Simonis van Leeuwen J.C. ... Censura forensis theoreticopractica, id est, Totius juris civilis Romani, usuque recepti, & practici methodica collatio. Qua non tantum ipsa juris Romani fundamenta, ad rationis, & veritatis censuram, methodice reducuntur

발행: 1685년

분량: 629페이지

출처: archive.org

분류:

201쪽

tum, attributo ei, inter caeteras praerogativas, Omnium totius Frisiae decimarum iure. Aeeedunt etiam innumera de decimis constitutionum antiqua nam enta, nobilioribus olim familiis ex proprio Principum patrimonio collata, & concestra. Ad decimas seudales quod attinet, quidam nomine meri aut mixti imperii sive iurisdictIonis. 7 etiam decimarum eolligendarum jura contineri tibi persuasum habuere, quis taliten, eo quod eum ipsi jurisdictione , nihil commune habeant, nulli competere, nisi cuius investiturae tenor, eas &quatenus eas, nominatiin comprehendat , declaratum refert Groti d. lib. a. cap. ε . HUc. 't

In varia, quidem speetes distin ut solent decimarum Iura; ut Iate Rebus .trast de decim. quas . s. aquarum quidem semina est , quod decimae aliae sint personales , aliae praediales, cap. ex cap. pastoratu. 18.extr. De cim. Rebusfilo nivn. 29. Ost. Personales sunt . quae ex laboris & operarum , sive ex industria, scientia, negotiatione, ves alio quolibet actu & quaestu licito, acquisitis solvuntur. ωp. quicunque 16. q st. I. cap. non est. 22. cap. p istoralis 18. extra. De decim. Quarum quidem usus nota est, ne quidem inter eos qui hae in parte Jus Canonicum sequuntur, teste Carpeto v. Pristra . C Mylor. lib. t. tio. S. de in. II. man. s. Praediales declinae sunt, quae iis terrae live fundorum fructibus selvuntur. cap. I. cap. scommissum q. cap. nuntios. 6. cap. ex par I. ct seq. cap. t nobis. 26. extia De Liam. potissimu:n quidem de trumento live grano, ejusque omni genere indisserenter, ut est hordeum, tritiacum, siligo, avena, & reliquis leguminibus. d. cap. ex mutii lici. 3. O cap. 22. extr. Dedecim. Rebui . a. tract. qu f. 8. Sed & dc sceno , de canabe ac lino, hortorum oleribus, rapis, caepis. brassicis, pisis, aliisque fructibus agrariis: de pomis insuper, pyris, castaneis, aliisque arborum fructibus deeimae quoque debentur Iure Canonico d. p. s. cap. 22. extr. De istam. junct. cap. quitarnque. 9 Dip. omu es dec a. caus I 6. quo. T. Verum quum in praestandis decimis plurimum consuetudini deferatur, cap. diua . 8. cap. ad apostolisa. 2o. θ cap. ctam in aliquibM. 3 1.uli. extri Dedecim. Rebind. trast. Dederim. quali. II. num. 6. Va'. illastr. qua'. pari. I. lib. r. cap. 89. num. 2. quia tanti Valet consuetudo, quanti lex scripta. 3. 9. Inflit. de Puerilat. Ghnt. θ Cιν. Reinvita de Regimine Secular. ιι b. a. classi t. cap. 9. num. a I. & statuto fortior sit; eamque silere faciat Λym. Iavet t. deamiq tempor. I. para. My. nmri. Α . Menoch. tiam bitr. jad. qua'. cas. 71. num. 42. Notaudum . nostris & aliorum moribus, de Arbori fiucti-1,bus, ut sunt poma , pyra, nullas decimas deberi r Itemque nee de hortorum olerisas, rapis, eae-pis, brassicis, tibis aut pisis oloreticis, radicibus, lactucis, di eius generis pluribus. Quo pertinet toli V. Imperati edictum 6. Nopemb. Isao. quo cavetur, ut nullae decimae insolitae exigantur, quam quarum possessio habita fiaerit per annos quadrastinia, sed solitis contenti sint decimat res. &α de quibus plura Grol. IntroLιι b. a. cap. s. να mi MMUngesepti Quod ad insta ti,in Consulum Leydensium, pro Otaretis, & horticultoribus suis contra Rhenotandis nobiles. aliosque decimatores, eo usque procedere tantinu interpretatum est ab Hollandiae ordinibus, i Martii i6os. Quod de pomis & pyris , aliisque arborum fructibus in Elector. Saxon. ex l ei eonsuetudine idem assirmat Carpetor. Turibrad. Cen oriri. lib. I. sit. 8. Iiηit. Is .

nam. 6.

At de Cana , quid de moribus nostris sit dieendum, quandoque dubitatum memini, an ia il-irtius deciniae debeantur, quae diversis quidem Iocis certa pecunia. pro singulis tractum sextantibus, sive eentum decempedarum modiis snobis tria vcndi Canabe consertis redimi solem, vulgo Dd--oellat I in reliquis vero, etiam Canabis sati ferae decimas per spicarum fasci ut sve mergites electas, Uschomeni debeti Hollandiae Curia, in causa Henrisi de Nijngwiden, contra Heraeuiargi incolas tensuit ultimo Iulii a fio 8. His aecedunt pecudum, sive animalium ratus, quos etiam in fructu esse supra diximus, ad F. in iapicndam. 37. In it. de Dr. divis & inter praediales decimas etiam numerari volunt Gloss. & DD. ad cap. ad apostolica. extr. de decim. ut sunt agni, haedi, vituli, equuli, suculi. anserunt& gallinarum pulli. Decimus faetus in ordine nascendi cognoscitur, & decimo natus debetur: si vero non appareat quis sit decimus , mediocris praestatur. Qu. L qvid. 18. f. r. ct Lis. g. q. de Militi ediit.

Et quidem decimari solent hi istut in Gallia statim post festum Paschatis, teste Rebuis is

d. tract. De decimis quest. 6. mm. I. Nobis vero plerumque circa mensem Maji, aut alio quovis tempore. quo fartura partus exis it idoneus, ut sine matre vivat. vitulus enim , suculus. aut alius latus, inquit, Rebussi L laco num. 3o. la ritus esse debet antequam praestetur& pi

202쪽

pinguitus, ne datio ex illorum imbecillitate pereat. ι. 68. in φαβ. de Sol u. 9mst. l. II. f. de

Ann. Iegati

Sed is uid si pro parte temporis in una , pro alia parte in alia parochia pascantur pecudes, ad e jus declinas eorundent sartus pertineat quaeri possit Qua in re quidem canonistae volunt, si in una parochia pascant in hyeme, de in aestate in alia, vel in una pascant continuo. & in alia jaceant aut dormiant ; tunc dividantur deeimae iner has duas parochias. Glossi & DD. in L Capiti ad aprilotica. extr. de decimis. Communius tamen observatur, ut ille accipiat in cujus parochia fi quentius pascuntur, teste eodem Rebulla. d. isco. num. 29. O quo. 8. num. ι I. quod probat Zypae. Restans de Fure Canonic. De decimis. rest. r. Apud nos autem obtinet, ut illi pecudes qui & ubi prima annua die, ut ibi sint, remanserint, ibidem etiam decimas debeant: licet aliquo, vel minimo poli tempore, alio fuerim transportati. Diximus, ut ibi sint: nam si in fraudem, proxime ante primam anni diem alio migrent, eaque praeterlapsa redierint, ut eo modo doeimarum ius effugiant, aut infringant, nihilominus ibidem debentur. 1 Sed & in multis locis haee decinia pecunia redimi solet: Ut de GaIliae consuetudine, idem Rebus. Dedecim. quest. 6. d. num. 3I. Sicut, si parochianus habeat haedos viginti, duo aestime tur. & illorum pecunia parocho detur: QMd tamen in decimatoris electione esse scribit, utrum velit istum recipere, an vero pecuniam. Quod & Hollandiae moribus convenire videtur, quibus pecudum declarae, in uno ex decem, & dimidio ex quinque praestari solent, aut ejusdem aestμmationis pecunia, pro amborum electione; si vero anim1lium faetus quinto numero minor sit. pro singulis haedis, vitulis, aut suculis teruntius, pro equulo, si masculus sit, sestertius, si sce- mella, sestertii dimidi a perpendi solet, & sic de caeteris, pluris aut minoris, pro varia loci

consuetudine.

Sed & an ille cui decimae praediales e petunt, novalium etiam decimae accedant, vidan dum est. is Novales, sive novalia sunt agri Iabore&industria noviter ad culturam redacti, cap. quid prenaxala χχ. extra. De Verbor. Signiscat. junct. L iat. g. de Termin. moto. Ut latera iam explieae Gothosted. ad L DIra caeda , 3 o. g. noratis. 2.1. de Verbor. Significat. in Mi. Et quidem communis est D D. opinio eorum etiam decimas aecedere illi, a quo decima, indefinite illi concessa , posia dctur, Duaren. De Sacro sua. Eccles adini tr. lib. 7. cap. I. cui & omnium accessionum &accretionum novalium decimas competere consequens est, ex iis, quae supra cap. ' circa seudo rum alluviones notavimus. Sed si ius illud nulla certa eoncessione, sed solummouo per praestra ptionem acquisitum sit, aut alias ipsi agri certis terminis praescribantur, intelligitur tantum da illis tertis, Ut post Zyp. de Duaren. d. loco. notat Christin. νώ. s. decis 87. num. 8. secundum distinctionein etiam supra de alluvionum jure , d. cap. trum. avoseq. a nobis datam: ubi etiam satis fisse explicatum, ad quem alluviones inter duos conteminos interiectae pertineant. Quo eodem modo novalium decima inter duas parochias pro modo limitum cuilibet par Marassignandax resert Rebussi tract. de decimis. quast. I . nam. q. Adeo, ut si limites unius parochiae veniant usque ad tres partes novalium: illa parochia tres partes novalium habebit, altera qua

tam tantum.

16 Modus de Arma colligendi decimis, In structibus praedialibus, praesertim in frumentorum genere consistentibus. moribus nostris hie est: Ut colonus. fluctibus suis in stipulis, sive fasciaculis, quos manipulos alii vocant, constitutis, nobis nati stillo bengistrit Iantequam a solo

separentur, dominum decimatorein intermure teneatur, ut tennino, ad minimum viginti quatuor horarum, decimas suas colligere velit: qui si dato tempore non adsit, colonus; fructus suos a solo separare , & domum avehere potest , undecimo quoquo manipulo sive fisciculo in praesentia duorum vicinorum ad id convocatotum, decimatori doli uno relicto. ut ex antiquis monumentis testatur Grol. Introduct. lib. 2. tit. in f r. quibus adde Zeland. cap. s. arti j s. de M H Uomens. Statui. an. 99. In Germania autem juxta doctrinam Iuris Canonici in text. cap. Revertimini ad me, caus Issi quest. I. Parochiani pro solutione decimatum ad aedes Ecclesiae Miniti rorutia annuatim ire, easque sDNeosterra debent, teste Carproq. 3urum . Censi uriri. hb. I. tit. 3. Uη. 3 .

CAP.

203쪽

,ει CENSURA FORENSIS Lib. II.

De Iure Patronatus, sive Vicarianis, &Praebendis, reliquisque bonis Ecclesiasticis.

a. mibus competat. 3. An inter Reformatos aliquod Pia praesentandi ecclesiis vacantibia competat temtoriarum δε- minis , ct quibin. 6. 3κ patronat in laicala, ire ricariatas quides. Ejus consitiones ct fundationes. 6. Dus institutio aut collatio quomodo facienda. 7. Ρs prcsentandi quomodo acquiratur per puccession m 8. Quomodo fiuccedat st non radicaliter, ad heredes per ultimum pol orem, sed fundatori immediate noximos.

ferentia

Patronatus usus inter RHorma: s.

II. Collatio quomodo fiat.12. Ministerii Iecst tertia fructuum pari fisca appli

canda, probatur.

II. Ema Ecclesiastica an se quatenus fisco ce

dant

Iq. Bona Canonicorum Ultraiectinorum Milit risO Equestiis ordinis Mallensis St. Iohannis, Abbatia Rhenoburgicae , miliaque osso cedante Neg. Rem friJus patronatus aliud est publicum, aliud privatum. Publi eum est quod ad publicam Eceleliae spectat utilitatem, desiniturque Ius praesentationis x

Minditum Ecclesiae, ad id, ut ab Episco , vel locum ejus tenente. instituatur ad vacans Ecclesiae munus obeundum, itemque addetandendain Ecclesiam adversus iniurias. Quae definitio Homensis est, in summa aurea Rubr. 38. num. i. Quod &laicis permittitur, his, qui aut quorum praedecessores, ecclesias ipsi fundaverunt, de dotaverunt. Quale nee illud Ecclesiasticum aut spirituale dici potest, propterea quod etiam laicis competat, & ab eis possideri possit e licet vel maxime spiritualitati sit annexum, ut est text. in cap. De 3urri Ex tr. De Ture Patronat. Andri Sail Ilib. I. Obserris 8. nam. 6. Neinking e Regimin. Secul. ct Ecclesia'. lib. s. classi i. cap. 9. m. ro. Ex quo perspicuum est illud jus ex dotatione, sundatione, di aedificatione Eeclesiae ἀaequiti, nee in kiis agnosci quam in his, qui aut quorum praedecessores ecclesias ipsi fundarunt, fledolaverunt. cap. nobιs. extr. ae Iure Patronar. cq. Abbatem. I 6.quo. 2. cap. suis. I 6. qzast. Reinhing de Regimine Secvlar. d. ioco, cap. 9. num. q. Quod ut ad mores nostros referamus: an aliquod,& quale ius praesentandi ecclesiis varantibus scompetat Territoriorum nostrorum dominis, ge quibus p non adeo constat, ut quid certum, aut perpetuum praescribi possit. ut tamen hac in parte , ut in caeteris, ingenue, & libere agam rprobe distinsuenduin mihi videtur. inter ius patronatus mere Ecclesialicum , sive spirituale. quod in Episcopali Iure eonsistebat, & vigore orthodoxae reformationis, in Principes, aut Status Imperii Euangelici, ad id specialiter demandatos, transtitum est: qui in eo duplicem repraesentant persenam, duplicemque exercent potestatem, ecclesiasticam&politicam, quorum territoriorum domini nobiles, mediate imperio subjecti, participes non sunt; & inter jus ρομ natus laicale, quod a laicis etiam possideri diximus, & de quo hic praecipue agendum. In eo regulam illam: qua jus patronatus non deseriurnisi illis, qui, aut quorum prae dccestares ipsi ecclesiam fundaverint, & ex propriis suis bonis dotaverint, ab usu recessisse, facile mihi dabitur; quippe quod illud probari amplius vix possit, ut nec vel apud ipsos Pontificios, verillini Ie sit, ecclesias omnes parochiales, praesertim antiqui cujusque tertitorii, omniave territorii bcneficia fundata esse a praedecessoribus cujusque possidentis. Quomodo vel in ipso Papatu multos. qui nec a se . nec ab antecessoribus fundatorum, illud jus hiuent, paroclualis ecclesiae: personatus, aut alterius spiritualis iurisdictionis , aut auctoritatis , jura usurpasse, testat Typ. Restanser. 3ur. Canen. ιι b. s. tit. De Iure Patronat. Reston . r. Multo magis, in Ecclesiis nostris, quibus, totum illud quod a superstitiosa Canoni statum erat observatione, rejectum, ab eoque palam re nunciatum est: manente interim cuilibet justi rei successione, pro qua sane caeteris remotis seu iustae possessionis probatio sufficeret, constituens praesumptionem Iuris & de Iure, quae prae sumptionem in contra tum non admittat, Iur. Vast. Eo quod Ecclesiae parochiales indotatae nun- qum

204쪽

Cap. XXV. DE IULE PATRONAT us. I 6

quam praesumantiir; adeoque ius praesentandi in illis alicui competere debeat, nullaque Ecet a

b eo onere per se libera praesu:rratur, niti longissitna temporis praescriptione munita: praesertim in territoriis hereditariis , S: si pra memoriam intra certam familiam , debito ordine succc sis. In quibus etiam , ut nunc conlii rutum est, jus illud praesentandi cum ipso territorio alienari, aut in alium transferri nihil vetat. Sic ut ii aliunde non constet, ab usu & possessione cujustibet parochialis Ecclesiae hae in parte multis retro annis observata, jus illud dimetiendum, nullus diibit emi Quod varium licet subinde, in eo tamen plerumque superiorum duetu intenditur, ut ne plebi invitae pastor obtrudatur, & simul silva maneant superiori potestati jurarescindendi elactiones: siquid sorte in Ecclesiae aut reipublicae perniciem sit crratum. lus patronatus privatum, quod vocant etiam Ius patronatus laicale, est, quia ad privatam e iusque jpectat utilitatem: quo quis in animae suae euram bona quaedam sua ab heredibus suis proxumioribus, in sui etiam singuinis clericum , aut Presbyterum, quem voluerint, conserenda, resim quit . ut ea possideat, sub onere ministerii divini, aut altei ius piae causae. Hujus sundationis, sive institutionis varii sunt modi, atque conditiones: ut plurimum misi arim , vigiliarum . precationum , aliarumve sacrarum praestationum , in animae defunctae curam desilutem in hoc , vel illo Ecclesiae altari, sub moderamine & directione capituli superioris exercendae.

6 Quae insitutio, sive sundatio, sine licentia & permissu Episcopi fieri non potest. cap. nutilas Pres uter. 9 cap. placuit. de Consecrat. ἐφιnct. r. cap. I. authent. Ut nullus fabricet oratorii d mos praeter poluntatem Episcopi. Norest. 67. Quemadmodum quoque in ulteriori successione, novi succetaris praesentatio. & juris in eum eollatio ab eo ad quem praesentandi vices secundum institutionis tenorem pervenerint facta , ab Episcopo confirmari debent: eo quod ipsium quidem jus a patrono sive Vicario acquiratur,juris vero exercitium ab Episcopi confirmatione. Panormit.

in cap. a. o cap. cum auἰem. 24. ct seq. Ir. De Iure patronat.

7 Possidentur quidem haec iura per praesentationein, a patrono Per vices ambulatorias, ex Epi scopi confirmatione ,& approbatione in Vicarium t secundum findationis & institutionis ten rem fictam: ipsum vero ius praesentandi per successionem acquiritur, ex testamento quidem, sed cui, si certus non addatur modus, ab intestato etiam succeditur: quum enim testator de succedendi ordine sollicitus non Lit, eum dispositioni iuris communis reliquisse videtur, I. confriantur. 8. 9LIi quis quum nullum. f. de Iure Codicissis. Primae itaque sundationis sive institutionis navidus circa successionem constitutus,est servandust se ut etiam ad filias sive sceminas, & quouibet heredes etiam extraneos illud jus transferri possit. Ut eommuniter Closs. & DD. in Clamentin. De Iure patronat. & late Roeli. de Curti tract. de re parranat. Rubrie. De translatione Iuris patronat. num. Iq. 7. ct seq. Cujus sere communis est conditio, ut instar rei laudatis, ipsum jus praesentandi ambulatorie succedat, in proximum sua- datoris heredem, secundum lineae, gradus,& aetatis praerogativam .' id est, ut primogenitus ses cundo. & uIteriori, &masculus aetate minor, majoris eminae praeseratur:&quod hic praecipue notandum, ut & lineae & gradus defuncti sundatoris praerogativa sit e nisi aliter expresse cautum fuerit. Quomodo in dubio secus, quam Iure seu dati , iuris praesentandi successio non transfertur in heredes. per ultimum patronum proximiores, radicaliter ut loquunturὶ sed ambulatorie, addi heredes iandatori immediate proximos. Ratio diis tentiae est, quod in seudis dominus seudi bona in seudum data prorsus a familia alienet, & heredibus praeferat Vasallum, ejusque siccestares, Aeproximos heredes: atqui in hoc iure patronatus familiae suae, heredibiisque suis & proximioribus

prospici fundatores intendant: Et ius patronatus regulariter in extraneos non transeat. Bald. st. qO . circa priηcip. nam. 2. vos quastio igitur. lib. a. Adeo ut ad solos nepotes transeat de se guine , excluso avunculo, licet in pari sint gradu, pereundem Bald. confit. I96. inrip. Super eo quod. num. I. vers sequiuir videre. lib. q. N post eum Rochus de Curi. tract. de Pure patronat. Rubri c. De tranflatione Iuti patronat. num. 23. & si e transit ad posteros ut semper fiat iure sanguinis, nec sufiiciat quem esse conjunctum ultimo defuncto, sed requitatur ut a communi stipite

descendat.

Hinc Regula quod quum in ipse eonstitutione, sive fundatione , ut loquuntur, nihil certi de

succedendi Ordine cautum reperitur, Alus commune intestato descedentium recurrendu sit: quod qui in dispolitione sua de modo atque ordine succedendi nihil disposuit, cum resiquisse videatur dispositioni iuris communis, au. I. s. ct I. 8.1. de Iure Coduitur. Adeo ut tam foeminae, quam masculo indisserenter ius praesentandi competat, eaque remotiori masculo praeseratur: propterea quod verbum masculinum etiam sceminas eomprehendat. I. 3. L. D Ieg. 2. L I. l. II 6. g. do

205쪽

vel b. Signis . Neque ullibi injure stemmae a praesentandi jure excluduntur. Sed e contra inulte res ad praetentanda jura adnimi probat text. in cap. bin. de Succus prebend. inae quamvis de Conii: tisa loquitur, de muliere in dignitate constituta, nihil movet, quin idem de aliis affinitati debeat. pet Glost . de DD. ibic . vid. late in hanc rcm Roch. de Cur . tra. t. de jure Patronat. ad quo. Tur Patronat. qui, competat. Ut ad reformatam Christianae relligionis orthodoxiam redeamus, notandum: eiusmodi quidemio jura quoad successi cinem secundum inititutionis legem, in heredes cujulque fundatoris proximos piaesentando , di conserendoctiamnum transferri, intercedente etiam summa potestatis approbatione, & confirmatione, praesentatum autem ministellis Ecesesiasticis, aliisque saliis, &sciviis pro defunctarum animarum salute & liberatione meritis . quam minime adstringi.

Collatio alicui debite, & juxta Lacedendi ordinem ficta, quae olim Episcopo.tune Hollandixit ordinibus praesentari debet. A quibus quidem Anno Is 78. cautum & novissima Vrdinatione

Ir. Decemb. 16 38. renovatum fuit. Ut loco ministerii divini, aliarumque piarum praestationuna, Ixiis impolitarum, tertia fructuum cuiusque Vicariatus pars fisco cederet, pro inercede, aliaque sustentatione resormatae relligionis Pastoribus & Ministris eroganda. Quot tamen hactenus ex actum non est r quamvis fundata satis ratione nitatur. Eo quod legatum ad Piam causam, quae tunc temporis putabatur esse pia, puta pro celebratione iniistrum , pro invocatione sanctorum, usu monasteriorum, reliquisque ministeriis superstitiosis, ex eo quod cessante hodie illa causa,cuius usus detegitur esse impius, minime revocetur, nec ad heredes testatoris pertineat, sed ad alios usus pios convertatur, arg. I. I 6. g. de Usuct i ruct . tu. velini, ad conservandum ministeriuin, ad pias scholas constituendas, ad iuvandos pauperest ad causain studiorum, ad conditionem&melioratione uino comiorum, &ad salutem reipiAlicae.-L 2I. I. a 6. Ced. deSS. Ee cles Q. I 6. ext r. de praebend. Atque ita in Gerinania constitutum Recess . IN. August. de Λ . I 113. teste Carpaov. Turi ud. Consistor. lib. M t, . 2I. desin. 332. num. I 2. θ seqq.

Sed & alia quaedain bona sunt vulgo Ecclesiastica dicta, olim ab Ecclesiis, Monasteriis,aliisque is

Collegiis simpliciter absque ullo onere aut certa institutione concessa, quae omnia cum ipsis etiam Ecclesiis, earundemque ornamentis, inficiato omni Papatu Itoniano, in publicum aerarium, ad Eeclesiarum sustentationes, scholarima erectiones, aliasque pias causas, de operas, iuxta orthodoxiam reformatam sunt transtata, Ze conversa. A quibus probe distinguenda sunt illa collegia eaque bona, quae ad ipsas Ecclesias, Pontificiaeque relligionis heterodoxiam absolute non spin verint, aut ea, quae cum suo modo ad rei sacrae ministeria divina pertinuerint, praeter ea tamen, succedendi ordinem, & modum particularem retinuerint, aliudve separatum institutum illi a spectantia ad nobilissimam Avitiam erectam in Rhenoburgo, & Leeuinentior st, aliaque ejusdem generis, ab Ecclesiasticorum bonorum eons statione vindicati εἰ deisdi posse, putem. Quae hic obiter tantum adspergimus, ut occasio aliis detur hoe super negotio cogitandi. De bonis laicalibus, equestris Ordinis Sancti Iohannis Hierosolymitani Reipublicae Mallensis, ejusque OG dinis institutione, late tractat Georg. Tholosan. Pur. Univers. lib. Vivius,

Et de Canonicis ultrajectinis ejusdemque ordinis institutione & progressu inulta habet Dinis. sunus vir Mattiaus Scho k ii tract. μν De bois Eulaliasticis. Λd quos Lectorem remitto.

nexum nauuerint. Muae tuo ordini, inlimitioni, atque lucceium, resectis tantum vanis Ponti

sciae Relligiolus ministeriis , etiamnum integra & cuique reservata relinquuntur. Quo solo fundamento bona Ecclesiastici Canonicorum Ultrajectensium,equestris itidem de militaris Ordinis, Hospitalis Sancti Ioannis Hierosolymitani Reipublicae Mallensis, sive Miletensia bona quod se

206쪽

CENSURA FORENSIS

LIBER TERTIUS.

De Hereditate , ejusque Iure & Actionibus.

tineat.

a. In φ-ntum tene-t in heredes ex pers edis prolati dino delictis defuncti : nostris θGallorum inmbis distinum . s. Resipis omnes defunctσrum actiones ct iura invistincto in heredestroseunt, proqsu omni re alieno, hereditate adita, tremtar, et iris psa herodiis ad aris alieni solutionem non sus- mi, quod ubiquestre receptum.

. In Saxonia astra νires hereditarias m tramatur heredes.

que personales praestationes excipiuntur,quae cum ipsa persena intereunti oblugationes itidem ex deli quae ad heredem non pertinent. ι. r. is pr.or F. 2.1de pri t. deIM.L16. . g. de Paniis inibus tamen, moribu in tantum tenentur heredes,in quantum civiliter Ze admuictam Lind euniariam ex iis inur: quippe quod explosa Romanarum actionum subtilitate, ae disserentia, zΡ apud nos, quemadmodum ad atria alieni solutionem, tot. tit. Cod. Debere act. ita ex delicto, aut maleseio desincti conventus heres ad mulctam pecuniariam, quae rei perseeutoria dici potest,& id restitutionem damni illati parulaesae teneatur in solidum , etiamsi defuncti ficultates non sine tanti ut de nostris εc Gallorum moribus Groen . trast de is,. abrog. ad tit. Ced. ex delia.d funct. in quarum hered. quamvis ibidem indistincte de motibus nostris in solidum proe dere assi are videatur, disi inmendum tamen puto: ut si ad damni illati restitutionem agatur, insolidum quidem adversus heredes actio competat, etiamsi solidam restitutionem defuncti saevi tates non patiantur: quae prope' etiam rei persecutoria est; se ut delinquentium bona pr-stitutione damni dati tacite etiam obligata censeantur , de pro damnis prae cameris ereditolia Ius praelationis tribuendum videatur, ex doctrina Bald. Salicet. dc alior. ad L furti. I 3. d. desist. Sed Ze in delictis parti laesae damnorum de interesse satis factio iacienda sit, antequam fistu, ex bonis delinquentium quicquam praetendere possit. Ut post Pece. Christin. Mium. 3. deris 1 r. min. q. Sie ut ex maleficio damnum esus, duplici actione experiri possit, personali sciliret adiaversus heredem, de reali in rem ipsam intenta. Sed si ad poenam sive mulctam agatur, heredem non ulterius teneri eertum est, quam quatenus ad eum pervenit, aut defuncti ficultates patiuntur. au. d. I. I. in prict . 1.A. de pri L delia. Ol. 26. f. de pisu. i Ex hoe Iutis fundamento sequitur heredem ipso jure pro omni defuncti debito teneri; iterumque omne eius commodum omnesque actiones dc obligationes in alios competentes in eum tacite quasi transferti, licet in debiti ereditive instrumento heredum mentio ficta non sit. au. I. s. f. dambat. 8e ibi Batt.8d Bald.Panormitan. ad cap. in. prima notabili extri De arbitris. Menoch. dena issum t.lib. s. prasi pt. I. Ita ut heres etiam locationi aut conductioni a defuncto fictae stare tene tur. g. D. Ioit. locat. μM . l. ro. Cod. eod. de qua suo loco. Unde abundans sane Tabellionum clausula est, qua communiter in stipulationibus obligatoriis Amandis heredum etiam menti

207쪽

nem facere solent, quum alias omnes actiones, omnesque contractus heredibus, &in heredes competant, licet eorundem mentio nulla ficti sit. 2. Ce eod. ι. de Obligat. ct action. in actio. ab hered. O intra heres. adeoque sine expressione heredum omnes defuncti contractus, active, de passive in eos transeant. Iason iη L a. F. item si infasto.A. de Ureb. Obligati tu . r. Et heredum obligatio semper in instrumento virtualiter eo tineatur. Alexand. ad ι. ε .Lad Senatuscos TreMil. x late Matth. COIer. De Procsib. Exeo rip. pari. l. cap. Io, num. s ι a. Concludimus itaque ex Iure communi, ubique sere locorum rere pio, heredem adsta hereditate, absque Inventarii beneficio , omnibus defuncti ereditoribus ius blidum teneri , etiamsi hereditas ad exsolutionem aeris alieni non sussicuti secundum L si de acquiri hered. o Lult. d. de hered. ast eo quod heres , hereditatem adeundo cum de iuncti creditoribus eontrahere. ι. s. g. I. f de Oblis. θ ρ.D.1 Reb. Aasb. Ραrostis. & ex suoqiulaeontractu in selidum teneri censeatur. I. 3. L s. . matrim. Ocio. L Pre delib. Praeterquam quod Iure saxonico heres, ultra vires hereditarias non teneatur, nullo etiam eon secto Inventario. Tand-Gegi. lib. I. Mi. 6. Matth. Coler. de Processb. Exec t. pari. I. Io.nm. 17. de para. 2. v. num. 397. &piat eum Carpetori desu soros arti I. sit. 8. ἐμφη. 8. n m. 6. & pari. 3. Uit. Iq. δεμ. I . niun. 9.Modus autem aequirendat heriaitatis est Suceessio. ex testamento, per ultimam voluntatem, svel ab intestato per legis dispositionem. ultim. Institi per quia persen. Cupis causa testamentaria intestataertior est, eo quod lex de bonis nostris non disponat, nisi in eum casum quo nos ipside bonis nostris nihil disposuimus. ι.39. Mq. ut a tr. heria. De singulis ordiae ridebimus.& ab eo quod ptimum αKeaias exordium.

De Testamentis , & quomodo ordinentur.

3. In Saxonico, o in Frisia quoad uitiim rarum solennitatem O militi m ιμα-

I. Testamentumscriptum quia, ct suis Mad-

ustra fidon. Neg. Mnes nostri in Genna in insis*tam sequantur.

I . M planum te numa in Gum charias litano confici sint. AE . I 6. Testamentum mutuam quoia fiat im caciae remissi . II. In Get mn o Frisin etiamnum septenarim te uim numnia in conficiendis testamentis r

confectum ut istu.

t. Telamentum militii in ea iiii ιωηstituti, quoquo modo constiterit valetias. Testameηtum rusticum, tempore pestis, aut ad pus causia confitendum, o ab ordinam te flamatorumsuemutare aliq-m habeat immu-

208쪽

uitarem In testimento rustice ct ad pivi cami ubi tamen estis umpore insidia priri latasia , in villandia, Gallu, o Germania Neg. l Podammodo miraturia r Enamentum est voluntatis nostrat iusta sententia de eo ouod ciuis post mortem suam sieti v I lit. ι. r. f. qui testam. Dc. pos. 2'.

Magna I et tamentorum & Codicillorum Iute Romano erat disserentia, tam quoad subsan. tiam internam, quam quoad solennitatem externam. In testamentis enim heredis institutio erat D. Meessaria. l. I. f. de hι redib. instu. quae si desceret , totum testamentum corruebat. I. ι8I. f. de Reg. 3ur. i. v. g. de testam. tui. In Codicillis hereditas directo neque dari, neque adimi La. potest. 2. Instit. de Codicia. Et minor erat Codicillorum solennitas, quam Testamentorum

. alia Instit. eod.

x Sed quum moribus nostris quoad sormam eiusdem sint solennitatis, testibus naron. ad g. ulti

Instit. de Codicia. Argent r. ad Confitetudin. Erittat .art. 7 . Glog I. mun. I. Cor obser P. I. post Mn. 33. Grol. Introduct.bL 1. pari. 23. uviae. 2. Et testamenta etiam vocentur, in quibus legatis tantum relictis, nulla heredis institutio facta est. Gudelin. De Ture Navsim. lib. 2. cap. 3. Christin. Fol. I. decis 2 7. m. 3. oe decis sos. num. 17.& poli eos V in n. ad s. uII. Institide heredi, instit. in sin. Et contra propter clausulam sesutarem , Codicillis commvnniter adjectam ut dispositio valeat omni meliori modo & tamia qua subsilere queat Codie illis etiam hereditas directo dati, & adimi possiti Baro d. loco. Gromeweg. de legib. abrogat. ad F. vlt. Instit. de

Codisia. maxima ex parte eorum nomina, & iura conrusa sunt, eorumque disterentia sublata in re in alio sere Codicil Iorum usus agnoschur, quam in eo. quod, quum alias duo testamentasmul subsistere non possint, sed posteriore testamento existente, saperius rumpatur. s. h. Isin ptib. mad. testament. infirment. etiammim. manente Ze sebsistente dispositione testamentaria.

per Codicillos aliquid extra aut praeter quam dispositum est. Iegari, mutari, aliove modi dispoia possit. & soleat. Sed quo casu Codicillis hereditas detur aut adimatur, nemo vere diaetit, ut qui eo easu pro vero testamento reputentur, sicuti posteriori illo casu quo duci testamenta simul existunt, alterum non modo pro Codicillis habetur. sed veri sunt Codi illi. Quare nee iis asse rior, quos sequitur di citat Groene eg. d. s. ust. IVir. de indicissi qui omnem omnino disserentiam inter testamenta de Codicillos , moribus sublatam esse eontendunt; quippe quod praeter ea confiaso per mores, testamentorum, & Codicillorum nomine,& solennitate,casu,quo duo testamenta aecue iure perfecta citra alterius derogationem simul existant. anterius testainem tum mediante Codicillati clausala. eommuniter testamentis nostris inserta, Codicillorum ess ctum habeat, ne per posterius subIatum censeatur: nisi quod illa quae in secundo testamento expresse sunt relicta, manentibus legatis, caeterisque, de quibus ex prerum in secundo testamento dispositum non est, contra A. 3. Instit. ιὶ b. med. testam. infrm. 3 In foro tamen Saxonico, & Frisa, ubi in testamentorum solennitatibus iusserinum excacte servatur, testamentorum & Codicillorum iura minime confundi videntur, iuxta l. 7. Cod.

de Coditiss. o I. I . Cad. de Testam. per ea quae late circa testamentorum&Codicillorum dis tentias tractat Carpzori delin. Forens pari. s. coU. . don. S. De Frisiae moribus testatur Joann. abande lib. q. tit. I. desin. I . I . Sed & moribus nostris ea vis est clausulae Codicillaris, test mentis ut communiter insertae, ut s nemo ex eo testamento hereditatem adeat, veluti si ante testatorem moriatur heres institiam, aut alio aliquo modo ad caducitatem devolvat hereditas legata . eaque quae praeter institutionem testator praecepit, rata ac firma maneant. non obstante LiSi. sde Rer. 3ur. L Iq. l. 29. Cod. de fideicommis o ι. y. F. de testam. tutela. Vide DD. Matii λα eatis Cod. de lib. pretertiis. Schneidula. ad rit. Instit. de Iegat. s. t. num I . Menoch. de rasumptionibω. lib. 4. V sumpti ΣΟΙ. Cod. Fabrian. lib. 6.rit. 8. risu. 2 .cttit. 21. de n. r 938. Andr. Gail lib. a. Obserν. II . num. I. Ioann. a Sande lib. q. rit. q. desin. 1 . num.

tutela.

l e stamentorum genera duo sunt, quorum aliud est scriptam, aliud nuneupativum, s. D. Impit. de T stam. Horum aliud est solenne, quod adhibitis iuris selemitati factum in. I. r. sde injust. rapi. θ irrit. Dct. testim. aliud minus solenne, sive privilegiatum, quod, licet omnes solennitates a jure in testamentis ordinandis requisitae, observatae non sint, ex speciali tamen priu

ilegio su stitis I estamentum scriptum est, quod eoram testibus in scriptis exhibetur, iusta declaratione testatoris intercedente, qua e scripto ultimam suam voluntatem contineri affrmat, proque eo Y a tes

209쪽

iestatore & testibiis subsignatur. & subscribi rogat. I. 23. Cod. de testament. licet nee contextinn, nee nomen heredis tellator ipse scripserit. aut b. o nen obserrato. Cod. eod.petit. ex Nem i d. ix. modo non ab eo scripti r qui aliquod inde emolumentum exspectat: quum sibi adscribere intesta inento non liceat. I. I 8. ι. 22. F. MIeg. Com. de Fa s. de tot. tit. Cod. De his quisbi adseris. i. testam. Quod quamvis fallat in testamento nuncupativo, in scriptis redacto, ut noe. Pecta de reflam. conjug. lib. I. cap. IO. Mantic. 4e Cojecturi ultimar. Iuniat lib. I. tit. 6. M . s. 7. Fab. a Ced. lib. 9. tit. I . desu. I. Eatenus tamen Hollandiae Curia observari censiuit teste Gro neruis. De tegi b. abrogat. ad rix. Cod. De hu qui sibi adscrib. Ubi de alibri moribus etiam is inissue. Quibus adde Harimann. Obsco. 2. tit. Carpeto v. ymstrvd. serens pari. 3. s. de n. 9. 3rsinu. 6. o per ro Quare nee legatarios aut fideicommissarios sagulares in testamento testes adhiberi moribus snostris putem: contra g. II. De restam. Or a d. Propterea quod superflua & abundanti Romanorum solennitate sublata, ad oramariam probationem sit redacta, quae testes omni eo ceptione maiores procul dubio requirit, adeoque legatam & fideleoni missarii testis testimonium in rem suam deficiens, ab alio suppleri non possit, S porro non per eonsequentiam eonfirmari t stamenti, sed directo & principaliter, in rem suam testimonia iidem ferant. Ut recte post Baron. Autumn. & Mascar d. notat UroencNeg. deletili. ahetati add. . II. Instit. de Testam. ordinanc Nee intestium quoque piae sentia ipsum testamentum legatur, aut alias, eius e tenta ipsis to- χstibus manifestentui necesse est. Puippe quod suffclat testibus scripturam clausam, involutamque proseri'. d. t. 2I. Od. De Testa . Quod moribus usitatum, quias, si tellator certastate causas tenorem ultimae suae volantatis nemini innotescere velit, ipse testamentum inscripturam ante redactum, complicatum, de sigillis clausum profert. & coram Tabellione, &testibus ea seriptura ultiniam suam voluntatem contineri declarat, eosque ut una secum sebscribant, rogor quod Norarii Opistographo in dorso annotatum. ab eoque, Testatore, do testibus subscriptum nobis lassicit, vocaturque eommuniter testamentum clausum: De Hollandiae motibus testime

σέ. 3o . num. 8. Idem fere in Hispania obtinet. per ea quae tradit Guttera. practis. Fact. s nam. a I. Va'. de Succegio. ram. I. de Suu . creati Iib. 2. . II. num. 16. eqq. Ut&ri

Germania, ubi non vitiari testimentum in scriptis, ex eo quod clausum testibus ad subseribendum saerit exhibitum, non praelectum, iudicatum refert Carpetori Taristrad. Ferres pari. 3.constu. MD. a. Deque elauti testimenti supra dicta constetudine in iisdem poene terminis emtum δIute Provincies. Ducat. Ptulliae lib. s. an. 2. F. De Gallia moribus quoque tellantur Anton Fab. ad Cod. lib. 6. tu. s. desu. Io. num. Nicob Mer. quast. I 6. 9 2O. Bugn. degati M. a. sin. 69. idem in Frisia obtinet, ubi ne per septenarium testium numerum, ibidem requisitum, testantium voluntates, dispe mir nimium, ficiIiusve evique innotescant, semotis pam n testibus testamenta concepta testatoribusque praelecta, eonvocatis deinde testium, pro sua voluntate conscripta. sibi de verbo ad verbum praelecta, eaque ultimam suam voluntatem seripto continentia confirmari, inque rei geste fidem a testatore di testibus sitscribi solent. Testamentum nuncupativum est, ultima testatoris voluntas coram testibus palam nuncupata, S il. 1 r. f. qui testam. Iac. pus s. uti. Instit. De Testam. ordinarid. l. 8. Lai. . a. Cod. detebam. L ius. Cos. de Codulli. licet etiam ad ficti memoriam in stiptis redigatur, ut communiter fieri silet: I. .f. de de instram. I. 29. COL m Testam sed propterea non fit. aut dici potest testamentum scriptum, aut speciem mutat. quum sola nuneupatio heredis &voluntatis expositis, s de substantia testamenti nuncupativi: quae in eo vertitur potissimum, ut testator suam voluntatem palam. hoc est elare, & intelligenter, ita ut a testibus exaudiri S percipi possit, nuncupeti atque declaret: quo ipso a testamento scripto differt, quod in eo voluntas celari possit, de soleat. Sla ut quamvis moribus nostris testamenta coram Notario & testibus, in scripsis redigantur. &sablignentur, non ideo minus sint Ad maneant testammta nuncupativa, quae ab ipsis membranis, & subscriptionibus . vim de esse suum non rapiunt; sed ab eo quod Norarius viva vocet natoris mentem excipiat, Iicet deinde eius voluntatem nuncupative prolatam ad probationem in scriptis, & registro suo inserat, si modo reliqua testamenti nuncupati vi requisita serventur. Ut post V lium ad s. r. Insiit. γ b. med. te tamenti infirment. Neostad. Car. Iolrod. δε- cf. r. in D. Adeoque ii quis simpliciter nuneupative eorum Notario & tesibus suam volu tatem declaraverit, neque illud in scriptis statim antequam moriatur redigi potuerit, aut riscriptis quidem redactum, subscriptum tamen, aut sublignatum non fuerit. aut testat non fuerit praelactum, non ideo Maus illud protestamento valere, nulliu dubito: modo detesta toris

210쪽

ab eo testandi modo, qui vulgo inter nos receptus, qui testamenta mixti eujusdam generis reddit, neque vere nuncupativa conitituit et quod testamenti nuneupati vi necessaria sint requisita. I. Ut testator heredes palam vocet, & propria voce exprimat. ι. 2I.iηpr. detestam. II. Quod unia versam voluntatem propria voce mani finam faciat. I. 26. O . eod. i. 8. Cod. qui testans. fac. III. Ut ita nuncupet, quod etiam se ideo nuneupare declaret, quia voluit ficere nuneupativum testamentum L a I. f. a. Od. de tectam. Qitat in testamentis nostris eo urrere ncino dixerit. Adeoque in tantum a nuncupati vis testamentis moribus est recessum, ut non ipsi testatores, her des suos, aliamque testamenti sibstantiam propria voee manifestent, sed Notarius ex suo seripto.

cujus sensum ex ore testatoris, nec ver tenus excepisse assimant, quo testatori a testibus praele- ω,tum demum testator interrogatus a Notario se quod scriptum, iraelectum, pro intelligere, eamque illi linam esse suam voluntatem confirmat, neque iuvat Ius Canonicum cap. cum esses extride Testantilis. Quod de nuncupativo nullam facit mentionem.

, Testamenti sive scripti. sive nuncupativi solennitas est : Ut adhibeatur septenaesus testium με. νεοῦ

numerus. I t. de Telam. Or triand. quorum omnes sunt homines liberi, cives Romani, puberes, masculini sexus, specialit*r rogati, & non inviti detenti. I. a I. mpr. GL dati ora pam. iunct. l. M. g. 2.F. qui te m.με. g I. a . s. u. F. ML L6. 7. Issit. de Testam ordi M. Ut omnes sint in conspectu tellatoris, & tellatorem videant, &eognoscant L ι. ar. in n. Cod. -

de Testam. ct l. 9. d. eod. Ut si inscriptis celebretur, ipse testator, &singuli etiam testes subscribant, & obsignent ipsium testimentum. g. s. o g. s. Inst. de restam. Ordiar d. d. I. at . in pr. joct. I. 18. Cis. De Te m. i. pen. f. Ru te m. D pus L 1a. Ced. de Testam. Dendoue ut rata unico contextu, nullo actu extraneo a testimenti si ne alieno, interveniente fiant d. g. r. Impis. de Testam. ordinan de Lir. inpia d. de Testam. 'io Λ quibus solennitatibus nostris vicinarumqueRegionum moribus ex Iutis Canonici commen 'to, ut videtur in tantum est recessum, ut quod Iure Canonico, testamentum eoram Presbri ro, sive Paracho Ac duabus aliis personis idcmeis ex constitutione Pontificis Alexandri III. c.

cim esses. Io. ext. De Testam. constiterit, non solum ad pias, sed etiam ad mianas eausas eo

ditum , tam in soro Melesastim, quam sesulari, ut notant IuL Clari lib. s. sostent. F. testamenta

eotam Tabellione sive Notario publico, & duobus testibus, aut alias, ut plurimum interni sileos , ubi Notatiorum sive Tabellionum copia non est, coram actuaris , sive Graphi rio & duobus beabinis. A qua MIennitate quoad septenarium testium numerum eo Milius reredi potuit: quod numeri septenarii in testamentis adhibendi solennitas essentialis non sistit, neque ad probationem, sed adlicie, ne qua fraus fieret, pertinuerit. I. perictust. d. dasiaicommisis, quam probata parochi, aut Notarii Publici fides satis avertere intelligitur. G toti Imrod. 5b. a. cap. I7. vers. Opimsedisssen I 23. Wrs aepolis. Colen Obsera. rati

cic. s I. pM m. . Gudesin. de 3μυNοτistib. 2. cap. .i pr. Zyp. netit. r. Best. De Testam. ver generarim. Anselm. Coi Best. in rob. Testam. g. 2o. 13. Testes autem masculi.&puberes sint. specialiter rogati, secundum L l. 2I. in . GLDTuum.&alios texti sipra allegat insuper etiam testatorem bene cognoscentes, nisi Notatius eum sibi notum

affiniet. Placit. 3.Oct. Is o No. Quod de constitutionibus Gallicis expressum refret Guilhelm. Ranctiin. Vari Iest lib. t. cap. 6. Quibus Notarii quodvis instrumentum recipere 'hibentur, si ignota eis futant contrahentium nomina & persona nisi testes ipsi eo bene cognoscere declarem. acri l. 9. Cod. de testam. Iul. Clari lib. I. sentent. F. te mot-quo. s. ob vitandas stillare stibis, ictiones, supinsitionesque, δὶ fallacias quae in hujusmodi rebus intervenire solent. Cujus fit laeta ae suppositionis elegans exemplum commemorat idem Iul. Clar. d. loco. Quod quum in iisdem ., fere terminis apud nos quoque contigisse intellexerim, hie repetere Iubet. Nostris. inquisit is poribus, quaedam mulier sagax, maritum statim postquam expiraverat, lecto extrahi seeit, Zeis alium pro eo stipaesiit, qui, senestris thalami fere in totum clausis, di capite pannis involuto si- is mulans se propter infirmitatem loqui non posse, condit testamentum, in quo uxorem instituitis heredem, & aliis persenis diversa ligata reliquit: omnes testes credebant ipsum esse vere eius

SEARCH

MENU NAVIGATION