장음표시 사용
221쪽
his quidem tutoribus qui confirmari possunt, omittamus , de his α- ι M. Sunt quida, virecte dator testameto tutores:hoc est,a' a quo. oportet, T quib.oportet, T quo oportet modo , er ubi oportet.. o Idem Modestinus alio loco ait:' Contra leges dari tutores, qui non dati . hytiso, sint ab his a quib.oportuit, q. hi sint quos oportuit dari, neq. his dentur tet. g. vi non quib. dari oportuit, neq.quomodo dari debuerunt,dati sunt.Hermogeni iuste. de raeca anus quoq.ub.2.Iutis epitomar. Si quaeratur,inquitiano inquisitionere. 9.cte datus ut tutor,quattuor haec consideranda sunt: an hic dederit, qui dare bι natae i. d. potuit:& ille acceperit, cui fuerat dandus: 5cis datur, ius dandi facultas μη--. erat,& pro tribunali decretum interpositum. Horum autem membrorum exempla insta scripta sunt. A quib.cum pater, no mater tutores dat: quib. cum his,qui in potestate sunt: modus is est,ut personae,tutor n5 reb.deturi locus ,testamentum,aut codicilli confirmati.
- pater inqui mi ,-Inepotib.quos habet in potesar re ae dat tutorem, in testamento tamen. Si vero eaperyonast,quae da non poteri, mater puta,ue atronus , veI ornanem quiuis: t ei cui darer, dari non posit, ut ae patresilio,veIsiliae,qui non sunt inpoteritate: avis criptumst, Rogo te ut infres cures: aut codicissis non confirmatis tutor aut curator tatus sit,con titutionespermise
riatoris voluntatem datos confirmari. Haec uerba apertiora sunt, quam ut ullam interpretationem desideret: harbarus tamen interpres ea nimia resulaneobscurauerat.Ea uero rationem tutor illis uerbis, Rogo te ut illas res cures,norecte datur: quonia certae iactis, eruet causae tutor dati non potest,quippe qui personae,non rei datur. Consu Mq. id larem autem potestatem confirmaturum tutorem scribit propter ueterem tui. q.aderet Lmorem:qui lib. a. Institutionum ab Iustiniano relatus est' Nam Attiliano M.quiis.ru ec Titiano nitore sublato, Consules tutores ex inquisitione dare perunt. d.pEtsiquidem pater erat,qui dedi plerumque solet non inquirere Prases ,sed plicuer confirmare.Si vero alis diligente inqui
rit,an idoneus se. Plerumque,inquit. nam si naturali silla,cusnihil relictsi est, tutor detur, non sine inquisitione confirmatur: aut si quid ex his, quae Tryphoninu. - . , notate locum habeat. hoc autem uerbum uulgo desideratur. 'mundo eo. Praetere cire oportet, curatore testamento ne ae patre quidem
recte dari ed datum confirmariae Praesidesolere. 1 Idem
tiam breuiter considerandum est. Haec uerba Tribonianus sub titulo de confirmando tutore uel curat rescripsitiquae ideo a Modestino scripta suerant, quodcum de excusatione tutorum at is libris tractasset,li ipsum de con mandis tutorib. omitte
222쪽
curi da. l. iuris peritos. de ex
Idem Iustinianus scribit libi. Institutionu Curator inquiotestamento non datur,sed danis confirmatur decieto Praetoris,uel Praesidis. ec Constantinus lib.f. titulo ii. Epitomarum. scriptum est, SUb titulo De tutorib.&curatorib. datis caput it . in hanc sentenuam
ID E M lib. rimo Excusettonu. Scire oportet magistra
tus, non oportere curas minorum mulierib. committi. Si mater ea co
ditione scripseriodios heredes i liberistiferint patria pote lare,
liberatis his, ob id heredib. ipse pater curator crear etiam sive Iit,non potess,ne alia via quod te latrix Pri noluit,fiat. Er hoc ita ae D. Seuero con titutum eri. Sed Cr siquis a parentib. prohibeatur x tutor esse, creandus non eri. quodsi uerit creatus,neque se excusauerit,prohibendus eri ex limatione quidemsalua tutela erere.
Explicauit nobis hunc locu inepte antea scriptu, dodior noster Alciatus lib. i. 'Parergon: cui addendii uidetur quod Ulpianus scribit tib .3ς. ad edictu: u ob segnitia uel rusticitatem inertia simplicitate, uel ineptia rem tus sit, in hac causa est, ut integra existimatione tutela, uel cura abeat. Vir aut e loco exit timationis pericula est, quoniam tutela remoti notabantur
Qui in legatione sunt nonsentae magi irato. tutores aut cum fores creanes. nam dum legatione funguntur , ad eos periculum non pertinet. Si prouincialem hominem lemtum magi initus Rome
dederit tutorem, liberabitur. Existimo ego superiori membro, de eo qui Romae, aut alio in loco est legatus, ne a prouinciali magistratu tutor detur, scribi: posteriori, ne a Roma no . Sed Accursiani barbarum interpretem secuti, praesediotium hominem, non prouincialem: ec Romanum principem , non magistratum scribunt- Sunt aut prouinciales ,qui in prouincia domiciliu habent, ut Vlpianus definit non qui ex prouincia oriundi sunt: hoc est, non qui in alio tantum loco domicilium habent. Neq.enim Alciati nostri interpretatione probo,ut ori undi soli illi ab iurisconsilitis appellentur,quorum maiores illic orti sunt. Hac significatione sub titulis De ossicio Proconsuli sic Praesidis, prouini Dales accipiuntur 'pro his qui in prouincia nati alu ue sunt, aut domicilium habent. Sed &ciues Romani, qui in prouinc is negotiarentur,eo nominea Cicerone in eleganti illa de prouincia regenda ad Q. Fratre epistula, aut libro potius, diculur. Sed hoc loco a Modcitino hi quicum ex prouinciis essent, Roma legati uenissent, prouinciales appellantur. Paulus quoq. lib.M. ad edi tum ait: Qui non compelluntur Romae iudiciu accipere, nec iurare copcllendi sunt, ut legati prouinciales. De eisde in telligenda sunt, quae sub titulo De iudiciis, ' de testatis scribuntur: 8c sub titulo in legasionib.&iu hie αφοιο acie Vlpianus lib. so. ad edi stum: Quid si homo, in quit, prouincialis seruum institorem uendedarum mercium graua Romae M habeat f eadem significatione apud C. Plinium minorem tib .a.di s. ut Opinor, Epistular. reperire idem uerbum licet. Illud igitur tenendum est, hoc loco de eo qui legationis causa Romam uenerit,agi De Romano uero magistratu, non de principe, salpsisse Modestinum,miror quemquam dubiata .
223쪽
L I B. 5 INGULARIS. rvta cum ων--τα hoc ipso capite magistratum tapius appellent, dic pi iti, iste ii ad extremum,de Excusationib. Alrjs autem locis solet bonus ille inter mispres Praesidem appellare. Sed de principem uertit is. capite. Magis miran- erius dum est . Praetorem, Haloandrum in quadam Hadriani costitutione quertis b e.l. g. ut is, se . nam Alciatus, qui eadem costitutione de Atheniensi magistratu agi exi. t .et ι eo. stimat, nomen ipsum est secutus,quo nec Cicero abstinuit. sic enim scribit: e l. badonem. Semper veru fuit, morietur Epicurus cum duo θc septuaginta annos uixerit S. ciuitatis. Archonte Pytharato. Ego uero et in illis Hadriani litteris, et apud Modesti di .pa sit te nu semper de magistratib.tra statum esse ceseo. Deinde Modestinus scribit, μοι di
io Inter ceteras causas magistratum oportet creandorum mores ani maduertere. neg. enim tam Acultates, ave dignita aptasune adside eis habendam,quam vitae institutum decens, mores probi.
Pro uitae instituto alii electionem, aut uoluntatem seribunt. Sed haec est iurisconsulti sententia, ut an recte uitam instituerit, inquiratur. Qua de re --, . . Theophilus & Constantinus Graeci consulti prudenter scribunt. inquirendum esse,ut modesti sint, non egentes,non orbi, non uam: sed locupletes,& h qui norint pueros educare, Neas sed ament. Denique ait, ex his de MicSemper aure hoc maxime magistratus observent,ne creent eos qui tu. consu ius. se ingerunt ut creentur, aut ob idpecuniam dantiquosprenae quoque s M p - hWro obnoxios esse conriluvium erit.
Has adsectatas tutelas appellare solemus, quae in numerum orsi, prop g s. item tria. ter quas tutor excusatur,nd ueniunt. Sed haec Accursiani do 'la, ut multa. n t. de excis
Inlud interpretis errore commissum est, ut proximum caput nemo intelli . c. qvi nurn. geret. est autem id Florentiae scriptum hoc pacto: ως. - σqM ' Idem libro s. Excusettonum,UEMμἐβουλ υτά βωλευτῶν muri es
Qui non sunt decuriones,decurionu liberis tutores creantur quemadmodum decuriones quoque,non decurionum liberis.
3o Antea non decuriones, sed senatores, aut consiliarios scripserunt. eum dubitandum no sit, decuriones Iti υ messe. Sic enim lustinianus, cum duin i L .f. retraxas constitutiones de eadem re gradice 5 latine scripsisset,altera decuriones,aI c. in ia m. tera J-υ-: appellat &Plinius ad Traianu de bule&buleuus Bithyniae li Nou. 18. s. scribit, cui Traianus dedecurionib.rescribit. Haloander quoq . quoties in ε .ccriLaiub. . Iustiniani Nouellis in elusinodi uerbum incidit, incidit autem saepe, toties M stri. π α
decuriones,aut curiales uertit. econtrario Theophilus libro i.&3. Instituti i ra inst. onum. Senatores uero a Modestino πιγον-i dicuntur ra. 13. de Excusa. tionib. ' θά senatus συγκλα e cap. t. quo loco de eorum excusatione scribe
mus. autem nomine a Theophilo, Constantino, Haloandro, ec Plutar- - ζοῦ -
cho sepe appellantur. Non tamen infitior, curiam oc senatorum 8c decurioin tu in tita, num fuisse. Cum enim decuriones, ut Pomponius ait, 'ex eo dicti sint quod tu at eo. initio cum coloniae deducerentur, decima pars colonor. consilii publici gra n ι.pupillus. tia conscribi solita sit: de nihil decuriones in colonijs,aut municipijs a senato decuraenes. derib. Romanis differrent:'mirandum non est,si in timili re similib.nomini b. MDR . . uterentur sed di eadem ratione sunt ex Graecis, qui βουλευ- senatores ap- o 4Noin
224쪽
IScs. AD MODESTINUM pcllent, ξέ - ρουλήν senatum: tamen hoc a iureconsultis, 5 a Iustiniano usurpatur. Atq . ita arbitror hoc capite de decurionib. tra stari, quos municipales h -ης- senatores appellare possis: is. de Excusationib. ' de Senatoribus Romanis.
' ' i h Vb titulo uero qui petat tutores,caput secudu in hac sentetia scriptu est: ιμα. Ide libro primo excusationu: Si minores no habeat te eitimos defensiores,siquidem tutorib. egeant ob impuberem .rtatem, possune co natione,aut adflnitate propinqui parentib. eorum masculis , ave
feminis petere,ut eis tutores con iuvantur. Minores hoc loco etiam impuberes appellatur, paulo post puberes quiadem selum, sed i s. annis minores, qui b.curator datur. Postea ait,
Possunt id quoque parentum amici, Cr inorum puerorum educarores. Sedalij libera voluntate petunt, alij id sacere coFuntur,mater puta, hberti. Nampilla, nisi legitimos liberis de fores petat, damno, hi poena plectuntur.
Quod damnum,quae ue poena haec sit, expressum est.
piis'; ων Etenim inquit mater expellitur ae legitimasiiij hereditate, tam
rem. O cebo. quam indigna ex eius bonis legitimam portionem consequi, cui tuto
Πῆ.5.ωὰμ re Patarere ηUlixerit. Nequesolus non petat, sed et si quem petat,
lam ad S . c. de inctorie petat, utpote eu qui se potest ex fare, vel eo postea auea 'U , piri ais, aut reiecto alium non petat,uel dedita opera malos petat. ter. Quod nos defunctiorie scripsimus, Modestinus . rvt α'ν scribit: quod
ei . uni, C. Cιιι barbarus, pietatis gratia, fuerat interpretatus: unde prauitatis in Norico lib. t t*t- est , ineptiissime utrumque. Nos Budaeum,non malum huius rei auctoremfιi-ς prose habemu ,h oc quod praestat, VIpiarium cuius libro tertio ad Sabinum uerari tor i. ba sunt haec: Non solum autem quae non petηt, coercetur: sed oc quae de V sun florid petiit, ut rescripto declaratur, uel priuilegio munitum, uel onera Z P tum trib. puta tutelis, sed ita demum si data opera hoc fecit. Eius rescripti uer
ea. .as paulo post a Modestino reseruntur, quae etiam apud Vlpianum reperi mus.' Impeiatores quoq. Seuerus ex Antoninus Pompeiano rescripseriit: h uiasi Si tres tutelas, uel curas eodem tempore non defundiorie susceptas admini- ister. in prin.qδ stras,onere quartae tutelae seu curationis pupillor. seu adulescentisi non graui aut clam . l. iraberis. Reeie enim Budaeus interpretatur tutorem petitum, aut tutelam, qui h ertatis. petendi munere desungerentur. Marcianus: Praevaricatore, inquit, eum
g. edet seqμπ. eu e ostendimus,qui colludit cum reo,ec tranaticie munere accusandi desun ς -- gitur. sic enim sicribendum est in atris quoq. Digestoriarei locis, non transsa i ιβ si liue ut ille existimat. in quo uerbo uastatio sum pia est ab edii iis Praetoriamri μ' se U translaticiis, in quib . nullam curam adhibebant . Hoc idem perfusorie di e , Li - citur, ' & lusorie,' de dicis causa. Hoc quide extremu alio loco de Laelii nob' ', ' siri sententia explicauimus, quod optime uim Graeci sermonis exprimit. Non minus erratum est in simili dicendi genere, ca. 13. de Excusationib. ol libro ibea ij. in ἀφοσι νεωρλα ριν, de quo illic agemus. Hic itaq. dicitur,matre legitima Lm l.scire Ostori lii hereditate carituram, si tutorem ei non petierit, aut leuiter petitione fuimiet. h. sufficit. eia sit. Deinde ait, exta. Liberti
225쪽
Liberti uero apud Praesidem Oue hanc causam accusat grauiter puniuntur, si id negligentia aut vitio omisisse videantur.
Malitiam alij pro uitio scribunt. Sed Cicero lib. 3. de Finib.& 4. Tuscis lanar. quaestionum ait καίας uitium,non malitiam fgnificare.
Quar de matrescripta sunt, Seueri epistula cossant, ius verba in ,, Irascripsimus: Diuus Seuerus Cusipio I usino. Omne me rationem H adhiberesubueniendis pupillis, ta ad cura publica pertineat, liquerex, omnibus volo. Et ideo quae mater veIno petierit tutores idoneos fili suis, uel priorib. excusatis, reiectisve, no cosissim alioru nomina de in derit,ius non habeat uindicandorsi sibi bonorum intestatorsi silioru.
Hoc rescriptsi Latine scriptu est cuius bona pars ab Vlpiano resertur,' a ti .s sim, ut antea scripsimus. Quod uero hic additur, in multis libris, sed di apud Pau ten ad S. c. lii lib. . ita resposum est. Floretiae no est, sumptuq.esse uidetur ex alia huius Tencapitis parte,quae etiam Latine scripta est. Deinde Modestinus scribit.
Sane si quis aut creditor,aut legatarius sit,aut qui aba habeat necessaria cu pupillo cotentione,non i se petet ei tutor sed eos roga bit qui petere possunt, ut petant:aut sissipetitionem tardabunt,adito tum Praeside, rem totam explicabit,ut constituto Issitimo tutore, lis cum pupillo habeatur.
Inepte antea foenerator pro creditore seriptu est , quonia uterq. a Graecis δανιςάρ appelletur. Contetione uero -ασιν Modestinus uocat ,quod uero hhu exprestiam ei se uidetur Antonini costitutioe cuius uerba suthare. lmp. Antoninus A. Chrysanthar. Admone adulescente, aduersus que uis consi P .stere ut curatores sibi dari postulet,cu quibus secsidii iuris formula cosistas: G 'qui si inpet edis his cessabit, potes tu c petente iudice adire, ut in dadis cura tori b. officio suo fugatur. In eade significati 5e alii quoci .eode uerbo usi sui. tavi Et haec quide de tutoribus. Curatores vero ipst ibi minores petet. ἐι. vix certis. Haec uerba ad huius capitis initiis referenda sunt,quo dicitur, si minores defensorib. indigeat,et postea de tutorib. pupillis pet edis tractatu est,nuc de 3b curatoribus adulescentiu dicedum. qua in re miror Accursiulabi. Deinde,
rem. Sed an alius petere curatorem p it,quaeritur' optimus VI domo. m.
planus ita scribie,quasi necesse siti uni sibipetere,neque alius possit.
Hoc est quod illa Antonicii c5stitutione, cuius uerba modo rettulimus, dicebatur. Na quod a Modestino dicctum erat,ut qui lite inchoare cu pupil ἡ-lo uellet, cum his qui petere possent, ageret ut peterent: id Antoninus i iacum ipse adulescente ut tractetur, iubet. Honos uero Ulpiano a Modestino in us habetur. aliquot enim locis κρατιςae, hoc est optimus,aut praestantissimus ap si scire opor-pellatur, 'θc cum Paulo & S uola iurisconsultorum princeps. 'Sed nus, tetri aliua eo. . quam reccte seri tum est: sunt enim qui nobilem, sunt qui nobilissimum, & g tex Diui. c. qui egregium scribant, pro optimo: oc uerticem, aut ueterem, pro Principe, aut coryphaeo. Alexander Imperator Domitium Vlpianum Praefectum . i. .ssem Praetorio, parentemq. uocat. Iustinianus disertissimum, oc summi ingenti q 4 uirum,
226쪽
1Ss AD MODESTINUM uirum,'Diocletianus prudentissimum. Et sane nihil non VIpsano deserendum est: nihil enim dici potest eius interpretationi b. edidit aut eleganti iis, aut prudentius. Cuius studiosus Modestinus fuit. 'quamobrem mira dum non est,si eius auctoritatem magnam esse putat. Postea Latine ait,
Et apud Paulum libro ς. Responsorvm ita relatum eri: Grato se rem ignorante,nec mandante pupilla,non recte ei ae tutore petitum vi dederi periculumq. eorum quae curator non iure datuGesse, non sine oratione eum qui petit, cogendum agnoscere. Item Latine, Et alia parte eiusdem libri ita resiodit: Si matris iudicium pris tincem secutus,curatores siliae eius dedit, periculum adminis Inutionis ες
eor. eam respicere debere. cc Haec arbitror a Triboniano addita suis e. neque enim crededum est, Modestinum, dum graece scriberet, latine quaedam scripsisse. Quae poli ea diacuntur,ab Haloandro non recte in aliud caput separantur, ut ex biodestini libro ι. Excii lationum sumpta. Sed Florentiae coniuncta sunt. Quor . sententia haec est:
Qui quomodocumque per excusationem tutela liberati sunt,non habent necesse tutorem pupillis petere, ut Seueri er Antonini consti
tutione continetur. 2o Haec sunt, quae libro a s. Digestorum reseruntur.
NUnc ad initium Modestini librorum reuertamur, quod est libro i sub titulo de Excusationib. in hanc sere sententiam: MODE ST IN USIib. i. Excusationum. Herennius Modestinus lauatio Dextro. Vtilissimum,ut mihi videtur,opus confeci,quodin scripsi De tutela π cvrin excusatione i . ad te misi. in quo quan tum potu aperte eum tractatum explicavi, docens Graece nostra isera: quae quam difficulter vertantur, non Evom.
Liberius hare ueraeda esse duximus, ut eas tenebras uitaremus, in quib. Accurliani, interpretis uitio, uersantur. Sed illud male factum est, quod i in is norare uidentur, Graece haec Modestinum scripsisse, qua lingua non facile tractari ius ciuile poterat.Sunt enim uerba quaedam a nostris usurpata, quene Latini quidem homines satis nouerant: ut dominium legatarius, mandatarius donatarius, suus heres,ec eiusmodi ariis uocabula.quibus Graeci n5 numquam utuntur pro suis. His plenae sunt Iustiniani constitutiones, Theophili ec Constantini, aliorumq. Graecorum libri. Nam ut Latini consuluhypotheca, chirographo,emphyleusi,sitonia, heremodicio atq. aliis Graecis nomini b. utuntur, sic Graeci κουροδ α,et Οραofvων dicunt , ἹκουσαΗονα, ποδ ονα λαγαπιν. 8c sexcenta similia. Hoc est, quod Modestinus ait difficult, tem ei fecisse Deinde scribit:
Dum I. ea explico,addos bi opus eri, ipsa legum verba, ut his qui dicendi Er legendi ustum habene, hoc desiderantibus , perfectum
227쪽
Ipsa legii uerba, Leges a Modestino relatas nullas scio, sed constitutiones mecas atq . latinas,ite ex Vlpia .ac Pauli libris quaeda. Quaobre arbitror huiusmodi leges appellare: ut non nuncbab iustiniano atq. alijs appellantur.' inuri Principio igitur dicendii e I, quos creari non oporteat. Liber- c deuetati m. tinis pupillis magistratus ingenuos tutores aut curatores non dent, e .
praeterquam si maxima inopias eo loci libertorum. Lubet enim Di , d se .ex. vi Marci oratio,ut libertinis, qui in eode oppido sine iderii detur. ρ
Libertini su qui ex iusta seruitute manumissi sui. est aut hoc nome eius b labertini. dero eodinois hominst ut ingenuor. liberti illi ipsi homines sui, sed ad patronos 't--. . refert haec appellatio. Estq. inter haec similis differentia illi.quae inter filiu & - . . mfilium fiam .est, item patre matrem,&patremfamil. matreq. a milias. nam si familia patri aut matri addimus, eum, in uesignificamus,qui sui iuris est,' P. cum simpliciter patrem dicimus, aut matrem,aa filios id uerbum referimus. Sic filiu dicentes , no condicionem eius ostendimus qui in alterius potestatest, ut in fili uiam .dicimus, sed alicuius filia esse significari itis. Quaobrem n5 recte Politian. ψευLOQ pro απιλέυλ ιicti, uod Florent .esi. bis scripsit: . unde error ad Heruagianos libros manavit. Postea ait,
Sed si detur ingenuus,D. Seuerus minoris. cos aes rescripst,obnoao fore tuteli,nisi intra costitutu te pus allegauerit exculationem.
Huius rescripti uerba in constitutiona Codice ' reseruntur haec .Impp. d Ii. et de ex Seuerus Zi Antoninus AA. Crispino. Excusationis quide tuae, si ingenu- eis. ιαι us libatino tutor datus es, certa cauci est. Sed cum te praeses prouinciae au 'diendum non putauerit propter praescriptionem , quasi tardius adires, neca decreto prouocaueris, intelligis parendum esse sententiae. Ex qua constitutione agnoscere licet, Accursianorum opiniones de rationib. reddendis, re excusatione non accipienda ob ineptam interpretationem Graecor. ue hor. creatas esse.Si enim sibi constare uoluisset interpro, δεκαολογίαι excusationem aut allegationem appellasset,ut Cap. .ec 13. -προθεσμωρ qum. et dis . LD non iuste uertisset, sed costituto tempore, ut eodem tertiodecimo capite cre/ stare oportet.bro. pro quo eleganter Seuerus praescriptione usus est. Denique ait,
Non lice ponsi ponsae curatorem ess ut Senatus censuit : crea
rus avre hic ,remouendus est. Qiat uerba nullam habent dissiculi ie. CAput alterum ita uertimus: i. a. iam s.
IDE M libro secundo Excusationum. tutela re ru excusantur,quisieptua ista annos excesserunt.
Idξ Iustinianus isibit liti. i.Institutioria Maior, inquit septuaginta an e ..h- nis, a tutela Ac cura se potest excusare. &Impp.Seuerus 5c Antoninus Seue bro rescripserat: Pater tuus si maior est annis o. ad tutela uel curam deuora' a tumi quis tus,excusare se lemniter potest. Quib.locis cum excusationis uerbu uide- etiae sterius rim, nolui a kW- liberantur , aut solusitur uertere: sed excusantur, ut uetus interpres. iamquam is saepe remittendi uerbum huic substituit,&ο ψιν remissionem appellat,quam nos libenter uacationem appellamus.
Excesisse autem eos oportet tum, cu creantur,aut cu hereditas a , dria eri,
228쪽
im AD MODEsτINVM dita ess,aut cum condicio testamento secripta impleta eri, non infra excusationis tempora eam Mate implere, quae probatur aut natalis dui scriptur aut alijs legitimis probationib.
Aditam hereditatem etiam a necessario herede, intelligendum est: quod immiscere se, malunt nostri dicere. Deinde ait,
Liberoru quoque multitudo ae tutela er cum ex fae. Omnes tamen liberos legitimos esse oportet, ersi in potestate nosint,atque tu vivere, cum patres eorsi tutores datur. Nam qui amea mortui sunt, . non numeratur inter liferos: ne .eria nocent, quipostea moriuntur quod D. Seueri constitutione cauetur: uae quavis de eo tutore loqui iovideatur,qui te iam reo datus est, tame aptari adque palitipotest..ti c. qui κι Non haec illa costitutio est,quae sub titulo Qui numero liberor. seexcirme.Lb.' exta. sant,extat.' Ea enim solum dicitur, eum qui ad tutelam uel curam uocatur, si Romae tres liberos, aut in Italia quattuor, in prouincia quinque habeat, bin pri.nis de excusari. quod etiam Iustinianus in Institutionib. scribit.μ' -- ' Qui in utero est, sin multis iurisparad. qui rufuriam natis, tamen neg. in hac qu bone ,neq.in ceteris civilib. munero. pro derit erLquod etiam Diui Severiconstitutione cavetur. . . Est hoc latis cognitum ,eum qui nasci speratur,pro superstite esse .cum
isti uisti dς ipsiss iure quaeritur: alijs non prodesse i .qui in utero. Non olum alite libet radiae vacatione tutelae adserunt ederis utra is, nepotes, et neptes exfilijs marisus.Iuuarie vero b Geor.pater mortuus est,eti ieius locu simplent a uo: qui licet pluressine ex uno silio, pro uno numerantur. Colligere licet haec ex con titutionss. quib.deliberis tractatur. q. enim scite con titutionem reperies, quae desdiis, non de liberisIcripta P. Liberorum autem appellatio ad ne
potes extenditur. Liberi a Graecis τέκναψmuine appelIantur,si iij kM: quod Modestinum obseruare animaduerti. Errauit aute noster interpres sub titulo De uerbor. δ l. hiator .de significatione, cum eadem haec uerba in naus locum habere putauit. cum gra hoc loco re ste scripsisset liberos. Sed ochie eum de filioru multitudine scimet'. y Mnpria hit, liberorum scribendum erat.sed paulo post, item in capite recte τάς π - φης' ' liberos appellat,quod etiam Theophilus secutus est. Itaq.cum ex hoc
b vitiae lib. 4. notio; sed cum his mecis Modestini uerbis x. dupumet sumptum ,quod&uerba&inscriptio ostendunt
Sed numerum liberorum con titutionisus decretum iam tum esse oportet, cum creatur, non etiam spori creario nem nati sunt ante
quam causas excusationis alligauerie Nam qui poriea nati sunt,nibu
229쪽
nihil iuvant,ve Seuerio Antonini con litutione scriptum eri.
Haec uerba uulgo manca circumferuntur,quamobre Accursius , eiusq.
discipuli mirandum in modum inutilia scribunt: nostra interpretatio nulla habet difficultatem : ut ne his quidem, qui Graecae norint , Modestini uer-ha. Deinde ait, Praeterea qui tres tutelas aut tres curas habent,aut tria onera
mixtarum tutelarii cum curis, hae non sint aetate minorum sinit habent excusationem,si ad quartam tutelam,aut curam uocentur.
Mixtarii inquit tutelarum,hoc est tutelas duas curam unam, aut duasto curas tutelam unam .quamuis si quis ad uerba adhaeresceret,quod uetusi terpres facit, sex onera existimaret. Sed illud Modestino, Ulpiano, Seuero, 5c lustiniano probari uidetur. Quod uero ait, si ad quartam, in Florentino libro scriptu fuerat Q Hrαρτπ,sine ullis accentus notis, ut omnia quae scripta sunt graece: item syllabat omnes di uerba c5iuncta sunt. Sed recens emendator notis uerba separauit ita πιτε γαρ τ', quod in Politiani libro, Neo exemplo quod ad Alciatum nostru missium eiu unde Heruagius habuit, scriptum uidimus. Recte autem ab Heruagio scriptu est ἄρ τ te , quod unius litterat mutatione fieri in Florentini libri antisua scriptura potuit. id tamen antiquum interpretem fefellit. Sed haec sane opum' emendatio est. M cui conuenire uidetur,quod capite tertio Modestinus scribit, dixisse se tres Li an prin. de tutelas habentes ad quartam non esse uocandos. Sed oc Seucri constitutio, cuius hic mentio fit, ita scripta est: ' Si tres tutelas, uel curas eodem tempore Sin non defunctorie susceptas administras, onere quartae tutelae seu curatio- inis pupillor. seu adulescentium non grauaberis. Additur id quod a Modestino quoq. relatum est: Finito autem officio pubertate pupillor. uel aetate adulehentium aliae substitui possunt,lice nondum ratio tutelis, siue curae administratae reddita sit. Rationia a Modestino mentio iacta non est: sed in aetate minoru, adulescentium scilicet,aut pupillorum finiri tutelam, aut curam dicat, id satis esse uidebitur. Quod uero Seuerus non defunctorie ait,3o Iustinianus apertius, minus tamen eleganter: item tria onera, inquit, tu- b g. item tria. tela: non afieetatae praestant uacationem, quali diu administrantur. vita t. eo. men plurium pupillorum tutela, uel cura eorundem bonor. ueluti trum
pro una computentur. Sed hac de re Vlpiani uerba adserentur. Ad Mo
Sed si quis cinguit non minoris e unisi natorsiit, huma
quoque curae ratio habenda eLl, ut in numero curarum computetur.
Ouae ira se habere, Seueri er ntoninico Iitutio docet.
Ea quidem pars,qua de furiosi cura dicitur,liodie non extat: cetera scrupsimus. Quod uero minoris hic curam non impuberis, ut uulgo nimis inev pte, ne dicam imperite,circumsertur, intelligere debeamus ,graecum uerbum , tae facit quo Modestinus M annis minores appellat,no impuberes, ut multis locis barbarus interpres putat:quod Accursianos Omnes uehemeter i i/ωή ι torquet. Nabonus ille interpres Ca. i. τῶν 'M-- ων --,impuberum er milites.
libertus impubes dabit a patrono curator. sic enim sicripsit: si ubert M., cu tra
230쪽
AD MODΠRTINUM cum minor, & tutor suisset scribendum. Sed & in eodem uerbo postea bis
errat. Quos errores ut nostri tueantur, quantas dij boni tragoedias excistant Idem addunt hoc loco prodigi curam, cuius a Modestino mentio non fit.Postea ait,
Et optimus Vlpianus de tribus tutelis sic ait. Vlpiani latina uerba in aliud caput reiecta sunt, in hunc modum: VLpianus libro singulari De officio Praetoris tutelaris: Tria onera tutelarum dant excusationem. tria autem onera schne accipienda,ut non numeras pupillorum plures tutelassiciat, fedm trimoniorum Iemnatio. Et ideo qui tribus fratribus tutor datus est, qui indiuisum patrimonium haberent,vel ussu a tutor, quibusdam curato unam tutelam suscepisse creditur.
Paulo ante Iustiniani uerba retulimus,' quae cum Vlpiano facerent. Vario capite dicitur,
Modestinus libro secundo Excusationu: Dirimm tres tutelas habentes,ad quartam non esse uocados. Quaesitum igitur est,si quis
duas tutelas habeat, er tertia oneratus appellaverit, pedenteq. ad ' huc iudicio appellationis quarta tutela oneretur, an in allegatione excusationu quartae,mentione tertiae sciet' aut ea omnino omitters Ambiguum est, de tertia, an de quarta omittenda loquatur. Sed mihi ui detur de tertia loqui, ut si ea omitti, quae litigiose ut ita dicam est quartam accipere compellatur. Quod his,quae sequuntur, conuenire uidetur.
Et inuenio inquit θά Diuis Severo er tonino conriitutum esse, non oportere ad quartam tutelam creari eum quia tertia pro vocaverit. Sed dum pendet, allegationum tertiae iudiciu expectare,
cuius finis sine quartae excusationib. Sciet. Rectasane inquit 9 ratione. Namsiquis eam quae quarta est, quasi tertiam sius ceperit ,
iniuria appellatio de tertia appareat, quattvor onerib. contra k
Ses onerabitur. Non multam habent haec uerba difficultatem. Iubet principes, si ei qui de tertiae tutelardatione appellauerat, alia deseratur, eam dum lis est susci- pere non debere. Nam si susceperit,ic aduersus tutorem iudicatum sit,quattuor onera inuitus habebit. Praestat igitur sententiam expectare: quae si secundum tutore lata sit,a quarta non excusabitur: si aduersus eum,cum tres habeat, admitteda excusatio est.Barbarus interpres nimia religione effecit, ut uarie haec uerba scribantur. Nos nostruonus esse non putamus , minutatim singula hor. hominum peccata persequi: sed satis est capita error. indicare,&Modestini interpretationi seruire . illud omittendum non est ,quod diximus, siquis eam quae quarta est, quasi tertiam susceperit: Modestinum quae ordine quarta est,quasi ui tertia dicere .& recte. Na cum trib. onerib. subici possit, dum tertia in incerto est, si quartam tutela suscipiet, eam quae in ordine