장음표시 사용
221쪽
narer, ut illa se potius non desperaret sutura meso, quod eram: continuo sine aliqua haesitatione, Non,inc Augusti. quit, no . n. mihi dictu est, Vbi ille ibi Manicha - εc tu sed, Vbi tu & ille. Noue serme με. anni sequuti sunt , qui b. in illo limo Plandi ae tenebris salsitatis, eu saepe
surgere conarer,& grauius alliderer, volutatus sum: eum tame illa vidua casta, pia,& sobria, quales amas, iam
qui dem saepe alacrior, sed fletu & gemitu non segnior, non desineret omnibu horis orationum suaru de me planetere ad te : S intrabant in eo spectum tuum preces eius, & me tamen dimittebas adhuc volui & inuolui in illa caligine. Et dedisti alterum responsum per
sacerdotem tuum quendam episcopsi nutritum in ecclesia & exercitatum in libri; tuis. Quem cum illa scemiana rogasset , ut dignaretur mecum colloqui, Si refellere errores meos, S dedocere me mala, ac docere bona.
faciebat enim hoc si quos sorte ido
neos inuenisset noluit ille, rudenter sane quantum sensi postea. Respodit enim , me adhue esse indocilem ,ed quod inflatus essem nouitate hae re sis illius,& nonnullis quaestiunculis ia multos imperitos exagitassem sicut indicauerat ei Sed sine, inquit, illum ibi, & tantum roga pro eo DO- minum: ipse legendo reperiet , quis ille sit error,&quanta impietas. Simul etiam narrauit, se quoque paruulum a seducta matre sua dat si minia Manichaeis, & omnes pene non legisse tantum, veru metiam scriptitanse libros eorum', sibique apparuisse, nullo eontra di si utante , 8c conuincente, quod essit illa secta fugienda: itaque fugisse Quae edin ille dixisset,
atque illa nolet aequiescere, sed inflaret, magis deprecando, & ubertim flendo, ut me videret, & mecum dinsereret , ili' iam sub stomachans taedio V ide, inquit. a me ita uiuau: se- . ara Hi ri enim non potest , ut filius istarumnso iach I lachrymarum pereat. Quod . illa ita marum s- se accepisse inter colloquia me cureo s. cordabatur , ae si de coelo sonuisici.
Egisti etiam mecum Domine, ut mihi persuaderetur Roma pergere,& potius ibi docere , quod docebam Carthagine. Sed quare hinc abirem,& illue irem, tu sciebas Deus, nec ii dicabas mihi nee matri, quae me pro sectum atrociter planxit,& usque ad mare sequuta est: sed seselli eam vi
lenter me tenentem , ut aut reuoca
ret, aut mecum pergeret: & finxi me amicii nolle deserere, donec vento sacto nauigaret, Et metitus sum matri,& illi matri & euasi. Quia & hoc tadimisisti mihi misericorditer, seruas
me ab aquis maris, plenum execrandis sordibus usque ad aquam gratiae tuae, qua me abluto , siccarentur flumina maternorum oculorum, quibus pro me quotidie tibi rigabat terram sub vultu suo:& tamen recusanti sine me redire, vix persuasi et in loco qui proximus nostrae naui erat memoria beati Cypriani, manere ea nocte. Sed in ea nocte clancul E ego prosectu sum: illa autem rem anni, orando & flendo Et quid a te petebat De
meus tantis lacnrymis, nisi ut nauigare me non sineres 3 Sed tu alth conisi utens & exaudiens cardinem desiderii eius, non curasti quod tune petebat , ut in me sacere s , quod semper petebat. Flauit ventus & impleuit vela nos ra, di littus subtraxit aspectibus nostris. In quo mρ ne illa insaniebat dolore, & quq relis ac gemitu
implebat aures tuas, contemnentes
ista : cum & me cupiditatibus meis raperes ad finiendas ipsas cupiditates ,& illius carnale desiderium iusto dolorum flagello vapularet. Amabat enim secum praesentiam meam more matrum, sed multis multo amplius,& me sciebat, quid tu illi gaudiorum
iacturus esses ce absentia mea. N sciebat ideo flebat & eiulabat, atque illis cruciatibus arguebatur rea reliquiarum Euae cum gemitu quaerens quod cum gemitu pepererat. Et tamepost accusationem sallaciarum de crudelitatis meae conuersa rursus ad deprecandum te pro me, abijt ad solita & ego Romam.
222쪽
Et ecce exeipior ibi stagello aegritudinis corporalis,& ibam iam ad inferos, portan, omnia mala quae commiseram & in te,& in me,& lia alios,
multa & grauia super originalis peccati vinculum , quo omnes in Adam morimur Non enim quicquam eorum mihi donaueras in Christo nec soluerat ille in carne sua inimicitias
quas tecum contraxeram peccatis meis. Quomodo enim ea solueret
in cruce phantasmatis , quod de illo credideram ρ Quam ergo falla mihi
vidcbatur mor, carnis eru4 , tam vera erat ammae incae :S quam vera erat mors carnis elux, tam salsa vita animae meae, quae id non credebat. Et ingrauescenti b. sebribus iam iba& peribam Quo enim irem si tune
abitem hine, nisi in ignem atque tormenta digna iactis meis, in veritate ordinis tui λ Et illa hoc nesciebat,
S taclien Pro me orabat absens . Tu autem ubique praesens, ubi erat exaudiebas eam,& ubi eram miserebaris mei, ut recuperarem se lutem corporis mei adhuc insanus corde sacrilego. Neque enim desiderabam in illo tanto periculo baptismum tuum, &melior eram puer , quando illum de materna pietate flagitaui, sicut iam
recordatus atque confessus sum: sed iam in dedecus meum creueram,&consilia medicinae tuae demens irridebam, qui me non suisti talem bis
mori. Quo vulnere si feriretur cor matris , nunquam sanaretur. Non enim satis eloquor quod erga me habebat animi, di quanto maiore solicitudine parturiebat me spiritu,qua carne pepererat. Non itaque video quomodo sanaretur, si mea talis illa mors transverberasset' viscera dilectionis eius. Et ubi essent tantae preces, Stam crebrae sine intermissione Nusquam nisi ad te. An vero tu Deus misericordiarii sperneres cor contritum & humiliatum viduae castae ac sobmar, Dequentantis eleemosynas, obsequentis atque seruientis Sanctis tuis: nullum diem praetermittentis oblationem ad altate t. innino ad vanas tabulas ct aniles loquacitater, sed ut te audiret in tuis ferinonibus,& tu illam in suis orationibus λ Huius ne tu lachrymas, quibus non a te aurum & areentum petebat, nec aliquod mutabile aut volubile bonum,
sed salutem animae filii sui , tu cuius
munere talis erat, contemneres,& re
pelleres ab auxilio tuo λNequaquam Domine, inad vero aderas & faciebas ordine, quo praedestinaueras esse sa-eiendum Absit, ut tu salieres ea iaillis visionibus & responsis tuis, quq
iam commemoraui &quae non memoraui, quae illa fideli pectore net bat,& semper orans; tanquamcnyr grapha tua ingerebat tibi. Disnaris enim, quoniam in Rculum misericordia tua, eis, quibus Omnia debita dimittis, etiam promissionibus tuis debitor fieri. Recreast me ab illa aegritudine , & saluum secisti filium ancillae tuae, tunc interim corpore, Veisesset,cui salutem meliorε atque certiorem dares. Spes mea a iuuentute
mea, ubῖ mihi eras,& quo recesseras An verδ no tu se ceras me,&discreveras me a quadrupedibus & volatilibus coeli λ Sapientiorem me seceras,& ambulabam per tenebras & lubricum G querebam te foris a me,& no inueniebam Deum cordis mei, & veneram in profundum maris, & dissidebam & desperabam de inuentione veri. Iam venerat ad me mater pietate sortis,terra marique me sequEs,& in periculis omnibus de te secura. Nam & per marina discrimina ipsos nautas consolabatur, a quibus rudes abyssi via totes , cum perturbantur , consolari solent, pollicens eis peruutionem cum salute . quia hoc ei tu pulsum pollicitus eras. Et inuenit me periclitantem quidem grauiter de speratione indagand veritatis. Sed tamen ei eum indicassem, n6 me quidem iam esse Manichaeum, sed neque Catholicum Christianum,non qua a inopinatum aliquid audierit, exiliuit laetitia, cum iam secura fere ex ea parte miseriae meae, in qua me ta-
quam mor illum, sed resis icitandum tibi,
223쪽
tibi, flebat, & se retro eogitationis esserebat, ut diceres filio viduae: Iuuenis, tibi dico surge, & reuiuisceret,& inciperet loqui,& redderes eu matri suae. Nulla ergo turbulenta exultatione exultauit cor eius, cum audisset ex tanta parte iam lactu, quod tibi quotidie plangebat, ut seret veritatem me nondum adeptum, sed salsitati iam ereptum : imo vero quia certa erat, & quod restabat te daturum, quod totum promiseras , placiis
dissime & pectore pleno fidulie respodit mihi, credere se in Christum , t prius quam de hae vita emigrarex, me visura esset fidelem Catholicum: S hoc quidem mihi, tibi autem sons misericordiarum preces & lachrymas densiores, ut accelerares adiutorium tuum ,& illuminares tenebras meas, & iludiosius ad ecclesiam currerem, & in Ambrosi lora suspende- . rer ad sontem salientis aquae in vita S. Manic aeternam. Diligebat autem illum vi m rum sicut Angelum Dei es per illum
. ρ' cognouerat me interim ad illam a cipitem fluctuationem iam esse perductum, per quam transiturum me ab qgritudine ad sanitatem, intercurrente acriore periculo quasi per accessionem, quam ciuicam medici vocant, certa praesumebat. Itaque cum ad memorias Sanctorum sicut in Aphrica solebat, pultesti panem & merum attulisset . atque ab olliario prohiberetur, ubi hoc episcopum vetuisse cognouit,tam pie atque obedienter amplexa est , ut ipse mirarer qui tam facile accusatrix potius consuetudinis suae, quam disceptatrix illius prohibitionis effecta sit. Non enim obsidebat spiritum eius vinolentia, eame; stimulabat in
odium veri amor vini, sicut plerosq; mares & seminas, qui ad canticum sobrietatis,sicut ad potionem aquatam madidi. nauseant. Sed illaeuat- tui .sset ea strum cum solennibus epulis pi gustandis atque largiendis,
plus etiam qua unum pocillum pro tuo palato lati, sobr. e temperatum
vade indi.nationem iuuieret,non ponebat. Et si mu It e sient, q uae illo modo videbatur honorandae memoriae
defunctorum , idemipsum vnu quod ubiq; poneret circumserebat, quo iano solum aquatissimo , sed etiam tepidissimo cum suis praesentibus per
sorbitiones exiguas partiretur: quia pietatem ibi quaerebat non voluptatem. Itaque ubi comperit a praeclaro praedicatore atque antissite pietatis praeceptum esse, ista non seri, nec ab eis qui sobrie facerent, ne ulla occasio se ingursitandi daretur ebri
sis , & quia illa quas parentalia superstitioni gentilium essent simili ma, abstinuit se libentissimE , ει pro
eam stro pleno terrenis fructib. plenum purgatioribus votis pectus ad memorias martyrum afferre didicerat, ut & quod posset, daret egentibus, & si communicatio Dominici
corporis illic celebraretur, cuius passionis imitatione immolati sunt martyres. Sed tamen videtur mihi D mine Deus meus, & ita est in conspectu tuo de hac re cor meum, non facile sortasse de hae amputanda consuetudine matrem meam fu i sie ce ssura. si ab alio prohiberetur,quem non sicut Ambrosium diligebat,quem propter salutem meam maxime dilige
bat:eam vero ille proptet. eius reli-piosissimam conuersationem, qua in bonis operibus tam seruens spiritu frequentabat ecclesiam , ita ut saepe
erumperet, cum me videret in eius
praedicatione, gratulans mihi, quod talem matrem habere, nesciens qualem illa me filium, qui dubii aba de illis omnibus, dc inueniri poste viam vitae minime putabam. Atque 4nterea mater ingressa est. Ex Ib. I in quaesivitque a nobis, quid promouis Orauis cap.
semus. nam & ei quaesito nota erat. ι i. Cuius & ingressum de rogatione i um .
scribi nostro more iussissem: Quid agitis, inquit, nunquid in illi ,quos legitis libris , etiam foeminas vrquam audiui in hoe genus disputationas introductas Cui ego: Non valde euro, inquam, superborum imperitor
que iudicia, qui lima liter in legesis
224쪽
libros, atque in salutandos homines irruunt. Non enim cogitant, quales ipsi,sed qualibus induti vestibus sint
uanta pompa rerum fortunaeq; praefulgeant, Sc. Mei autem libri, si quorum sorte manus tetigerint, lectoque meo nomine non dixerint . Iste quis est λ codicemque proiecerint: sed vel curiosi vel nimium studiosi, contempta vilitate liminis intrare perrexerint: me tecum philosophante nomoleste latet, nec quenquam isto ru, quorum meis literis sermo miscetur, fortasse contemnent. Nec deerit, mihi ere de , tale hominum genus, cui
plus placeat hoc ipsum , quia mecuphilosopharis , quasi quid hic aliud
aut iucunditatis aut grauitatis inuenerit. Nam & lamine sunt apud veteres plutosophatae, & philosophia tua mihi plurimum placet. Nam ne quid mater ignores hoc Grecum ver bum, quod philosophra nominatur, Latine amor sapienti dicitur. Vnde etiam diuinae Scripturae, quas vel, menter amplecteris, non sim nino philosophos, sed philosophos huius mu-di euitandos atque irridendos esse praecipiunt. Nbm ciuisquis omne philosophiam lapiendam putat, ni nil nos: vult aliud , quam non amare sapientiam. Contemnerem te igitur innis literis meis, si sapientiam non amare, mon autem contemnere, si eam mediocriter amares multo minus , si tantum, quantum me, amares sapientiam. Nunc.ceim eam multo plus qua
meipsum diligas, &nouerim quantume diligas, cumque in ea tantum pro seceris, ut iam nec cuiusuis comm di fortuiti, nec ipsius mortis, quod viris docti mimis di inicillim ueli, ho rore deterrearis, quam suntinam philosophiae arcem oes esse constentur, ego ne me non libenter tibi etiam discipulum dabo λ Hic illa cum blande ac religiose nunquam me tantum meetitum esse dixistet. ta viderem tam ulga nos verba fudisse, ut neq; scribenda non cssent, di iam libri modus eoaet, neq; tabulae reliquae forent , pi
Mut quaestio acta diiserra : simul it
meo stomacho parcerem. Annus erat, aut no multo amplius, Ex m. s.clim Iustina Valentiniani regis pueri GcnAsmater hominem tuum Ambrosiu persequeretur hqresis sui causa, tua fuerat seducta ab Arrianis. Excubabat
si a plebs in ecclesia , mori parata cupit copo suo , tervo tuo . Ibi mater mea, ancilla tua sollicitudinis di vigiliarum primas partes tenes,orati nibus vivebat. Nos adhue frigidi a calore spiritus tui, excitabamur ta
men ciuitate attonita atque turbata.
Tunc hymni & psalmi ut canerent ut fecundum inorem Orientalium Pa tium, ne Populus moeroris taedio contabesceret, institutum est , di ex illo in hodiernum retentum, multis iani ac pene omnibus gregibus tuis , N pc tera Orbis imitantibus. Tuc memorato antistiti tuo per visum aperuisti quo loco laterent martyrum corpora Protalis N Geruasij, qu e per tot Inuria ea annos incorrupta in thesauro secreti pera intetur recondideras, unde opportune p- gra SS. Germe res ad corcenda in rabiem tami- Maii, , crneam, sed regia. Cum enim propalata 'Mair.& e fibila digno cum honore trans se rentur ad Ambrosianam basilica, non solum quos immundi vexabant spititus, consessis iisdem demonibus lanabantur: veru metiam quidam plures annos c cus ciuis,ciuitatique notinsimus, cum popula tumultuantis lae titis caulam quesiliet atque audisset exiliuit, eoq; te ut duceret suu in ducem rogauit. Quo perductus , lmpetrauit admitti , ut sudario hi geret se retrum precios et In conspe-ciu tuo mortis Sanctorum tuorum lQuod ubi fecit atque adniouit, culi consestim aperti sunt. Indo iam a discurrens , inde laude, tri ser- Cacus sis
uentes lucentes , Inde illius m. mι- tura a SQ cq anamus, etsi ad credendi sanita Geruasertem non applicitus, a periequendi ta Proia 3.men furore compressus est. Gratias tibi Deus meus Et tamen tunc cum ita fragraret odor unguentora tuo rum, non currebamus poli te:& ideo plus flebam niter cantica hymnorum
225쪽
stem respirans, quantum patet aura in domo enea. p. s. Qui habitare sacis unanimes in domo, coi octasti nobis S Enodium iuuenem ex nostro municipio. Quicua gens in rebus , militaret, prior nobis ad te conuersus est & bapti ratus, di relicia militia 'culari, accinctus e si in tua. Simul eramus, simul habitabamus placito lancto: quq rebamus, 'uritiam locus nos utilius haberet, seruientes tibi: pariter remeabamusi in Aphricam. Et cum ad ostia Tiber- ma ei semus, mater defuncta est. Non. . Praeteribo quicquid mihi anima parturit de illa famula tua ,si me parturivit S caine, ut in hanc temporalem , di corde, uti ne ternam lucem nascerer. Non eius &d tua dicam dona in ea meque enim seipsam secerat , aut educauerat se ipsam. Tu creasti eam, nec pater, nec mater sciebat:, qualis ex eis seret illa. Et erudiuit eam in
timore tuo virga Clitistitui, regimen vitici stii tui in domo fideli, bo.
no membro Ecesesiae tu e . Nec tanta
erga suam disciplinam diligentia matris predicabat, quantam samulae cuiusdam decrepite, quq patrem eius insantem portauerat sicut dorso gradiuscularum puellarum paruuli portari solent. Cuius rei gratia & propter sene ctam ac mores optimos in domo Christiana satis a dominis honorabatur. Vnde etiam curam Dominicarum filiarum commissam sibi dilienter gerebat, Sc erat in eis coercenis cum opus esset, sancta seueritate Vehemens , atque in docendis sobria prudentia. Nam eas, pr*ter illas horas, quibus ad mensam parentum moderatissimis alebantur , etiamsi exardescerent siti, nec aquam bibere sinebant, precauens consuetudinem malam & addens verbum sanum: Modo aquam bibitas, quia vinum in potestate non habetis: cum aute ad maritos
veneritis, iactet diiq apothecarum &cellariorum, aqua sordebit, sed mos potandi prevalebit. Hac ratione precipiendi di aucto litatem impera adi
lignabat auiditatem tenerioris aeta. tis, & ipsam puellarum sitim formabat ad lionestum modii, ut iam non liberet, q3 nec deceret. Et surrepserattia, sicut nulli filio famula tua narra. bat , surrepserat ei vinolentia. Nam cum de more tanquam puella sobria iuberetur a parentibus de cuppa v senii depromere, submissis poculo, qua desuper patet, priusquam in lagunculam funderet merum, primoribus t bris sorbebat exiguum, quia non poterat amplius sentu recusante Noa enim ulla temulenta cnpidine faciebat hoc ,sed qui bii ldam superfluentibus ς tatis excessibus , qui ludicris motibu ebulliunt & in puerilibus animis maiorum pondere premi s lent. Itaq; ad illud modicum quoti. Maia ranis diana modica addendo, quoniam qui suetuda ει modica spernit paulatim decidit, in in mimmiti eant comuetudinem lapsa erat, vi y- nisi mox rape iam plenos mero caliculos inhian primatur ter hauriret. Vol tunc sagax anus & ad ριior vehemens illa prohibitio λ Nunquid ad cicvalebat aliquid aduersus latentem
morbum,nisi tua medicina, Domine,
vigilaret super nos λ Absente patre &matre & nutritoribus, tu Prq sens qui creasti, qui vocas, qui etiam per Praepositos homines boni aliquid agis ad animarum salutem , quid tunc egisti Domine Deus meus p Unde curasti unde sanasti Nonne protulisti du
rum & acutum ex altera anima con
uitium, an quam medicinale serrum, ex occultis prouisionibus tuis , & vno ictu putredinem illam pr cidisti Ancilla enim cum qua solebat accedere ad cuppam, litigans eum domi na minore, ut fit, sola eum sola, obieeit hoc crimen amarasit ma insu 'tatione vocans meri bibulam. Quo illa Nνt stimulo pereulla respexit foeditatem
suam , conseitimque damnauit atque exuit. Sicut amici adulantes
peruertunt, sic inimici litigantes plerunque corrigunt. Nec tu quod per eos agis, sed quod ipsi voluerunt retribuis eis.
226쪽
tiusque a te subdita parentibus , qua S.-i parentibus tibi, ubi plenis annis nuvr in ma- bilis facta est , tradita viro seruiuit trimonio se veluti Domino & sategit eum lucra rumit. ri tibi, loquens te illi moribus suis
quibus eam pulchram iaciebas Sc reuerenter amabilem atque mirabit Eviro. Ita autem tolerauit cubilis iniurias, ut nullam de hac re cum marito haberet unquam simultatem. Expectabat enim misericordiam tua super eum, ut in te credens castificaretur Eiat vero ille sicut beneuolentia praecipuus, ita ira seruidus. Sed nouerat hae e non resistere irato viro, non tant si iacto sed ne verbo quidem : Iam vero refracto & quieto, cuopportunum videret, rationem lacti
sui reddebat, si sorte ille inconsideratius motus fuerat. Denique cum matronae multae , quarum viri mansuetiores erant, plagarum vestigia etiade honesiata facie gererent, inter ami ca colloquia illae arguebant maritorum vitam : haec earum linguam, ve
luti per iocum grauiter admonens sex quo illas tabulas,qui matrimoniales vocantur, recitari audissent, tanquam instrumenta , quibus ancillar actae eitent,deputa re debuissent: proinde memores conditionis, superbire aduersus dominos non oportere . Cumque mirarentur illae, scientes quam serocem coniugem sustineret, nunquam suisse auditum, aut aliquo
indicio elaruisse, quod Patritius ceti derat uxorem, aut quod a se inuicem vel unum diem domestica lite dissenserint, & causam familiariter quarerent, docebat illa institutum suum quod supra memoraui Quq obseruabant experte gratulabantur: que non
obseruabant, subiectae vexabantur. Socrum etiam suam primo lusurris malarum ane illarum aduectus se irritaram, sic vicit obsequiis perseueras tolerantia εἰ mansuetudine, ut illa ultro filio suo medias linguas semularum proderet, quibus inter se di nurum pax domestica turbabatur,expem teretque vindictam . Itaque posteaquam ille ia matri OPtemperam . iacurans familiet disciplinam; eoneo
diae suoruna consulens , proditas ad prodentis arbitrium verberibus eois
ercuit, proini sit illa talia de se prγmia sperare debere, quicunq; de sua nuru sibi, quo placeret, mali aliquid loqueretur: nullaq; iam audente memorabili inter se beneuolenti et suavitate vixerunt. Hoc quoque illi bono
mancipio tuo in cuius utero me creasti, Deus meus, munus grande dona ueras,quod inter dissidentes atq; di Inlred riis scordes quaslibet animas, Vbi pote ris ordiaιν
rat tam se pribebat pacificam, ut cit βω- ιιὸ
ab utraque multa de in uiceni audis citiara. ret amarissima, qualia solet eructare
turgens atq; indigesta discordia, quido pr senti amicet de absenti inimica
Der acida colloquia crudelitas exhalatur odiorum,nihil tamen alteri de altera proderet, nisi quod ad eas r conciliandas valeret. Denique etiam virum suum iam in extrema vita te- Patmiti s. porali eius, lucrata est tibi, nec in eo Montia vatam fideli planxit, quod in nondum se eradu infideli toleraverat. Erat enim serua C sumseruorum tuorum. Quisquis enim eorum nouerat eam, multum in ea laudabat, & honorabat & diligebat te: quia sentiebat pret sentiam tuam in
corde eius,sanctet conuersationis fructibu testibus. Fuerat enim unius viri uxor, mutuam vicem parentibus reddiderat, domum suam pid tracta. uerat, in operibus bonis testimonia habebat . diutrierat filios toties eos parturies, quoties abs te deviare cernebat. Postremd nobis Domine omnibus, qui ex munere tuo sinis loqui seruis tuis, qui ante dormitione eius in te iam consociati vivebamus,percepta gratia baptismi tui, ita curam
gessit, tua sit omnes genuisset: ita seruiuit,quasi ab omnibus genita fuisset.
Imminente autem die, quo ex hac C p.rri vita erat exitura, quem diem tu noueras, ignorantibus nobis, prouenerat, ut credo, procurante te occultis
tuis modis, ut ego & i pia soli ita remus incumbetes ad quanda fenestra, unde ortu, intra domu,quet nos habebat, Prospectabatur, uic apud ostia
227쪽
Tiberina, ubi remoti a turbis post l6gi itineris labore. instaura Lam' nos nauigationi ..Colloquebamur ergo soli valde dulciter,& preterita obliuiscentes, in ea, quae ante sunt extenti , quaerebamus inter nos apud praesentem Veritatem , quo tu es, qua-
Iis futura esset vita aeterna Sanctor si, uam nec oculus vidit, nec auris auiuit, nec in cor hominis alcendit. Sed inhiabamus ore cordis in superna fluenta sonti, tui, sontis vitae, qui est apud te, ut inde pro captu nostro aspersi,quoquo modo rem tantam co
: rmo perduceretur', ut carnaliu sensuum delectatio quantalibet, in quantalibet luce eorporea prae illius vite
iucunditate non comparatione, sed ne commemoratione quidem digna videretur: erigentes nos ardentiore
affectu in idipsum, perambulauimus gradatim cuncta corporalia, ipsum coelum unde Sol & Luna & stellae lucent super terram, Sce Dicebamus talia, etsi non isto modo& his verbis, tamen Domine, tu scis, quod illo die,ctim eblia loqueremur,& mundus iste nobis inter verba vilesceret cum omnibus delectationibus suis, tune ait illa: Fili, quantum ad me attinet, nulla re iam delector in hae vita. Quid hie faciam adhue, Seu rhic sim nescio, iam consumpta spe huius saeculi. Vnum erat propter quod in hae vita aliquantulum immorari cupiebam , ut te Catholicum Christianum viderem , priusquam morerer: cumulatius hoc mihi Deus meus p r stitit, ut te contempta etiam 'licitate terrena, seruum eius victa.
Quid hic facio pAd hae e ei quid responderim non
satis recolo Tum interea vix intra ruinque dies, aut n6 multo amplius ecubuit , bribus. Et cum aegrotaret quodam die desectum animae passa est, de paululum subtracta a pretientibus, nos concurrimus, sed citό reddita es Hensui, se adspexit adstantes me di fratrem meum de ait nobis quasi quaerenta simila s. ubi erat Deinde
nos intuens moerore attonitos: Po- neti 1 hic, inquit, ma rem vestram Ego silebam ex stet uti nabam. Frater autem meus quid da locutus est , quo eam non peregre, sed in patria defungi tanquam 'licius Optaret. Quo audito, illa vultu anxio reuerberan, eum oculis, qudd talia saperet, atque Inde me intuens:Vide,ait, quid dicit. Et mox ambobus : Poni- . te, inquit, hoc corpus ubicunque: nihil vos eius cura conturbet. Tantum M 'NNAE illud uos rogo, ut ad Domini altare defuncto memineritis mei, ubi meritis. Cum' in Missa. que hanc sententiam verbis , quibus poterat explicasset, eonticuit, & ingrauescente morbo , exercebatur. Ego vero cogitans dona tua Deus
meus inuisibisis,quq immittis in corda fidelium tuorum , & proueniunt inde fruges admirabiles, gaudebam& gratias agebam tibi , recol ns, Pnoueram quanta cura sempet aestuasset de sepulcro, quod sibi prquiderat& prouiderat iuxta corpus viri sui. Quia enim valde concorditer vixerant, id etiam volebat, v t est animus humanus minus ea pax diuinorum ,
adiungi ad illam 'licitatem,& commemorari ab hominibus, concelsum sibi esse post transmarinam peregrinationem, ut coluncta terra ambora coniugum terra tegeretur. Quando autem ista inanita, plenitudine ho-nitatis tuae coeperat in eius corde noesse , nesciebam & l tabar admirans quod sic mihi apparuisset: quanqua& illo sermone nostro ad senestram, cum dixit: Iam quid hie facto p non apparuit desiderare in patria mori.
Audiui etiam postea quod iam, cum Ostus essemus, cum quibuidam amie is meis materna fidutia colloquebatur quoda die de contemptu vitet huius & bono mortis, ubi ipse non aderam: illi,que stupentibus virtutem sceminet. quam tu dederas ei, quae reutibusque virum nori formidai et tam longe a sua ciuitate corpus relinquere: Nihil ,inquit, longe est Deo: neq; timendum est. ne ille non asnoscat in Obitus λsiae saeculi, unde me relascitet. Erso M M
228쪽
aio Vita s. Iohannis Damascent
die nono Xgritudinis suae, quinqua gesimo & sexto anno aetatis suae, tri- gelimo & tertio aetatis meae, an inra illa religiosa & pia corpore soluta est. Premebam oculos eius,& confluebat in praecordia mea moestitudo ingens, & traii fluebat in lachrymas, ibi dein que oculi mei violento animi imperio resorbebant sontem suum usque ad siccitatem,& in tali luctamine valde male mihi erat. Tum vero ubi emauit extremum spiritum, puer Ade odatus exclamauit in planctum, atque ab omnibus nobis coercitus tacuit. Hoc modo etiam meum quiddam puerile, quod labeSatur in ste-tus , iuuenili voce cordis coercebatur & tacebat. Neque enim decere
arbitrabamur funus illud questu bus Iachrymosis, gemitibusque celebrare: quia his plerunque solet deplorari quaedam miseria morientium , aut quasi omnimoda extinctio. At illa
nec misere moriebatur, nec omnino
moriebatur Hoc & documentis morum eius & fide non ficta, at io nibu Gque certis tenebamus.
solymitano conscripta. Floria it Dama
rosolymitani, sed pus quest Damasianitissimanio Tritrimius quoque putatile duos fuisse Damascenos . alterum stib Thoissio qui libros de Th elogia a/mpositi erit, ast um Ab Leone, qui pro Imaginilur di inarat. Sed ille quo
que erroris conuincitur, cum liqui.i o ιδ
Erin Ab. 3. D. Orth. Ad. cap. io. θib. da Tragasio, qui quinta υ δερ, Iosinsano damnUM es. Nier eos Sanctos qui mEtem ab ignoratia &obliuione, animam verb Aperturbationibus motibusque omnibus vindicarunt, qui mundum lucubrationibus suis adornarunt, mentesque omnium veritatis lumine illustrarunt haud postremas obtinet Pcelebris ille Iohanes,cui cognomen i Damasco ciuitate patria inditum est. Fuerunt autem illi & progenitores admodum pij, quiq; in medio spina rum pietatis florem Christian que. scientiae fragrantiam eustodiebantvnich. Ab eo enim tempore, quo in
Agarenorum manus ciuitas venit,.
soli ipsi Christianum nomen ut praeclaram inuiolabilemque haereditate asseruabant,rectitudinem fidei nulla
ex parte corrumpentes. Enimuero
sicut signa in colle, imo sicut lumen in nocte , & sicut semen Israel, & si-le ut scintilla in cinere, ita genus pro genitorum Iohanis in Damasco relictum est, quod praeclaram hanc saceto tum orbem olim illustratura, proferret. Et tale quidem inclyto illi progenitorum stemma suit. Pater eius vir cum primis pius at-ue humanitate singulari praeditus ignitate facile princeps,cum amriissimas possideret opes, eas non incomessationes aut sumptus intempestiuos est undebat, sed in redimedis Christianis captiuis impendebat Reliqua autem bona immobilia quae in Iudaea& Palaestina habebat plurima redemptis Christianis ad refociliationem, virqque, quantum satis erat, subsidium ina partiebat. Et sane tanta vir ille humanitate & virtute pollebat, ut cum multa h iberet, ipsa non tam sibi quam aliis possidere videbatur. Hac itaque non dicam hospitalitate , ut Abraham , sed humanitate praeditus cum est et, partum sane admirandum praemis loco at Deo accipe
Nascitur igitur ei puellus ille pret
clarus, quem tenero adhuc corpusculo, filium lucis secit: ac vito cuidam
Parento Iohanis Damascem Patris εἰών
229쪽
mimaru artium alimentis nurriera lutradidit Quo autem modo vitii hunc
nactux fuerit non erit abs re explicare. Barbari Damascon Durn excursi
me in maritima loca iacta Christianos complures in praedam abegerat, quos partam venal e se inploraba ponebit, I rtim gladio ad exitium petebant. n horum sorte fuit vir quidam ab sinasina Italia abactus eui Cosmet nome erat macchus Ia- qui internam mentis eonditionem sa annis pνr rh diuinam tum honestate vultus ita habitu profitebatur namque disciplinam monasti eam reserebat. Huiecertatim omnes , qui ad mortem rapiebantur , demi sio corporis habitu iupplicabat, ut sua intercessione Deus bi conciliaret. Id ubi animaduerterunt Barbari, destinatos morte supplicare viro tam bene honesteq; morato, accesserunt, & cuius apud Christia
nos auctoritatis esset, interrogarunt.
Quibus ille: Non sum, inquit, face dotio initiatus neque aliqua dignitate lanctus . sed inutilis monachus ac philosophie professor, non nostret tantiun qua in Dei cornitionem amoreq; perducimur, sed eius etiam que ab exteris sapietibus tradita summo apud mundi huius sapientes in honore est. Hle ut loquutus est, vim lachrymarum effudit. Non procul stabat Iohannis pater, qui viso viro se lachrymante ea lamitosum consolaturus accessit, & ait: Homo Dei, quid est quod huius mundi amissionem tantis lachrymis prosequeris , cui lampridem, quantum ex habitu coniectare licet, renunciasti At monachus: Non huius, inquit, via , te amissionem deploro, sum enim, ut Aixisti, mundo mortuus: sed hoc unume affligit maxime, quod clim omnia - artium disciplinis imbutus sim, et infructissimam eruditionis suppe lectiatim multis mihi sudoribus compa-ι rauerim, lip ctenus mihi denegatum. fit, ut per philosophiam filium mihi similem generem, quo aurea illa philosophorum progenies semper in mumdo coaser uetur. His audatis Io-
h annis pater, qui talim thesaurum
magna auiditate desiderabat, eonei-to gradu ad Saracenorum principem cucurrit, eiusque prouolutus pedi bus Cosmam illum Q M dc orna oeum expeti jt: satirnque voti compoν factus virum illum domum suam te- duxit, tantaque beneuolentia recreati re ut maiori non posset. Cumque illum rerum omnium suarum participem feci liet, petiit ab eo, ut filii sui curam susciperet si omnium disciplinarum cognitione dili enter instrueret. Erat illi praeterea alius quidam egregia indole adolesces quem tenet lo adhue eorpore pupillum,Cosmam nomine, Hierosolymis pu Isum in s-lium adoptauerat, qui communi εἰ mensa Sc praeceptore cum Iohanne
Itaque monachus is tanquam alter Midas ingentibus potitus thesauris alacritate in eredibili ad opus serebatur, & utrumque breui tem poeris spatio tam exactὸ omnibus disciplinis imbuit: ut sere nihiI quod ad cuiusuis scientiae persectionem requiritur, in iis desiderari posset. Nam cum ingeniis licitate studiique pertinacia quidquid in grammaticis di lecticisque didicile est, superassent:
protinus moralem philosophiam ita complexi sunt, ut omnibus animν perturbationibus sedatis, admirabilem quendam de se mentis splend
rem priberent. I nde in naturq cando rem aliorum oculis vix tolerabilem, tanquam perspicaces aquilae intenderunt. Arimethicas autem proportiones non minus 'liciter quam Pset has as vel Diophantes ipse assecuti sunt. Geometricem ita edocti. sunt ut Euclidi non cederent. Mu-fieam item quanto calluerint artis-eio , carmina eorum Se hymni liquido testantur . Denique quantum I hannes in syderum scientia valuerit , ex his quq scripsit luce meriis
Iam verb quis non iure illius ix diuinis literis studium admiretur
quis pro dignitate dili.entiam, quia
230쪽
a IaVita s. Ioha finis Damasceni
eruditionem commendare poterit 3 Damasic Sed illa quamuis magna sint admiram milia tione digna, mirabilius tamen est, qgras. tanta scientie magnitudine no modo inflatus non suerit, sed potius animutanto submissius depresierit, quanto
altius mente ac cogitatione in sublime tendebat. Etenim cum quadam animi in mundum propentione non secus atque cum nauigio aliquo adhue ipse innataret, cupiebat hanc quoque mundi nauem abiicere, corpore et aue affectionis vectes omninbexuere, sicque nuda mente in pelagus se coni j cere, atque in fundum ipsum usque penetrare, ut ingentis pretij marrari tu. illic recoditum inueniret. Hac igitur, cupiditate flagram,ad imum usq; gurgitem se dimi; tebat, nec eruditionis
nomine tumorem ullum cotrahebat, verum per arcani sapientiae amorem
sese deprimebat . His itaque disciplinis cum Iohane' . tum Cosaia imbutis, magister ad puera patrem accessit, aitque: En quod tata auiditate cupiebas planξ consecutus es. Pueri enim & ingeni j magnitudine & improbis laboribus eo eruditionis evecti sunt, ut iam me antecellere videantur. Quocirca cum nulli iaipsis deinceps v sui esse queam, su pe- reli ut mihi mercedem persoluas, nocest, ut per te mihi in monachorum cetnobium abire atque illi e suprema in sapientiam scite inuestigare liceat. Hanc Philosophi orationem pater Iohannis quamuis illibenter inaures
admitteret, ne tamen malam pro tam pretclara opera mercedem repederet,
amplissimo instructu viatico in pace dimisit. Ille autem ad Lauram,quq in Sabae solitudine sita est, profectu s,illicque ad supremum vitae diem commoratus ad ipsa met sapientiam , hoc Dhanneia es, ad Deum migrauit Simul etiam e
Saraonerti vivis excessit Iohannis pater. At verbρ incite di Saracenorum princeps Iohannem acinaritata eν cersens primari j consiliarii dignitan iur. te inuitum& diu multum ue relu L. omsito ctantem coronau it. Gubernabat idnem rasu temporis Romanum imperium Leoram Isauricus, qui Plusquam belluanos rore eum in Christianae pietatii lauta
tores, tum vero in venerandas imagines squiebat, & tyrannica impietate Ecclesiet coetum tanquam leo rapiensia rugiens laniabat. Ibi tum Iohanea δaudita Leonis insania omnia eruditionis pietatisque instrumenta expedivit: atque Dei verbum , velut Spiritus gladium incide di iacultate pretditum, ad serinae illius mentis drama
tanquam caput amputandum , Obie
cit. Ad orthodoxos itaque libellos epistolares insigni eruditione reser-
tos pro venerandarum imaginum lici 'on inore destinauit: omnique ratione ac studio nouus veritatis pugil in id i cubuit ut antiquissimam Patrum traditionem per totum terrarum orbem sartam tectam conseruaret.
pertum est , accersitis continuo non
nullis, qui eadem secum mentis ins nia laborabant, id negoti j ipsis dedit,
ut qua uis tandem ratione epistolam aliquam Iohannis manu exarata nanciscerentur. Factum est haud oscita ter a quibusdam scelerum propugnatoribus, quod imperatum suerat; &epiliola Imperatori tradita. Qua accepta Leo accitis ex toto regno nota- Leenis
rijs scribendis peritissimis , iussit ut stannomnes ingenii vires intenderent, quo singulari artificio ipsius Iohanis characteres exprimerent imitareturque, ne ulla omnino literarum disserentia
inueniri posset. Cum igitur multos scribendi peritissimos nactus esset,
tum denique iussit, ut epistolam tan- quam ex Iohannis perlona ad ipsum impium Imperatorem scriptam exararent,cuius lige esset sententia: Salve Imperator, Maiestati tuae hoc nomi- Imperata ne gratulor, quod eandem nobiscum ris Leonis
fidem teneas, tuaeque Celsitudini ho- falsis onorem, quem debeo. tribuo: eaque de fraudul. causa illud tibi signisco, urbem hanc ta Dinoia nostram exiguo Agarenorum praesi- ad Dama-dio munitam nullo se rhinegotio Ob- scinorum tineri posse. Quarὸ per Deum te ob- principem. testor,ivitam Pieclaram occasionem non negligas, sed ingenti strenuaque mauu huc quamprimum aduoles.