장음표시 사용
61쪽
metum circius m ex primo supposito
oon malo. Edne verba dare nos dicat quispiam , de almettiones speciosis rastum Aeere sine fundamento, non iusta de causa innovare filia eo firmanda veniunt, quibus positis, necessario hanc sequi veritatem,&rem palam esse arbitror. Primum continue continenter , sanguinem e vena caua in arterias,in tanta copia,transinitti,pulsu cordis, ut ab assumptis suppeditari non possit,&adeo ut tota massa breui tempore illinc pertranieat. Secundum continue aequabilirervicontineter sanguinem in quodcunque membrum & partem pessii arteriarum impelli,& ingtedi, maiori copia multo, quam nutritioni sufficiens sit,uel tota massa suppeditari possit. Et similiter tertio ab unoquoque membro, ipsis Venas, limc sanguinem perpetuo retroducere ad cordis locum. Hispositis anguinem circumire, reuolui, propelli, remearmacor de in extremitates,& inde in cor rursus,& sic quasi circularem motum peragere anifestum puto fore.
Supponamus vel cogitatione, vel experimento quantum sangui nis, si nister ventriculus in dilatatione quum repletus sit contineat siue Jij.siue Iii .siue si s ego in mortuo reperi ultra.Sij.
Supponarnus similiteriquanto minus in ipsa contractione, vel quatum sese contrahat cor, quanto minorem ventriculus capacitatem habeat in ipsa contractione, vel ipsis comit actionibus,quanmmianguinis in arteriam magnam protrudat: protrudere enim aliquid semper&ante demonstratum estcap.3 omnes in Systole fatentur,ex fabrica valvularum persicias & verisiarili coniectura ponere liceat in arteriam immitti partem vel quartam vel quintam veI sextam , minimum O
Ita in homine,protrudi singulis cordis opulsibus supponamus uncia semis,vel drachmas tres vel drachmam unam sanguinis, quae Propter impedimonium valvularum in cor remeare non potest. Coruna semihora plusquam mille pulsus facit imo in aliquibus de aliquando bis ter , vel quater mille Iam multiplicatis drachmis,
62쪽
videbis una semihora aut millies drachmas tres, vel drachmas duas,
vel uncias quinquies centum , atat talem aliquam proportionatam quantitatem sanguinis, per cor in arterias transfusam maiori semper copia quam in uniuerso corpore contingat reperiri. Similiter in ove, aut cane pertransit esto scrupulum unum, in una cordis contractione,
tum una semihora mille serupulos vel circa libras tres semis sangui.
Dis,in quo corpore plerumque non continetur plus quatuor librissam gainis, hoc in ove experrucium.
Ita pene supputatione facta secundum quod nimium coniectare possimus transmissi sanguinis,& enumeratis pulsationibus,videatur mnem massae quantitatem sanguineae pertransire devenis in arterias per cor,& similiter per pulmones Sed esto,quod non una semibora, sed una hora, vel una die,Vtcumque manifestum facit plus sanguinis per cor eius pulsu transmitti continue,quam vel ingestum alimentum possit suppeditare, vel in venis simul contineri.
Nec est dicendum,quod cor in sua contractione aliquando pro παda aliquando non, vel quasi nihil,&imaginar umquid hoc enim ante confirmarum est &praeterea sensita contrarium est&rationi. Si enim dilatato corde repleri necesse ventriculos sanguine, contracto necesse protrudere semper&non parum, cum diuetus non parulincontractio non pauca sit,inquauis proportione videlicet Subrepta, subrextusa,vel subocstuplaumiliter proportio sanguinis exclusi,debedesse ad ante contentum , Mia dilatatione replentem uti se habet capaestas contracti ventriculi ad illam quae est dilatati. Et eum in dilatatione non contingit repleri nihil vel imaginario. Ita in contractionem
quam nihil ves imaginarium expellit, sed semper aliquid secundum
proportionem contractionis Quare concludendum,si uno pulsu in- homine,vel oue, vel boue, cor emittit drachmam unam, mille sunt pulsius in una semihora contingit eodem tempor libras decem .vncias quinque transminas esse. Si uno pulsu drachmas duas lib. 1o. αἶ. Io. Si semivnciam lib. I 3. 4.8. Si unciam lib. 83 j. .contingit in una semihora transfusias inquam esse de urnis in arteriis. Sed quanrum in unoquoque protrudatur singulis pulsationibus,s: quando plus,&quando minus, qua de causa,accinatius post haec eκ multis obseruationibus a me forsan palam fiet.
Interim hoc scio,&omnesadmonitos velim, quod aliquandovbe
63쪽
riori copia pertransit sanguis,aliquando minore, manguinis circulius quandoque citius,quandoque tardius peragitur, secundumtempera
mentum, aetatem,causas externam& internas, res naturales, d non
naturales, somnum, quietem, victum, exercitia, animi pathemata, de
Uerum enimuero cum per pulmones ior, vel minirna copia itaGeat sanguis,longe uberiori prouentu in arterias,&totum corpus diducitur quam ab alimentorum ingestione suppeditari possibile sit,aut
mnino, nisi regressu per circuitum facto. Hoc etiam palam fit sensu, vivorum diectionem intuentibus,non silum aperta magna arteria, sed quod confirmat Galen. in ipsb homine si quiniis vel minima arteria dissect a fuerit, unius pene semihore spatio totam sanguinis massam, &toto corpore, tam venisquamari riis exhaustam fore. SimiIiter Lani oues,omnibus hoc satis attestari possisnt quando te scissis arteriis iugulatibus, in mactando boueri unius horae quad ante minus, totam sanguinis massam exhauriunt,&vasia omnia inanita reddunt in membrorum excissione tumorum exdarga sanguinis profusione, itidem comperimus aliquando breui contingere. Nec perstringit huius argumenti vim, quod per venaseissuere in iugulatione,&in membrorum excisione aeque, si non magis quam per arterias dicat quispiam, cum contra seres habet: venae enim quia subsidunt, quia in ipsis nulla vis cogens foras sanguinem, 'uia impedimento valitularum positio est ut postea patebit parum admodum red dunt arteriae vero impetu impulsum sanguinem foras, argius, impetuosius,tanquam cum Syphone eiectum profundunt sed experiunda res est,omista vena Mincisaingulari moue,vel cane;&quanto impetu, quanta protrusione, quam cito omnem sanguinem Stoto corpore,iam Venis,quam arteriis contingit inanire admirabile videbitur Arterias autem nulli bi sanguinem evenis recipere nisi transmissione facta per cor ex ante dictis patet sed ligando Aortam ad radicem cordis, inperiendo iugularem, vel aliam arteriam si solum arterias inanitas. M vcnas repletas conspexeris. non contingit dubitare. Hanc causam aperte videbis,curin Analome, tantum sanguinis remperiatur in venis, parum vero in arteriis, cur multum in dextro ventriculo,parum in sinistro quaeres antiquis dubitandi occasionem folsari ποbuit, A existimandi, spiritus solvi in illis con cauitatibus oomin eri
64쪽
dum vita superstes animalfuerat causa forsan est quod de venis in arteriis nulli bi datur transitus, nisi per cor ipsum,&per pulmones, Cum autem expirauerint,in pulmones moueri desinant, de venae arteciosae ramulis. in arteriam venosam, inde in sinistrum ventriculum cordis sanguis permeare prohibetur ut in Embrrone ante notatum est, pro nibitum fuisse ob defectum motus pulmonum , oscillaec porostates ecas, inuisibiles aperientiurn claudentium 3 cum Vero una cum pulmonibus cor non desinat moueri aed postea pulsare,& super uiuere pergat: ntingit sinistrum ventriculum δε arterias emittere in ve nas ad habitum corporis sanguinem.&per pulmones non recipere, reproinde quasi inanitas esse. Sed hoc etiam in rem nostram non parum facit fidei. cum huius
nulla alia cauiu nisi quam nos ex nostra sappositioneinerimus adduci possit.
Praeterea hinc patet,quo magis,aut vehementius arteriae pulsant,eo citi in omni sanguinis hcemorrhagia inanitum iri corpus. Hinc etiam in omni Lipothymia, omni timore,&huiusmodi, qua-do eor languidius: infirmius, nullo impetu pulset, omnem contingit hcemorrhagiam sedarie cohiberi. Hinc etiam est,quod corpore mortuo,postquam cor cessauit puli
re, non poteris,uel eiugularibus,vel cruralibus venis arteriis apertis ullo conatu massae sanguineae, ultra artem mediam elicere. Nec
lanio,si bovi postquam eius caput pcretussieri ,& attonitum reddiderit iugulum prius non secuerit, quam corpullare desierit, totum a guinem exhaurire inde poterit. Denique hinc de Anastomosi venarum Marteriarum,ubi sit Besu modo sit, qua de causa. nemo hactenus, super ea, recte quidquam
dixisseticet suspicari ego in illa disquisitione iam sum.
arterias, o esse anguinis circuitum ab obiactionibu vin-Heatur, se experimento inter eon'matur.
TTActenus primum suppositum confirmatum est, siue res ad calcu- tum reuocetunsiue ad experimenta, autopsiam referatur vide
65쪽
licet quod sanguis pertranseat in arterias,maiori copia continue,quaim ab alimento suppeditari possit , ita ut vota massa breui spatio ita lac pertranseunte , necesse sit , ut circuitus fiat , de sanguis' grediatur. Velum si quis hic dicat, quod magna copia possit perreansire&non neeesse circuitum fieri,quin ab assumptis resarcire contingat,&eAemplo esse lactis in maminis prouentus vacca enim una die lactis congios tres,vel quatuor vel septem, vel amplius reddit,mulier itidem duas,vel tres heminas alendo infantem, unum vel duos,singulis diebus praebet, quas ab assumptis restitui manifestum est. Respondendum,quod cortantundem, vel amplius una hora,vel altera, computatione facta,remittere conster-Sin vero nonisum persuasus,instaret, usque dicendo, quod licet dissecta arteria, quasi data aperta via,praeter naturam contingat singuinem cum impe uel Lundi, non tamen ita Contingere integro corporct& non dato exitu,& arteriis pleriis,vel secundum naturam constitutis,
tantam copiam pertransire, tam breui spatio deo,ut regressum fieri sit necelse. Respondendum,quod ex ante dicha computatione, subducta ratione , apparet, quantum cor repletum ulteriuscontineri sun dilatatione quam in constrictione , tantundem maiori ex parte singulis pulsationibus emitti, proinde in tanta copi pertranum integrinoo
pore,& secundum naturam constituto.
Sed in serpetibus piscibus quibusdam igando venas peraliquod
spatium infra cor, videbis 1patium citer ligatura me cor valdecito inaniri,ita ut regredi sanguinem nisiautopsiam neges asserere neces Iehabeas Posterius etiat declare patebit in secundi suppositi c5firmatione-Haec omni uno exemplo confirmantes, concludamus, quo fidem oculis propriis adhibere unusquisque possit, si anguem vivum dissecuerit, videbit plus quam per integram horam cor placide,distiniste, put sire&sese tanquam vermem inconstricitione cum oblongum sit lecu dum longitudinem contrahere,propellere; in Systole albidiosi colore' esse contra in Diastole;&reliqua pene omnia, quibus euidenter hanc veritatem commatum iri diximus hic enim omnia longiora &distinctiora magis sunt sed hoc peculiati ter ει luce clarius meridiana evertrilicet Vena caua partem inseriore cordus ingreditur . exit arieti a parto stiperiori,ia coprehensa,vena raua vel teuacusis, Idigito dipo usicc,sei granisque cui ua intercepto,pei aliquod spati infra cor videbia pulsu
66쪽
evulsu,statim pene inaniri illam partem intra digitos cor, sanguine
exhausto a cordis pulsu,simul cor albidiori multo colore esse, etiam in dilatatione sua,& ob defectum sanguinis minus esse&languidius tandem pulsiare,sic ut emori denique videatur. Contra statim soluta vena, color magnitudo redeunt cordi;postea si relinquas venam, & arterias similiter per aliquam distantiam a corde ligaueris , vel compresseris,uidebis contra illas turgere, in parte comprehensa vehementer, decor vltra modum distendi purpureum colorem contrahere usque ad liuorem & tandem opprimi sanguine. sic ut suffocatum iri credas: soluto vero vincula rursus ad naturalem constitiuionem in colore magnitudine pulsu redire. Ecce iamduo sunt genera mortis,editinctio ob defectum&sumoe tio ob copiam. hic ad oculos utriusque exemplum habere licet, ex dictam veritatem autopsia in corde confirmare.
SEcundum confirmandum a nobis, quo clarius intuentibus appareat,annotanda sunt experimenta quaedam,ex quibus patet sanguinem in quodcunque membrumper arterias ingredi, ter venas remeare, M arterias vasa esse differentia sanguinem a corde,& venas vissa, vias esse regrediendi sanguinis ad cor ipsum. Et quod inmembris, extremitatibus' sanguis vel per Anastomosin immediate, vel mediate per carnis porositates, vel utroque modo transire ab arteriis in venas, sicut ante in cordein thorace e venis in arterias: unde in circuitu moveri illinc huc,&hinc, illuc,e centro in extrema scilicet,&ab exrremis rursus ad centrum manifestum fiat
Postea quin etiam computatione facta similiter,manifestum ibidem erit, de copia,quae neque ab assumptis possit suppeditari, neque ad nutritionem necessario requiratur.
Simul etiam de ligatutis manifestumetit, quare ligaturae attrahant, quod neque calore, neque dolore, neque vivacui,neque ulla antehac cognita causa similiter ligaturae quam commoditatem Musum afferre possint in medicina,&quomodo haemorrhagiam supprimunt,&prouocant,&qua de causa gangrenae mortificationes m
67쪽
Morum inducunt, sic in castratione animalium quorundam, tumorum carnosorum4 verrucarum exemptione sui sunt. Enimvero,quod nemo harum Omnium causis&rationes recte asseeutus sit, hinc factum est,ut omne fere,ex antiquorum sententia,in morbis curandis , proponant, consulanta aturas,pauci vero,recta earum administratione, curationibus suisaliquid adiumenti afferant. Ligatura alia stricta est, alia mediocris. Stricham ligaturam dico, cum ita arcte undique constrictum mem-btum sit fascia , vel laqueo, ut lira ipsam ligaturam nullibi arterias pulsare percipiatur,tali utimur in cmbrorum excisione fluxui sanguinis proi picientes; Sc laticliam tuntur in castratione animalium,&tumorum ablatione,qua ligatura affluxu aliment3.&caloris omnino intercepto,tabescere, emori testiculos,atque ingentes sarcoses,& postea decidere,videmuS. Mediocrem vero dico ligaturam,quae undique membrum comprimit, sed citra dolorem isto,ut ultra ligaturam aliquantulum arteriae
pulsare sinat, qualis, attractione , &in sanguinsi missione usui est,nam Beet supra cubitum fiat ligatura,tamen arterias in carpo aliquantuluna pulsare tactu percipias, si iecte in phlebotomia fiat ligatura. Iam experimentum fiat in brachio hominis, vel adhibita falcia quali in sanguinis missione utuntur, vel ipsus manus fortiore comprehensione,quod quidem commodius fit in macilento corpore,&cui venae sint ampliores, quando calefacto corpore calent extrema,&is torquantitas sanguinis in extremitatibus fuerit,&pulius vehementiores:omnia enim ibi euidentiora apparebunt. Facta itaque striccta ligatura quam arcte fieri potest ut quis eum ferat constringendo,obseruare licet primum. Quod ultral gaturam videlicet versus minum, non pulsabit in carpo vel uspiam arteria. Deinde, immediate supra ligaturam incipit arteria, altius suam Diastolenia habere,&magis,&altius,& vehementius putare,&prope ipsam ligaturam qstuq.quodam intumescit,ac si fluxu interceptum,&transitum inhibitum perrumpere,&reserare conaretur: magisque arteria,quamis par sit ibi repleta apparet Denique manus suum colorem retinebit, &constitutionem,solum tractu temporis refrigerati aliquantulum incipiet,nihil vero attrahitur in eam.
Postquam per aliquod spatium permansit ista ligatura, derepente paululum soluatur in mediocrem, quali ut dixi in sanguinis missione muniun&obseruandum. G Manum
68쪽
Manum totam statim colorari,de distendi,& eius venas tumidas,&vaticosis fieri spatio decem vel duodecim pulsationum illius arte-timmulto sanguine impulso, atq, impacto refertilla mam manum cernes,&ab illa ligatura mediocri, multam copiam sanguinis aff tim attractam esse,absque dolore,vel calore vel fuga vacui, vel ulla alia ant
Si quis diligenter in ipso illius solutionis momento prope ligaturam
digitum ad arteriam iam pultantem applicauerit, quasi subtus praeterlabentem languinem sentiet. Ipse porro cuius in brachio fit experimentum,ab ipsa solutione ligaturae strictae in mediocrem plane calorem,& sanguinem , pulsu gredientem, quasi semoto obstaculo, illicosen et, &aliquid secundum ductum arteriarum, tanquam confestim inflatum,&spartim per manum transmissum, percipiet ,ri continuo calefieri manum distendi Quemadmodum instricta ligatura, arteria supra ligaturam distendantur, mulsent, non insta ita hac mediocri contra, venae instausaturam turgent, caenitentes fiunt, supra vero nequaquam arteriae minores Amo,si venas tumidas compreneris. nisi valde fortiter
vix supra ligaturam, aut sanguinem diffundi aut venas distendi
conspicieS. Ita ex his cuiuis diligentius obseruanti facile est noscere, sanguineῖ ingredi per arterias,ipserum enim stri ista ligatura nihil attrahitur, manus colorem seruat, nihil influit, neque fit disten fio ipsis vero paululum solutis vcin mediocri ligatura vi&impulsu affatim languinem intus trudi, manum tam id fieri manifestum est, bicipis pulsant, scilicet,sanguis profluit, ut mediocri ligatura in manu ubi vero non, vi in stricta, nequaquam, nisi stupra, ligaturam. Cum interim venis compressis, nihil per ipsas influere potest cuius hoc est signum,quod infra ligaturam tumidiores mulio sunt, quam sepra, quam dempta ligatura solent esse, quod compressae, nihil superioribus suingerunt ita , quod ligatura impediat regressum sanguinis per venas, ad superiora easque infra ligaturam tumidas faciat permanere , clare pater Arteriae vero iusta de causa,non obstante mediocri ligatur violi impulsu cordis ab internis corporis partibus foras ultra ligaturam sanguinem trudunt, ista est differentia stri istae ligaturae a medioeliquod illa stricta ligatura non solum transitum languinis in venis, sed in arteriis
69쪽
teriis intercipiat haec quae mediocris vim pulsificam,quo minus ultra ligaturam se exporrigat, ad extimasque corporis partes propellat, anguinem non impediat. Adeo viseratiocinari liceat mediocri ligatura invenas turgidas distetas esse,&manu plasimo sanguine impleri vidimus, unde fit hoc,
audin pervenas, aut per arterias, aut per coecas porositates,infra ligat ram sanguinia aduenit: evenis, non potest per coecos ductus, minus: ergo per arterias secundum quod die um, necesse est:pervenas influe re non posse, patet;cum non exprimi retro sanguinem contingat supralligaturam, nisi ablata omni ligatura , quando subito omnes venas deis tumescere,in sese in superiores parres exonerare, manum dealbari MQuam omne prius collectum e tumorem . sanguinem affatim euaianescere videtur.
Amplius sentiet ipse, cui Ita, post multum spatium ligatum corpus aut brachium erat,vi manus tumicta pauloque frigidiores inde redditae sentiet inquam desolutione mediocria ligaturae, frigidum quid sursum usque ad cubitum vel axillas obrepere , una scilicet cum reue tente sanguine, quem ego frigidi sanguinis recursum post sanguinis missionem ad cor usque soluto vinculo in cause futue lipothymiae
arbitrarer, quae etiam robustis aIiquando superuenire vidimus , maxime a blutione ligaturae, quod vulgo dicunt a conuersione sau-guinis. Praeterea,cum statim, selutione strictae ligaturae in mediocre m- missionem sanguinis per arterias, continuo venas intumescere videm insta ligaturam comprehenses,non autem arterias Signum est sanguinem ab arteriis in venas&non contra permeare. aut anasto mosin vasorum esse,aut porositates carnis, parrium solidarum peruias sanguini esse.ltem signum est venas plurimas inter se se communicare,quod inligatura mediocri supra cubitum facta multae attolluntur simul & turgent:ex una autem venula scalpello, exitu sanguini da. omnes statim detumescuntdc in illam unam sese .exonerantes subsidunt simul pene omnes.
Hinc unusquisque potest causas attracchionis,quae fit per ligaturas,&forsan omnis fluxionis cognoscere,videlicet 'Madmodum in manu, per istam ligaturam, quam dico mediocrem)compreta sunt venae&sanguisciare non potest. Ita cum per arterias vi scilicet cordis impin gitur,m Potens exire inde ut repleatur,distendatur pars necesse est.
70쪽
Alias enim qui fieri potest Calor&dolor, vis vacui attrahunt
quidem, sed ut impleatur tantum pars,non ut distendatur aut tumefiae ultra naturalem constitutionem, d ob infit actam,&arcte impactum-vi anguinem tam violenter , tam subito opprimatu , ut caro continui solutionem pati ,ο vasa disrumpi cernantur, nusquam hoc aut calore, aut dolore , aut vi vacui neri posse, credibile,aut demonstrabile est.
Insuper ligatura, contingit, attractionem fieri abique omni dolore,colore aut illa vivacui. Quod si a dolore aliquo accideret sanguinem attrahi, quo modo ad cubitum, ligato brachio, infra ligatura intumescunt, manus,&digiti& venae varicosae cum propteri gatura
compressionem eo peruenire sanguis per venas non potest; atque qua re sepra ligaturam,neque tumoris,aut repletionis signur , neque venarum turgescentiae, neque omnino attractionis, aviam uxus vestigium appareat. Sed attractionis infra ligaturam,&tumefactionis ultra naturae mΟ-dum,in manu,& digitis haec causa manifesta; nempe, quod sanguis cu impetu,&affatim ingrediatur, exire vero nequeat. An illa vero omnis rumoris causa ut esta pud Auicen. & omnis redundantiae opprimen iis in partepquia viae ingressiu apertae, egressus clausis, unde abundare, di in tumorem attolli necesse est. An hine etiam contingar intuberculis inflammatoriis, quod quousque tumor incrementum capescit,4 non sit in ultimo stat lentitur: eo loci pulsius plenus, praesertim calidioribus tumoribus in quibus incrementum derepente fieri solet, sed haec posterioris iniquisitionis
sent, uti an etiam hinc contingat, quod in meipso calu expertuSIum
Ego e curru delapsusaliquando fronte percussus, quo loco arteriae ramulus a temporibus prorepit, statim ab ipsaepercussione, spatio fere vis ginti pulsationum tumore movi magnitudine, absque vel calore vel multo dolore, passus sum , propter videlicet arteriae vicinitatem, in locum contusum sanguis astatim, magis velocius impingebatur. Hinc Vero apparet, qua de cauis in phlebotomia, quando longius prosilite&maiori impetu exire volam usu praesectionem ligamus, no infra quod sper venas inde emueret tanta copia a partibus superioribus, ligatura illa non modo non adiuuaret sed impediret,&enim infe rius ligandum verisimilius erat, quo sanguis inhibitus uberius exeat, si ex partibus superioribus eo per venas descendens per venas emanaret:
scd cum aliunde per arterias impellitur in venas infeliores, in quibus regressus