Petri Criniti ... De honesta disciplina libri 25. De poëtis Latinis eiusdem libri 5. Poëmatum quoque illius libri 2. Ad hæc præter singulorum capitum sufficientem indicem, adiecimus alterum quoque, ..

발행: 1532년

분량: 664페이지

출처: archive.org

분류: 로마

601쪽

LATINIs LIBER V. ad illustrandam Christi reluione animum reserat Π Augustini exemplum at eruditione prosequat.Intercstera qus dicunt a Licentio composita hymnos oc epistolas plureis descripsit,in quibus satis demonstrat, quantu teneret poetica studio, quat assidua operam collocaret in codendis e .matis. Leguntur ipsius carmina ad Augustinum, quae an stris grammaticis in magno precio habita sunt , praecipuellii uersus de Proteo commendantur:

Protea namq; runt ueteram commenta, Pelasgum me dumsolacitis non uult aperire utura ' . Spumat aperi luit unda remi Icodibilaι anguis, Captum aliquando tamen in munera parva volucrum.

De probitate ipsius, caeteriso animi uirtutibus, permulta a pud Augustinum di Possidonium habentur, quae ob instis. Iuram breuitatem omittimus.

' caput XCII.

Enantius Honorius Fortunarimatus,inter Cluistianos pocias relatus est, cum ingenio atin mori: ibus longe praestaret. Rauennae eruditus traditur, maanam diligentiam Latinis litteris institutus. Delioc Portunato reseruntur permulta apud eos authores, qui de gestis Gallorum annaleiscoposuerunt. Nel desunt qui scribant illum diuersa;um in Gallia, ob egregia eru ditionem,optimum* ingeniu ,r ontiscem Pictailiorum radium. Plura ac uaria opera aedidit,quihus ingenh facilitate, minime Q uulgarem doctrinam demostrat. Legunt adhuc eius poemata hymni complures, qui magnopere comendati sunt a nostris gramaticis. Sed di liberos quattuor fecit de gestis diui Martini, uersibus hexametris, praefatus tali o sere se imitari Christianos poetas, ut Alcmu, Prudelium, uuencu, Paulinu,& alios plureis.Ide For. atus na

602쪽

PET. cRI NITI DE POETIsaffectu, singulari* beniuoletia prosecutus est Gregorium

pontificem, Emphroniis ato Felicem. ut alios omittamus. in peruetustis exemplar: bus additum est nomen Clementiani, quod ab his probari poterit, qui paulo accuratius anta quitatem perscrutari uoluerint. FA vs Tvs GALLvs Caput tacta. Austus, natione GalIus,patria Uasiates ut quida referunt.ath Lugdunensem secetunt. Hisce temporibus in poetica exceIluit, quibus doctrina ct us ingenio Praestantes habiti sunt Boethius Claudianus Mamercus, re Cassiodorus, qui a seci etis fuit Theoderici imperatoris. Enodius re Apollinaris permultum concoeuntFausti poematis, quod in his eruditum se atqui genio/sum probaret.Scripsit enim pro instituto Christianae piosessionis epigrammata oc hImnos de rebus sacris, ut manifesto collisitur ex epistolis Enodij. Uersatus traditur Lugduni urhe Galliae, quae a Numacio Planco condita est,ut quida pu tant,ibiq; maximam laudem adeptus est suae doctrinae. Relatum praeterea est de hoc Fausto, fuisse illu probis motibus, re in accusandis uitiis magna seueritate quod etiam Cassi dorus pluribus locis affirmat. De ipsius poematisatq; doctrina sic scriptum inuenio apud Enodium:

In veterum morem pangit noua carmina Faustus Et per membrasuum desecat arte melos. Doctus ad incudem verba infabricata referre: mostfccit versu uers quacrii probat.

plura alia de poeta Fausto scribuntur ab Enodio, quae a notiis omittenda sunt. De Fausto Manicheo dicemus suo loco, contra quem leguntur adhuc multa uolumina ab er ditissimo uiro Aulluli ino composita.

603쪽

. Sollius Sidonius Apollinaris, genere Gallus fuit. Quidam Burdegalensem faciut, ipse uero de se scribes pluribus locis at p epistolis Auernum se dicit. Sunt ein Auerni populi finitimi

Eduis inter Celtas constituti.Honestis parentibus,&iiluitii familia ortus est, Latinis* Iitteris a prima sta. tim aetate, magna diligentia institutus. Nam sub auioNicetio qui perea tepora excellens giamaticus habebatur erudione accepit.Cumq; ingenio, & industra in prosequendis disciplinis magnopere praestaret,breui effecit, ut eos omnessantecederet, qui paribus studiis tenebant . Permulta scripsit, cum soluta oratioe,tu uario genere carminu. Libros nouem epistolarum, secutus Plinium Secundum,ut ipse refert,& sit.ili opere magis ingenium probatur Sidonii, quam iudiciis, ut qui peregrinum o Gallicii redoleat,&simul inepta uerborum affectatione supra modum Iaboret,cuiusmodi accusantur a nostris gramaticis Cassiodorus, En ius, Fulgentius,&Claudianus, Mamercus, qui uiolata passim ac disiectaRomani imperii dignitate, minime seruariit. Latini sermonis puritatem .ltaq; multo maiore laudem adeptus est ex poematis

hendecasyllabis, quod in his multum ingenii sit, atq; elegantiae minime uulgaris.In his quoq; panegyricis comendatur, quos Antemio at*Maioriano dicauit,uiris cOsularibus atq; clarissimis.IdeSidonius magnopere dilexit eruditoi si inge nia,summisq; officijs ac singulari humanitate uit: ut Lam/Pridiu, Tonantia, Tetradiu,& alios pilii eis,qua re ipsius epistolsati epigramata fatis ostendunt. De sacerdotio illius, esterisin dignitatibus,nihil dicendu uidetur, quod in plerisiualtis omisimus, qui collocati sunt ab antiquis scriptoribus inter Christianos poetas.

VU Admonitio

604쪽

Admonitio operis ad eos qui legerint. Erfecimus ad hane diem libros quinq; de poetis

Latinis,in quihus p ermultu diligentiae ac Iahoris nobis collocatum est.Nihil enim satis digiali memoria essici posse exillimo,in quo pat si disgcter Paruml accurate sit elaboratum.Iuuabunt hoc institutum Pernoscendae antiquitatis libri de grammaticis atq; oratori/bus,qui paulomox in lucem prodituri sunt di s bene iuuatibus. Non sum defuturus operi inchoato in asserendis, aliuapprobandis studiis nostris, ac satis quidem factum existi. mo ab his hominibus, qui alioqui praeclaro facinori intenti contemnunt malivolorum improbitatem & aliena inscitia paruisaciut,praesertim in ea re,in qua munus substineas iuuandae aliu excolendae posteritatis. Quod equidem cu dili, geter considero, multo acrius atm uigilatius persistendum arbitror in praesidio optimam disciplinarum,in quibus unis

uersam aetatem non sine maxima uoluptate cosumpsimus,

Perlectis at obseruatis ueteru monimentis .Quod si nulla praemia sunt in ciuitate nostra costituta bonis ingentis,proter aduersiam rerum fortuna,& incredibilem hominuam. itionem spero tamen fore,ut multi gratia aliquam sint hahituri nostris laboribus, quod in tam leua conditione,studioru gradum seruaui,ac re maxime inclinata minime: despe/radum putaui.Quod utcuo a cceptum,extimatum. sit in tam uario ec ancipiti iudicio hominu haudequ.de uehemeter Iaboro .semel em constitui honestiorem famam praeclaris stu dijs quaerere, qua turpiorem quaestum malis artibus cosectari.

605쪽

LUCE IUS UERONENSIS

Isit ad me superioribus mensibus Cotta noster, poemata Petri Criniti.Cupiebam enim ut scis

V 14 maanopere ea legere,no tantum quia permultu

deleetor illius ingenio,sed quoniam ex tuis epostoliktirpe intellexi, quantum pra staret nostris temporibus in hoc etia genere scribendi in quo perpauci ut indemus aequo animo legi possunt,nedum commendari ab eruuitighominibus debeat. Est enim ut dicitur, rara aut ponus P etainudio complura alia ab eodem Crinito compolita elleeat haberi cum alibi locis multis,tum Ferraris apud Eltens eis principes. Ego uero quia ualde faveo ingeniis nolirae aetatis . notus abs te desiderari officium meum, di ob id cura uxuti per eos opifices qui libros formis imprimunt diligenteratiu accurate excuderetur. Neq; praeterea me latet foren minime ingratum his hominibus,qui ueteru studia lcctam tur,ac bonas disciplinas colunt. Qtiod reliquum eli, dabo opcram qua diligentissime potero, ut cateraeiusdem pocmata ad te perierantur,qus mihi pollicitus est Ioannes Cotta uir summa fide atq; excel/lenti doctrina ornatus.

606쪽

PETRI CRINITI

POEMATUM LIBER

Quod Nullis dicatus f reiecta populi nnscitia. Usis dicatus semoveo procul Uulgus prophanum, nec populi ambitus, Aut liuor nimium procax, In me ius sibi uendicat Si non decora cum chlamyde arduos Inter receptos fulgeo principes. Si nec gem mea pocula Nostris in Iaribus nitent. At iure certo mi chelys aurea Debetur olim,&per numeros graueis Insgnis cithara deus

Me carmen tenerum docet.

Hinc peruirenti texere debitam Lauro coronam Melpomene cupit. Qua firmum statuens decus intum me referat choris. Seu me reductis uallibus audiat Faunus canentem candida Naevire Colla & labra corallia: Quae me sollicitum tenent, Seu malim inaneis pectoris an 'Iactare curas,& nimium graui Detentum laqueo caput Solari ad citharae modos.

Utcunq; doctis carminibus iuuat Liter morari Pieridum choros

607쪽

LIBER LPOEMATU MUt uulgi imperium insolans

Ceii dirum rugiam nefas.

Nam quis putabit maius adhue scelus Quantum nefandae plebis inertiae Seruire, di petulantiam Probrosam populi pati O sancta uatum pectora,& o meis Certum leuamen barbite questubus Quam te suscipio libens Porrectum Idalia manu Tu testis, ut proludat amabilis

Inter uerendas Naeuia uirgines Cnm molleis choreas agit: Et blandos repetit iocos. Desua eterrutate ex oraculo Apossinis. Vper solutus cum pharetra graui Paean resiumpset fatiloquam chelyn Occepit inter carmina dulcibus Uocare Musas cantibus.

Vidi per antrum fas mihi dicere Passim moueri Pieridum choros Heu mens recenti praetrepidat moetu Cum sacra Phoebi cogito. O quam uerendus crinibus aureis Ac praenitenti pectine celsior De me Camoenis fata recluserit Nullis mouenda saeculis. Caelo receptus cum cithara breui Cantabo uates,sic placuit Ioue Dicam potentes Romulidum duces, cam feroces barbaros: sis

608쪽

m PETRI CRINITICaedesin regum sanguine GalIico Factas, di acri pectore Vandalos:

Addemus armis indomitos Gethas Viresse, Turcharum grauelS. Pridem resolui ferrea uincuIa Qui colla regum parca tenax ligat. Vitabo felix regna Acherontica Diram in tartari luem. Uisam Gelonos,ec iaculo Ieuera Dacos,& alti brachia Caucasi: Nil me mouebit degener ambitus, Aut uana plebis gratia. Livore maior raptus in aethera Lustrabo celsas caelicolum plagas: Et qua refulgens Hesperium decus Incandet alma lampade. Non me reuinctis pallida crinibus, Turpil luctu naenia defleat, Aeuo beatus perpetuo fruar

Salsis dicatus pollatis.

Ad Auitam exhortatis ad uirtut .

Irtute nil felitius Nil clarius sol aspicit, Avite Musarum decus. Incumbe quod facis, gradum

Virtutis erectum tene,

Nec te labores anxij Ab instituto flexerint. Absolue totis uiribus Quod inchoatum dixeras Haud ille praestat cateris,

609쪽

.li congerendis nummulis Impallet argento incubans. Virrus repulsam desipicit, Rulet in uanos ambitus, Non fluctuat uento leui, Nec pallet ignavo mαἰ u, Varia mi foliis aleam

Hudax inertem nuncupat.

Ubissi uirtus imperat Suis decora fascibus, Et acriter seruat gradum Immota cunctis casibus, Ne fastus occupet grauis: Aut luxus incidat impudens. Virtus honestat purpuram,

Fiunt ν ueri consules: Uerum ij nomen perferunt Ubi illa successit comes, Non consul auro re purpur , Sed consulendo praecipit, Rectein patriam regens. Inane nomen ta decus, innum est habendum protinus Se purpuratum uendere, Ni uirtus amplior prius Circunstet ipsos principes: Ille est beatus omnium Cui uirtus affuit comes

610쪽

s12 PETRI. CRINI TINems de obitu Laurentij Medicis iuri clarigim4d Iora .Pica Mirandus. T quis perpetuis constituet melis Finem ullum ut ualeam reddere me mihi. Pridem seposui dulciloquam chelym Et blandos charitum modos. Acceciunt miseris funera luctibus

Nec quicquam superos flectere uictimis, Fas est ut uideo)sic placitum Iovi,

Qui nutu regit omnia.

Heu noster Medices Italiae decus, . co Pice interiit: uel, misero mihi. Lugete Aonidum qui colitis sacra: Et qui pro ueteri fide Uirtutis precium rith reposcimus. Nam quis tam rigido pectore barbarus, Imma nil animo, quin uideat statim Sublatum columen honis. Hie solus patriam consilio graui Vndantem uarhs fluctibus extulit. Nil diram ueritus discite posteri Regum saeuitiem re dolos. Hic se pro pauidis ciuibus obtulit, Hostilemq; aciem robore pectoris Perfringens, uiridi tempora gramine Cinxit clum sibi non putat Parcendum ut Latio praesidium ferat. Heu heu quam uolucri decipimur hono: Incassumta pii ut qui nimio ambitu Surdos distrahimus deos. At tu moesta nouis patria lacrymis Indulge, nec enim cernere adhuc potes Quantum mox miseris Quibus imminet Fatorum

SEARCH

MENU NAVIGATION