장음표시 사용
11쪽
E alliistrissimae indolis Principibus a Dominis:
D. CHRISTIANO II ILElecto Regi Daniae
12쪽
& potentissimi Principis ac Domini, D. FRID ERICI Secundi, Regis Daniae,
Dominis er Principibus suis, eis tuostuli mers Obseruandis
NIcolaus i agitis Petreius Ripensit. Duo
13쪽
strissimi riticipeS, in Omnibus studijs
bent, S ad quae omnia in vita nostra referantur : virtus scilicet , c eruditio. Nam haec duo inter mort les summa et optima sunt 3 ex ijs, tanquam e fontibus vitiis, cuneia hona pro manant. Vtrac autem Permagna inprimis ex historijs h hent adiumenta. Nam cum ad eruditionem , dicendi facultas , crerum Variarum cognitio requirantur ad Virtutem regulae, Sc exempla pertineant, haec omnia in historiis abunde suppetunt, d ad hos usus, quaecunc in hy occurru rat, re serri possunt. Proinde nec obscurum est , quod ad virtutem δή eruditionem, historiae quoi plurimum as
14쪽
adserant emoluments. Sed de singulis horum, quae ad haec duo per
tinere diximus, paulo uberius dicendum videtur Vt quo paeto in historiis haec comprehensa sint, ac inde eruantur atq; ad hos Vsus accona modentur, intelligi possit. Primum ergo ad eam cruditio nis partem , quae in orationis facul tale consistit, plurima hic adminicula habemus. Nam in tracs lingua fundamentum purae, elegan ii id copiosa orationis , si in vilis scriptis, in laistorijs certe colloc tum es h. Hic enim uberrima est
copia bonorum Verborum, eorum in Praesertim, quae in Vita communi, &politica sum abcnt. In his disse cere possumus optimas tritis inguete phrases 5 locutiones. Hic maxiam ornamentorum seges, de amplificationum redundantia. Hic Perspicuitas c concinnitas, in toto
15쪽
orationis sIo existit. Nam qui d dicam de integris orationibus, quae in historicis extanti Prose o siue ea ab ipsis ficitae sunt iti Verisim, lius est siue eo modo habitae, tantum grauitatis, tantum eloquentiae continent, ut eas imitari dicendo posse, magnae sit 8 utilitatis claristificij. Haec ciuiusmodi alia,quae eloquentia sunt , praestant cum Latini, tum Graeci historici veterem: ut docti omne testantur, c notum esse potest ijs, qui hos autores
Secundo , quod ad alteram eruditionis partem speetat , quae continet rerum cognitionem, earum itidem a istoriae admodum sunt fera ces. Nam in ijs copiosa supellex rerum cognitione digni sitimarum reposita est. Quin tota scientia poliatica, hic quasi in Amalthea cornu, redulidat, mi omnium antiquita
16쪽
tum notitia recondita est. Hic the nurus morum 8 consuetudinum veterum conseruatur. Hic omnia, apud omnes gentes, magistratuum genera d eorum honores, imperia, d iura declarantur. Hic varia iudicia, legum monumenta, consilia, deliberationes, d alia quae ad iuris scientiam 8 Reipublicae guberna tionem faciunt, eaeponuntur. Hic egregia Veterum instituta in prae-mη honorum describuntur, ut in triumphis ouationibus, coronis,st tuis, supplicationibuS, arcubuS, AU-dationibus, inscriptionibus, 3 ali)s huiuscemodi. Hic percipimus qui hus poenarum generibus scelera vindicauerint, quod multae pecuniariae ius, quae carcerum inculorum genera, qui ignominiae ritus, quae exili causae fc species, quot modis mors irrogata. Denic ut breuiter contraliam, obseruare hic possu-
17쪽
mus , quomodo ciuitates fuerint constitutae . quomodo in partes distributae, quo pacito prouinciae ordinatae, quo iure coloniae 3 mu nicipia facita, qua ratione edtig lia instituta, c stipendia imposita quo iure bella indieta, ges a S finista, qua religione adera saeta de confirmata, c infinita alia, quae herulo pace maximi sunt momenti: quibus omnibus historiae veteres ubiq; sunt refertae. Et in ins reuera magna eruditae do Strinae pars p nenda est Ideo multi doctissimi viri, in hoc antiquitatum studio, o tam aetatem contriuerunt, magnam claudem eruditionis adepti sunt Verum haec de cruditione, quae ad dicendi faculiatem,& rerum scientiam ex histori)s peti potest. Tertio quod ad regulas, quas priore loco ad virtutem diximus considerandas, spectat etiam cas
18쪽
historiar magna copia suggerunti
Nam quotiesctratas graue Viri in
troducuntur loquentes, quod haud raro fit, statura , Ut malu Verbis pondus insit , grauitate alicuius sententia Verba sua communiunt. Est etiam laaud infrequens , Vbi ipsi iustoriarum autoreS,AEX comm moratis rebus dici de moribus 8c euentibus Xtruunt Sc quasi concludunt. Et bici sere in laisce scriptis, talia dicta de Xpetendis,ac sugiendis, 3 Varijs euentibus proponuntur, Ut in duobus historicis a me laic affatim demonstratum esse a hitror. Nec cXigua cli carum 1 tis litas, sed magnam Vim in primis 8 emicatiam habent, ad commouendos c impellendos animos. Nam tales fere sunt, Vt naturale iudicium cum h consentiat, δέ quasi leges sunt naturales. Deinde iiiij ver
19쪽
giunde ac argute exponuntur. Denic di ipsa breuitate commendantur, qua jacile memoria per cipi d oblata occasone iterum laudario allegari possunt. Postremo Geo delectant nos, quia quod sen-ttimus ipsi, idem alios prius sensisse, ex a)sdem deprelaendimus. Vndeo sentent in dicuntur, Videlicet, quod omnes ita sentiant, vel potuis
Quarto ad exempla quod attinet, quae pol criore loco in Virtutis institutione collocauimus , ea Quanta copia m latitorijs existant,laaud in promptu est paucis craplicare. Nulla enim Virtus, nulla honesta δ laudabilis adtio exist e re potest, culti non exemphim hi sitori cum inueniaS enic tota historia in hunc praecipue sum con parata est, Vt exempla Vetustatis
repro sentaret Non enim potetit esse
20쪽
esse ullus stimulus, qui sortius puningat, quam rerum ab alijs gestarum memoria. Nam quo qui
iore est indole, eo magis, cum aliorum facta 8 dicta percipit, ad ani naum admittit d acriore contentione ea aemulatur. Ita Alexandrum magnum laudat Achillis Homerici virtus, Scipionem Afri canum Cyri gloria , Iulium Caesarem Alexandri commendatio excitauit Nec dubium est, quin eo dem modo auus vester, illustrissimi Principes sacrosanct a d aeternae memoriar, Christianus III parenti vestro immortalitates dignillimo, Friderico II exemplo praeiens , ad multas heroicas illas virtutes M
uscitarit. Et vobis ipsis , utrius l
exemplum existimabitis in tota Vita, as imitandum esse propositu na. Hanc deniq; ob causam, principibus