Aureli Augustini Milliarii ... Selectorum ex lib. 4. institutionum juris canoni a Lancelotto Conscriptarum, compendiosa explicatio

241쪽

to, vel aliis clericis in causis Ecclesiasticis cap. r.ypassim de procur Syndicus est Universitas desens sis Procurator Et lices constitutus fuerit ad unam tantiun causam,nihilomia tuis dicitur Syndicus, secundum communem opinionem Porro Procuratorum duae sunt species alii enim dantur ad judicia alii ad negotia extra judicium explicanda . Et quia supradicta definitio a pertinet potius ad procuratore

constitutum ad negotia,qliam ad procuratorem datum ad judicia, ideo Procurator ad audicia poterit specialiter definiri, ut sit, qui ad agendum , vel defendendum ex mandato dominis vel quasi domini constituitur . Qui tamen ad dese deiidum vicinandam constituuntur, etiam de lares dicum tur, aut mandatum non habent, quasi procuratores , qu si definiores sunt, Pomponius,o.S.sed is, es LPIaalias 5DJ-deprocura .drdes ma Via inmeis comm.D is aera caraia vis r quas age. rape mus

Ad S.Potest autem.

Otest autem ad judicia procurator constituitam pater- familias quam filiuslamilias, etiam sine patris consensu dummodo legitimam habeat aetatem Licet enim major annis decemet septem procurator ad negotia licite constia tuatur ad iudicia tamen solum major et 3.annis constituis

test . Iure vero Civili ad hoc, ut quis possit esse procurator ad agendum , vel defindendum, sincit, quod decimums ptimum annum impleverit,ut diximus initia .euhes qui exeam a mpQ ad Madem lege, inflare.

Ad s. Aliud tamen .PRincipalis tamen in causis beneficialibus , Waliis spiritualibus , - nec non ab eisdem dependentibus, b si major sit annisicaequatuordecim , ad agendutias defendendumque per se, vel per procuratorem perinde admittendus erit , atque si major esset taxamus abnec ulla erit habenda

ratiopatriae potestatis QEod si principalis si minor qua-

242쪽

tuordecim annis, ad causas se supra dictas ei dandus erit Curator ab Episcopo , vel ejus ossiciali , vel etiam a Papae delegato, ab eodem sub legato, ad eas tamen causas,(f-coram ipsis amantur . vel si dictus impube major layintante fuerit , procuratorem constituere poterit cum auctoritate Episeopi vel eius ossicialis , vel exum delegans aut subdelegati supra disciti.

a Puta , matrimomatibus drauissimilitas

b, dotes quae dependet a matrimonis c Anartim I .intellige in mare, in muliere 1 rahic id Elpropterea etiam sine Caratore. e De te, ratibus vero, Sion, pendentibus spiritualibus E scopos imam itere non debes m fori/evitia 'R Frsonae,

putas clericus esse . Deligata enim Cujus omnia delegara videnta sim quibus causa se quam Uammmiuauem tracta voierit frivorte frie dispensare eripae Hui, beneficium, quo agit, ve defendii.

Ad Constitui autem.

Constitui aute potetit procurator non solum clericus,crurn etiam laicus Regulariter enim quilibet potest esse procurator, nisi specialiter sit prohibitus. Et tam unus, quam plures possunt in una Causa constitui procuratores.

Et si duo se sint insolidum constituti melior erit conditio illius, qui per litis contestationem negotium primus occupaverit nisi in mandato fuerit expressum, quod occupantis conditio melior esse non deberet. Tunc enim si is, qui occupavit, aut te time impediatur, alit prosequi nolit,

poteritiarer negotium es, alio inchoatumsutapere, ac pedificere, dum tamen is, qui cessat prosequi , alium non substituerit. Si vero duo non insolidum eodem tempore constituantur procuratores , unus sine altero procedere b)non poterit. Secus si diversis temporibus,quia constituendo secundum , videtur primum revocare, etiam sis cundus noliti scipere mandatum. Omnia

Diuitia

243쪽

aevia disce muraro viro. Ads Sed sive unus. Sta sive unus sit procurator, sive plures , fines mandati diligenter custodiendi erunt, usqueadeo ut si generaliter quis ad omnia, etiam speciale(a mandatum exbgentia constitutus procurator fuerit, ex vi generalitatis hujusmodi non possit explicare ea, quae exigunt mandatum speciale nisi , adiecta clatifula generali , aliquis , vel aliqui de articulis speciale mandatum exigentibus specificati sint . ut si dicatur Constituo Titium profiratorem ad omnia , etiam speciale mandatum exigentia puta ad Transsqndum,hiusiurandum deferendum: Tunc enim re citera quoquo exigentia jeciale mandatum, poterit Titius eaeplicare.Nontanae opponere poterit(c crimina , vel defectus cohael dimns vel pavivitum, eligendumve providendum, nisi aliud super hoc in mandatis nabeat. O Fni ista per D in cap.qui ad agendum Leod tuis m

Non tamen omnia a quia nec tunc poterat contrahere matri

monitima

Nise de hoc habeat mandatum. Non eo tamen neces , Fuod crimina, vel defectusspeci centur in procuratorio . Graviores enim sinImai res sunt obiectas criminis , v et emit, Praxm exigeriuaseriauemam itum,

Ad s. Sed&illud. ambautem procurator ad negotia possi iuret aliu

(a substituere quandocunque Procurator Lunen ad judicia non potest alium procuratorem dare, nisi post litem(s contestatam, vel nisi in rem la suam datus sit, vel a domino substituendi sibi fuerit concessa potestas,

244쪽

236nium, cap. Dic de procum in . Ab ipso procuratore, qui vati sub tituere Pura, qnia mihi nomine donationis sunt actiones cessas datus semprocurator ad eas intentandas

Ad Non tamen Non tamen in omni iudicio procurator intervenire potest. In criminalibus eniti causis non admittitur po- curator, neque ad agendum , neque ad defendendum, . Quandoque tamen, lices de crimine tractetur, procurator admittitur. Et primo si ab illustri propulsanda sit iniuria .

Secundosi rei contumacia sit excusanda Tertio si contra actorem sit excipiendum . Quarto si de levi crimine tracitetur. Quinto si de gravi crimine agendum sit, civiliter tamen agatur. Et levia delicta dicuntur ubi dolus non intervenit, ut quando aliquid contingit per imperitiam, uel culpam sine dolo vel quando dolus intervenit sed circa reno modicam Deli mi vero gravia sunt, in quibus intervenit dolus sitendunt in grave praejudicium alterius, seu Reipublicae , ut furtum, periurium . Vide is in cap. im disere, mi , Aenam. 3 e parmi, Ad S. Sed nec omnes. SE nec omnes possunt esse procuratores. Nam Episcopus iniversi Sacerdotes ab hujusmodi ministerio excludendi sunt Monachi quoque prohibentur esse procuratores nisi monasterii exigente utilitate, vel necessitate, & Abbatis jussu byaccedente a Gestum tamen amen sauiauer passis Ecclesia ris ' bar bere, Huc.

Ad s. Postulandi.

ADvocationis quoque ossicium clericis in minoribus etiam ordinibus constitutis, si stipei diis ustentan cur.

245쪽

Ecclesiasticis, coram saeculari judae in cularibusta negotiis interdicitur nisi in propria causa , vel Ecclesiae se ae Inisi urgente necessitate pro coras unctis , aut miserabilibus personis poetaeare velim credit non habeat Clericiun neficium Ecclesi istichiu&tamen est in sacerdotio, vel cris constitutus, an possit stulare, tu inde vivat e 'Lain .mativo . Idem uim dicetium , 'iu non habetiuinientia, stipendia, et si i Secus igitur in Ecclesiasticis Uestiti sipersena Eccusastica sique osorum Re uti rei cora aculari Fidice EXcommunieati vero, non solum procuratorio nomine in m dicio esse non possunt, verum etiam nec proprio Si tamen sint Rei, legitimo sensionis copia non est eis adimenda Non rutae possunt reconvenire, ne quod in d sensiovis remeditur sustinetur, adimpusnatumis materiatii extendatur ,ea Gmn luter se excepi xibus Proctu at autem universitatis non potest abdicio repelli, ex eo quod majores, jurati, a per quos eadem universitas regitur, tempore quo injunctiim fuit procurationis ossicium erant excommutucati, nisi essent illi expressi in literis procli rationis, vel alias eorum a uetoritate procuratoris institutio facta fuisset: aut ipsa Iniversitas sciens eos esse tales una cum eis eundem procuratorem constituisset , capiat.de procurat 'a Suavinantur. juramento, d practam deos ci Mel ur exercendo

Ad S. Tandiu cum pluribus seq.

Potest autem procurator revocari non seni expresse,

sed etiam tacito puta si dominus per se incipiat causamia ara stares, sive antea litem contestatam, siveth post. Nisi expresse protestetur, quod ipsum revocare non intendit: vel alias hoc appareat ex probabilibus conjecturis, ut si for

246쪽

238lius veritatem, alitii sit procurator ipse infirmus, vel forsitam se absentet, capsqnem, in sine d trocurat in 6. Si quem tamen sub ea forma Quoties te abeste contigerit constitueris procuratorem licet postmod tun perte ipstim causam hactes, non propterea tamen procuratorem revocare videris . Quin immo de procurator quandocunque abesse te o-tigerit, procuratoris assumet ossicium. Haec aureii de rem .catione domini sunt intelligenda Namsi procurator tviis alium procuratorem legitime di substituat non potesta utra potestatem Dinstituendi , etiam potestas revocandi fuerit eidem concessau Si autem quis erat procurator ad plures causas, Win una, vel altera substituit, in reliquis se , intromittere non prohibetur Ratum etiam esse debet judicium , in quo procurator revocatus , quasi procucator postmodum versatus est, si revocationem judex, Madversarius ignoraverunt . Non dic tamen in matrimonios tuitur matrimonium enim contractum per procuratoremta revocatum', licet revocatio non venerit ad notitiam partium, non tenet cum deficerit constituentis conse vis, sine quo matrimonium firmitatem iliabere non potuit.

Quod si scientibusjudice, reo parte fuit in iudicio pro

cessum per procuratorem revocarunt, tam alia acta , quam ipsa sententia non tenet. La Inprima inctantia es in scanda . Idem in procuratore si uuente alium. Hoc iniectige quando dominopia litem coniectatam non conmiradicitur uis assumptio . Si autem contradicture,causa cognita revocabitur, alias non, gl in cap.Si quem S. v. in veris, De ps, de procurat.-6. ; ui quia habet potestatem semiiuendi. Cap.s suis. Aprocurat. rem re Maximopoti coniectat. Iuem Muti cap. is iuncta gh A

Eipotest dominus redocare, etiams juraverit non, evocare,

numi de procurat.

247쪽

Ad S. Non idem, ciun S. seq.a v futaverit mandatum susciper illud nihilo ruisac ceptare poterit, quamdiu eonstitueus in eadem perseveraverit voluntate, Qui veroicienter recepit b furem', vel instrumentum, quibus eum aliquii ii causis sus procurat . rem constituens pro eo debito modo picavit, non potest postea recusare illius desensionem. in

a Tam ad judicia, quam ad negotia is i Per quas etiam contiituiturprocurator et es casus , quo litere, dr Uictumprivati facit emus Scilicet de judical olsiendo Loquitur enim hic deprocura- Ad s. Ultimum Irim notate, quod morte quoque eon uentis risinae quis eis procurator, quod interibuni obtinet, elidim re non integra, veluti si esset constatutus sire,curator L elato vel Rectore pro boleficiosuo ica vel Ecclesia

Secus p ac fassa propria, Sprivata, quia tunc matrinium siniretur morte, re integris, secus acn imetra i

De Pactis ri de TransactionibuS.

V Idimus per quos exerceantur iudicia,videndum nunc est de semie et actis telarum judici 1m . Sed quia interdum accidit, ut judicionim metu velitant litigaturi ad pacti, transactiones, aut ad arbitros declinentuideo ponitur hic de pactis, transactionibus, de Arbitris

in titulo seqtienti. Pactum generice sumptum comprehendit tanquam species omnes contractus, transactiones promissiones, xcon-

248쪽

a oventiones, atque ita in genere definitur quod sit duorumspluriumve in idem placitum consensus , i. f. deparitis. In

specie vero sumitur pactum pro conventione gratuita de re certa, non litigiosa. Et a transactione distinguitur quia tua aetio est de re dubia, dite incertas neque finita, non gratuita pactio l. i. e Transacti nibus,s Transactio S. C. eoae Et quamvis etiam pactui'aetu fieri possit ob causam , t men natura sua, quae magis spectari debet, est gratuitum.

transactio vero sene fit ob causam Nullo enim to, vel retento, seu promisso Transacti ininime procedit, ac

Ad .Et quidem, usque ad s. Transactiones .

ET quidem pacta inter quoscunque quacunque a de re

inita, regulariter stini observanda . Et tantam habent firmitatem, ut ex eis , licet nuda sint , etiam Actio de Iure Canonico oriatur. Et etiam pactum , per quod filia dotata renunciat(lo hereditati paternae, si iuramento vallatum sit(licet lege Civili improbetur servari(t ebct Cum tale parectum non vergat inarternae salutis dii indiui . Renunciatio tamen facta, etiam cum juramento, es ea, quae est ingressura monasterium, non valet nisi cum licentiaEpiscopi, sive eius Vicarii fiat intrata menses proditimos ante prosessionem tantil. Trid. g. i. cap. I 6.de regular. O monial hodsi pactum servatum in animae tendat detrimentum, nullam inducet obligationem. Figeauralitas ere refingitur, rarassim ui in As hipsus S. Dum nuptui ira r vesanie, Hym tradita CSive et factum cum patre, o care sareu, is , vel auis consanguineis, O possint Iis cessaculares compelliri den

249쪽

Ad S. Transa Mones. TRansactiones quoque iuri non contrariat, sivit omnino

servandae , iuribiis omnibus,quae partibus quocunq; modo sufugari poterant , vires adimunt. Si vero sint jurimus matrimonii intei sitae sint , nullum robur obtinent. Possunt lumen origantei super resura inurse graiis, o Amica itur componeret hic

Ontinuatur Titulus iste ut supra in continuatione Ti- Arbitri dicuntur proprie, oui nullam potestatem habentes , consensu litigantium in iudices eliguntur, in quos

compromittitur, ut eorum sententia stetur. Et arbitrorum tres sunt species quidam sunt, qui de partium consensu sic adsumuntur , ut de controversia sibi commissas servato tiris ordine, prontincient. Et hi proprie Arbitri dicuntur, etiam Arbitri Compromissarii appellantur, de his loquitur LI.ss de recept. arbitris. Alii sunt qui de partium consensu sic adsumuntur, ut sine aliquo juris ordine de re arbitrentur, restatuant , prout aequum eis videbitur. Et tales vulgo Arabitratores, a seu Amicabiles compositores vocari maent. Alii sunt, qui ex necessitate juris, aut Statuti adsumuntur.

Et hi appellantur Arbitri juris Ex necessitate iuris, ut sijude allegetur suspectus Tunc enim eligendi sunt Arbitris qui de causa siniicionis cognoscant, cap suspicisnuos de Offitas pol juaedes Eri necessitate statura, veluti, si statutum disponat, quod causae inter conjunctas persena compromit

a aramque a uriam femper referri debet ad arbitrium tuli proximi

250쪽

ni viri L secietatem x arbitraram s. proscis . Ad S. Sed etsi . SE etsi iii legitimam in partes potestatem habeant, si isue ordinariam , sive delegatam, ab eisdem tamen in arbitros eligito poterunt. Et generaliter omnes ad tractanda arbitii: admittendi erunt, qui non sunt specialiter prolibbitias arbitrorum in se ossicium assumere . Inter eos, qui prohibentur sunt servis monachi, regulares, haeretici, apostatae, schiunatici , infidelesta, excommunicati bH Nd nec in D laicum de re irituali potest compromitti: nisi aut clerico sit adiunctus, )ata Apostolica auctoritate in eum sit compromissum. In causa vero civili potest in laicum

etiam a clericis compromitti capalem de arbitris. In foeminas quoque, licet illa summa opinionis existant, non potest compromitti nisi regionis probata consuetudo id permittat. Si tamen fieret compromissum in mulierem tanquam

in amicabilem compositricem posset tale compromissum mulier acceptare , grata . . Sicut autem ii, quos supra recensuimus arbitria exercere prohibemur: ita etiam illorum quidam compromittere non permittuntur , ut seruis monachi, cxcommunicati, haeretici. Pleraeque etiam causi per arbitros cognosci non possunt, imter quas numerantur cauta liberales, matrimoni (hxcarnalis, filiationum , monachationum , conversionum , in integrum restitutionum item criminales , dc quaesi maiores judices exigunt. Forte cum potemus es facultate quodprocedant ut arbitriuet et arbitratores , O, Iudicesprouis bi videbitur . Nequesecrorum canismem, neqi, cui iam legum sau iis Saateri h.t. Furiosi,surri, mari,minares a mus, risisset clam