Francisci Ficoroni ... Dissertatio de larvis scenicis, et figuris comicis antiquorum Romanorum ex Italica in Latinam linguam versa

186쪽

LECTORI ERUDITO.

Nier nonnullas Lamas

quas hic adducimus, facili negotio multas in nisi Lector non admo

dum inter se disimiles, re forta se

arbitrabitu' has non multum dif

formes omitti potuisse, quod majoris pretii reddidiset ceteras . Hoc

misi etiam in mentem venerat,

sed nimis sero. Nam statim ac ad

manus hae Larvae mihi venerunt, eas aere incidi illinenter curaveram;

ita factum es, ut pos annorum

Dafum intellexerim, me aliquas co

legisse omnino similes, sed cum im

cisae forent inter alias Larvas, quae minime tollendae erant, opus juit,

ut eae quoque remanerent, ideoque bis in hoc opere cernuntur. Et It rum novas Tabulas , noDumque I

187쪽

impendium facere nou erat mearum virium , meaque tenuitatis. Potestamen Lector praetergredi explicationes harum Lamarum, re ut ait Martialis, librum non nimis lamgum breviorem etiam facere.

188쪽

ILTA praeclara ingenta suerunt, quae quum intelligerent, quantum luminis ad historiam temporum afferrent dispersa, ac diruta , S situ pene obruta antiqua monumenta, Κ ea diligenter inquisierunt, & in unum eo lis lecta publici juris secerunt , quamplurimis voluminibus omni commenis datione dignis , quemadmodum sunt tot Signorum , Inscriptionum , Toreumatum, Gemmarumque incisarum, Nummorum Consularium , & Imperialium collectiones , ac tandem innuis mera alia monumenta , quae literatorum hominum curiositatem alliciunt , & augent eruditionem . His itaque illectus , & doctorum hominum elegantiam admiratus , ct ab illis multa edoctus ad hoc studium aggrediendum animum appuli . Hinc etiam monumenta vetera , quantum a curta mea supellectili concessum fuit, colligens animadverti . multa ex illis Larvas repraesentare , comicanque personas , vel in Toreumatis , vel in Gemmis inei- isis , vel alio quovis modo et quae cum mihi viderentur,& multum curiositatis, S multum pretii in se habereta, oh. egregiam tum Graecam, tum Latinam .artem, qua et in horatae erant, & ob varias formas, ct praecipue quod i men afferrent antiquis scriptoribus, ad fabulas seu comicas , seu tragicas enarrandas : coepi iamdiu praecipua cura has Larvas colligere, personasque comicas. tam in Toreum iis, & Geminis, quam aere expressas , quarum hrevi quinquaginta earum collegi. Quum autem nemo de his seri'

189쪽

tionem, statui, veluti qui spicas quae manus messorum effugerunt, colligunt, quinquaginta illas Larvas , persona que theatrales simul cum illis, quae in Terentiano Codice perantiquo Bibliothecae Vaticanae depictae extant , in lucem edere. Annuente igitur Clemente Xl. Pontifice Maiaximo ad Bibliothecam aecessi cum artifice delineandi peiarito ; sed praeter spem inveni Larvas, personasque comi- cas huius Terentiani Codicis ipsissimas esse cum quinquaginta illis prototypis, quos pene me habebam . Quapropter hoc reiecto consilio illas non amplius de Iineare curavi , sed quantum potui sategi alias S alias differentes

Larvas, personasque comicas mihi comparare, quarunia quadringentas longo annorum spatio cum inscriptionibus nonnullis ad comicos spectantes comparatas , in hane meam opellam conseram, non ut eas, qua par esset, eruis ditione exornem , tanti enim non sum , sed ut illas ob oculos eruditorum ponam ἔ quare eas ex archetypis accurate delineandas. curavi, nonnullas minore, nonnullasque maiore forma.

De Origine, usuque Larvarum hoc loco pertractare minime decrevi , haec enim materies , quamvis a multis tentata, attamen adhuc est nobis parum nota. Si Poetis credamus, Poesis in pagis orta est, ac diu inter agricolas vixit, risusque , lususque eam comitabantur , causam praebente talium hominum Ulta laboriosa quidem , sed innoeente , & quae idcirco vera hilaritate magis egeret, eiusque capax esset , quapropter Lucretius Ioqueris de ' antiquis agricolis inquit:

Saepe itaque inter se prostrati in gramiue molli

Propter aqua rivum, sub ramis arboris altae, Non magnis opibus jucunde eorpore habebam.

Tum joea , tum ferino , tum dulces esse eaebinni. Consuerunt, agrestis enim tum musa vigebat. Haee hilaritas in usu maxime fuit penes Atticae colonos in vindemiarum fine, grati animi ergo adversus Bacchum, cui vini copiam acceptam reserebant. Hic usus annorum lapsu in morem transiit , ct tam bene exceptus fuit . ut . e Graecia in Italiam transfretaret. Ita Virgilius: φ . Non aliam ob culpam Saeeho caper omnibus aris ditur, O veteres ineunt profeeuia ludi

Praemiaque ingentes pagor, ct compita circum

190쪽

Mollibus in pratis uncto, fallere per utrer, Nee non ,sonii Troja gens missa eoloni Versibus ineomptis ludunt. risuque soluto ,

Oraque eortieibus sumunt horrenda eavatis , Et te, Baeche. vocant per earmina Leta, tibique

eisia ex alta suspendunt mollia pinu.

Haec incompta carmina, si Servio eregimus, auribus potius , quam regulis artis callehant , ae ex illis paganis coetibus suere prima fabularum , ac etiam Larvarum ruis dimenta ex illis corticilius actorum , quos agricolae ori suo admovebant, & illa Baia, seu , ut ait Horatius, per m M. M AH. unctio, qua ora tacibus linibant. Primi ludi theatrales, Pon. .. x γ' inquit Servius , ex Liberalibus nati sunt . Quoniam ex agris ad urbes Liberi celebritates translatae, Martio qui isdem mense, secundum Mamii opinionem, factum est, ut Masu, de eo tempore Iudi theatrales haberi coeperint, sed aliquanis gemmis ro. Meum elegantiores. Rudium hujusmodi laeni eorum ludorum originem , S tragoediae nomen e Bacchanalibus derivasse , etiam ex eo , quod Donatus dicit, aperte dignoscitur : GO Douataeo ἰn nus carminis , quod Deer morus reddebat Libero patri. V - γης ει ervaedia dicebatur, mei α- τω , hoe est ab hireo Φosteminearum Oe. Vel quod hirco donabatur ejus earminis poeta,

Cel quod uter musti plenus solemne praemium eantoribus fuerat , vel quod Ora fua Deibur perlintrant. Ouisnam ex humili

hasce cantiones evςhexerit gradu prior. & hac de causa tra-poediae inventoris nomen meruerit, adfirmare te is momen r. ι isis, ii non est. Lambinus in notis ad Horatium ita testatur: i. Misis

eandam , Hii deeima extum. Cheritum Atheniensem ta- Το.le ausum fuisse, S Larva. scenasque inter omnes primum meditasse Suidas resere , etsi allia Larvarum auctorem . SHor apus

Τhespin fateatur: inquit enim et Postquam is ab initio malia tuisς iam minio inunxisset, deis portataea texisset Oe. Hae non asse T spin gloria privandum , seu saltem de Tragoedia

optime meritum existimandum Horatius in Arte poetica censet , ac tragoediam illius ope e solo ad plaustra grais dum fecisse, quemadmodum Bacchanaliorum tempore qua dam comoediae , ut sic dicam, ambulantes super plaustra repraesentantur nunc quoque Romae, quibus Giudiate o omen,