus egisse deprehenditur, per fidem suam Vbi maiores decreuerint, detinebitur donec de hiis satisfiat, sicut de firma satisfacturus fuerat.
DiscipuDιs Cum citatum vicecomitem et non venientem a vel excusantem tum rerum mobilium tum immobilium tum etiam proprii corpori grauis iactura Sequatur nisi suam non voluntariam Sed neceSSariam absentiam XCusauerit rogo te, Si placet, Ut quas Citatu pretendere possit absentie sue Suffcientes Causas, aperire non dicteras.
iv Magister Plures sunt eXcusationum modi, quibus Viceo comitis absentia seruatur indempnis sic tamen ut occaSione vel excusatione postposita die nominata per legittimos viros pecuniam regi antea collectam remittat, qui porrigentes presidenti litteras excusationis, et absentie domini sui causas
a necessaria allegantes, etiam Sacrament corporaliter prestito, si residenti placuerit, easdem confirment. Quod si vicecomes vel alius Seruiens citatus, infirmitate detentus
ergo C et in et fi consenserint N 3 admittere regem C s sit sic velox lacunam abra prouisu N8 os sustinui a d finem C volumis N I ante alias ad . in CI soliturus N Is operationis ante quibuslibet ad . in C firma I6, 17 de comprehenditur AU I satisfaciato fueratJerati et tum immobilium m. o 2 tunc in K: tum etiam in C et quas quis C 2 excusatione postposita vel occasionei et qui quia C
177쪽
adesse non poterit, addat in litteris Xcusationis que ad scaccarium diriguntur Et quia venire non possum, mitto vobis hos Seruientes meos . et . ut loco meo sint et quod ad me pertinet laciant, ratum habiturus quod ipsi secerint.' Provideat autem qui Xcusat ut alter vel uterque missorum smiles sit vel laicus ali us ratione sanguinis vel aliter sibi coniunctus: hoc est cuius fidei vel discretioni se et sua committere non dissidat solos enim clericos ad hoc suscipi non portet, quia si Secu egerint non decet eos pro pecunia vel ratiociniis comprehendi Si vero citatum vicecomitem Ioabesse Contigerit, non infirmitate quidem, sed qualibet alia causa repeditum, Sic sorsitan a pena constituta poterit liberari; verum ad eXplendum compotum suum nullus pro eo suscipietur ne primogenitu filius nec generalis eius B procurator, etiam si breue suum direXerit se ratum abi isturum quod ille vel ille pro se secerit. Solius vero mandati regii, vel etiam residentis auctoritate, si re abSens fuerit, ad compotum suum Xplendum alium poterit substituere; si tamen aliud a domino rege negotium sibi erat asSignatum, ipse ad scaccarium in propria PerSona preSentem nominet oqui, iuXta quod Supradictum est, possit et debeat vicecomitis absentis negotia procurare Illud autem breue regis vel residentis vel vicecomitis excusantis in forulo marescalli Cuius supra meminimus in testimonium huius rei reseruabitur Quod si vicecomes alias regi necessarius ab Eipso vocatus suerit Xtra regnum, Vel accepta licencia, prosamiliaribus negotiis Xire disposuerit, priu presidentem adeat et viva voce vices uas ad caccarium deleget cui voluerit viro legitii mori quo facto, cum absen fuerit, nec
breue mittere nec absentiam Suam XCUSare cogetur EX Aocusante vero se icecomite causa infirmitatis, cum ventum
suerit ad scribendum eius compotum in annali iotulo, dicetur Willelmus vicecomei Londonie, Robertus filius eius Pro eo, reddit compotum de firma de Londonia. At si per regis mandatum alius sibi substituitur, vel ipse uiua 353 meo modo I I nec nisi N I explendum alium m. RI a in V 2 ad scaccarium adiectum N I ventum necesse N
178쪽
voce sicut predictum est aliquem pro Se designauerit residenti, sic per omnia dicendum est ac si ipse in propria persona ad compotum reSideret. Diu adus Numquid infirmitas sola sussiciens est X-3 cusatio per quam Citatu abSens seruetur indempnis Θ axister. AbSit Sunt enim plures ad caccarium, et hec tam in litibus quam in aliis negotiis ecclesiasticis et rensibus est Vsitatior. Porro decet te esse memorem predictorum ut intelligas nullam excusationem hoc emcereio, regis pecunia de comitatu collecta penes eum detineatur impune vel ad scaccarium die nominata non mittatur. PremiSSa ergo Pecunia, Poterit Xcusari per infirmitatem sicut dictum est. Item, Si filius eius primogenitus quem declarauit heredem post se futurum, morti proximu iudicetur, 15 Xcusabitur item, Si Xor eius dolore partus periclitari Ceperit vel quavis alia de Causa morti proxima decubuerit, quia Porti Sue Carni est, eXcusari poterit. Item si dominus eius qui vulgo ligius dicitur, hic est, cui soli ratione dominii sic tenetur in contra ipsum nichil alii debeat, rege dumtaxata excepto, VOCauerit ipsum, ut adsit sibi tracto in ius de toto seodo suo vel eius maXima parte, vel super alia Cau Sa que in status vel corporis sui tetrimentum redundare Uideatur D eXcusari poterit; sic tamen si dominus ille nec amplius eXcusare nec aliter litem declinare valuerit. Quod si idem 5 dominus alium super huiusmodi sollicitauerit, et liberum sit ei absque enormi dampno diem prorogare, si vocaverit domini regis vicecomitem, hominem quidem Suum, Venire non tenebitur quia ne sic ad scaccarium posSet X Sari. Item si idem dominus eius infirmitatis pondere preSsuSao teStamentum coram suis condere voluerit et ad hoc cum aliis fidelibus suis ipsum euocauerit, XcUSabitur. Item, Si dominus eius, vel uxor vel filius, debita carnis soluerit, et hic debita funeris obsequia procurauerit, Xcusari merebitur.
pro qua C 7 tam tamen causa C ecclesiasticus N 7 8
et forenSibus . . . memorem m. memorem essem Io eumJ
cum N I dicitur ligius C hic hoc cui ratione sola C
Cum ibi ratione R acros excusare M. Poterit sic tamen idominus ille N et diem dicitis et venire veniem et eius om. o solueret C
179쪽
Sunt et alie plures excusationes absentie vicecomitis, necessarie quidem et legibus determinate, qua non abdicamus vel excludimus, immo cum sum cientes vis fuerint, a maioribus libenter suscepimus. Sed has que menti mee se ad presens optulerunt quasi requentiores, Xempli cauSa, s
Discipulus. Videor ex predictis perpendere quod miles, vel quilibet alius discretus, possit a rege vicecomes, Vel alius ballivus creari, etiam si nil ab ipso possideat sed solum ab aliis Io Maxister. Debetur e prerogatiua dignitatis publice Potestati, ut cuiuscunque Sit, cuicunque vir aliquis in regno militet vel ministret, si regi necessarius visus fuerit, libere possit assumi et regiis obsequiis deputari. Discipulus. EX hoc etiam cerno verum esse quod dicitur Is An nescis longa regibus esse manus Θ' Sed iam nunc, si placet, ad agenda vicecomitis manum Emittere non differas. Ad hec enim, te monente, totam attentionis industriam iam collegi sciens ex hiis eXcellentem
sca Cari scientiam, sicut predictum Si debere requiri. o Magister. Gratulor te memorem premissorum Unde lateor languenti pene calamo te stimulos addidisseri noueris autem quod vicecomes, nisi acto prius examine, debitisque de quibus summonitus est solutis, residere non debet ad compotum. Cum autem accesserit et iam residerit, alii as vicecomites Xcludantur, et resideat solus Cum suis ad interrogata responsurus. Provideat autem ut ipsa die vel precedente debitoribus sui comitatus innotuerit, qua die sit ad compotum sesSurus, vel etiam Circa domum caccarii, vel vicum vel villam, voce reconia ipsis denuntiet se tun aovel tunc sessurum. Tunc sedentibus et audientibus omnibus, thesaurarius, qui, sicut dictum est, ratione ossicii sibi videtur aduersari, querat si paratu est reddere compotum Suum quo reSpondente, tresto Sum, inferat thesaurarius,
Dic igitur, in primis, si elemosine, si decime, si liberationes as
ad presens se optulerint quia C quasi etsi N I agendat agendam N et recederit o sicut si cum 33 aduersarii aduersarii o suum m. thesaurarius thesaurum N
180쪽
constitute, si terre date, Sic se habent hoc anno sicut in preterito P ' Quod si similiter Se habere responderit, tunc scriptor thesaurarii Preteritum annalem rotulum diligenter in itis constitutis scribendix Sequatur contuente mimuls thesaurario, ne sorte manu Scriptoris aberret' et quia satis in titulo de ossicio scriptoris thesaurari de ordine scripture dixisse me memini, hiis ad presens Supersedeo.
DiscipuDιs. Dic ergo, si placet, de hiis que iam dudum usque ad agenda vicecomitis distulisti, quid scilicet sitio quasdam terra a rege dari lancas quaSdam numero.
Hoc enim me sollicitauit ab initio. Maxister Satis, ut credo, tibi constat ex predictis quid sit quasdam firmas solui blancas quasdam numero Firma quidem blanc soluitur cum ipsa facto Xamine, dealbatur.' Quis insuper uerit huius institutionis auctor et que instituendi ratio satis innotuit porro firmam numero solui diximus cum tantum numerando non examinando de ipsa satisfit. Cum ergo rex undum alliquem alicui contulerit simul cum hundredo, vel placitis que ex hoc proueniunt, a dicunt landum illum illi blancum collatum at cum retento sibi hundredo, per quod firma dealbari dicitur, simplicitersundum dederit non determinans, cum hundredo vel blancum, numero datus dicitur. Oportet autem ut delando collato breue regis, vel Cartam eius, in termino sancti a Michaelis is, cui Collatus est, ad caccarium deserat, in vicecomiti computetur alioquin in magno annali rotulo non scribetur nec vicecomiti computabitur. Scribetur autem sic, Post elemosina et decimas et liberationes utriusque
generis constitutas, in Capite linees In terris datis illi N. X. a libras bl ibi et illi N. XX. libras numero ibi. Aduerte etiam quod si sorte inter terras datas inuenerim illi vel illi, libras bl. vel iumero ibi de prestito regis, cum is, qui commodati vel prestiti beneficio gauisus est, sati debita soluerit, nisi
Per gratiam regis, non Xori, non liberis non alicui nomine continente N 6 thesaurarii om. memini initium N post placet ad . et de hiis m. quod N I placito a collocatum C cios sundo adae sibi fi collota N et isom. NE 28 post liberationes adae in K o numero libras C Ad