장음표시 사용
81쪽
tia omnia calida,morientia frigida ocum,&originem esse oportet caloris, quasi lares focumque, quo naturae fomites,&primordia ignis natiui continean rur,&conseruentur,a quo calor&vha in omnes partes tanquam ab origine profluant, alimentum adueniat, concoctio, nutritio,& omnis vcgetatio dependeat. Hune autem locum cor esse,& hoc principium vitae, loc quo dictum est modo, neminem vellem dubitare. Sanguini itaq; motu opus est, atque tali,ut ad corrursus reuertatur, nam in externas corporis partes e mandalus longe ut Arist. 2. de pari. animal )a suo sonre,immotus coagularetur c motu enim in omnibus calorem spiritus generari,& conseruari videmus, qniete evanescere tum a frigore extremorum ambientis consistens aut gelatus sanguis& spiritibus uti in mortuis destitutus: ut rursus ante,&origine, tam calorem quam spiritus,& omnino praeseruationem siuam repetat, reuertendo redintegraret necesse fuit.
Videmus uti alligore exteriori eκtremitates aliquando algeant ut liuidit nasus,in manus & genae quasi mortuorum appareant sanguis in ipsis qualis cadauerum,locis pronissolet decumbere)liuore co- sistat,&membra adeo torpida,&aegre mobilia evadant, ut vitam pene amisse videantur. Nullo modo profecto rursus praesertim tam cito calorem,colorem,&vitam recuperarent. nisi nouo,ab origine amuxu, Sappulsu caloris fouerentur: Attrahere enim quomodo possiunt,quibus calordi vita pene extincti sint aut quibus meatus condentati, gelato sanguine repleti,quomodo adueniens admitterent alimentum, M sanguinem nisi contentum dimitterentp&nisi omnino cor estit, huiusmodi principium;vbi, his refrigeratis remanerent vita calor ut Aristot.respirat.a.)ωvia te nouo,per arterias transrmisso, anguine,calido spiritibus imbuto. Et quod frigefacturn effetum est propellatur&omnes particulta calorem languidum & vitalem fomitem, pene extinctum repararenP.
Hinc ita est,ut c teris omnibus partibus: vitam restitui, sanitate recuperari,corde ille soc5tingere possit: Corde vero vel refrigerato,vel vitio graui aliquo affecto,totu animal pati,& corruptu iri necesse sit, cuprincipiucorrupitur: patitur.Nihil n .estivi Arist. . de pactib animAllquod aut is Q,aut caeteris quae ab ipso pedeant, pbere auxiliu potest. Et hinc obiter forsan ratio est, cur moerore,amore, inuidia, cutis&huiuia modi , tabesin extenuatio contingant aut cacochymia irouentus
82쪽
eruditatum, quae morbos omnes inducant&homines conficiant, omne namque animi pathema, quod cum dolore,&gaudio, spe,aut anxietate humanas exagitat mentes,&ad cor usque pertingit. ibi mutationem a naturali constitutione intemper levi pulsi reliquis facit: illud in principio totum alimentum inquinando, 'ires infirmando, minime mirum videri debet, quod varia genera morborum in curabilium in membris corpore subinde procreat,quandoquidem totum corpus,in illo casu vitiato alimento inopia calidi natiui laborat.
Praeter haec cum alimento vivant omnia animalia interius cococto,
neceue est concoctionem perfidiam esse,&distributionem,&proinde locum conceptaculum adesse,ubi perficiatur alimentum unde derivetur in singula membra hic locus autem cor est cum solum ex omnibus potibus non solum in venavi arteria coronali priuato usus sed in cauitatibus suis tanquam in cisternis,&promptuario auriculis scilicet ienti iculiso publicovsiui, sanguinem continet reliquae omnes paries sui ipsus tantum causa&priuato usui, invasibus duntaxath bent θ&cum cor solum ita situm&constitutum, ut inde pulsu sito, in omnes partes idque secundum uitiliami proportionem cauitatum arteriarum, unicuique particularanteruientium hae qualiter dispensat,
distribuit,&indigentib. quasi e thesauro&fonte hoc modo largitur. Amplius ad hanc distributionem & motum sanguinis, impetu&Violentia opus es re impulsore,quale cor est: Tunc quia sanguis spon- re sua quasi versus principrum, vel pars ad totum, vel gutta aquae amsaei per tabulam ad massam facile concentratu t&coit: vita lauibus caussis Nee celenime frigore, timore, horrore luiusmodi causis Hliis. Tum ultra quia e venis capillaribus in paruas ramificationes&4nde in maiores exprimitur motu me brorum musculorum complesisione,procliuis est magis&pronus sanguis, ut e circumferentiam oue atur in centrum, quam e contrario quamquam valvula impedimento
nullae forent unde ut principium relinquat,&locastricta&frigidiorae iniret, contra spontaneum moueretur tum violentia opus habet sanguis tum impulsore,quale cor solum est, Meo quo dictum est modo.
Sanguinuis cutim ex consequent ibi probaturus Vnt insuper problemata, ex hac veritate siupposita, tanquam conse
quentia,quae ad fidem faciendam, veluti a posteriore non sunt in lilia,
83쪽
tilia,& quaecum aliis multa ambiguitate obscuritate inuoluta videantur esse: hinc lationem causas assignari facile patiantur.
Quemadmodum quae incontagione videmus,in ictu venenato, Mserpentum morsis, aut canis rabidi in ue venerea, fuiusmodi quomodo illaesa particula contacta tamen totum habitum contingit vitiari isti lues venerea ilhesis aliquando genitalibus primo omnium vel Scapularum, vel capitis dolore, vel aliis Symplomatibus sese prodere
solet &vulnere facto a mortu canis rabidi,curato febrem tamen, aut reliqua horrenda Symplomata siti peruenisse experti sumus. Quoniam primim, in particulam impressum contagrum , una cum reuerrente
sanguine ad cor fertur Minde totum corpus postea inquinare posse hinc patet: In tertiana febr , morbifica causa principio cor petens,circae corin pulmones immoratur, anhelosos suspiriosos, ignavos facit, quia principium aggravatur vitalevi sanguis in pulmones impingitur, incrassatur, non transit hoc o ex dissectione illorum qui in principio accessionis mortui sunt, expertus loquorὰ quando semper pulsus frequente Sparta,&quandoque inordinari sum; adcusto vero calore, attenuatione Dista materiae, apertis viis,&ttansitu facto incaleicere niuersem corpus, pulsus maiores fieri vehementiores, sit paroxysmus febrilis. dum calor,scilicet, praeternaturalis accensus in corde,inde in totum corpus per arterias diffunditur una cum materia morbifica; quaec modo a natura exuperatur,& di iratuitur. Cur etiam exterius applicata medicamenta vires intIo exercent
suas,ac si intro tumpta essent hinc constet Colocynthis, Aloe ventrem soluunt, Canthalidos urinas mouent, Allium plantis pedum alligatum expectorat,&cordialia roborat, huius generis infinita venas per orificia ab exterius admotis, absorbere aliquid&intro manguine deferrei non alio modo quam illae in mesenterio ex intestinis Chelum exugunto a iecur una cum sanguine apportandi non irrationabile est forsan dicere. In melanterio etenim sanguis perarierias Celiacas mesenteticam, uperioremininferiorem, ingressus,ad intestina progreditur: a quibus
Una cum Chylo in venas attracto per illarum venarum frequentissimas ramificationes in portum iecoris reuertitur. per ipsum in venam cauamsic contingit, ut sanguis in his venis eodem stimbutus&colore consilienti,qua in reliqui .contra quam plures opinantur . nec duos
contrario a motus in omni pillari propagine Chyli sui sum, sanguinis H deorsum
84쪽
eseorsum inco uenienter fieri improbabiliter existimare necesse est. Sed an non summae naturae prouidentia hoc fit; si enim Chylus cum singui
ne, cr)d is cum concocto, aequis portionibus confunderetur,Non conia
coctio transinutatio&sangui sic ἰtio exinde proueniret, sed magis cuin uicem activa&passu sint)ex alteratorum unionem istio,in medidquid ,ut in perfusione vini cum aqua &oκicraro,iam vero quandomu, locum praeterlabente sanguine exigua portio Chyli hoc modo admi
sta sit,&quasi nulla notabili proportione,cotingit illud facilius quod
ait Aristoteles cum una gutta aquae addita vini dolio , aut e contra,to
tum non mistum,sed vel vinum vel aqua. Ita in venis me seraicis disse. ctis,non Chymus non Chyri, sanguis aut separati, aut confusi, periuntur, sed idem qui in reliquis venis sanguis colore,&consisten tia ad sensum apparet. In quo tamen quia Chyli quidda inconcoctu licet insensibiliter inest. Natura iecur apposuit,in cuius maeandris moras trahat, pleniorem transmutationem acquirat, ne praemature crudum ad cor perueniens , Vitae principium obrueret. Hinc in Embryone pene nullus usias iecoris, unde vena umbilicalis iecur manifeste integra pertransit&a porta iecoris extat tamen velanaesto mosis, ut sanguis regrediens ab intestinis laetus; non per iecur, sed in dictam umbilicalem transiens , cor una cum materno sanguine&reuertenred placenta uteri petat, unde etiam in prima foetus conformatione ieeur posterius fieri contingit, mos etiam in foetu humano obseruauimus perfecte delineata omnia membra , imogenitalia distincla,nondui tamen iecoris posita pene rudimentassit sane quousque membra ut vel cor ipsum in initio alba omnia apparensi praeterquam in venisne' quidquam ruboris contineant, nini praeter rudem quasi extra venati sanguinis collec ionem loco iecoris videbis, quam contusionem quandam vel raptam venam existimares.
Sed in ovo duo quasi vasa umbilicalia,unum ab album ine integrum pertransiens iecur ad cor recte tendens, alterum a luteo in vena pos tam desinens quippe contingit in ovo pullum primum ex albumine tantum formari' nutriri,aluteo vero post perfectionem exclusionccnam 'nita intestina inventre pulli contentum post multos dies ab exclusione potest luteum reperii, respondet luteum nutrimento lactis caeterorum animalium.sed haec conuenientius in obseruationib. cIrca foetus formationem,ubi huius generis possunt esse problemat
85쪽
de principatu membrorum, quaenam particula alterius causi sit ρ circa cor plurima,uti cur primum ut Aristesepambu animal. yconsistens fictam si Θωhabere videtur in se vitam, motum & sensum, antequam quidquam reliqui corporis perfectum sita Et similiter de sanguine quare antea omnia'&qualiter principiuVitae Marii malis habe it &moue --ti atqi huc illuc impelli desideratre uius causa coria stu fuisse videretur- Eo de modo inpulsuum speculatione, cur isti videlicet lethalea aut contra&in omnibus generibus ipsorum causas iraesagia contem
plando, quid isti significent quid illud, quare
Similiter in Crisibus4 expurgationibus naturae,in nutritione, praesertim dittributione ab menti similiter&omni fluxione. Denique in omni par remedicin Physiologica, Pathologica, Semi Otica,Therapeutic cum quot problemata determinari possunt ex hac data veritate duce, quanta dubia solvi,quo obscura dilucidari, animo mecum reputo: campum inuenio spatiosissimum, ubi longius pereurre&latius ex patiari adeo possim, ut non selum in Volumen excresceret praeter institutum meum,hoc opus. Sed mihiforsan vita adfinem faciendum deficeret.
Hoc itaquoco sequenteriril.capitulo se tumodo, quaein administranda Anato me circa fabricam cordis arteriarum comparent, ad suos
usus&causas veras rererte enitar, ut sicut quo eunque me conuertam,
plurima, quae ex hac Veritate lucem recipiant,&hane vicissimillustriorem reddant, reperiuntur. Ita Anatomicis argumentissimatam&eX- ornatam ae caeteris velim.
Est unum quod licet inter obseruationes nostras de henis usu locum habere deberet,iamen hic quoq; obiter annotare non etit impertineS. A Ramo plenico in pancreare deducto parte superiore venas Oriui urcoronatis,postica,gustrica,& Gastroepiploicaquet omnes plurimissurculis&ramificationibus inventriculum veluti meserticae in intestina disseminantur.Similiter a parte inferiori illius splenici deorsum in c lon/ longanonem 'i deducitui vena Haemorrhoidalis pei has Venas utrinq; sanguis regrediens, succu crudiorem secum inca ventriculo,aqueum, enuem nonduperfecta Chiliticatione; illine crassum M
torrestriorem tanqua e fecibus,reportans in hoc tamo splenIco,c5tra' ri Orulmistione couenienter attepet ur, ambos hos succos dissicilioris coctionis DP cotrario5 tame in dispositiones natuia permiscedo&mul ac op a calidioris saguinis, aliene uberrime remultitudine arreriarunt
86쪽
riarum 'scaturientis, superinfusa praeparatos magis adiecoris portus adducit ,& defcchum vitorumque extremorum tali venarum rubrica supplete compensat.
tam particulam,alia enim quasi dicas)plant- animabiae cor non habent, quia quaedam animalia sunt frigidiora, exiguae corpulentiae,mollioris te κture, similaris cuiusdam constitution Is, ut erucaruna genus Lumbricorum, suae exputredine oriuntur, non seruantia speciem, plurima, iis cor non est, quibus impulsore non opus sit, quo alimentuin extrema deferatur, corpus enim conatum &Vnum absque membris indistinctum. habent, sic ut contractione, de relatione totius corporis, intro sumant C expellant, moueantin remoueant aliment um. Plant animalia dictaOstrea,Mytili Spongieec Zoophytorum genera omnia cor non habent,pro corde enim toto corpore utuntur,in quasi totum cor, huiusmodi animal est. In plurimis sene omnibus infectorum generibus,propter corpulentiae exiguitatem discernere non possumus rectet, attamen in apibus,
muscis, crabronibus, huiusmodi aliauando ope perspicillio licet, pulsans quiddam intueric etiam in pediculis, quibus transitus alimenti per intestina cam translucidum sit animal quasi maculam nigram cernere.insuper clare poteris multiplicantis illius specilli ope sed in e anguibus arigidiotibus quibusdam,ut cochleis,conchisiquillis,crustatis, his omnibus inest pulsans particula, quastvesicula quaedam vel
auriculai me corde rarius vero contractionem pullium suum faciens. 3 quem non nisi aestate , aut calidiora tempestate discernere liceat.
In his ita. se habet ista particula impulis aliquo opus est ad alimenti
distributionempropter partium organicam varietatem aut densitatem substantiadi sed rarius fiunt pulsationes,& quandoque non Omnino,obfrigiditatem, prout conueniens illis eli, quae dubiae sunt naturae, ita ut quando
87쪽
quandoque viuere, quandoque emori videan rur,& quandoque vita animalis agere quandoque plantae. Quod etiam insectis videtur coniatin pere cum hyeme latent, quasi mortua occultantur vel plantae viis tam tantummodo agant, sed an idem etiam quibus iam sanguinis animalibus accidat, vitams,tcstudinibus, serpentibus, hirundinibus, non iniuria dubitare licet. In animalibusvero maroribus ealidioribus, utpote sangurneis Impulsore alimeta,& cum vi forsan maiori, opus est: proinde uti piscibus, ierpentibus,lacertulis,testudinibus,ranuvi huiusmodi aliis,tum aulicula, tum cordis ventriculus unus,unde&verissimum illud Aristotide partibis animal. 3. quod nullum satagnin eum animal careat corde, quo
impulsore validiora& robustiora, non solum ab aulicula agitetur alimenturn edlongius & celerius protrudatur. Quin in adhuc maioribus,calidioribus sersectioribus animalib. utpote plurimo feruentiori spirituoso singuine abundatibus quo
protrudatur, fortius, celerius, Mimpetu maiori propter corporis magnitudinem,ant habitus densitatem alimentum, an his robustum coemagisvi carnosius desideratur.
Et insuper, quia perfectioribus, persectiori opusalimento &iberia
ori calore natiuo,ut alimentum concoquatur illetiore1inperfectionem nanciscatur illis animalibus pulmones habere alterum vetriculum,qui per ipses pulmones alimentum trudat conueniebar.
Sic quibuscuque inlunt pulmones biduo ventriculi cordis dexter&sinistet,&vbicunque dexteribi sinister quoque inest, non e contra ubi sinisteribi dexter quoque sinistrum voco ventriculum usu, non situ,distincstum videlicet qui sanguinem in totum c pus diffundat noin pulmones selum hinosinister ventrices us per se cor efficere videtur.& in medio situs strobiculis altioribus ita insculptus maiori dilige-tia fabrefactus est , ut cor sinistri ventricii gratia tactum videatur Scdeκterventriculiis quasi famuletur sinistro nec adeonum eius pertingit,&renuiori triplo parietinest,in quas articularionem quandam uti Arist.)suprasinistrum habeat.Maiori capacitate vero utpote qui no soluministio materiam,sed &pulmonibus alime intum praebeat: Notandum vero, quod in Embryonealiter se habent ista, non a ta differentia fit ventriculorum, sed tanquam in nuce nuclei gemelli, aequaliter pene se trabent,&denti conus ad sinistri summitatem pediungit,ut cor in his inquam duplici apice) in cono sit, haec quoniam
88쪽
in his ut dixi dum sanguis non transit per pulmones, vixque de dextro
cordis sinu in sinistrum Ambo perforamen uale,&rransitum artoriosam, ut dictum est,idem ossicium traducendi sanguinem e vena caua in arteriam magnam pariter praestant,&in uniuersum corpus impellant qualiter unde aequalis constitutio.Cum vero pulmones usta esse,&vniones dictas occludi,sit tempestiuum, tum hςc differentia ventriculorum incipitin robore,in reliquis esse; quia dexter duntaxat per pulmones,sinister per torum corpus impellit Vltra haec etiam in corde lacertuli ut ita dicam siue carnois virgu-he,3c fibrosi nexus plurimi quos Aristo Ib.δε re stirat.=departibus ariι- χχ u73. neruos vocat qui partim separatim diuer modo tenduntur partim in parietibusvi mediastino altis fici is scrobiculis,sulcatim reconditi tanquam musculi quidam parui. Qui ad robustiorem, ad validiorem impulsem sanguinis,&constrictionem cordis quasi succeturiati sunt, stiperadditi cordi,& ad ulteriorem expulsionem sanguianis auxiliares,& ut tanquam in navifunium diligensvi artificiosus apparatus cordeundiquaque se contrahente, undique adiumento forenti,& sanguinem plenius & validius e ventriculis expellerent. Hoc autem manifestum eo, quod quibusilam animalibus sint, quibusdam minime, omnibus quibus sunt,illis plures fortiores, sini-λαquam dextro,&quibusdam animalibus,in sinistro sunt,dextro vero nequaquam,&in hominum genere, plures in sinistro quam dextro ventriculo plures in ventriculis quam auriculis,& aliquibus in auriculis quasi nulli. In Torosisvi musculosis agrestibus corporibus,&du.riotis habitus,p ut ex in tenellis corporibus foeminis pauciores. In quibus animalibus ventriculi cordis intus leues; omnino abIquenbris,lacertulis, neque scrobiculis fissi, ut auibus minoribus pene omnibus ierpentibus,ranis,testudinibus,&huiusmodi,sic perdica,gallinaliscibus similiter maxima ex parte in his neqi nerui siue fibrae dictae neque valvulae tricuspides in ventriculis reperiuntur. Iibusdam animalibus dexter ventriculus intus leuis est,si ister vero librosos illos nexus habet,utinansere,Cygno,&auibus grauioribus. In his eadaestratio,quaein omnibus;cum sipogiosi rari molles sint pulmones ad protrusionem sanguinis per ipsos,vim tantum non de derari, proindo dextro ventriculo aut non sentillae fibrae, aut pauciores, infirmiores, non ita carnois,aut musculos aemulantes Sinistri vero sunt robustior instules, dicarnosiores , musculosi, quia sinister ventriculo maloti
89쪽
maiori roborein vi opus habet, quo per uniuersium corpus longius anguinem prolequi debuerat. Et hinc etiam medium cordis possidet, triplo crassior pariete vitobustiore est sinister ventriculus dextro. Hinc omnia animalia,&4nter homines silmiliter, quo densiori, duriori, solidiori habitu fiunt
carnis,&quo magis carnosa, lacertosa habent extrema membra,&m
gis a corde distantia. eo fibrosu nagis crassum, robustum, musiculosum habent cor.Idque manifestum est, & necessarium. Quo contra rariori textura, molliori sunt habitu, &corpulentia minore,flaccidum magis,mollius,&intus mimas aut non omnino fibrosum&eneruatum cor gerunt.
Valuuiarum similiter simoidarum ulum considera ς quae ideo factae, ne semel missus sanguis in cordis ventriculos regera iti&inorificio arteriota venae Maortae dum sursum eleuatae, inuicem coniunctae triquetram lineam,qualis ab hirundinum morsu relinquitur essi gunt quo arctius obseruatae,sanguinis refluxum arceant. Tricuspides in introitu a Vena caua, arteria venosa ianitores, ne cum maxime impellit sanguis, retrolabatur,4 ea de caula non insunt omnibus animalibus ut dixi)neq; quibus inuant, eadem naturae sole tia factae apparent sed in aliis exactius,in aliis remissius negligentius, ut claudantur pro maiori vel minori impulsione a ventriculorum constrictione facta: Ideo in sinistro ventriculo, uti ad maiorem impulsionem diligentior occlusio fiat: duo tantum sent instar mitror, ut exacticsime claudantur&longe in conum per medium pertingentes quaeres imposuit forsan Aristoteli ut hunc ventriculum duplicem sectione pertransuersum facta existimaret similiter profecto ne retro in arteriam venosam labatur languis,&exinde tobur sinistri vemriculi exoluatur, in propellendo per uniuertum corpus,ideo valvulae istae mitrales mole, dirobore,&exacta clausura illas in dextro positas exuperant.Hinc etianecessario nullucor sine vetriculo cospicitur cu lucanardi sons & pr ptuariu esse sanguinis debeat:Ide vero in cerebro, no semper coringit.
Aulum n.genera pene omnia nullu habet in cerebro ventriculu, Vt P tet in ansere& cygno,quoru cerebrucuniculi cerebro pene magnit dine aequatur.Caniculi aute vetrieulos,licet in cerebro habeat, ansertamemo habet.Similiter ubicunque cordis verriculus unus,Vna aurieula appedit,flaccida,cuticularis,intus caua,sanguine referta ubi duo vetri-cu duae similiteratu cube. Cotta vero aliquib. auricula dutaxat inest
90쪽
animalibus non autem cordis ventriculus vel saltem vesica auriculae anaisgon, vel vena ipsa in loco dilatatapulsum facit, ut videoran crabronibus,&apibus,&aliis insiectis, quae non solum pulsum habere sed&respirationem in illa parte quam caudam nominant, experimen is quibusda me posse demonstrare albitror, unde ipsam elongare,&con trahere contingit modo frequentiu modo rarius, prout anhelosi magis videntur.&aere magis indigere sed de his in tractatu de respiratio ne Auriculas similiter puliare aptum est,sese eontrahere ut ante dixi)&sanguinem inventriculos coniicere, unde ubicunque est ventriculus auricula necessaria non solum quod vulgo creditur, visit sanguinis receptaculum&promptuatium quid enim opus est pnisatione ad retinendu)sed motores primi sunt singuinis auriculis, praesertim dextra, primum vivens, ultimum moriens ut ante dictum esto quare necessa xia,ut scilicet sanguinem inventriculum subseluiens infundat Qui ve-triculus continuo seipsum contrahendo)iam ante in motu exiitente sanguinem commodius elidat,&violentius propellar,ut cum ludas piati a reuerberatione fortius dongius percutiendo quam simplici et proiiciendo, impellere poteris. Quin etiam contra vulgarem opinionem, quia, neque cor, neque aliud quidquam seipsum distendere, sic potest,ut in seipsum attrahere sua diastole quicquam possit, nisi ut spo-gia vi prius eomprensi dum redit ad constitutionem suam, ted omnem motum localem in animalibus primum fieri, principium sumpsisse
constat a contractione alicuius particulae ideo a contractione auricularum coniicitur Sanguis in ventriculos ut ante patefeci,& inde a contractione ventriculorum proiicituro transfertur. Quae veritas de motu locasi,&quod immediatum organum motruum in omni motu, omnium animalium in quo spiritus motivus ut
Arist.dicit libro destiritu o alibi phimo me si sit contractile,& quemadmodum νε-a νευω,nuto contraho dicatur. Et quod Aristor muscu- S cc gnouit,&non operam omnem motum in animalibus retulit ad
neruos sue ad contractile,&proinde illos lacertulos in corde neruos appellauit, si de motivis organis animalium,& de musculorum fabrica ex obseruarionibus nostris,quandoque demonstrare liceret, palam ar bitrarer foret. Quin institutum prosequentes deaulicularum vis adventriculos implendos sanguine,utante demonstratum est, contingit quo magi densum,compactum cor,pariete crassiore, eo auriculae neruosiores