장음표시 사용
251쪽
Vt opportuna transeuntium necessitati subsidia mini straret. Simile beneficium in monte, qui Laesionis dicitur, licet extra prouinciam suam constituto) pauperibus instituit. Et in Iurens ous io is pari pietate, ac munificentia xenodochium ordinauit. In regione Prouinciae in vili quodam tugurio secus viam, cum foeminam extremo paupertatis malo misere oppressam inueniret, lata erga illam misericordia motus e si, ut pre nimio dolore vox ei, cum fari vellet, interciperetur vimque lachrymarum profunderet. Tandem neque sibi neque suis parcens, vestes alias, atque alias
omnibus detraxit, easq; cum ingenti pecuniarum pondere siminae lar itus est. Hinc cum eius benignitas maseriscordiaq; nullum sciret modum, undique ad eum innumerabilis hominum multitudo confluere coepit,alij corporum, alit animarum sarutem quetritantes: quam omnibus csi magna sanctitatis, ac miraculorum virtute impertiebatur. CScis visum, mutis imque tam , surdis auditu, claudis Venium,& incomodis varijs laboratibus desiderata contulit remedia, tantis dι virtutum signis claruit, ut vix ulla orationis vi cuncta exprimi possint.
Cum autem tam excellens in omni genere virtus summo honore, ac miro totius populi applausu exciperetur, vir sanctus salutari timore concussias,ne virtus tantis exaltata honoribus eum per vanam gloriam prqcipitem daret suga salutem quaesiuit.
Pervias isitur dissiciles perque loca inuia noctis silentio uno eomitatus socio ad coenobium quoddam ordinis sui Cissertiensis in Germaniam peruenit: ubi ignotus aliquandiu latitans diuturna pariterq; nocturna rerum diuinarum meditatione pascebat animum. Sed tadem a puero quodam, qui in eius familia nutritus suerat,& illac tunc sortε iter habebat,arnitus a fuga illa retractus est: & maiori cum applausu atq; admiratione in pristinum honoris gradum restitu-aus. Tum vero neces litate compulsus reiectam sarcinam humeris iteru imposuit, di ad intermissa illa externae pietatis opera reuersus, nouis beneficiis uniuersos sibi devinxit. Incredi bili charitate gregem suuaprosequebatur, adeo ut sui etiam lapitis periculo. illi si opus suisset, consuluisset. Multa odia inueterata frequenter extinxit, bella admodum grauia copescuit. Si diffidelia membra mutua De ne uolentia conciliauit egregi E. Iisdem diebus cum Romani Imperi j prouincias schismatica rabies exagitaret Christi Ecclesias pestiser haereticorum opiniones occuparent, si
lus ipse eorum surori, ac prauitati sese opposuit, solus diuinis sermonibus improbos arguit, & pullulantem ubique opinionum diuersitatem constanter oppressit, oberrantes vero uiculas ad Ecclesiae gremium reuocabat. lapsos erigebat, de stantes confirmabat: hqrelisos autem totis viribus irruere conantes radiantis, fidei a mis egregie protectus repellebat, tanta constantia,& virtute, ut qua uam ipse Imperanis haereticq prauitatis Imperaris libidini faueret plurimum , & praeci- quant3 Pses uos bellatores de sensoresq; Catho- trum fui aleae fidei acerrimos submoueret: exi ratilioque damnatos nesari h opprimeret, hunc tamen Petrum reuereretur: supplexque non raro se eius suffragiis commendiae t. Erat inter alios insa- mes heresiarchas Heribertus eces e figChrysopolitanae antistes, qui Imperatoris furorem contra virum sanctu iniquis surgestionibus acuere nitebatur : nullumque non mouebat lapidem, ut Petrus pari cum caeteris exilio mulctaretur Sed vir sanctus , nec venetrata inuidiae tela, nec Imperatori urorem pertimescens, ecclesiam tutabatur, miraque constantia varias
inimicorum oppugnationes sustin bat: cumque Heribertus surijs totus armatus instaret, & urgeret, & vim prope inserret, ut vir sanctu ,deserto loco, oues suas lupo deuorandas tra- Indis is fuderet, ipse indicta supplicatione ge- plicario mnerali,diebus admodum quinq; preci cantra ha
bus,& ieiunijs pro libertate Ecclesiae ruiori L contra
252쪽
Confirmat Carboluos pre Italiam Sacrilegus
eontra tyrannidem pugnau it: etiam atqne etiam a Domino contendens, ut scelerato Heriberto saniorem metem, & poenitentiae locum tempusq; tribueret et nefariam pestem citius de medio tolleret: nE ad totius corporis contagionem tandem permanaret. Ecce veto. ut oratio ad quintum
diem protracta fuit, Heribertus diuina urgente vindicta iseram cu schismate animam exhalavit. Accersitus est deinde vir sanctus a Romano Potisce Alexandro,eius nominis tertio, ut per Italiam Tusciamque Catholicos hqreticorum fraude oppressos consolaretur, haeresesq, ne- sandas deleret: quod sane praestitit e- regie signis, & virtutibus admiranis, quos sermone non poterat, expugnans. Accidit eodem sere rempore cum in coenobio Longi uadi, altare inmemoriam S Bernardi Abbatis dedicaret, ut quidam iniqua cupiditate
Bimulatu ς, argenteam ex eodem templo crucem suraretur. Quo cognito vir sanctus sacrilegu anathemate percussit, pr piens iah mus pedem te-plo efferret, quam ablatam crucem restitueret. Rea mira. Homo ille qua diu scelere contaminatus erat, fines monasterij, quamquam instanter conatus, egredi non potuit. Perstitit
nihilominus improbus in diem alteram, sperans post episcopi discessum illam exeundi facultatem sublatam iri. Sed nec tu ne quidem libertatem consequi potuit, nisi prius per salutarem dolorem ipse se anathematis vinculo soluisset. Et hunc quidem pro
scelere sic meritum constrinxit: alios verb innumeros varijs, si animae, &corporis doloribus miseriisque prestas soluit, & multos etiam Gabolica tyrannide, & fraude vinctos in libertatem vindicauit Non possunt omnia, quae per eum Dominus operari dignatus est miraeula recenseri. Cum prauis inter Franciae, de Angli et reges
ad utriusque regis animum sanadum nouoque scedere conciliandum destinare minime dubitauerit. Et sane quaquam utriusq; furor nullius auctoritate, vel precibus placari posse vide-
retur, vir sanctus primo tamen comsressu id effecit, ut ortam dissidii, Nimminentis belli flammam non modo extinxerint, sed agminam etiam mansuetudinem induerint. Nee aliud sane fuit quod potentissimorum regum ferociam ita subito copescuit , quam sanctitatis,& miracu orum eius celebritas, quae longe lateq; cum ingenti
admiratione vagabatur. Itaque cum annos triginta admodum. & tres in
episcopali lanctione,& omni uite san Mer tu ctitate expleuisset,ingenti sui deside- rio relicto laetus ex corporis ergastulo ad coelos migrauit.
etiante ni Episcopi, Patris cel berrimi atque doctissimi.
eacua est per Gregorium Prasurum' onscripta.
Propter excelletem rerum diuinarum cogni
a Theologia esi secutus est, patriam habuit secundam Cappadocum prouinciam urbem Narianetum, quq quidem per euadeo nobilitata est, ut apud extremos πetiam orbis terrarum fines clara atq; M . illustris extiterit. Parentibus ortus est nobilibus, ae insigni iustitia praeditis Et qui de pater eius Abrahe cu- iuspiam instar, paterna terra, idolisq; relictis ad egregium pietatis cultum migrauit: excusaque Hypsi stariorum nesaria su perstitione atque impostura, sacris aquis a Leontio epti copo Caesareae Cappadociae expiatus, ta ta , virtute constantiaque perceptam discordia exorta esset,quae virique re Jm gratiam tutatus est , ut non mul-pno excidium minitare videretur, PO to post Nazianzenae ecclesi guberna tifex tantum sibi de Petri auctorita- cula tractare meruerit. Mater autem
te u gratia polliceri ausus in, ut ea vae ipso - pietateruuserat,
253쪽
.emn masculae prolis eupiditate flasraret, supplicibus precibus ab huiui modi beneficiorum auctore petebat, ut se voti compotem saceret, promittes rotum ma se nasciturum filium Deo oblaturam. nuetur. His precibus assiduo intenta per nocturnum visum nascituri filii vultum uomenq; cognouit: qui tandem in lu-Nassitur cem editus egres iam naturet indolem inris . exhibuit: prorpus , ut ex moribus, quanquam puerilibus , & disciplina qua sectabatur, piriclarum iam tu s ture sanctitatis specimen prx beret. Cum autem simul cum late incredibili; in eo literarum amor cresce-
disce i tet, primum C sa i eam prosectus est,c us ubi cum prestantissimis quibusq; conoc y εμι suetudine Eabita doctrinam haud exi Q. suam collegit inde in Palqstinam mi - grauit, ut optimam dicendi iacultatem addisceret. Hinc Alexandriam, que ad Pharum sita est, perrexit, ut multiplicem prudentiae thesauru ex varii hominum moribus rebusq; colligeret. Qua in urbe cum plurimum utilitatis percepisset, doctissimas illas Athenas inuisere cupies Aegenea Athenas vectus naui, Parthenio mari, alieno nauiga p. quaquam tempore atque ad nauigan-riclitatur dum incommodo se commisit. Itaq; - - . coorta repente tempestate summu vitae pericu)um vectores subierut prorsus, ut venti in apertam nauis perniciem conspirare viderentur. Ibi verbcum alii omnes eorporis mortem deserent, Gregorius de anim exitio atque internecione solicitus vestem lacerabat, tantisq; clamoribus,& quere
lis vectores omnes exterrebat, Vt ne
mo es le qui non, omni sui ipsius cura abiecta, illius luctui sese foetu ad- iunῖerer. Nondum enim sacris aquis
a primi parentis delicto, quod in omnes derivatur,expiatus erat. Itaque, ut praesens animet periculum euaderet post lachrymas,& preces multiplices ardenti pietate sulas, voto se obstrinxit fore, si saluus euaderet, & ad V . regenerationis lauacrum perueniret, i sesii ut se perpetua seruitute Deo consecraret. Hoc votum protinus optata serenitas consecuta est, tanta b tra iub
litas,ut ipse non modb Gregorius per insperatam ex tempestate salute Dei manifeste misericordiam, sed dc ij, qui variis multifidisq; erroribus t nebantur, unius ae summi Dei potentiam intelligerent: seseque pari cum Gregorio alae ritate ad Christi fidem
Postea verb quam nobilem illam florentemque Athenarum urbem atti. Vinis AEMit, suit magno doctorum omni u gau nas.
io propter iugi j pristantiam excellus: qub etiam non multd post Ba-ilius Magnus Byzantio appulit cuius consuetudine statim mirificE de- . lectari coepit: adeo, ut mutua eorum coniunctione, di animorum cocordia nihil copulatius videretur . Erant e nim una eademq; fide collustrati, paridue virtutis amore flagrantes incredibiles in omni virtute , & sapientia 'progressus iaciebant. Omnes namque artium disciplinas pr cipuas ita mente, & cogitatione assecuti sunt, ut in omni eruditione apud Athen rum praestantissimos lacile primas tenerent, philosophorumque opini nes, qui sese de sapientie magnitudine venditabant, egregi E labefactaret. . Et quidem Basilius, postquam multis para tangis Athenienum philosophia
superasset, domum se recepit: Gregorius autem a candidata Athenie situm iuuentute consectis, ut dici solet, ma Gregorius nibus retentus, docendi Irouinciam dιιιι subire, ae sophisticam aleendere cathedram coactus suit. Vettim haud multo interiecto tempore tande potestate in patriam remeandi obtenta,
tricesimo iam anno in artium stud ijs steliciter exacto , in patria prosectus ctus est . Ae primum diuino tinctas lauacro legem sibi indixit, M unqua Uiuramento labia sua contaminaret, quam ad extremum vitae spiritum egregie seruauit. Cumque parentes iuli auctore sient, atque vr erent vehementer , ut nominis celebritatem, ac rerum terrenarum splendorem amplitudinemque summo studio sectaretur , Use promistionis suae memor statam se Deo consecrare aggressus
254쪽
a 3 ' Vita S. Gregorii Naziana.
est, ac mundi honore contempto die nocteque veritatis splendorem ex sa- miliari sacrorum librorum lectione tota auiditate concupiuit. Et quidem dum hoc modo mente assidua in cet le- ω Chri stibus versaretur, ph in sonis Cnrisum. num perspicue intuitus est.: tata cum animi sui voluptate, , t mundo planς
mortuus nihil praeter diuina,in mente, ac cogitatione circumferret.
His aliisq; pietatis stud ijs operibusque sanctis cum iuuenilem aetate exegistet,pater filium inuitum plane, ac sater. repugnantem ad sacri muneris sun-Mi. etio ne in presbyter ij que dignitatem evexit: cumque praesulis etiam honore eum dignissi inum iudicaret Gregorius, ut curas mentem humi de- Gregorius primentes effugeret, in Pontum clam
ιῶ Basilio ad Basilium abi jt: ubi mutua virtu-menasticos iis aemulatione exstimulati praecla-- - e. ras monasticae vitet leges pijs, ct a maiar. di societate disiunctis hominibus scripserunt. At vero pater, & eanitie, &curis grauis, & hiij C sari, interitu
moestus, ec luctu prcstogatus, cum Orbitatem, & solitudinem suam aegerri-mE serret, eas ad Gregorium epistinias dedit, quibus a Ponto redire compulsus fuit. Cum autem Caesarius i Lentem pecuniarum vim, S possessi nes amplissimas pr ter alias enim dignitates quq floris etiam ossicio sun-cius fuerat).suis reliquisset, multiq; execrabili quada rapacitate per sis, S nefas defuncti facultatibus inhiaret, easq; spe magna deuor E i, Gr
forius, ut parentem senectute,& moro se actu nonaginta namq; vitae annos expleuerat γ iudiciolum turba molestiaque leuaret, totam illam curarum molem suis humeris sustinere
Fadem tempestate cum Ariana h resis dira contagione per Ecclesia erassaretur, inultosq; insigni eruditione viros a vera fidei pietate abriperet,
Gntem etiam eius morum limplicitate deceptum eandem in fraudem impulit. Ex cuius prolapsu vir sanctus quantu animi dolorem hauserit, quatia , in mi ore, di te re versatus sit
dici non potest. Vt autem ne saria hae resim extingueret, patremq; in gratia matris Ecclesi ae reduceret, assiduis se
rationibus , & peruigilis Deum placare studuit, nec prius a pio labore studioq; quieuit, qua exortas Eccle- Ariana hasiae tenebras noua veritatis luce saga resim pro-rea,& obscuratas fidelis mentes splendore orationis sue collustraret. ItaqJ,& patrem in via reduxit, & distracta, ac diuulsa me bra synceret fidei glutino coniunxit,& heresim nefaria profligauit. Nec dubitauit vir sanctus liqreticq prauitatas furori, ac libidini e6stanter sese opponere, ipsumq; caput
Iulianu Imperatore insanae apostata Inuectis inuectiva oratione .pscinderetipsiusq; Gregoris in scelus occultamq; impietatem in ocu Iulia m. lis, & aspectu omnium proponere: palamque hortari omnes, ut subdolam . Iuliani doctrinam externa pietatis specie tectam declinarent. Porrd cum Athenis adhuc agoret,& ludi maristris cum Iuliano adna dum adolet cente necdum ad Imperiir
euecto,operam daret,sertur ex certis
quibusdam animi indici js, tanto ante Gregorius amicis signisca se, Iulianum ad omne scelus procliuem, nefarium atque ρος impium bellum Catholicae veritati discris, indicturum: magno'q; in Ecclesia motus, ac grauem persecutionem concitaturum Ac sceleratus quidem ille su rorem rabiemq; suam in Eccle expromere non destitit: Gregorius usero totis viribus sese opponere,& coniurata horeticoru arma impetunaque repellere non formidavit. Inierat a uersus hereticos eum Basilio societa tem belli sacri, ut coniunctis viribus in ii reticorum prqsidia alcesq; irr perent, & vinctas eoru scelere, ac s
rore animas eriperent: totamque Ecclesiam miseranda seruitute opprese. sam in libertatem integra vindicaret.
Pristitit idipsum uterq; egregiε, prorsus, ut duo illi tanquam precipua E clesiet luminaria in mediis tenebris r licta apparerent horrendamq; caligi- nem quq multos indies inuoluebat,
- Has rebus studi sq; cum nocte diebriteati
255쪽
tiste, ad vitam meliorem migrauit, cui protinus Basilius successit: Gaepos. Gustri' rius vero ad Sasimorum regimen e se-aasimis da ctus variis modis artibusque eum hoeur Epist- norem subterfugere conatus est. Cum δε enim animi tranquillitatem in vita praecipue se ctaretur, quo totam men-
-tem in diuinarum rerum contempla
tionem defigeret, nullo modo huiusmodi negociis se implicare volebat, eaq; non incus quam acerrimum ciue dant phriolo pluar hostem declinabat. sed cum pater pro sua auctoritate eu, ut filium cogeret, & ut sacerdote obseeraret, ne tam sacri sanctiq; muneris suinionem animo adeo pertinaci rei jceret, tandem paternis ,& precibus, & auctoritate expugnatus manus dedit,& Nazianzenae ecclesiae cur ram suscepit: ita tamen , ut defuncto Patre, in cuius gratiam illud honoris
pondus potissimum lubibat, palam te alaretur se ad pristinum philosophi et,
ae humilitatis studium redire velle.. ataque Vtroq; parente sato perfuncto delira Eceles a se proripuit , Seleuciam sv - ' que prosectus , in virgineo sanctissi-λι Sι --Teel et coenobio commoratus est: ut videlicet eo absente alius Nazian- Mn urbi antistes prificeretur. At vero cum Na Zian Tum reuersus pastore nullum subrogatum cerneret, tametsi plebs uniuersa multis lachrymis eum nectere niteretur, nulla tamen rati
ne adduci potuit, ut relicto arcanet sapientiae studio, eum dignitatis gradu
denuo conicenderet: quin potius verae paupertatis, ac simplicitatis amator, ita viai sibi vacabat, ut interim diuinae gloriae salutisque eommunis mith studiosus nocte dieque pro omnisi utilitate, ae prosectu sudaret. Itaque intermissam aliquamdiu Basilii consuetudinem repetens, pium valde consilium c& ipsius in primis eliaritate dignum in medium protulit. Magnus erat calamitosorum hominum numerus, qui tetra leprae contagione insecti aliis. quidem horrorem Basilio vero, & Gregorio misericordiam commouebant .Quorum calauutati, vic6sulerent, aedes cum primis amplissi- Domus mas, & annuorum proventuum diui. spitalis aistes extruxerunt: luas pauperum syna perum, ernasia appellari volebant. In quibus a Gregorius praeclaram admodum ope- Gregorio, raram studiumq; Dei magnificentia, S SUbo eo benignitate dignum collocabat. ι ua Nee interim minori cura, ae vigilantia laboranti Ecclesiae opem serebat : novasque subinde hereses pullulantes pietate, de eruditione reprimebat. Erant non pauci ex pestifera A- Ηιrolariani doctrina prognati, qui Filio ae- Maeιdonia qualem quide cum Patre substantia, mum.& gloriam cocedebant, sed Spiritum sanctum nesari E amernabantur. Horum blasphemias Gregorius, ut extingueret diuino spiritu impulsus Byratium abi jt, atque ecclesiam plane or pressam,& grauissima haeretico tu i pietate serε extinctam, sacrasque domos spoliatas, & per vim occupatas breui recuperauit: & splendore doctrinae, ac pietatis sul, horrendam tenebrarum caliginem,quae fidelium culos mentesque inuoluerat, dispulit, optatissimamque veritatis lucem restituit. Nondum eam pestem inte- - - gre profligarat,cum Apollinarius Sy rus nouam quandam ne resim in luce e efferre conat' est: qua astruebat Christum earne tantum, anima vero rationis experte pridi tum suisse .Ea opinio suanquam abiurda, multos tamen dici pulos inuenit, quos auctor, quia profana eruditione excellebat, multis verborum lenocini js in fraud E induxerat. Rursus igitur dis scili certamine constrictus Gregorius strenuEse opponebat, & firmis solidisque a sumentis falsas opiniones specie quadam veritatis subnixas refutabat. Sed cum ea vulgi captum excederent, lupi fide , & auctoritate pi qualentes, pium pastorem in sulpici nem mendaci j adducebant: te rudem lebem saliis sermonibus ii flamma isant, ut virum sanctum tanquams ditiosum ,& veritatis calumniatore lapidibus obruerent: Verum Deo militem suum, & veritatis de sensore te Dnpetitu gente, frustra in eum saxa coniecerui. iapida .
256쪽
a 3σ Vita s. Gregorij metianz.
Gres Hara Tum verdeorreptum ipsum consula inua rapi- ri iudici sistunt, ut de eo tanquam tu- ων ad ινi- multuum, & seditionis auctore sup-
I. plicium statuat. O stuporem admirandum : O vim mendaci j insignem, si Gregorius de his rebus dicendi libertatem obtinu: siet: sed cum tot tantinque rerum acerbitatibus premeretur
nihil Iloquutus est aliud qui in hoc
unum: Propter nomen tuum Christe, etiamsi ambulauero in medio umbrar, mortis non timebo mala, quoniam tu
mecues Atque a iudice sine verberibus,& tormetis dimissias martyr sine periculo vibicibusti; laureatus est. Huiusmodi potaό certaminibus es arissime perfunctus iam apud omnes
cum ob doctrinae praestantiam tum ob virtutem totque exant latos lab res illustris admodum censebatur.
Qud factium est, ut Petrus urbis Alexandrinae Antistes, egregi jque illius Athanasii succestor, a Gregorio Ma-Fra citin gno Constat inopolitanae ecclesiae priacolesia C. secturam ei postulauerat: N inuitum saura po- pro Ecclesiae fideique defensione eum δειμα dignitat x gradum subire compulerit. Eodem tempore erat in ciuitate
regia Maximus quidam genere Aegyptius, moribus barbarus, de nouus q-1piam Iamnes pallio tenus philos plius, qui subdolam aduersus Gregorium aciem instruebat. Cum enim iacta pietatis specie episcopum c qui Gset, ita ut eadem cum eo domo. ead que mensa uteretur S apud Omnes ea
ratione haud vulgarem grauitatis pietatisq; opinionem captasset, ByZa tinae Sed is dignitatem aemulari coepit. Et quia ad huiusmodi gradum auro in primis opus elle nouerat, callida quadam et rcumuentione presby- aerum quendam induxit, ut ingetem pecuniae suminam, qua ad marmoreas tabulas coemendas Byrantium attulerat, sibi traderet Is autem cum ni
mia ingenis leuitate Maximo fide adhiberet, eam tradidit: quam protinnus alij quida , sceleri sui adminiculam Alexandriam destinarui, summa
vi ac contentione Petra animum expugna es,ut Maximum summae auctoritatis, Sc sanctitatis ut ipsi quide asserebant) virum Byranti ne urbis Antistitem crearet. Haec eum summa celeritate elanculum aperentur Petrii Petri, AI eo impulerunt, ut & literarum quas xadrim is ad Gregorium antea dederar,& virta meritantis eius noministi; splendoris oblitus Maximum, eiecto Gregorio, Byχantinum Episcopum declarauerit. Verum huius rei fama per urbem sparsa, tanta repente animoru motus fracti sunt
ut plebs uniuersa amici iuxta, & inimici perditam i lam profligatamque Maximi ambitionem non modo ex
crati suerint, sed ipsi etiam Gregorio
vehementer succenserint, quia tanta beneuolentia,& samiliaritate ne sariuhominem complexus suilla t. Fuerat enim ante Gr eoru superstitione contaminatus Maximus, de Herculem Maximi Deum coluerat: ac tandem simulata stas , uim
religionis specie baptismi gratiami Gregorio petierat, tinueratq; Itaque fideles Byhantini impietatem trulam tanta fraude tectam detestantes , culpam in ipsum Gregorium transtulerunt, adeo, ut exulceratos plebis animos orationis medicamento lenire
coactus fuerit: Non enim, dicebat, bviri, ideo culpae obnoxius sum qu malitiam non pr senserim, eum hoc solius Dei si, qui intimos animorum
recessus solus penetrare potest. Nos Ormi enim futuros rerum euentus perspectos habere no possumus, nisi Dei munere hoc nobis c6cessiim fuerit. Itaq; si hominem paterno assectu, ac beneuolentia c6plexus fuerim , si ex legis
priscripto viscera misericordiae ei aperuertiri, qui a pesaria Gi scorum superstitione ad sanctii sim et religionis cultum se trasser re volebat, certε erimini mihi dari non debet, praesertim cum ex Christi mandato nemini sores prete ludendae sint Hac orationem uutitudinis iracundia repressit, maioreque sibi beneuolentiam conciliauit. Interea Maximus cum in legibus
sanctionibusque hcese si allicis nihil,
quo se tueretur, haberet, imperat rio edicto sacerdotium sibi vendica recogitabat: ut qui non sacerdotem, seiu
257쪽
sed tyrannum agere decreuisset. Itaque Aegyptiorum prisulum agmine
stipatus,Theodosium, qui tunc Thessalonicq erat,adiit, regiaeque urbis e-- piscopatum ab eo petiit. Verum Imperator postu latum non modo rete cit, sed ira etiam minisque vehementibus hominem insectatus est Hac igitur spe deiectus Maximus Alcxandria prosectus est, cumque iisdem technis precipuos serE Petri familiares auro pellexi illit,ipsum quoque pari improbitate aggrellus est, dicens: Aut mihi
principis civitatis episcopatum assere ut a tuo non abstinebo. Et quidein peripicuum malum audax hominis facinus desisti et , niti Alexandriae Praefectus seditionis,& cedum metu, Maximum urbe exturba siet. Atq; ille 'uidem praemia temeritate digna tulit: Gregorius autem cum depulsis periculis, optatam rebus quietem retii tuisset, reditum in patriam meditabatur, ut laborum multitudine, & cutis fractus, quod reliquum erat vitae totum in caelestium rerum meditatione exigeret. Sed plebs cornito pa si ris sui discessu,concordi fletu orbit tem suam deplora ns,discedendi eupiditatem repressit: propositi ηι periculis, quae sanctissimae religioni ipsius discessu imminere dicebat,ab ea mente virum sanctum reuocauit.
Itaque vir Dei tantae multitudinis salutem priuatis commodis pro- . ' ponens. iterum Ecclesiae aruum excolere coepit,tanta vigilantia animi clue solertia . ut omnibus impietatis spinis euulsis, & pesti seris hereticorum doctrinis profligatis solu orthodoxae fidei lumen elarissime sulgeret. Nec mirum sane quippe , qui dogmatum sublimitate , ac Theologia adeo excellebat, ut qua uis permulti viri doctrinae laude celebres , variis 'culis diuinitatis doctrina explicarunt, hic τ olerara tamen solus post Iohannem Euange- dictu, Gra lista Theologi nomine insignitus sit , prius μι' atque hoc cognomentum ipsi velut ρεβ proprium, & peculiare attributum.
m. Enimue id quemadmodum alias omnes laudes ait virtutes animi complexu tenebat, ita ne a Prophetiae
quidem gratia deserebat. Iam vero quot publicos conuentus suis ora- tionibus exhilararat . quot hominum iracundias mitigarit, quis commemorare valeat 3 Iste verό si qua ab alijsiti iuria lacessitus fuisset, eam ultione inflanter expetebat, non ut graui aliqua poena eos mulctaret, sed ut delicta agnoscerent, Dominique pedibus aduoluti impietatem proderent,& salutem denique consequerentur. Itaque, qui eum oderant benefici js assiciebat, & in viam redeuntes incredibili beneuolentia,ae charitate amplectebatur. Huic plures multo lenitate
sua , quam seuera disciplina ad Dea
adduxit. Erat enim mirifica verboru Elaratruo suavitate priditus,& non secus, ae tia inmoda yrgilantissimus medicus aegrotatium ranara sub habitudinem explorans , congruente iura cutiasque morbo medicinam adhibe
tuens non omnibus omnia conueni
re. Huic non modb vulgus, sed ipse etiam Imperator Theodosius illum venerari, & sine fine admirari no de sitit. Et quidem eum bello, esi Oriε talibus Barbaris exanimi sententia
gesto, triumphis elatus ad imperatoriam urbem reuerteretur, Potificem
Gregorium pro eo, ac laboribus illi dignum erat, honorisvὰ accepit, pr lixoriq; alloquio suam erga eum be- rara est ne uolentiam de laris , postremo hic ad eum verba habuit: O Pater, Deus g tibi misit; sudoribus per me Eccle- ος--ο u
sam committit. En ipitur saera silem & thronum tibi trado. Ea re mirisai uisus Gregorius, votis precibusq;mperatorem remunerans pede aula
extulit: Ariani autem, qui ad hoc unque tempus sacrosanctam domum tenuerant, scariorum manu coparata,
cum Imperatore quidem precibus,ca
Gregorio vero armis contendere de- . .
cernunt. Itaq; cum publice armis instructi, tum priuatim subornato quo ιε νηήμως dam, qui ad Pontificem accederet, e- G Qq - . iura, pectus ense traijceret, omnibus modis mortem intentabant Atq; haec quidem erat hostium conspiratio.
258쪽
Postero autem die, cum prima cepopulus cum pastore ad sacram qdem recipiendam pergerent n5 minus grauis , quam si civitas hostili impetu
expugnaretur, tumultus excitatus
est, plerisque hominibus in vicis tectis iue cum armis stantibus, mulieribusque, & pueris grauem eiulatu perini tim edentibus. Ipse quoque Imperator templum una eum beato Grerorio ingressus est. Vt autem multa an rebus humanis casu euenire solet,
nubibus Solis sub diluculum subeuntibus, tenebrae repente coortae sunt.
Quae res, ut a se sto atque huiusmodi laetitia aliena, Arianos non parua lς-titia alliciebat, perinde ac si Deus tε-pli transationem minus gratam haberet: pias contra animas intolerabili dolore eruciabat. verum simula que Episcopus, & Imperator sacras valvas ingressi sunt,atque omnes Una eandemque laudationis vocem sustulerunt, manusque cum lachrymis extenderunt, confestim Dei provide tia subducta nube, fulgentes Solis ra-
dij sacrosanctam domum splendore
Perfuderunt, aereque colluit rato, homines animi moerorem in laetitia com mutarunt, principemque obsecrare
atque obtestari coeperunt, ut Episcopum in throno collocaret. At Gregorius cum ab illa sede abhorreret, nec prae vitae continentia, & eorporis infirmitate vocem in tanto hominu numero mittere posset , per quedam his Verbis multitudinem assatur: O filii , nunc tempus est, ut beneficium a Trinitate acceptum agnos camus, gratiasque ipsi agamus. De throno alias agemus. II sc audiens populus eonti cuit : Imperator vero hominis modestiam ad stuporem usque admiratus, gis magis ii eius consuetudine delectari , ac parentis loco eum colere ccepit. Verum Gregorius Deo quam Imperatori operam dare multo praeclarius existimans frequenter ex urbe in agros secedebat,ubi precationibus,& contemplationibus animu externarum rerum curis oppressum recreabat: ct aegroti. etiam recreandis inuisendis is sedulo incumbebat. . Tandem amplissimae ecclesiae Prae- ς Graim sul institutus, & nolens volens in Ar creatus Archiepiscopali Sede collocatus, ita in re p. C-ter opes versatus est, ut conscientiae flanti p. potius quam rationum referendarum curam haberet. Ex omnibus vero e , Mira eius clesiae bonis ne uni ea quidem drach- inter tat ma iacultates suas auxit, eum tamen comi- maximam talentorum copiam, si ita n mι ipsius voluntas tuli siet, collisere potuisset. Adeo namque diuinis. rebus tota mente intentus erat, ut cauponum verius, quam Ecclesiasticorunuesse diceret, temporalium. rerum a
ministrationi incumbere. Tandem assiduis laboribus ,& s nio corporisque imbecillitate fractuti in morbum incidit: cumque inualitudine oppressus lecto se committere cogeretur, protinus ingens populi eo cursus ad eum factus est, qui pro impensis in salutem omnium laboribus gratias agebat. Inter alios vero aderat tum sortε adolescens quidam,qui manibus suis beati viri pedes c6 primens cum lachrymis , & lamentationibus sceleris veniam supplex postulabat. Gregorio autem sciscitante, quid sibi hoc sermone vellet, nihil res ponsi dabat, sed tantum lugebat, dc veniam petebat. Tum quidam ex ijs qui astabant, ita locutus est: Hie est ille carni sex tuus, o Pater, qui a no nullis subornatus, serrum tibi in prae cordia defixurus erat, nisi Christus perspicue tibi auxilio suisset.ProindE nunc ad pedes tibi procumbens clamat, suscepti sceleris p itudine a Glictus. Confestim ille, ut Patrem aequum erat, adolescentem ita alloquitur: Propitius tibi Christu, sitiitue. Facile igno nis charissime, tibique ipse agnoscat, misicari , qui me quoque seruauit. Hoc solii ad. Decem
facinoris excusationem a te peto, ire immolitus haeresim execreris, atq; ad Deum ac- σπι. cedas. ipsiq; sinceram, & voluntariam seruitutem osteras . Hoc tam leueres sum cum ad plebem permanasset, miro ardore omnium animos in P trem tam benignum excitauit.
259쪽
MARTYR. s. GORDIANI Clarissimi viri. s odio quinquaginta episcoporsi eoacta est
Coni tum ut pium Praesulem regiae ei ui-νmepeti. tati praeficerent, tum ut haereses,quq - . interim, dum Arriani rerum potirentur,e ortae fuerant, Cecum iei Concilii decreto ab Ecclesiae ijcerent. Enimueroqii ad haereses profligandas pertinebant, multo ante Gregorius praestruxerat, atq; in ipsa etiam Synodo pari animi contentione cum,
alijs, ut insidiosas bestias ab Ecclesie
ouili arceret, decertauit . In ea vero
Synodo Gregorius Conc i iij decreto
in . Archiepilcopatu confirmatus est. Et quanquam animum ab ea dignitate plane alienum haberet, gregis tamen amore illo honoris titulo se decorari passus est . Sed paulo post cum Ne latius Antiochensum pastor, vir fidei probitate insignis,& qui flore
tibus Arrianorum rebus, multis ea lamitatibus exhaust is, diuturno exilio mulctatus fuerat, extremo vitae die Constantinopoli perfunctus esset, noua de throno contentio inter Episco Cp isti. d. pos excitata est : Alijs, quae suffrae iis Sia. Cpsa statuta fuerant rata habentibus,aliis sine tua. Vero quae iam decreta suerant,rescin . dentibus. Tum vir beatus omnibus Episcopis in unum coactis, eunctos ad concordiam hortatus est; se iue non inuitum eum honoris ae dignitatis locum relicturum testatus est. Tandem post multa, discedendi potesate obtenta in Cappadociam perrecturus, cum clerum ae prastantissimum quemque populari multitudine aduoeasset, eosove ad fidei depositum seruandum admonuisset, maximo sui desiderio omnibus relicto , Arianetum prosectus est, quem locum ex paterna nae reditate ad se deuolutum possidebat. Ibi vero postquam nonnihil temporis quietus egisset, vix vinobse tamque philosophiae opera purgas.set, in extrema tandem senectute caducam hanc vitam eum meliori
cuius hie pertenues intiam species vix reperiri queant, Permutauit. Exeo quod apud Surisi serat. P Usus sγιvim sub Iulia o . seris scimitam s
liano , Aρνoniano urbis P ν afecto in titutas fuisse . Emporibus Iuliani cum ro. MasChristianet pietatis fideique cultores a iudicibus Viri Noras urbiumq; praesectis eius- Laron' hosdem scelerati Imperat dum maris ris edicto ad varias cruciatu suppli- Vratim Goreiaque raperentur, inter alios beatus diani.
Ianuarius veneranda senecta & prenbyterij honore conspicuus a Gordin- Iaraminius no in vincula coniectus est. Qui cum prMι en. sanctum Presbytersi inter quaestionε ad deoru saetisci a nefandamq; superstitiore impellere niteretur, Ianuarius : o, inquit, si saperes toto corde ad Christum Saluatorem verum con uertereris , & post tantas vitae huius tepestates vel serδ tadem animae tuae
requiem procura res. Gordianus cum
surda aure hanc sancti viri admonitione pertra siret, noctu e custodia ea ad se accersens, voluit se eius sermonibus oblectare. At Ianuarius qui viri clarissimi, 6c si ingenium spectaret, minimi mali caecitatem miserabatur: Fili, dicebat, noli vanis εc inutilibus Iarinari ad
sermonibus te pus terere, sed potius monuio ad considera impietatem tuam , qua in Gordiana. . trucidandis Sanctorum corporibus . nesari . te tuosque contaminali ι .
Agnosce 'uqso scelus tuum atque ad sontem salutarem propera, ni post
tot tantasq; huius vitae miserias scinpiterna te tormenta inuoluant.
His auditis Gordianus: Quid, i quit, si dictis tuis audiens suero, nunquid tu mihi iacinorum meorum om nium suppliciorumque veniam promittis λ Imo vere,, inquit presbyter, non modb veniam sed insolitum quo
dari iustitiae splendorem insuper pol
260쪽
liceor; qui tam te gaudio persundet,
ut facile cognoscas nullam vitam e Gle. una Cliti glanorum praelianti ore. Hec audiens Gordianus protinus ita aril T. ct mmotus est , ut ingenti lachry narum vi ex oculis profluente ad v corem Marinam nomine, se reciperet: vaque Ianuarii monita panderet. Eadem itaq; noctis hora uxor arrepta manu virata uad Ianuarium abiit, seciue una cum marito ad pedes viri sancti abiecit,orans atque obsecrans ut salutari lauacro utrumque expia re dignaretur. At Ianuarius: Videte, inquit, num toto corde credatis,& eam quam decet conscientis
puritatem circumseratis. Scio enim quam arcte hominem constringant ouamq; potenter vinciant huius mu- di honores quibus vos Imperator assecit maxinus Maxima cum haec proponentem audiret presbyterum, continuo eum in suum cubiculum adduxit. N Iouis simulacrum tripodemq; ei ostendit, ut eadem ad usus quoscuque vellet destinaret. Sanctus autem c. dian accenso constitim isne ea conflauit m --. ec in cloacam proiecit, & ingenti cus 3. e fa gaudio Gordianum virum Haristi. I a stiata mum cum uxore Marina & promita nais scui sexus familia ad tres & quinquartiri ginta lacris aquis expiauit. Eodem tempore post dies quatuordecim, lulianus misso ad Gordianum Clementiano tribuno, scire voluit num Ianuarius ad deorum cultum animum appulisset: eumque tribunus armi ari colloquio multa de viri san, . Etissimi conflantia quaereret, Gordia
,: d Clementa ane, inquit, profectos veritatis lumen admittere & Chris una verum aeternumque Deum c
gnoscere velles, spretis hominum mi
vis ter ruribu que, sempiternam vita
cum ineffabili gaudio contemplareris, quam ego mihi paratam intueor. Nam ad Pre byteium Ianuariu quod attinet, tantum abest ut ego eum supplicio alite iam , quin potius magno me honore assiceium rutarem si vel pedes eius humi prouratus exosculara mere .Ha. auditis Clementianus
concito gradu ad regiam properauidi
multisque clamoribus cum eiulatu . . excitatis, Ianuarium presbyterum '
pius magum appellauit, quia magicis artibus Gordianum eiusque eo Iugem cum tota denique familia dementasset:& deos in massam redactogeonfla to,due, intolerandis contume lijs affecisset.Tum vero Iulianus iracundia inflammatus Gordianum catenis vinctum in custodiam dari, uxorem vero perpetuae rusticorum seruituti, in pago quodam quε, ad aquas
Sylvias vocant, mancipari iussit Clementianus autem a Iuliano in Gordiani dignitatem subrogatus pro sua potestate virum clarissimum sancti Glimumque multis iniurijs onerare Scmortem acriter minitari et pit: nisi proiecta deorum sacrificia repeteret,iolitumque ijs honorem deserret. Tandem cum praecish eonstanterque C Vi μ' nefarium daemoniorum cultum exe- pues. ων craretur, plumbatis caesus capite pie in m xus est : & corpus eanibus , ut ab iis deuoraretur , Obiectum . Sed illi tyranno ipso humaniores, lugubri admodum ululatu mortem lanctissimi viri prosecuti sunt, illudq; ab incursu ferarum tamdiu tutati, donee E samilia unus fida Christianorum manu adiutus sancti martyris corpus in Cryptam, in via Latina uno ab urbe milliario intulit: ubi iam pridem s.
unachus insigni virtute ac pieta- te vir sepultus fuerat. Quo in loco
memoria eorum multis virtutibus ac miraculas clara, in hodiernum usque diem celebratur.
Per D. Isodorum Episcopum Hispalensem scripta.
Rex Idumaeorum quar- Io.tus , post Esau successir S. Iob Rex
Bale illii Beor, homo gen Id a iiii, ,hdelis,stabilis, humilitate sum- rummus, hospitalitate praecipuus, in disciplina mansuetus , in eleemosynis largus, diues in censo, exemplum factus