Legatus uranicus ex orbe novo in veterem, hoc est. Observationes Americanae cometarum factae, conscriptae ac in Europam missae a R.P. Valentino Stansel è Societate Jesu, ... nunc apostolico in Indijs missionario. Et à matehsi Pragensi in Collegio Soc

151쪽

cXXXX. re Vise tamen porro nobis est instar stella nebul fae s. 7. I o. ut Febr. inter Cornua Arietis,4 Linum Piscium. Deinceps vero etiam ab acutissime videntibus deprehendi amplius non potuit. Hinc constat Cometam maximam Zonae torti-aa partem pellustrasse, adeoque majori Asticae, ocmagnae Asiae es Americae parti, nunquam tamen EV-ropae verticalem incessisse.

SCHOLIUM. .

seritu. Duas potissimum, si figuram spectes,

tantum esse species Cometarum, ab Aristotele lib. 1. Meteor cap. 8 assignatas, scilicet Crinitas, es Syrma trahentes sive hoc barbam, sive caudam voces ad has duas species caeteras omnes reducendas esse, qua a Plinio enumerantur. Tenet II Cometam proprio motu nequaquam arcum Circuli maximi delignasse,ut nonnulli opinantur. Fieri enim non posse, ut arcus Circulo minoris

Spham parallelus, qualem sere Cometajuxta nostras, inquit, P. Athanasi Romanas Observationes, per aliquot dies descripsit, cum motu, quem deinceps

tenuit, in segmentum circuli maximi coalescat. Teuet III. mento, Cometam prius matutinum&barbatum, cum vespertino crinito caudato

eundem fuisse. Probat Exemplis Cometarum Anni

152쪽

CXXXXI. 3o. um ex Petro Apiano circ. Astronomici Camsarei, parte I qui similiter ex matutinis, vespertini eia

Gniet I Caudam Cometae Soli potisti num adscribendam, quod Teste Tychone primus advertit Apianus. Tenet V. Cometas non ess extraordinarios Mundo coaevos Planetas, sed ipsos, iraesertim huc, probabilius ortum traxisse ex planetarum exhalationibus, ptaecipue autem, cum ircher x maculis de

saculis Solis, longius ab ipse digressis.

Tenet V Ridiculam csse opinionem illorum, qua ex eo, quod ab Argonavi transito Eridano ad c iput et progressus sit, potissimum per signa aquati

ca, locis maritimis praecipue extraordinarios eventus videri portendere. Verum non omnino ridiculam esse hu)usmodi opinionem,qtiae fulvmultorum eruditis Simorum, & in particulari,omnium paene Ma thenaaticorum Provinciae nostrae, facile ostendi posset,& modernus maritirru Populi, in Europa celeberrirni; Hollandicar inquam ReipublicaeStatus, ex felici tam miserabilis, tam subita&posteris cisis memorabili convcrsione pretesagitioni illi non parium favet S Tenet VII in sapienter Verisimillimum esse, Cometas magna, sed incerta mortalibus mala portendere Fateor, quare omnino ridiculum esset, certo definitive, non tamen ridiculum rationabiliter suspicatio

153쪽

CXXXXII. cative tantum p sagire aliquid ex signis coeli, esto arbitrarie tantum assumptis. Nam&per voces arbutrarie assumptas, ter signa vocum quantumvis a bitraria, loqui potest dolet D Eus.

OBSERTATIONES

Patrum Provincimi OH E MI Tr Um Author Legati Uranici, utpote Filius hujus Provinciae, impense nosse deuderet, quidnam charissimi sibi Patres, quondam in Provincia relicti, quibuscum, ob communia Matheleus studia, amicitia conjunctissimus fuit, seipsi circa praedictos C metas observaveant, an adhuc stiperstites legant s ideo peculiariter eoru Observata su ungere placuit. Atque inter hos primas ure sibi suo depostulat, R. P. Theodorus Oretus,que post magni illum

GREGORiuM a S. Vincentio, universa Provincia no

stra, Matheseos Parentem praxipuum agno t. Ob-ht Vir hic incomparabilis, atque in Omni literaturaselide juxta ac floride excultissimus,, verus I VOVIniciae nostrae Archimedes, ratistaviae An I 667 mei se Novembri, ex inopinato dysenteria extinctus.

Observatio Hratida*iensis,

Facta a R. P. THEODORO MORET O. Ibidis in Burgo Caesareo. T Me XI. Decemb. apparuit Cometa in Silesia, sed die

154쪽

die is primum visus fuit in Burgo Caesimo societati Issu consistere circa Rostrum Corvi Matini, habens caudam ad longitudinem hastamina colligatarum, in

fasciculum extensatum versus Orientem. Apparebat enim mane hora .

Inde usque ad i. Januari, Anni 663. visus non sui ob continuas nubes. Apparuit autem i. Januari, Vesperi hora, insta Tauri oculum ad Eridanum pro p AEquatorem, destitutus omni cauda ; quia tunicerat in oppositione cum Sole, aut circa oppositionem, s. Januari, denuo comparuit Precuperata jam

cauda in rcceti, ita ut horas. vespertina Cometa eclipsati Haram stestam Otiscet, aqua circa re cesserat ad dimidium gradum. Quod bene notendaliorum locorum Observatores, ad determinationem

parallaxeos, in ordine ad scitudinem Cometae illiu Dad Prognosticas T. Cometam videri ortum circa Scorpionem, Minde perpetuo transi se per Conostellationes Aqueas, Hydram, Corvum Marinum, Craterem, Argonavim, Nimbosum Orionem, Eri danum, Cetum, d modo . Januar. stare in constellatione Piscium. Quando autem Cetum intrasset, pro)ecisse caudam versiis Orientem si altius versus Polumaste-derit, habiturum caudam falcatam , ex necessitate

Naturae.

155쪽

CXXXXIV. Triplex autem illa Cometae quae hactenus in hoc contigit circa Caudam variatio, rarum est experimentum. nolita attonitum fecit quendam ad S. Magdalenae ratistaviae, ut pro concione dixerit, in festo Epiphaniae, tres apparere Cometas.

Ob montis Tragensis,

Prosessere Matheseos ibidem

R. P. BENIAMINO SI AIER.

Obj Vir hic, in Mechanicis prorsus admirabitu,

Cometa caudatus Anno M. C. LXV. Mense Januar primita a nobis observari caeptus. Nam: i. anuatij notabilior apparuit ad Eridanum fluvium, sed sine caudaci forte propter plenilunium, adeoque dubios adhuc reliquit Spectatores. a. Coelo nubibus obducto, nil videri potuit. 3. Apparuit, sed necdum caudatus, ad fauces Ceti progressus. . Primum apparuit caudatus, sed ob nubium densam conglobationem tempore adeo angusto, ut

Observationem cluderet. . crenato coelo conspiciendum sese dedit. Inventa autem est ejus distantia ab oculoTauri gr. M. a Pleiadibus gr. 3. a Crure occidentali Orioni g. 36. longittido Caudae gr. II. 6. Nubilo coelo non comparuit.

156쪽

CXXXXV. . Observata ejus distantia ab oculo Tauri gr. 1'. a Pleiadibus gr. 3. O. in. A pede Occidentali Orionis gr. 4r Caudae longit gr. IO. 8. Distantia illius ab oculo Tauri gr. 3o a Pleiadibus gr. 4. Cauda r. s. quanquam intra eandem Observationem cauda variabat, nunc major, nunc

minor apparens, maxima circa occasum.

9. Exiguo tempore intra nubium intercapedinem apparuit, modicum progressus, a latere Iabens stellam, quae est sipra oculum Ceti. Io Intercalaribus nubibus apparuit exiguus,&ex praecognitis noscibilis. Porro semita illius cursus indicat a signo Columbae Noe, aut Argo navi ortum habuisse. Videtur autem esse sapertunaris, seu aethereus,Mquidem valde altus, csim nullam habuerit notabialem parallaxim Horizontalem. Porro, si, ut cecinit Manilius, nunquam fiatilibus excanduit ignibus aether, MEO placet astericmis coelestibus, utpote ab hominum institutione, acceptatione, notis, pro signis sitae in nos adversionis uti sicut olim Gen. s. in signum foederis assumpsit arcum coelestem: cum hujus Cometae cuisus ab Argo navi caeperit, trajecto Eridano in Ceto seu Balena desinat, videtur in mari, aut Civitatibus maritimis

eventus portendere extraordinarios. Cujus etiam

praecuribi matutinus ut Hydra resusit: si tamen ab hoc

157쪽

CXXXXVI. hoc diversus es Excursu enim ipsi, semita videtur idem Cometa, qui in Decembri apparuit tib Co vo circa Hydram in Ianuario potuisse apparere circa Eridanum, praesertim cum cursus illius ad mitium c tertimus fuerit.

Obsecratio mymensis,

Author R. P. GEORGIO EAM Philosepho Mathematico insigni.

Apronomica, sulpti, impressa;

Expensis

CELSISSIMI PRINCIPII

FERDINANDI a LICHTENS TAIN,

Ducis eschinensis, Obj Vir uditissimus Anno insequente Ic .

Z normae, lenta tabe extinctus.

dis merus dierum, clocus Cometae, quovis dieamgnatus est verba sunt Authoris uti cernere est in figur quam cum proportione omnium Ast rismorum huc facientium, pro directione Astrono

morum, conatus sum exprimere.

s. Januari, cum prius eum observare mihi non licuerit erat cauda Cometae minimum quindecuplo longior diametro Cometae quae diameter visitatis nimum dupla erat diametti oculi Taurini Scopar Ca

158쪽

CXXXXVII. Cauda semper quasi ortum verssis dirigebatur. V spertino enim tempore observationes institui. 11. Jan: Longitudo Caudae suerat, graduum. 1 i. an desij hic videri Conietes. Lonae altiorem Luna bisse, inde patet, quod singulis diebus,

eandem optice distantiam respectu vicinarum stellarum, a Meridiano procedendo usque ad occasum,

servaverit.

At quanto altior Dive forum sub eodem V ridiano locorum Observationes exacte patefacient; unde etiam magnitudo Cometae deducitur. Est a temanoymensis longitudo o. gr. 3o min: Porro materiam ejus non fuisse exhalationes te restres inde fit manifestum, quὀd eae ultra a LeVcas Teutonicas non ascendant, uti norunt Meteorologi.

Unde igitur ortus est Censeo ortum esse ab e raticorum siderum, sigillatim invisibilium, unum Oro optice sidus conficientium, confluxu. Neq; enim recentior Astronomiae ignotum est, dari, non dico plura quam . sed innumera astra planetica riuandoquidem Tubus Galilati, non modo . Jovis Satellites deprehendit, vertam etiam tres alios Saturni, qui quandoque unum cum illo Optice sidus conficiundi Quin d tam copiosum aliorum siderum naturalem

intuitum Uscientium gregem reperit, ut plures quam

159쪽

CYXXXm. quam senas magnitudinum digerentias, in colis erraticis adstruere necesse habuerit. Adeo verum illud Numinis ad Abraham dictum est Numera stellas, si potes. Neque longior Cometae duratio, huic ejus

materiae ossicit. Nam quemadmodum naviu ,ed, versis locis solventium, quantumvis cursi disparium, ex optica tamen eorum quandoque conjunctione, una classis, remote eas intuenti, conficitur, atque unius instar nemoris diutule spectatur, donec tandem continua itinerum diversitas, nemus illud evanescere

faciat, singulis navium, ob exilitatem, aciem oculi essedentibus non secus hic stellarum concudus, alia quamdiu unius instar molis spectatusi, mox vel cioribus iter approperantibus, relictis a tergo tardi ribus, disgregatis ungulis, ac iter sitorum imagin

riorum epicyclorum arripientibus, corpus omne eVMnestit. Quam doctissimi nostri Cyuti sententiam pluribus alibi confirmavimus. QUAESTIO III. Verum, quid tandem portendit aut significat hoc phaenomenon t2 . Postyram calluero linguam early sic S. August,

nus Cometam appellat, arcana liberorum Decretorum DEI resciero, facile erit dicere, quid sit locutus iste Nuncius Praevia enim harum rerum conjectura, Fabulis Poeticis, non rationi inniti potest. Quibus Fabulis insistendo diceret quispiam, dictum Co-

160쪽

CXXXXIX. metam, occubita suo in Capite, occasum Capitis Aurei Velleris portendere. Sed cum plurimi Cometae bonorum potius, quam malorum praenunci file. rint, vita probitate et liciendum est, ut hic ex illorum numero praevisus fuerit. Igitur a Signis Carli obtem tuere, quae timent Gentes. Hier: Io. Timeant ergo Turcae, non Christiani.

Observatio Olomiscens ,

I unc in eadem Universitate Philosbphiae ac Mis

theseos Professore ordinario. N 1σω post dimidium noctis, quae diem asseu Natalem Domini consequitur, hora , m tutina, visius est Cometes, ptimum a me observatus in montanis, Silesiam a Moravia dirimentibus, loco admodum opportuno stilicet in Arce Jano censi s. milliaribus Oloinucio, versus Septentrione, dissitas in altitudine Poli gr. λso min in longitudine vero, in eodem fere cum Vienna Meridiano. Fuit autem Dissantia ejusdem dum quadrante post tertiam a media nocte meridiaret a Sitio a. g. O min ab Alpharadautem, seu Corde Hydra 3 gr. s. in adeoque valde Australis ejus situs, scilicet in velo ArgonaViS.Caudam ingentem sursum versus inter Occidentem Septentrionem projecit versus Stellam insor-