장음표시 사용
11쪽
Bohemiae Regi Archiduci Austriae: Duci Burgundiae&c. Domino suo clementissimo
m mi VM multa sint &varia, MAXIMILIANE, ns, Inuictissime, Bonitatis Dei erga HomineS; αε praesentiae eius in tota natura testimonia quib Authoris uniuersii curam, dispensationemq;'sapien- tem Gubernationem animaduerti posse certum sit: Quis enim Mundum hunc vel temere omninb extitime dixerit: vel nullo consilio, nullis legibus ac prouidentiae norma administrari putet cum uniuersa rerum vis virtusque ac dispositiovi opificis ostendat sapientiam di conseruatoris gubernatorisq; Optimi consilium, potentiam&perpetuam praesentiam indicet, arguat ac demonstret 3 Intueatur aliquis in totam orbis conditi naturam statumque ac proprietates rerum spectet ante omnia ero coeli O, μαι --mrnim is uni rmes vicissitudines constantes temporum, foecunditatem terrae annuam perhennitatem fluviorum, partus animantum & specierum inconfusam conseruationem consideret cxpendat equidem dubitari nequeat, existere omnipotentem quandam Tapientem causam: cuius consilio: condita omnia; gubernationi subiecta esse
12쪽
esse confiteatur Scribit Xenophon ex minimis interdum rebus solitum fuis2 Socratem vel maxima diuina prouidentiae testimonia colligere: facitq; ciliorum quae circa oculos sunt meti. tionem ut e quibus manifesta depreliendatur cura: solicitudo DL pro imbello hoc tum me necessario corporis nostri membro 'ub huiusmodi quidem tectis ceu muniri vallarique
oculorum aciem voluerit: ne vel sudoris defluentis importunitate atq; acrimonia vel culicuna aliarum uererum Volitanti unaque incidere fortasse poterant, iniuria ac violentia nudum desiertumque visus nostri organon omnino laederetur Etsi autem V
rissime id a Seneca sit dictum; Qui sit oe, in qΗomihu est,
sciremon possiimus: maxime si naturae humanae angustia addiuinae essentiae amplitudinem atq; omnipotentiam conferatur: tamen huiusmodi collectiones argumentorum, quae quidem a viris sapientibus tanquam e medio rerum uniuersitatis theatro pro asserenda diuina prouidentia, obseruata sunt& constituta; cum primo habendae loco; tum faciendae semper sunt profecto maximi ut quibus Naturae dignitas S rationis humanae diligentia, animorumque solertia sine perplexitate conspici tur. Et huiusmodi quidem, inquam, cuna plurima sint, inuictissime Caesar in eam rem argumenta tum Onanium profecto maximum ex ipso Gubernationis ordine, conseruatione Imperiorum Monarcharum usu colligi obseruarique posse existimandum est. Cum enim omnis potestas a Deo si1t nec sint potestates, nisi quae a Deo ordinate sunt: quo quaes,modo; quoue praesidio consistere perdurareque Magistratu ac superiores posse duceres nisi ab eodem, quo prinium ordinati sancitique sunt, Deo protectore gubernatoreq; aduersus eam,quae partim a Dia' bolis, partim ab ingratis subditis atq; improba multorum peruersorum conspiratione excitatur conflaturque calamitatem di persequutionem, sustentareturὶ cum ita plane statuam, non tantiam
13쪽
ptantum esse verissimum istud Diocletiani Ni esse dissici s. quam peratorem di imperare: verum etiam nullum ordinem nullumque gcnus hominum esse; cui plus molestiarum excitatur a Diabolis; quam summis Magistratibus qui cum ordinis capita defensores sinat in humano genere equidem impulitis duros sciatiunt; quotidianaq; vulnerain morsus coguntur sustinere ab importuno Sathana qui cum filio Dei , a quo Omnis boni defluit possessio infatigabili quadam acerbitate animi ac contentionis aduersatur equidemin ordinis honesti hostis est, Magistratum omnem odit, quicunque iuxta Volun talem Dei commissam sibi Reipublica dignitatem administrat. Et quidem possibila esse Reges Imperatoresque consiste ire atquc ob ictili dissiculiatibus, ni coelesti uterentur auxilio as. ueri et Diabolorum timas qui ordinem turbare didissentiones spargere, ipsasque adeo personas amigere deformareque ac calamitatibus obij cere non desinunt; sed eam interdum fabulam haud minimo vel lucro certe vel applausu saltant. Alios alijsafligunt modisci cumque hos priuatae vitae foeditatibus aspergunt; illos profecto ad publicam pernitiem astute commouent&incitant ut principum iniustis actionibus uniuersa regni statusque ac ordinis tranquissitas, harmonia acanimorum propemodulo concordia leneuolentia dis luatur. Dauidem non domesticis tantum amixit malis impulitque in scelerum ceu priuatorum deformitate. cum adulteri acci micidi labe virum sanctum iustumque sauciatin notat sed&publica calamitatis occassionem suggerit, dum populum nu asmerare suadet cuius nomenclatura, nisii eo qui ab ipso Deo definitus ostensusque modus est in Exodo nequaquam capienda ac concinnanda fuit Salomonem ad publicam blasphemiam impulit dum relicto veri Dei cultu, Idola eorumque cultuim contra manifestam prohibitionem consectatur. Quantus furor 43 crat
14쪽
d .. hi*IVRΠpQxςst. Iam in alijs historiis manifestaiunt testimonia odi atqti acerbitatis Diaboli aduersus Magi- S P j0ςJp Imperatores popillorum; dum alios ali3s supplantat vij si aliosque in alia atque alia crimi-
exantiata traductaque&tandem finitasiit; cx ipsis historijs, que hac de re scriptae extant, cognosci fatis potest. Haec est immaniras odii Diabolorum aduersus humanum genus; maxime Vero
aduersus populorum capita gubernatore summos quo ui animis amare id veneni fatagunt; quo correpti a via felicita publicae exorbitent sequico duci tandem relicto Deo sinan Vtinam istam ceu publici mali professione corripientes euu 'dem publicam regnoru calamitatem priuatae infelicibis etiam domesticis copulent coniungant. Eo enim huiusmodi certamine ast iique spectat Sathanas ut subuersis litae principum summorum animis, ac vera sinceram dem Concussa labefactata pietate, eius mali fiuctu um'. trum ac Reipublica diffundatur corpus: eque princi zontagio niuersia postea regnorum populorum: ine uitii: oh cordia&dignitas imperi concussa insectam aut luesat e deatur. Fleri enim Vix posse,quin ad Gubernatori dii 'subditorum tuendi pietatis comparata ratio Tuabu
tem Vi3s, Principum status fastigiauue ina Derim m
ne Blasphemia ex contemptu filii Dei . io, R Aria crescit. Legum violatio Tyrannidem statuit instrique Gube nationi:
15쪽
nationi dum contemptis imperij ac regnorii iuribus, arbitrio Privato fit in omnium hominum vitas libera violentaque grUriatio: impuneque in corpora fortunas saeuitur eorum, quos sibi quisque ex quacunq; occasione vel suspectos putat; Vel reos censet; Vel hostes denique ac inimicos esse arbitratur. Vtrumlmalum Magis ratui subditis exitiosum est.Blasphemiasium Deo di ilio iit amicitiam; Tyrannis eunt honiinibus inducit co firmatque dista lationem. Ita utrinque parta infelicitas, Veluti communi aliteo in subiectae gentis calamitatem defluit ue-dundat.
Haec commemoro, ut gradus dignitasqueti pericula Imperiorum intelligantur: sintque Gubernatores instructi aduersus insidias: furores Sathanae quem in pernitiem principum regnorum infatigabili astutia, dolis criminationibus grassari ferrique saeuire manifestum est. Contra hunc hostem non alio quam fili Dei praesidio defendimur,&perduramus. Et qui' dem impossibile esset ullum iusti legitimique& salutaris imperi vestigium existere: nisi per filium Dci conseruaretur qui sicut ordinis honestae societatis causa est in humano genere ita hoc ipsum aduersus Sathanam, authorem confusionis turbarum fulcit, defendit sustentat. Quin propter Ordinis inulcritudinem - es atatem. ntcrdum peruonis ipsis benesecit Dolas etiamsi minus idoneae minusque gratae Deo, poena potius quam defensionem mereri posse vidcrentur. Ex hoc fundamento excitatae subuectaeque Imperiorum strues, in tantis comfusionibus&ruinis utcunque sustentantur: Conseruatq; Deus
Magistratum propter se, propter Ordinis, virtutumque disciplinae inhumano genere dignitatem. Quod quidem a Magistratupio intelligi agnoscique necesse est. Sed hac de re a nobis alio in loco copiose dictum est. Quia autem necessaria est lectio Historiarum: equidem voluntates
16쪽
bintates eorum haudo qui quocunque imodo duris iuuentutiscam in rena promouent: iuuant editis etiam libellis, quorum ductu ad blidiora doctrinae fastigia, quada veluti facilitate progrediatuT.
Nec diibium est, in omni narratione historica earum quidem rerum quae inter Gentes actae sunt, ampli ilinam esse Historiam Romanorum, quast unque demum aut constitutionis, aut continuationis, aut translationis denique imperitvicςs aspicias ac consideraris. In Consulibus multis qHant rudentia In D latoribus quanta Authoritas dam victorias, Dominia ac possessiones in illa gente maximas fuime certum est. In Imperatoribus quanta fortunae, morum vitaeque ac studiorum varietas: dissenti, Aliusticli, ut Iulius alius Pasi ut Augustus, destinatus est eaque in re summa pene trique extitit felicitas. Alij alijs artibus plerunque delectati, Romani nominis auxere dignitatem. Nec necesse est mentionem fieri de singulis. Manifesta enim virtutum testimonia sunt in Vespatiano, Tito, Nerva, Traiano, Hadriano, Antoninis Probo, Constantino&alijs Inter hosce autem Bonitatis, Moderationis Doctrinae ac virtutum flores quantus quaeso prouentus erat Vitioru quae tanquam seges foecundissima uberrime succreverunt 3 Quid enim Caligula, Nerones, Vitellius, Ottho, Domitianus, Cona
imodus, Heliogabalus, Maximini, plures alij quid inquam, habent quod vel commendare possis ob virtutem; vel imitari velis ob inceritatem tim vero qui Lanienas caedesques quae vel in ip s principes, vetari rincipum familiares amicosque priuata tanti feritate atque immanitate perpetratae simi, satis explicarit 'In haec exempla intuentes cohorrescamus ad conspectum iudici Dei, Turoris Diabolorum simusque in gubernando soliciti ac vigilantes ac diabolorum insidij resistamus. Inuocatione Dei moderationishono: semperque intueamuriri
17쪽
in Regulas: Qui fuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis eius. Item, Qui gladium acceperit, gladio peribit Item, Per quae quis peceat ter eadem punietur c. Ante omnia vero considerandae sunt transtationis Imperiorum causae nec larvis Obruenda est aut vestienda veritas: sed plane statuedum est propter iniusticias principum subditorum transferri imperia, eque gente in gentem, a familia una in alia, mirando interdummodo,&quide occasione haud ita maxima omnino transplantari.
Sed de utilitate lectionis Historiarum ab alijssaepe dictum est:
nec ea de re copiositis aliquid adferimus in praesentiarum. Deseripsimus autem Caesares Romanorum Italicos ho mediocri Carmine quod placere doctis cupimus Et quia Maiestatem tuam, inuictissime Imperator exercitatam esse scimus in omni doctrinarum genere quod liberum hominem&principe talem deceat non dubitamus etiam Historiae Romanae corpus, Ordinemo sectiones Maiestati tuq probe cognitas atque perspectas esse Romalium Imperium.a Daniele appellarum esse, Mictotum quod a Graecorum Monarchia sabuersa ad finem ae--nsummationem mmadi quacunq; demum miri; Unere, a raticino aut robore consistet ae perdurabit. Ex eo Romanos Imperatores esse nuncupatos,qui huius imperi summum occuparint locum cumq; consiljs authoritate ac gladi usu asseruerint ac propagarint. Eius generis tres esse ordines, Italicos, Graecos,&Germanos Italicos diei; qui in Italia arcenam summa, urbem Romanam occuparunt possederuntque Graecos, quian urbe Constantinopolitana residete miserando certe interdummodo, Imperi ius dignitatemq; tutati sunt. GermanoS3a rolo Magno in sequentes omnes numerari. Singulorum Verbordinum tres esse classes comperi: Min singulis classibus contineri Caesares Duodecina, reiectis ijs ac repudiatis, qui non Imperato
18쪽
peratores, sed Imperatorum hostes, ordinisq; ac tranquillitatis publicae perturbatores existit nandi sunt. cque enim Impera tores Romani protinus sunt perhibendi, quotquot Romani Im- peri fastigium vel aspicere, vel sperare, vel lacessere inuadereq; sunt ausi, contracta militum ac perridorum manu in quibus nihil erat pensit ad virtutem; sed inflamna ali erant ad seditionem animi ardebantq; cupiditate subuertendi tranquillitatem publicami qua salua locum sit binussu ad grassandi saeviediq; libertatem relictum iri arbitrabantur. In his confusionibus4 seditiossis improborum tumultibus Maiestas Imperi Romani minime conseruata est Itaque submouendi sunt ab Imperatorum ordine huiusmodi flagitiorum monstra quae non Imperium constituere augereque, sed collabefacere Obscurareque ac penitus subuertere eosque qui vel a Senatu Romano, Vel exercitu Imperatorio decreti Augusti essent obruere ac profligare conati
Haec si studio aliquo ac diligentia singulari considerentur:
quidem id quod dixi prudens solersque Lector deprehendet, huiusmodi quidem Clasfrum, Imperatorumque numero singuloSCaesarum Romanorum ordines explerivi perfici: ita ut Graeci Latinis, hisce exaduerso Germani etiam resipondeant; Vsque ad Maximilianum primum sub quo multa pars Reipublicae, ratioque ac status immutat,sunto alaerati. Nam cilia quaedam quasi forma militandi introducta est disciplinarum omnium noua quaedam sequuta est emendatio multaque tum certe omnibus regnis varia cogitandi spectandi extitit occasio. tuantumvero ex tene hane Clas Dei velit; humana quidem sententia definiri non potest. Mihi quae sit cogitatio; cum offendat illa neminem, qui quidem vero sinceroque animo pietatem colit; libera profecto bonorum hominum iudicjjs obuersetur, eam putare me temporum nostrorum rationem;
19쪽
nem ut quicquid supra aequatum Augustorum numerum accedere percipimus id eo pertinere existimandum esse; Ut vel consumationi peccatorum in condcmnationem Vc poenitetiae hominibus ad salutem donatum esse videatur. Imminere autem extremum illum salutarem liberationis nostrae diem, ex ipsiis quae Christi apostolorum testimonij perspicua sunt , argumentis ignorari non potest a Christiano Et nescio quid profecto tandem referat tot Secundorum gubernatio, qui hoc quidem tempore principatum inter mortales gerunt idque non in Insulis tantum maximis; sed &in continente ipsa; quaeOmninores singularem aliquam mihi videtur ad euentus maximi significationem habere: rationem: momentum. Qilis enimaasulariHmpe maxima Oceani ignorat esse Britanniana Atqui praecipuam eius nunc partem Virgo stegina, Secunda administrat Scandia vero magnitudine omnes mundi peninsulas superare manifestum est, ut quae alter quidam orbis etiam a Romanis scriptoribus existimata sit; In hac potentissimos nunc Reges duos &manis quidem Nortuagisque FRID ERIGUM nostrum Suecis vero Iohannem, utrumque autem ex nomine Secundum, gubernare ac praesidere notum est. Iam ad continentem quod attinet, Anno Selymus cis secundus Turcis suis praeest: Nobis vero Christianis gloriosissimus atque humanissamus Maximilianus: quem te nomine Secundum esse scimus, ita vita gubernationeque secundina ac felicem esse expetimus; Imperium ac gubernationis prouinciam administrat Sed& illa exigua quidem ignificationis minimae fortassis arbitraretur quispiam nidi coelo ipso doctore concionatoreque omnin admoneretur. Quid enim Stellam quae recens apparuit hisceque diebus ill Astεis atque eo tr*icn testh desiit; hane,in anu mul
eam esse dixeris quae supra Elementalem collocata mundum,&
20쪽
in aetherea conlpeia a regione, euentus cuiusdam magni significationem e celso illo: cunctis videndo orbis superioris theatro depingat quid eitim indicationibus hisce simul iunctis aliud, quam Secundum unigeniti fili Dei Iesu Christi aduentumo seruari, colligique ac demonstrari cogitandum est 3 ut ille tam diu
Haec pie utiliterque cogitari hoc in loco posse, certum est. Non definimus tempora iudicio; nec metis aduentum filij Dei includimus ac determinamus: sed cum in foribus adesse seculi huius vesperam existimandum est quid quaeso incommodi habuerit ex omnibus quae istuc haud violenter torqueri accommodarique queant signis occasionem augendae pietati ducere: potissimum cum multis ita increuerit securitas ut verbo in eam quidem rc summae cogitationem nequaquam sese permoveri patiantur 3 Nec metuo inclementiam iudici multoru, qui cuna audacia temeritateque ridendi quiduis iamdudum occaluerunt; equidem nihil recte tempestiveque dictum putant, nisi quod ipsi vel fecerint, vel quocunque insulsitatis modo locuti sintvi perperam venditarint. Sapientes vero ac cordatos viros, quibusvigloria PEI: propria salus cordi est hac quidem de re mecum
scio diligentissime esse cogitaturoS. Nec tamen eo superiora ista pertinent; ut dici melius concinniusve nihil posse putem. Sed cum hoc quidem tempore,crisimilius nihil mihi aut commodius appareat patior has cogitationes notas liberasq; etiam esse alijs; qui quantum hisce tribuendum sentiant,non mea quidem in manu positum, sed illorum voluntate atque iudicio collocatum sit. Sane si quis omnium rerum, horumque temporum formas cum Christi seruatoris