Caroli de Aquino Societatis Jesu Carminum tomus 1. 3.

61쪽

sa CARMINUM

Nam qui distractis reboantem nubibus ignem Non audit, Scillae non est quod porrigad aurem , Et deridendo viscosam tergeat auro . Non temere objectas: hic non assentio tantum, Verum discedo pedibus, si manibusque. sed istud interius multo est; si , quos regnare fatentur, Illos flagitiis, turpisque aerugine vitaeritae degeneres cernunt per devia ferri. Hue reseras , 7 vietum quod spiret thurea virga, Raraque fumosis niteant donaria Templis. Laetitiae Pater ille , jugum qui Tigribus aptat, Dic age, cum thyrso nequeat, neque parcere pugnis, Massica si quando merserunt pocula mentem, Incaluitque mero cerebrum: cum saxa trahentem Bassarides s sociae misero dent Orphea letho;

Ioannes Scilla , ornatus,nis moribus, issingulari doctrina Collegii inani Medicus, quem Author bonoris gratia nominat. 1enjus est . qui resonans fulmen non audit , aurem tan- quam mittat frustra Medico Mendit; nam plane sit, dus es.s Mureo Muriscalpio. 6 In sententiam alicujus pedibus, manibus, toto corpore ire, vel discedere, est cupide admodum, O'festinanter assentiri. translatum a veteri consuetudine, quasententiam rogati, continu), relictissedibus, in aliquam partem uiprocedebant, quod erat expeditioris suffragii genus. porrectis item manibus,, totius corporis commotion ignificabant arridere sibi sentemtiam. Uid. Liv. Dec. I. l. 7.

7 Vietiam dicimus , languidum quidquid , i sine ullo vj

re. Hic est vetus, Vietus, veternos lenex. Telren. Set iu. est. Ad haec Deorum vitia bominibus nota referas sacrificiorum incuriam, nostrique contemptum. - 8 Bacchus a Nigribus vectus. - 9 Buccbae, sive Baechantes, Ea bipedisequae, quae Orpbeum interemerunt.

62쪽

Membraque certatim caedant innoxia Vatis , Eumenides cujus non ausae tangere barbam; Orgya ne stupeas si post trieterica frigent, Sacraque pinguescunt nullis 3 Nysea canistris. Nercurius celeri radat cum serica furto Pallia, in auriculam & si quid tibi garrit, ab imis Everrat loculis argenti pondera puri; Et quo non tandem piceatos inserat ungues pQuales in Phrygios habuit jejuna Celeno, Aut quales fures inter scitissimus Argon, Ipsum Carnifici laqueum rapuisse peritus, Lignea dum scandit F Capitolia; vela nec obstant Ante si oculos ; tanta est digitis fiducia solis.

Audeat ista palam cum callidus 7 Αργειφα Convectet cum mane novas, cum Vespere praedas , Tune putas quemquam tam crassis naribus, illum

Qui colat, di quidquam putet 3 exorare Latronem Cum, tribus f Anticyris curari dignus, acuta

Io Cum Bacchae trucidaverint Orpbeam, cuives Furiare percerunt, cum Inferos adiit. x Sacra Liberi. Uurore dicta. a Triennalia, quia tertio quoque anno celebrabantur . 3 Nysa. urbs Arabiae; altera ejusdem nominis in India . utraque Bacchosacra. Canistris pinguescunt, idest Do riis, quae cani ris delata offerebantur. 4 Harmarum rapacissima , quae Trojanorum menses a d Siropiades diripuit. Virg. AEnei. 3.3 Locum suspendii, si latis trabibus excelsum . Argon. ficti m Furis nomen. 6 Rei multis in Deis ad patibulum velata fronte ducuntur . 7 Mercurius . latine, Argicida, Interfector Argi. 8 orando obtinere. Sine te hoc exorem. Teren. Heaud 9 Anticyra, Infula est Maliaci finus, in qua optimae notae Helleborum nascitur , quod etiam vieratrum dicitur , ber

D iij

63쪽

3ι CARMINUM

Succinctus framea Gradivus obambulet atra Nocte , velut dubius cornu ' lucente Satelles; Nec dubitet costas etiam occurrentis amici Perfodere , & quatuor misero non linquere dentes ;Nil causae est, illum cur totis Thracia Templis Non procul ejiciat, gaudentem & caede cruenta Vel flammis perdat,vel ε Strymone Mirmillonem. Et quoniam lutea haec versare 3 piamina coepi, Addo, quod Harpocrates nequeat siluisse: taberna Vulcanus Sicula eum subtilissima cudat, Non eaptura scaros , nec, opinor , retia, turdos; Raptores alii cum sint, fraudumque magistri, Iam pridem laqueo digni, & Meliten se triremi, Dissicile est illos auro incrustare, tabellas Λddere votivas, pinguem di jugulare ε Hecatomben.' Vera crepas, Μome, dc multum mihi cognita: pride

Me Caeli, Sociorum dispudet; igne trisulco

remispraesentissimam vim habens eurandis iis , qui animo pa-

xum constant.

Io Lucente igne ex laterna cornea. Quo ambulas tu, qui Vulcanum in cornu conclusum geris λ Plaut. Amphit. x Strymone perdat ; demergat aquis Strymonis , qui est Thraciae Flavius. Thraces Martem impense colebant. a Μirmillo alter digladianitum, alter Aetiarius dicebatur.'h e ad Marsem pugnacem transfertur.3 Piamen, seu piamentum, es quo aliquid expiatur. bὶς pro ipsissordibus; ut saepesiaculum pro Lagitio . dii ulit in seram commi ssa piacula mortem. Virg. 6. 4 Silentii Deus. idem Sigalion didsus. 3 Tecte, Iocoseque innuit fabula alis notam, is parum pu

dieam .

6 Sacrificium , quo centi boves mactabantur. 7 Verba urit Iovis , abrumpentis Mami sermonem . Vera crepas, vera prsicas. si quid Stertinius veri crepat. Horat.

64쪽

Quos. ego .... veru homines cur tedui me quoq;eurtis . Vendere ρ Iudaeis iramque olim Patris in aula Cum puer imberbis ludebam, nec bene nossem Bucula quid tauro distaret, laurus oliva, Tunc sacras inter mihi verba precantia flammas Multa dabant homines; segetes sundebat Eoas Arcula tunc auro radians: attollere fumo

Vix oculos c memini J poteram ; se tanta serebat In sublime croci nubra, di pinguis amomi. Nigras juniperi mihi nunc in cebite nudo Incendunt baccas , dc inemptae segmina rutae :Cum tamen ingratus sim nulli, at carus amiciS,

At bonus , incoctusque favis praecordia. verum , O bone, nescio quid queritur lex 3 Iulia de te. Furciser, ista Jovi, cubitale & fulmen habenti Oggeris Θ hos animos somno satus Θ accipe calcem, Improbule: β hic etiam tuus est, hic insuper; illud 8 Suppis , percutiam , veI aliquid simile . Virg.

AEnei. I. Quos ego. sed motos &c. 9 Scrutariis , qui villa a quaeque eoemunt. sensus est Agnosco equidem , -- , aliorum Deorum nequitiam . sedeur ego etiam nullo in pretio habere as hominibus stio Bucula. diminutivum ὰ voce Bos , parva Pes, ni Bu cuius sa Λrcula, acerra, repositorium thuris. a. 'spondet Momus: fovem adulterum occulis , sed ta

men acriter carpit.

a Lex Iulia de Adulteris. 4 yuppiter haec, verbis Momi ad visum tactus. Furciferi dicebantur Servi, qui ὰ Dominis cogebantur transversam humeris iuream ferre, spectante vicinia, quod summum erat ima

miae genus. Donatus.

s Momus , Nyctis , Somni lius. o Calcem alterum intellige. ἐν iterum tertium.

65쪽

36 CARMINUM

Pythagorae ut fiat; numero Deus impare gaudet ν At tu pollicitus, loquerer quaecunque, benigne Accipere , di dociles aures praebere monenti. 3 Pollicitus: mentem interea sed pulcher Homeri Versiculus subiit. s Pelide, qualia dices, Talia reddentur penitus tibi dicta vicissim . . Cui permissa semel rerum suprema potestas, Illi nulla fides: post omnia legibus ipsis Imperitat, Regnique modus fit sola libido: Lliartatis erit summae pars ultima, victis Cum populis jus fasque jugo submittere eodem. Commotis hinc inde animis dum talia jurgant,

In medium tristi, tragicus ceu nuncius, Ore Adveniens litem dirimit Cyllenius omnem, Deteriora serens. 3 Ferro perit inclyta Roma: Sacrilegae, Pater, involvunt Capitolia flammae: Praeceps atque tuum ruit alto a culmine Templum. Mirarer, si laeta semel mihi, nate, referres. Momi expostulatis. 8 mpondet expo Anti Momo Iuppiter. fensus est . DE

Gus quide ueram sedate audire; sed sententia apud Homerum suadet aliud consilium capere. ν Homeri est hoc iam labium , is, subsequens vesculus ,

nuo AEneas cum μhille congressurus eu emulloquitur. P Iides. Achilles, Pelei filius. Io Momus moratasententia claudit dialogum. x IMdit iterumfermo ad Muthorem, qui narrat Momi an-eutionem abruptam interventu Mercurii. a Mercurius ὰ ollene monte Arcadis, in quo nutritus.

a Mercurii sunt verba , Iovi nunciantis, Templum i us. capitolinum ὰ Romanis incendi. 4 mpondet Puppiter,inomnia tentat, ut Capitolii propugnandi curam, se laborem declinet. primum moleste accipit nuntium de incendio.

66쪽

SATYRA II ue

Sed cur non tanto rerum discrimine, segnes Accurrunt cives' cur non cava tympana pulsant,

Vicatimque lἡgunt , qui promptas agmine facto Apportent undas humeris, flammasque repellant δν Nugaris: non alpini Tarpeia saxa Invadunt ρ Senones , cinguntque hostilibus armis; Non valida .udacis ' Brenni dant sera sonorem: Ipsa sacris sed Roma faces penetralibus inseri , Lurconis sequitur dum seditiosa Vitellj Classica, ' Flaviaden contra, sortemque Sabinum . Ergo 'age, qua polles gratae dulcedine linguς, Majugena, infestos animos, plebemque furentem Demulce, manibus sontes di discute flammas.s Momus docet Iovem , Capitolium non, ut olim, Gallat Senones oppugnare ; sed ipses IRomanos inremere. Hoc autem . peregerrant Milites Atelliani. eum etenim Domitianus puercum parte exercitus, Sabino patruo, in Capitolium iugi et, itelliani Iovis Temptim flammis dirueravit. His Xiphil. in Vitellio. Suet in Domit. Tacit.Hist. I. 3. Huc respeAit Mamrialis de Domitiano Caesare loquens. Sospite quo, gratum cre dimus esse Iovem .ia iterum. Prima s gessit pro Iove tabla puero 6 Populi ex transalpisa Gallia Bassam ἰngressi urbem imcen ierunt, obsederunt Capitolium: sed Capitolium servavist Manlius, iuctus' inde Capitolinus; orbis incendium hostiuαι sanguine resinxit Furius Camillus. Liv. Dec. I. l. . 7 Senonum Gallorum Ditctor. Liv. ibidem.

8 Gula, desidia perditum fui e Vitellium author est Sa

tonius cum aliis . lurcones a iura dictosputat Iul. Mai. de ι . sing. 22. iuram veteres utrem dicebant. hinc lurcones , qui cibum insomachum, tanquam in utrem conjiciunt. o Domitianum egente Flavia. Io RegatIuppiter Mercur*m, utβὸ eloquentiarem comp

67쪽

38 CARMINUM

Cedunt verba sago. non audit concita turba. Causidicos. 3 Urbis faciem, casusque sinistros Edoceas ipsum socio cum Marte Quirinum, Quorum res agitur : dubiis succurrere rebus, Festinentque suam jubeas defendere Romam.' Ajo praemonitos frustra: tua jura verentur, Cujus corripitur Fanum, tabulataque fumant. Sed mihi quid causas dudum tu nectis inanes pDum loquimur, convulsa gravem dant templa ruina. Descendam. verum prius hanc perpendere totam 'Rem liceat mihi, nate , duas non amplius horas: Festina lente, si Delphinus di Anchora clamant. 8 Nugamenta. moras ignis non sustinet. 3 ergo Suppetias veniam: liceat sed cogere saltem Concilium, di caeli Patres audire ' patratos.

o Risu diffindi possem, diffinderet ipsa Ni rabies me saeva magis. Dulcissima proIes,

a Eloquentiam inter armatos inutilem eqse, ait Mercuriss . respicit autem per opposita ententiam ad illud Ciceronis . --

dant arma togae.

3 Ilippiter detrectans oscium, aliud comminiscitur. 4 Mercurii 'sponsio. 5 Iuppiter deliberat , ridenda addita conditione. 6 Usspasianus antiquum illud, Festina lente, ex Amebatnura Delphini aἡehoram complectentis. quaesuit postea dorum tessera. Vide Adag. 7 Mercurius merit)Joetem redarguit. 8 dirum deliberat Iuppiter , Da nugatoria , uisupra. . P. P tres dicebantur patrati, quod ad patranda, seu peragena uramenta de faederibus mitteremin. IO Mercurius loquitur, non iram, non risum satis com

1 Iuppiter fatetur candidΘ, quare non accurrat depellema. JIemmis ita Te is Capitolino. condiauisse eoim DIunoni

68쪽

Cylleni, tecum, quod par est, non ego longo

Circuitu verbosus agam . tot nectere causas,

Ambagesque morae varias quid suadeat, ct quid Hic me detineat cunctantem denique , claris Expediam dictis . hodie, sulgente theatro, Condixit laetum, fidibusque insigne canoris,

Juno MeIodrama: arguti mulcedine cantus Ut rapiar, noscis, moriar, si dulce sonantis 3 Sambucae modulis cogar citharaeque carere Haec ait, atque imo sese conclave recondit. Flammarum volvit dum caeca volumina Clivus,

Nigra triumphati vidit qui terga Iugurthae , Iuppiter ille tuus digitos, o Roma, micantes Fidicinae laudat, serit 6c quas Psaltria chordas, Et molli cupidas γ acroamate proluit aures. Dum sua Templa vorat fusis Vulcanus habenis Ni Iiacaeque ruunt celsa de rupe columnae Ipsa Iovis magni effigies cum fulmine toto Ante profanatas dum diruta concidit aras;

ad Mussicum Dramaspen in n. 2 Melodrama. Fabula musico concentu ab II. xionibus f pr sentata. Opus Dramaticum Mits 1 Im. 3 Sambuca Athenaeo Bistrumentum es musicum tetrachom alim, aquatuor et ordis, quibus intenditur. Vul'o Violone Mitis triquetrum est instrumentum, multis distinctum fiditis, sed longitudine inaequalibus . Vulgo Spinetia.

4 Clivus , sive Coiatis Capitolinus, ubi 2 AMario in tris bo ctus estJuguria, cum insiliis adortus Adhe=balem, OH Iine mmolemfratres, amicospopuli 'mani, midrie 'gnumper vim , is injuriam inovi set. Primam in Fidicinae corripit

metri necessitare.

s Acroama. proprie Auditio. iucundam narrationemplerumque guificat.

69쪽

6o CARMINUM

Dum cervix, humerique, torosaque coIla liquescunt, Et menti nemus si aurati, testudinis ilIe Distinguit numeros: tremuli nunc gutturis artem Miratur, celeresque fugas; nunc cerea flecti, Quos modo suspendit, modo quos dat lingua recursus, Suspicit, elatosque modos, tenuesque , gravesque, Et quot Phonascus variat discrimina vocum. Inspice nunc, 3 sodes, terrarum maxima Roma, Cui tollas gemmis auroque nitentia Templa, Cui credas arcem , qua terris omnibus una

Celsior assurgens populis das jura subactis. Qui proprias flammis defendere vilibus AEdes Non potis est, di se spirantem marmore sacro, Illum posse putet quisquam tua tecta tueri, Palladiumque' Forum,& latos,tua 'gaudia, CircosyAEmilium possit paulum suspendere ' pontem , Si ruat, aut Portae lapsum prohibere Capenae pSi talis Capitolinae tibi contigit arcis Excubitor, qui te, casus cum lavior urget, Deserit, di toto pavitans absistit Olympo,

Athrea barba Statuae Iovis Capitolini. 7 Flictendae, certisque modulis emerendae vocis Moderator. C oli niella vocis Magistrum, is eaxius Modulatorem vocat. 8 Sodes. adverbium , siι potius interiectio blandὸ menentis: ita dicta, quasi, si audes: ut sis, pro si vis, duo verba copulando, ut notat Cicer. in oratore. 9 Fosum Caesaris, ita dicti m ab AEde Palladis.1o Constat, Populum semanum ludorum Cireensium fuisse adidissimum . duas tantum res anxius optat, Panem, re Circenses Iuven. Satyr. I . I Pons Emilius, ante Sublicius dictus , quo perfracto, 1 oratiiιs Cories Porsenae , Etrifcorvin victor, ad suos remi

a Capena uua ex imae Portis. ita dicta, vel 4 proximo

70쪽

Illas tu melius 3 Labeoni credere muros

G ςustos non segnior esset

x Natta, vel ad numerum doctus saItare ρ BathνlIus Quid cauta fuit, immiti proscindere ferro Taygetu,&Phry invectare per aequora montes ZScilicet ut sacrae ' Rupis ' Desertor di Urbis Spartano coleret fulgentia marmore templa. 'Stringeret & fulvo jaculum scurrile metallo Sparge vaporatas Eois messibus aras . Clavigeri, pia Roma, ' Senis; procumbe Magistri Ante pedes, magno quo gestit Tarsus 3 Alumno, Et Cyprias Cydnus Jactantior exit in undas. Hinc tibi certa salus, praesens hinc rebus in arctis Praesidium tibi me venit. Custodibus illis,

velauod inde Capuam in Campaniae a Labeone insaniost. Horat. Iib. I. Sat. 74 Servi nomen , de quo non mel Horast Non pudet ad morem districti vivere

matri ad Iovis Capitoliui risi I,

ν Capitolii.

Juviter, Gem sit Templi inpendium nihil ommodet. ridere solemus, cum scurrae , ad captandana gratiam, armati incedunt more militari. 2 S. Petrι. omorum Principis.

Pauli, 4 arsi in Cilicia nati. Ciliciae fiuvius. cujus frigidissimas aquas. θ-