장음표시 사용
561쪽
no ita n principio ioni SHIu Dialia , iu ηno auarto, in φ quinto, deci Perre ti-uum ibo demonstratur intelligi, eodem anno, quo facta suerant ea, quae tradita sunt cap.p cedenti. Per illa verba In anno quar- ro .demonstraturi melligi , quarto regni Sedeciae, sicut cap. si . vers. 39. dictum est
in anno quarto regni ram. Nec obstant Sedeme. Nam ideo exponen tinnide regno eius, non simplicitet, sed confirmato per Nabuchodonosor. Non obstant et tam illa cap. praecedenti vers.
I. In principio regni Ioa ini Nam ideo etiam,
Mob ea quae habemur tot b illo cap. patet exponendum esse, quod haec reuelata sunt Ieremiae a principio regni Ioahim: attamen pro ea parte,quae respicit Sedeciam, M alios illos reges, non fuerunt executioni mandat nisi tempore Sedeciae, nempe anno quario regni eius. Etenim talia fuisse executioni mandata tempore Sedeciae, clarum est ex
illis verbis, in manu nuntiorum etenerunt
Ierusalem ad Se eciam regem Iuda: εc riars imucis. II. Et ad Sedreiam Iu la locutussium secundum omnia et erba haec, dicens: Subiicite cora et est, a s b iugo regis Bal innis, &c.
Est autem credibile Ieremiam similia dixis se Ioa Limo. propter quae prima vice dediderat se legi Babylonis: dixisse similiter ea Iechoniae, propter quae se quoque dedidit, ut dictum est supra ex S. Hieronymo. Nisi sorte placeat opinio R. Salomonis, & Hebraeorum , existimantium Ieremiam circa
initium regni Ioasim feciste sibi catenas, easdemque in collo gestasseus ite ad quartum regni Sedeciae annum,spatio scilicet, si credibile est quod dicunt, i . annorum. Quicquid sit, haec rebellio vel facta est, vel certe lubuit initia quoad machinationem anno Sedeciae quarto, forsan ad finem vergente, p ou ractat susea ori tellus anno supra citato num 6. fine. Iistrementa vero cepit in cogitatione Sedeciae, ex salsa itala prophetia Hananiae, de qxia p. sequentias. Iciem. qui& mortuus diditur vers. vlt. in anno illo, metisse septimo: quique annus proinde suit quinius Se lectae. per menses 2. aut prodi actus. Denique iuxta Iosephumi O. Antiq. persccta est pro rius crin post- lquam sui et socius Babyloniolima per 8. l. annos, violato foedere M iuramentote ces- sita Nabuchodonosor, sicut de hac dese-
mirum ex ore Domini itas illime suetat co testatus, de coram ipso rege, M audiente omni populo, ne recederem a rege Babylonis. A Tandem igitur an libregni sui7.3. vel 9. iu-lsum is Babylonis excussit, se ad partes AEgyptiorum transiuit. Ex 1ODEM 4. Reg. 2 .i vers. l. dc Ie
re nu eius Sedecta me edecimo,decima diem Apis , venit Nabuchodono seri ex Bablonis, ta sim omnis exerciti eius in m alem, . cison dederunt eam: rict uxerunt in Oretii tu eius f
uanta et rue ad undecimum annum re is ldeciae. Et primu inter usta est civitas quinta idie menses quai sic rursumque ac secundo in-lterrupta, nona die mensis, vel post nonam ieius diem Er omnes et ira bent rinb te fugerunt. Elpermutus es exercitus chaltiorum. Nem, comprehendit ut eum, O at ne sium lduxeunt ad regem Bacylonii in Rebiata rui lo- lcinius Vi cum eo iudicium : oculos eius effodit .vinxitque eum catenis si xit in Babis inem a vers. 8. Men si autem quinto epti die i
ys. io. Et muros Ierusalem in circuitu de -- xit omnis exercitus Chaucorum. vers. it. A i liquam aut populi partem, lucremanserat in i ciuitate , qui transfi 'trant adii ragem Bais onis, relictuum et u rus, tran- l D. lit Naiax, dan princeps militi vers. 12.
Et de pauperitas terrae reliquit et mitores a colas. vers. r . Columnas autem aereas, i quae erant in tem o Domini , b es ma-ol re eum quod erat in ὀomo Domini, cous - erunt chartaei, O transulerunt o omne in il sab tinem. vers. l . O a luolue aereas, See. Denique vers. 21. e. Et translatuit Iuda
Hucusque ea, quae pertinent ad initium
annorum captiuitatum. Nunc accedendum
cst ad ea , quae pertinent ad finem it
EX I. ESDR. CAP. I. a vers. i. M3. Esar cap. 2. a vers. i. In anno I. cyRI re Persarum, τt compleretur verbum Domini ex ore Ieremiae , si citauit Domini spretium Cari regis Persarum : tra ust vocem tu omni regno uo , etiam per Sc pruram, dicens Haec dicit C rus rex Persarum: omnia re a
salem , o est in Iudaea. in , est in v is iuiues sopopolo eius ' Sit Deus i bus cum ipse. l fendat in Ierusalem , et eoi in Iulo , si aet domum Nomini Dei Vrael, ipsi es Deris 'qui es in Ierusalem, &ci jVers. s. Et sure erunt principes patrem ita Iuda Beniat sacerdoto ,
562쪽
Domini, quoderat in Irrusilem. Oas. s. Vn uersique tui erant ιniarcuitu , adi tueri ni ma sit sarrentiis, lec. vers. 7. Rex
quoque Cormprsus tem , Domini, quae t rear Nas..chodunt r de teri filem,&c. vetis. ii .fin et niuersa tulit Sa salua r , cum his qui ascendebant transimi rationi salsionis in Ie- slem Hunc Sasabaiar vi ili Calui situ cap. op .i7s.suis sepat uiri Zorobabelis, alii Zorobabelem ipsum , dc probabilius ex r. Esdr. . a 3 isi praesertim autem verssis. ubi dicitursasses azar posui ili sui damentatem. p i, comparato cum Zx har. . veris'. ubi dicitur, manus Zorobat elisi undasse tem-
tantores atquecantatrices roo. Itaque summa
ro. seu vit. Habitauerunt ergra sacerdotes, Levitae, cu d popuIo, est cantores . ianitores m Nathinaei, in et Gibus uui uniue s. que Israel in G, talibi sui . CAP. ii I. vers. .. I que venerat Medii
ta, sicut siriptum se in , e Mosi vi a Dei,
t Isedec, reliquid Otridius eorum sacerdotes , omne qui tener ant eo pituitate in Ieris alem oecon lituerunt Lotiat M a vi inti annis, supra, ut et sterint ADomini. vers. 9. Steti que I - irtius, dcc. tinis rent supereos qui a A ndi viii intemplo Domini, cc. vers. iῖ. Funsato igitur a caementariis tem- tu Domini Jet ni Sa dotes in ornamento suo cum tubur c. vertit .sn. omnis uoque populus moe crantur clamore magno initis an o Dominam, A quo tuen aium est te tum Domini: versa a. t Emi etiam dota- in oti A Iemit 1, O principe patrum,
Seniores, qui viderant templum prius tam fm-d tum D , id est , cum staret in
plum in oculis eorum, febant voce marna: O
Persarum. Ecce, Templum impeditur, ut impediti coepit Miscandum.
Elam Mithridates , in Thabeel, o i qui, qui erant in consito eorum , ad osera i xe xem regem Persarum: epi ti autem accu-fitioni cripta erat Syriace , le satur ei mones se &c ver c ra. Notum ire, quia Iudaei qui secen erunta read nos, ve iudi lem ciuitatem reber sesimam
quam xii an , extruentes muros eius, Ora rietes eomponentes. Verci . Nunc ibit tum sit resti, quia si ciuitas in aedificatafuerit oemur ius in aurati, tribuirem, Ovem
gal , O annuos reditus non diluo dcc versi 6 Nuntiamus nos reri, quoniam se ei nito ita aedificatas erit , o murii, i i se arati , posse Donem trans Fluviam non ha- is , &c. ver . ai. Nunc is , aut testententiam: Pol iseatis viros ictas, it urbs in
563쪽
gii Perse m. Ecce, Templum continuatur inpediri. 4C . v. a vers. i. xl. Esdr. 6. a vers. l. Popheta-run autem iamcu Prophtra Zachario fl MAHO, erantes ad Iudaeos, qui erant in Iuda Iem alem, in nomine Deiise et scilicet annosi ido Daria Ap . l. si. M 2. vers. i. de Zachar. ver i. de r. vcri 2. Tunc iurrexeruxi Zorob Ilii in lybiri,
te plum Dei in Ierusa , Ο cum ei prophetae
recensereunt in Abliotheca librorum, dcc. s.6. Nunc erio Thathanai tax rvionis , strans Eumen , Stasiuranai, consilias τι iri, dec. procul abi , vers. 7. dimittite feri templum Deotad aduce Iusso rum , Oritas rerum, ut Lmum Dei illam ad cent in locosuo,&c. Vers. t . Seniores autem Iutio m ad Habant , o pro perdantur iuxta prophetiam pro 'hua, oe Zacharias' AGO laeta ioverunt m construxerunt , iubente Dra Isi iel, oe iubente Cyro, Dario, ' Artaxe Alveris . . retaxerxes rex regum Q S c doti, ecc.' s. i'. me secretum e ut cui camur pisuerit in regno meo te sopi . Urae e Sacer oti scitis, O te Loitu, ire in I rusilem, tecum vadat. Verci facie mi re is, s septem consiliariorum eius , missus es, vivisites Iudaeam cor Ierusalem in i mi tui, que est in manulum. Ecc. vers. 28. iii a. Esdras, confortatus manu Domini Dei mei, que erant in me, con maloide Israel princi qui a cenderunt me m. CAP. viii. Vers. I. II nter ' princi familiarum , genealo: eorum, tu a se t mr m Artaxerxis ros de Babidine. vers. 2. Destiis Phinees,&c veri.
S. Constre aut autem os a b uium, quide- rrit ab o hava vers. 31. Promouimus
l primi vi pregeremus I 'salem: Eec. vos sa. t Et venimus ierusi dem , imus ibi trial bus diebus. vcrs 33. Die autem qu Has ne i sium es argentum, inaurus et se vi domo Dei nosiri, occ. vel L 3 . Sed qui veneranti δε eviluitare fili, transim et ionis , obtul C runt holocautomata Deo Israel, dcc. vers. 36. Dederunt autem edi ita regis atrapis, qui erant de conspiata ruis, O ticibus trans Flumen, eleuatierunt populum domum Dra. Ecce alius reditus e Captiuitate.
cap. a. ver s. t. insta 3 in ego eram in su-plum permissim , aedificatum, de comple
o , dc vers. 6. Vse ascenditia Bil lone, dcc. dedit ei re secundum manum υο- imini Dei eius super eum,omnem petitionem eius vers. 7.Εtalcenderunt defitis Istra. O dolii
Anno . ARTAXERXIs D , verss. Et venerunt in Ierusalem mense quinto,
t multis: eaunabam, orabam antes em Dei caeli. vers. s. Et rixi: Quasi Domine , αα vers. 8. Memento versi , quod man si Arq - . peruo tuo , dicens : cum ira dicti f. ritis,e Otii te vosi opulos: vers. s. Osireuertamina ad me, custo aliis praecepca mea, faciatis etiamsi ab iusti surritis ad extrema coeli , inde conet rogabo vos , O re -- eam in locum , quem; elegi et thasitaret nemen meum ili. Ac. vers. ii. fili. O dirige siνώum tuum hodie , in L ei miseri rata ante virum hAnc. Ego enim eram pin mi r -
564쪽
ss8 Quinta Temporis Periodus. 3, 96 9 9
in erum tum ante ficiem tuam, ut mιrta me
in Iudae , ad ciuitatem ulchra patris mei, i
ante vultum Cu, misit me: constitui rate 'M. veri . r. Et dixi resti: Si reti lint ιν lbonum, e Violas det mihi ad duces regronis trans Flumen, it traducant me , donec veniam n Iu -
nisilebant quis abiissem ut quia ego ficerem ei
Iu . sacer otibus 'optimatibus, oe ma istratibus , reli tui, qui faciebant opus, si ue ad id loci nihil indicaueram. vers 17. Et dixi eis: Vos no stis Us Emon , in qua sumus, quia Ier serta est, hortae eius co u- uπt igni: Venite ilicemus Ie
CL p. III. a vers. r. Et surrexit Eliasib lsacerdos magnus, Iratres eiu sice stes, e aedificaut uniportam Ystis: ε . oes tuerunt valvas eius, missue ad tumm Gntum cubi torum fan Aficauerunt eam, et siue ad tum A CAp. VII. at catus e se rus, poμι luas, o recensii nitores cantores, tir Levita M vers. 3. fili.
s s ui custodo de habitatoribus Ierusalem,
uitatem uam. vers. 7. ZI venerunt cum Z
robabel, Ioue, Nehemia , dcc. vers. 73. Habitauerunt autem sacerdotes , cr ianitores , Oeantores , reliqu.m vul s , . Nathinaei, P omnis Urail in ciuitatibus uir. C A r. viii. a Verc i. Et venerat Men
nus , ad plateam cruce tante portam aquarum:
tegi Mosi, quam praeceperat Dominus Uraeli. ver r. ttulit res, Esdras Sacerdos legem coram multitudine, dcc. vers 3. Et legit in
cent, Avus'ent vocem in et niuersis urbibus suis, in Ieru alem , Euentes: Et dimini in
capi: is narrariar, quomodo innumeri aedificauerint muros, de portas. CAP. ivo versi. Falsum es autem c nodisset Dumni qu οἱ ad caremus murum. iritu, est valde motus nimissius ann iri t. aeos dec. Veis. 6. Italue aeri cauimus mu-- irum, o coniunxi Mi totum τί ue adpartem, rimidiam: cryrouocatum est corpo li advel Onsim, vers. 7. Elum est autem um audi sei sit sanabarit, Tosio,&c. quia ducta est cicatrix mura Ierusalem, quὀd coepissent interrupta conclari, ratisiunt mmis. 3 c. versio. li sin humus nimia es, oenos non poterimus aedi. l re mMν-m dcc. vers. is .fn. Et re. D. - nus omnes ad muros,un i siue alvu -κm,
que si taber,cuti uno ui me in domat sub l
i i in atrii, suis, minatriis domus Dei, platea portae aquarum, O in 'bitra portael phraim. Ca p. xl. a vers 1. autum principes populi in Ierusalem : reliqua vero plebi misit sortem , t οἱ erent unis partem de iscem , qui hasitatu i essent in Ieris selem
ciuitate sinina , nouem vero partes in Gutta - tibus. vos a. Benedixit autem populus OV
I nibus viris qui se FZonte obtulerant et thabita . irent tu Ieru alem. vers 3. Hi poni itu;- in i pes prouinciae, qMi h auerunt in Ieru fallim, dec. Denique abindE numerantur innumeri qui habitauerunt in Ierusalem, dec. Ecce alius reditus , in quo muri lcportae Ierusalem reaedificatae , te liabu tio tali in ea, quam in aliis urbibus, ac regionibus eius. Haec de fine annorimu
Poxxo videntur adhuc nobis quaedanilita non merito not/nda, quaeliabentur
565쪽
in libro 3. Esdrae, quaeque vel omnino non habentur in libris nonicis, vel in aliquo diuentiunt ab eis. Itaque III. ESDR. CAP. I. vers. 4. Sed
inuri traditis. Amasin i orum: de verso, incend ni domum Domina , σι linunt Omos Ierusalem: turres eius incend runt ij e, vers. consummauerunt omnia honorificae iis, o ad nihilum rede runt: o reliquos a ladio duxerunt in Babionem. vers 7. Et erant ferui issius et in dum regnarent Perse, in repletione verbi Domini in ore Ier mia: quos ciue benigne ageret terra sabbathas , omm tempore desinionis basiabat, auit in apphcatione . Annorum 77 C A p. iii. a vers i. Lex Dari fecit -- nam magnam omnibus vernaculis suis, omnibus ma ij batibus Media . Persidis, verc a. .mnibui purpurati ,σpraetoribus, u-
sub , , prae Cris sis, iri, ab India τί ue
ssithi iam centum miranti septem Prouinciιs,
robabel i) Ped,siquidvis amplius, p. m iux cripta sent, O tabo tiM, &c.vers. 3. Tuncatis regi, Mimor olo voti tui, quoi et ouisti, ei sicare Ierusalem, in die qui regnum accepi, li: ys.
4. . Omnia vasa qui accepta uni ex Ierusι-lem remittere quae separauit Carus, quando 'ctauit Babyloniam, . voluit remittere ea ibi. vers. S. Et tu vovi Vti adi care templum suod incenderunt Idumaei, ouando exterminata est
Iudaea a Chaldaeis. vers. 6. Et nae hoc est quod postulo Domine, O quod peto, hoc Vl maies quoda tepotulo, mi facias votum quod vovi bregi cudi ex ore tuo. vers. Tunc purgei Darius rex, osecutitus es tam: crisiit episto ad omnes dissensatores, proteros, purpuratos, ut 'deducerent eum, . eos qui cum iro erant, omnes UenJentes aedi liare Ierusalem. vers. 48, Et omnibus proeAin,iui erant in KI-
ut traherent ligna cedrini a Libano tu Ierosa lem, ut aedificarent cum eo ciuitat mi. xc.vers. i. . instructuram templi dare perfn ulo, annos talenta viginti et Auedum peraedi retur . ε c. vers. σ3. . omnibus qui procedunt a Bablonia condere civitatem: Acc. ver c J. σtruitis dare praecepta , τί ue in diem qua consummatitur domus , O Ierusitim exti uethri vers. 36. oe omnib-s custolentibus ciuitatem
vers. 62. benedixerunt i eum patrumsuorum , quoniam dedit itis remi nonim refrigerium, vers. 63. vi cenderem aedifica, ent Ierusalem, implum ubi nominatum es nomen eius in ipse, exultauerint .
pecora eorum. vers. r. Et Darius rex miser via. meis equites mire , nα deducerent eos in I irusalem cum 'ace, de vos . Et hac iunt nomina virorum, qui enderumper pago suo in tribus , in partem principatus ii serum. vers. s. Sacerdote, si, Phinees, aron, I
salathiel de domo Dauid , ex progenie Phares, iatri u Iuda, vers 6. qui locutus es seu, Dario rere Persarum permones mirificos In z. Anno regini ipsus Mense Nisan i. Et abindE numerantur, tum qui reuersi fuerant sub Cyro, lium qui reuerti sunt tune ibi, Dario , quo ltum nonnullae summae sic ponuntur, vers. x7j ij, oestiae, . uxores, Omnis comput trio o a z. M ver i. Omnis autem ea l erat excepti seruis oe anci 2 b, 23 Q. dcc. . Vers. - . Inflant eautem septimo m. pe, cu
que essent flν I rael .vnu qui que in suis rebus,
conuenerunt unanimes in atrium, quia erat a
t; ianum orientalem vers. 8. Et flante Iesus filiai Iose re oefratres eius acerdotes, σκοob nimio, Salathiel huius , aires, a
rauerunt altare , vers. '. ut errent siti erit lud holocautomata, e. lV s. s.Et in a. etenientis in ltemplum Dei ii Ierusalem, me e l
i Daru regnum CAP. vi. vers. I. t In a. autem . nno re ηι
Iosedec inchoaverunt aedificaredomo Domini,
ae es in Irrusalem: dec. Itaque iuxta hunc librum factus est reditus e cap:iustate per Zorobabel sub Dario, alius ah eo qui ia-i cius fuerat per eundem Zorobabes ibi, Cyio
566쪽
C τε Kvu , s ita deductis , ante- Aqua rursus praeci psiae Dissicultates huc per. tu emes tractentur exprofesso, videtur etiacommodum fore, si tangatur obitet . quia nani suerint Nabucho - , e quo .Reg.
Σ . &c. Euis rodata, de quo cap. 2 . veri 17. Me. I altasse, de quo Dan. s. vers. I. M
t, Vim,nlius Asiueri de sumine Medorum, musque pater . de quibus Dan.
dum omnes est piimus ille rex Babylonis, siue Chaldaeorum , simulque Ais .iorum,
tores pertinentibus, huc facientibus, expicis lse magis ins ne huius Periodi DARIVS filius Assueri de semine n riui de Medorum, varius apud varios, quos reseri Peret uis lib. io. in Dan. seu a pag. o8. De hoc, quia non redibit sermo, dicendum es
qui dedit mitium Monarchiae magnaelonis siue Imperio C. haldaeorum: quod perium alias apud Xenophontem, M Graecos, frequentas dicitur Assyriorum, propter famosiissimum Assyriae regnum illi adiunctum. Filius alterius Nabuchodonosor regis Babylonis, quem alio nomine volunt dictum Nabolassar, vel Nabonassar, a Beroso apud Iosephum: vel Nabopolas , apud Ptolomaeum in lib. Almagelii secundum aliquas eius Editiones, nam secundum alias dicitur Nabuchodonosor, ut notabitur ubi de Annis Nabonassar. Ad cuius etiam distinctionem . Nabuchodonosor iste illius eius dictus est propte insignes ipsius victo
rias, de immensu in imperium . Nabuchodonosor Magnus. Dixi . Monarchiae magnae siue Imperio Claedςorum. Quia negati non potest regnum , vel dominationem Chal- ndaeorum, iam ante longius incoepisse: uod
regnum v ci dominationem, nonnulli vo- cant etiam imperium.
risum io EVILM RODA CH, secundu sere
omnes, sed ex Scriptura certissime, filius eliis iiiii Nabuchodonosor cognomento manni, proximusque successor eius in Imperios Babylonis sue Assyriorum dicti. A A LT A S A R . secundum quosdam
ii nepos Evilmcrodach. Vcrius iamen exi Ierem. 27. filius eius. Dcundum quosdam etiam non proximus eius si iccessori quia se eundum cosdem ante eum regnauerunt Niplinar, Sc Labosardach. verius tamen fuit proximus eius succei Ior: saltem qui legii iume restrauem iuxta filiam Scripturi. Nam etsi probabiliter iuxta prophanos scripto - res ante cum, vel potius cum eo, regnarunt Niglistar de Leotardach: non tam e regnarunt legitimE, sed per vim. Fuit etiam viti-
mus qui Babyloniorum impcriu pio Chai
t liger. Varia sortitus nomina: sed de quibili, i ut de reliquis ad illos Chaldaeorum Impera- pauli, sui ius. Porro aut horum illorum qui reseruntur a P erio , aliprumque qui non reseruntur ab eo, sementio siue opiniones, hoc ordine referendas putavimus. lI. Opinio, dicit Darium istum fuisse a. luum Baltasaris : hunc nimirum Baltasarem iex illius filia generatum. Et quia Balia ar ii illos non iobebat: propterea maturasse D irium eo interempto Chaldaeorum regnum
lta nonnulli, quos resert author Hist. scholasi super Dan. p.
crum, inquit Pelerius, uia necata: hor Historiae scholasticae eam scit ei Iiani adi lprobat: nec authores eius nominatim me- motat mec ulla eiusdem sciate uti probabilis ratio suppetii idcirco eam quali fictitiam
II. Opinio, dicit Darium illum regnasse i8 .annis apud Chaldaeos, qua ico pellite apud Medos regnabat Astyages. Ita Seuerus Sulpithas lib. i. Historiae m
Sed id,inquit Peremis, non consentane iesi rationi. Nam de hunc imperasse Medis, i
Dan .cap. 6 constat: de Allyagem imperium Medolum tenuisse, omnes tradunt externi sciiptores sed fieri non potuit, ut eodem tempore simili duo reges eiiciu Medoriani.
lli. opinio his proxima, quantum spe-laa: ad modum regnandi, dicit Darium istu esse cum qui ab antiquis vocatur Naboni- l
si a Scaliter lib. 6. de Emendat. Tempor. cap. de Regibus Babrionis A solutione capti litaris,icua pag. 278. ubi tiradicit. I. Da Humi situm suis leo eum qui vocatur Nabonidus a Beroso, apud losephum lita a. contra Apion. Mab Alexandio Polytimore, Ma tegasthene apud Eusebii in lib. 9 de Praep.
Eu g. cap. vlt. Quique vocatur ab Herodo. to Labynetus. ll. Nec euyi veruile ad imperium armorum vi, sed procerum Babylotus suis agiis, occiso per c abos ardacho, quem vult scaliger suis e Baltasarem. ili.
DeniquE,suisse ultimum regem Chaldaeorum, qui posti Z. annos regni,&79 aetatis a Cyro deuictus est.& iuxta Berosum in Carmaniam relegatus: vel quo regnante scribit Herodotus Labylonem esse a Cyro expu-snatam. Plura ilia habet de illo scaliser, aliae videbuntur in resutationibus eius in sua. Similia scalisero Calvisus cap. o. Verum optime Resutatur scaliser a P
567쪽
supponit, Baltata em, vel certe faciens hunc Darium eundem qui Nabonidus,cogaturiacere Balias rem, eum quem Berosus, AlexPolybistor, NMegisthen Appellarunt La- os ardachum, fili uim nempe reginae Nuocridis filiae magni Nabuchodonosor. At hocci se falliam patet, quia Berosus tradit Labo-
sardachum regnasse puerum, M '. tantii minenses: se quia improbis moribus esse videbatur, a suis esse interfectum. Haec autem nequaquam congruunt cum iis quae de Baltasal re scripsit Daniel: quippe in cap. .ea narrat de conuiuio eius, de conuiuarum multitudine ae dignitate, de ipsius uxoribus M concubinis, quae puero minime competunt. Nec Daniel obscure indicat, eum, non a suis, scd ab hostibus esse occisum. Deinde, cap. 8. s. i. nominat tertium annum regni eius. Sed illud sortiui est argumentum : apud Ierem.
cap. z7. legimus Deum promisisse daturum se regi Nabuchodonosor amplissimum imperium: nec tantum ipsi, sed etia filio ipsius, de praeterea filio filii. Post Nabuchodonosor filius eius Euilin erodach paternum tenuit imperium: cuius filium Baltasarem nos supra docuimus, praetergressis duobus aliis re gibus . vltuno loco paternum & avitum impetium obtinuisse. At secudum Scaligerum, qui hunc Baltasarem, seu Labos ardachum, facit filium, non quidem Nabuchodonosor, sed filiae eius illud Dei oraculii non esset impletum. Non enim filius si ii Nabuchodono i sor, imperium eius tenuisset. l Il. In hoc quod Scaliger facit Datium istum, eundem qui Nabonidus Nam, prin-
cipio 8 inquit Peterius, Darius fuit nationet Medus hoc est, Babyloniis alienigena Mad-l uena. At secundiam Berosum, Nabo nidus; sui: Babylonius & superioribus Chald forum
regibus gentilis. Postea nullo modo est cre-l dibile. Babylonios detulisse imperium homini Medo,cum eo tempore Chaldaei liabe irent Medos, non tantii mutatios, sed etiam quia long prolato imperio, in ditionem Chaldaeorum imminebant, ut suspectos Mitat naidabiles Facit huic meae opinioni fidem Herodotus qui lib. i. ictibit resinam Baby lonis Nilocride' , cuius filio Labyneto regnante, Babylon a Cyro capia est,nouis ex qui titisque inu. cntis firmasse Babylonem aduersus Medos : utpote quorum potentiam in dies magis ac magis crescere non sine periculo Babylonis intelligebat. Nito
oti, inquit Herodotus, amnodi rtem - rium Medorum ingens . pacarum , ubacta lue ab multa oppida, or inter haec Ninum, praeo lisus quam potuit maxime. α paulo ex regio a inua endum opportu compendiaria ex Me-
is via , intersis fit,ne Medi m ,3 -- Darium illum Medum , prilis non fuisse hominem priuatum , ut censet Soliger . sed regem Medorum M Persatum Persariim letiam censet Petelius A quidem ante C ixum, patet ex cap. . toto Danielis. Alias resutationes abinde profert Peretius : sed i quia non in eis per omnia cum ipso conuein-mus, propterea mi ita facimus.
Addi potest. constate Nabonidum esse eundem apud serosum, qui Balt dat. Et
quamuis Berosus velit eum fuisse non occisum, sed a Cyto in Carmaniam relegatu: tamen in hoc et rotis notatur ab omnibus,quia
Dan .s Baliasar fuit occisus. II l. In hoc quod Scaliger vult Darium lMedum non per vim inuasisse Babylonicum Imperium. Contrarium enim ostendunt. . Isaias cap. ii.& Ierem. p. t. cum de Ba. bydonis euersone vaticinantes, euersorescius non alios, quis, Medos, & Medorum reΚem nominant, eii ueris ita Persarum facia mentione. Ex hoc patet, cuersam esse
Babylonem a rege Medorum, nequedium Imperium sui illa per Cyrum ad Persis trai Glatum. quod Daniel interpretatus il lud vocabulum, Phares, dixit Baltasui, I in . . iatum si Medis OPersis. Ergo statim post caedem Baltasuis, regnum Babylonicum ad Medos & Persas deuolutum est: sed proxime post fuit penes hunc Datium Medum. Hactentis ex Pe
Horum occasione, praemonendum vid
tur hic, non in hoc solummodis scaligerum a Scriptura,sed de a torretiti reliquorum dissentire: veru metiam in aliis abhine quam plurimis: M sine demit in tot in grauibus sua ibinnia voluisse intrudere, sapientior qui vi deretur exteris, ut propterea saepius neglecturi simus eum adducere, multb magis refutare: nisi sorsan ubi tractabitur si cra Scriptu ra. Et ne quis hoc a nobis gratis dictum contra tanti ingenii virum succenseat: instar sit, . quod lib. 6. de Emend. cap. de Regibus Ba
bylonis a pag. 27 . contendit aduersiis omnes tam antiquos, quam modernos, annum Cyri priuium a Scriptura toties memora-itum, non fuisse planum aut regni, aut imp irii eius: sed solummodo sic a ludaeis appel-llatum, quia primus crat solutae captiuitatis eorum. At hoc quam improbabiliter, pateat vel ex solo i. Esdr. cap. o. a Veis. r. I Hic
Darius rex Praecei te, recensum ni in
theca librorum qui erant reposui in s FAM. 2. Et in Ecbonis, quod si ita lom in Asiaena prouincia , volumen unum,ta sit: si raptus erat in eo commotarius. vers 3. uno Himo ori ruis, Carus re lec uit, t
ii, Dei aed si retur quae es in Ierusalem sec.
Eadem vide 3. Esdr. 6. a ver 23. Nunquid i
568쪽
enim Persae, Babylonii, vel Cyrus ipse an-'A' non ad ipsum pertinebat illud Dei promit
pura eruit in cauorem ipsorum ,& non potium satiorem principis seu Monarchet sui Quae de Soligero diei mps, intellige de Cilicissio scaligerum s E sequentem inom.
nibus: quae de anno Cyri pii mo copuIando secundum praetensam Iudaeorum notationeni, intellige cum annum illum faculi eius ultimum, vel fere vltimum. . IV. Opinio, proxima primae quantum spectat aes originem ipsius Darii, M secundae lionium adnio dum eius te fandi, di- cit Darium ibun fuisse nepotem ex stia regis Nabuchodonosor, sicque matrem ha buti se Chaldaean. sed quia patrem .habuit . Medum, propterea cognominatum esse noChaldaeum sed Meduim denique venisse ad imperii an aliquo successio rus titulo simul
cum electione procerum Babylonis. Ita Theodoretus orat. 6.i Jan. probat Ietem. 27. ubi promisit Deus daturum se regnum amplit simum regi Nabuchodonosor, de filio eius, ac filio filii eius Cum igitur Baltasar fuerit alius Nabucho- idonosor, ut ipse Thebdoletus pasto supe- irius dixerat, de Danies significat cap. s. Vcis.
1. Praecepit ergo iam temulantus . et i a ferreo tur vasa aur quae a porta ratm chodonosor puer eius , dcc. quis potuis- iset adduci Baruch. t. vos. it. orate pro Ut Nabi chodonosor reras Babi is, m pro vita
Balta ιν ν eius, oce. post Baltasirem autem proxime tenueris regnum Chaldaeorum: hie Darius: N, ut constet illud Dei promissum, necesse est hunc Darium nepotem fuisse rus Nabuchodonosor. enim , ait Pererius .minina . veram ense sane opinionem arbitror, I. Quod iuniit Theodoretus pro certo dc probato , Balta
sarem fuisse filium Nabuchodonosor, sim i supti cap. s. salsum esse ostendimus. ruit enim Baltasar filius filii ab Ichodonosor. Vbi addenda i , id patere ex Evilmerod ii, qui regnauit post Nabuchodonos br, 'lis: Scietem. i. Addendum Et Baltharuem lidum, de quo Barach. t. fuisse vel eundem Evilmerodach , tanquam binominem: vellatium quendam Nabiichodonosqr filium Ad Irin cresutationem Respondet Theo dormiis, licet Darius esset filius filiae, dictum tamen eo se o Ieremiae filium filii, iubis c5suetudo sit Serieturae senealogias describere non per Dominas, ted per mares. Et sani ita habet postremum hoc, ut vult Theodo- retus; sea tamen, cum id potest citi 1 vetitatis iniuriam, tum autem aliter. Vtare Contra hanc Responsionen, additrererius: Vt autem,qivnullo modo est filius ali- cuuis, dicatur simplicitet eius filius, nec solet, nee vere potest facete, Scriptura. Ad deiidum, ni forte filium ali ob alio modo vocaret, v. g. adoptiuum, seu legalem, decit sed biciunt nimium remora.' III. Deus promisit se .conseruaturumi regnum Chaldaicum in illis tribus, Nabu
chodonosor ilio eius se filio filii eius. quod promissum pertinebat aa beneficium , de
quandam veluti m cscedem resis Nabuchodonaor. At Darius, tantii in abest, ut regia si Chaldaicum conseruauerit in familia r sis Nabiichodonosor, ut omnem familia eius intersecto Balthasare penitus extinxerit, regnumque a Chald is,ad alienas sentes, dos dico, 3 Persas, transtulo it. Atque hoc significavit Daniel supra cap. . exponiis tertium vocabulum illius scripturae, Phares, redicens: , datum
est Aledis sis.l V. O mo. dicit Darium istum Medum esse, in term scriptores appellant Darium Hysdaspis,vel Hystasp..Hydaspis, vesHylas, is quin nimirum filius est et cuiusdam proceri Hysdaspis vocati . . Ita Porphyrius apud S. Hieron. in '. Dan. Nec ab ea videtur ab horruisse Tertullianust in lib. contia Iudaeos ,α Cyrillus Hieros in Catecb. ia. Ioanne sit et ii Annius securiis suum Metasthenem et Philonem , necnon Meius vestigia prosequentes lora. Luculus de Emendati Temp. Mercator in sui Ch nolog. 5: Driodo lib. 3. de sacris Script . cap. . par t.3. quibus addemus est Genet ardui lib. 2. pag. 2 o. col. a. ubi haec habet: Da
rius filius Hydaspis, siue Aisieri, degenere
Medorum. Dan Medus socer Cyrian. 2.
si evocatum; de denique Dan. per filium si- E uauis nonnihil dubitet pasei . post init.
gnificari phrasi Scripturae solita, nepotem. iQuapropter, pergit Pererius, promis ini illud Dei, quod est apud L remiam , in ipso i
H. Illud vaticinium Hieremiae, quo suam lTheodoretus firmat sententiam' plane subuertit ean, Si quidem eo loto Dominus pol licetur se daturum regnum filio Nabdchodonosor, de filio filii. Atqui Darius. ut fate- ltur Theodoretus, non fini filius filii Nabu chodonosor, sed tantum filius filiae. Ergo ubi post allatos Cambysem filium Cyri,MSmerdem haec habet: Darius autem Hyses pis, vel non alius fuit a superior; Datio, qui
Cyrum antecedit, vel non nominatur, quia eo discedente ex regno, Sc abeunte in Scythum de Graeciam; necesse fuit alium regem
Probant ex eo qubd externi lcriptores, ut Herodotus lib. 3. M Iustinus lib. r. tradunt
Darium H daspem gessisse bellum cimi Chaldaeis,eosque Babyl e expugn ta syb-
569쪽
iugasse. Atqui hoc ipsum de Darib Medo scripsit Daniel cap. .
sed haec opinio, ait sed haec opinio it Pelerius, a vero longissime remota est. Etenim inter Darium
Medum, & Darium Hysd; is . lurimum
differt. Primo ille fuit genere Nedus, hic isti ille filius Assueri bid est,regis, ut habul nira cap. 9. Dan: hic minime: ille regna uis ante Cyrum , ut ex ultimis verbis huius capitis 6. colligi polin, hic vero regnauit apud Persas tertio loco post Cyrtim. Ad Rationem autem , quae in eam sententiam praedictos authores adduxit, Res
pondet,eam sutilem esse, ex insciita hist tiae prosectanti Babylon enim' bis capta est diuersis temporibus, impetio Medorum e Persarum sibi est Primum, aDario Me- do 'Cyto adiut re, qui regnum Chaldaeotiam ad Medos de Persas primus transtillit: uibus cum aliquot annos patuissent Chal- dae , postea rebalantes ab eorum jmperio desecerunt. Aduersus eos bellum gessi: Darius Hysdaipis,& expugnata Babyloici ite rum ipsos sub iugum misit: quam historiam legere apud Heiodotum de Iustinum supradictis locis cuiuis licet: maxime vero apud Herod. Lib. 3. fin. ubi dicit Datium Hydase' pem,uinc di tu e portas Anuxilia Babylo- nis,quod non secerat Cyrus, qui primus cam
VI. opinio , dicit Datium imam Me dum , . eundem esse quem Graeci appellanti Cyrum.
Hanc aut huic similem sentccati an vido tur innuere Tl odoretiis , in principio s.
Probari putest ex eo quod, quae Daniel de hoc Datio Medo scribit, ipsum debellata Clividaeos & eorum imperium ad Medost M Persas traduxisse , eadem ipsi de Cyro
Graeci& Latini tradiderunt. Sed refellitur tiis liciter a pererio. I. quiescon,inquit.Darius suit Medus, A de somine Λ dorum, ut ait Daniel initio capitis, 9. Cyrus vero Peria suit, M patre Persa ge
Il. Cum Darius Medi euertit regnum Chaldaeorum,natus erat annos 62. sicut docet Danie extremis verbis cap. . Nec exinde regnauit nisi anno uno, ut ostendit idem Peterius q. r. super capite v. Atqui Cyri s iqui regnare coepit post euersum imperium, nnos natus erat cium accepit imperium, idque vel per o. annos tenuit,ut vult Pereia rius, vel saltem per 6. integros, ut ostendemus nos inserius ex scripturis sacris x Xenophonte. III. Danielin extremo cap. 6. itis aperte indicat , aliud suisse regnum Datu, M re- 'sorin Cyri Persae: ubi mi virum dicitur vir. Pomo adre um' ', re u .lue ora id est, quandiu
i rauit regnum Da de quanaia regnum l
VII. Opinio , dicit Dasium istum isse l . eundsm quem appellant Astyageni si auum Cyri. . Ita nonnulli apud S. Hieromin Dan. s. Itali M sensisse videtur Eusebius in Chron. fa- fi dens Astyagem ultimum Medorum ie- li gQn, post piem Cyrus proxime regnaue
Probatur haec sententia ex Dan. 13. versi vir. Et sedi apposivus ad patres βο ,σs cepit Carui Post re ni metus. Cum liritur x hic Darius fuerit extremus rex Me. idorianu eique proxime it egno Cyrus su cessi erit his consequens est Darium hune esse eum irium quia Graecis dicti se Astya
obiici potest contra hane sententians I. A nullo externorum Setis torui'esset rodi-
tum , Astya cingessisse bellum cum Chadaeis, de Babylonem expugnasse, atque Impelium Chaldaeorum d Medos N Persis transtulisse. Quae tamen omnia de Eoc Dario pledu traduntur in sacris litteris. Ad hanc obiectionemResponderi potest, Astyagem quidem debellasse Chaldaeos; sed quia Cyrus eius ex filia nepos ut postea dicetur ) iuuenis fuit bellicosissimus, de egregiam in co bello operam nauauit, quin talli prosper E consciendi comparandaque vi- .ctoriae princepxsuit: idebiam Perias quam Persis faueniesGraecos omnem eius belli Muictoriae gloriam uni Cyro tribuisse. Obiici potest Il. Falsum esse Cyrum Proxime regnas Ie post mortem Ast, iue Id enim neque si Xenophontem se amur, neque si credamus Herodoto, vere a i nobis dici potest. Xenophon namque post 'Assya in regnare facit Cyaxarein eius fi l lium Post hunc vero Cyrum. Herodotus autem tradit , Cymin, cum bello petitisset vesistitqueAstyagem, relegasse eum inCar i fiam, eoque vivo imperium sibi vendi- 1 casse. Ante mortem igitur Astyagis Cyrus iregnare coepit.
Ad hane obiectionem Responderi pol test, Cyrum, quoad vixit auus eius Astyal ges, non egnasse legitime,sed per vim; post mortem autem Astyagis, iuste tegnlae: qiiii μ qui nepos eius erat, vetusque regni, haeres. Et propterea Scripturam iustum Cyri regnum tantum' o. b spectantem, exordium regna cius, non ex quo p vim, sed ex uolegium c Wgnare coeperat, aestimare M declarate volui .hlachemis exPeretio. Qui&Sotentiam hanc, M Responsiones istast non improbati lino postea in cae. 13. hanc
itimam amplectitur de Dario Medo pei Astyagem apud Danielem intellecto i
570쪽
que vatile probabilii. Vnde Nihil obstabit dicere, curnam Scrip tura Datium toti e dioc nomiae Darii apimita tum, vocasset hoc loco potius Astragem quam Darium ' . 'Nam solitum est Seripturae unius ei undemque personae diueria nomina usurpate: aut apud nos quandoque in una vel a tera Perioaocon Nit Tonatum vocari modo
Tostatum Sc modb Abulent ei VIII. Opinio & verior, dicit Darium istum suisse filium Astyagis, M auunculum Cyri: esseque eum que ii, Xenophon in ii. bri Cyro paedia, vocat Cyaxarem. A. styagen nempe hibitisse hunc filium Cya
acarent, nil iam cui nomen erat Man Iane,
de qua natus est Cyrus. Hunc igitur Darium, seu Cyaxarem, debellare cupientem Chaldaeos, socium M adiutorem gerendi belli asciuit se Cyrum illiu in sororis. Cuic tiam consecto bello, unicani filia care bat enim aliis libetis despondit, de ii inedotis regnum reliqi vndξ post obitumeliis omne imperiit ipsius Cyrus obtinuerit. Ita colligitur ex libri Xcnophontis, decensent Iosephus lib. lo. Antiq. cap. . licet ibi iaciat Cyrum eius cognatu in S. Hieronymus in s. oc Q. Dan. Lyranus in 6. M 9. Dan. dc alio multi. Quam de sentcntiam *que probabilem ac prxcedentem , cenire Pere-rius. Vnde subdit sane magna ex parte in hunc Daclum qu drant,quae Xenophon de Cyaxare in libris illis prodit, nec quicquaia haec sententia falli, absurdi continet; quin etia putaehre cum sacra licioria externam de propha nam concordat. Obiicitur contra hanc sententiam, Herodotum lib. i. Valer Max lib. i. cap. deson niis, Iustin. lib. i. Seuer.Sulpit. lib. 2.aliosque complures. iam Graecos quamLatinos, quai si rem veram certamque tradidisse, Astyage caruisse filiis , dc unam tanti uia filiam Quae Cyrum peperit , habui e ; eique inr
si ' i' proxime Cyrum successisse. Responderi potest I. Avili in uisior.
scholast super librum Dan. cap. 16 imare Astyagem non habuisse filiun , sed uni cam tantum filiam. Cyaxarem verbisu Darium Medum,no fuisse natura filium Astyagis, sed consobrinum. Hinc dici potest A 'styagem cum bello peteretur de premere. tur a Cyro, odio eius, scilicet, nς ad is lumi aliquand , regnum deuenitet, filium tibi a d optassetyaxatem, regnique haerede nuti
cupasse. Cytum ergbde liuo Astyage, rei gnum quidem conccisisse Cynati quoad li vixit, vel contentum vindicia aui, vel veri li tum iesi etiam Cyaxarem regno pelleret, omnium contra se Medorum o a & vires conciliaret. Sed haec Responsio nullum a. Al lium habet authotem. propterea
l Responderi potest II. Cum Xenophon 3e Herodotus de Cyto dc Astyage plurimi
inter se diisenuant,licitu esse nobis, into,de' quo nunc agimus , Herodoto praserre X
In quibus autem disserant Herodotus, ec Xenophon, in historia Cyti, M Astyagis,
haec sunt apud Perium lib. . in Dan. a pag. i .s n. i. Herodotus Astyagem facit viti- mum Medorum regem: Xenophon p ultimum. 2. Ille negat Astyagi sui si lilium, sed unicam tantum filiam: hoc negat. XC-nophon, filium eius appellans Cyaxaren.
3. Ille scribit Astyagem debellatum esse a
Cyro, regno iii e pulsum, de relegatum ini Carmaniam. ibi te obiisse: Xenophontradit illum in regno suo admodum puerulo Cyro, naturali morte decessisse regnumque filio Cyaxari reliquisse. tiadit Herodotus Cyrum obscuro natum patre, de humiliter educatum inter Pastores : contra Xenophon ait Cyrum patre Persarum principe et nomine Cambyse , quique genus duceret
experseo,generatum, re in aula patris atque aui educatum. s. Verodotiis ait, Cyrum nuperrim E in bello, quod gestit cum Thomyri Massagetarum regina, periisse : Xen phol vero scribit illuni domi suae tranquillusim Eae elicissim E vita defunctum. 6. Herodotus prodidit Cyrum regnasse r'. annis,quosi completos intellige: Xenophon autem du- itaxat 6. completos.Sed ultima haec differentia. conciliabitur inso, dicendo 29. annos: completos,incipi edos esse a regno eius Pc sicci, ante captam Babylonem: 6. autem itisetelligendos et se in imper, post Babylonem capiam, A di possent alia multa: sed illud' in his aduertatur maxime . quod Herodotus lib. i. nati s Babylonem a Cyro capia, i de regis qui tunc regnabat, aut morte, auti conseruatione, nullum facit verbum. Aliu
vlt dicunt,esi se Cyro dedidisse, re ab eo obtinuisse, non vitam modo aed commό lam etiam in Carmania habitationem, ubi aliquanto tempore vivens naturali morte defunctus est: Xenophon autem lib. I. Cyro
paed apertissimis verbis scribit, Regem Babylonis capta urbe, in tuo palatio distri toacinate strenu imicantem 1 militibusCyri esse interemptum. Hoc autem magis est cons me iis quae tradit Daniel cap. s. unde in similibus magis c edendum est Xenophonti, quam Herodoto, Ut aliis, quando
contrarii reperiuntur. Dices. Herodotus, Aperuetus, M valde grauis author est.