장음표시 사용
11쪽
De maceratioe calcis ad albaria pas tectoria scienda Caput. II. De camera' dispositisse,trullissatioe,&tectorio opere Caput. III.
De politionibus in humidis locis Caput. IIIL
Deratione pingendi in aedificiis Caput. V.
De Marmore quomodo paretur ad tectoria. Caput. VI. De coloribus&primum de ochra Caput. VII. De minii rationibus Caput. VIII.
De minii temperatura pur. IX. De coloribus qui arte fiunt pur. X. De cerulei temperationibus pux XI.
Quomo fiat cerussas aerugos sandaraca Caput. XII. Quo fiat ostru colouoium factitiorum excelletissimu Caput. ΙΙΙ.
De purpureis coloribus Caput. XIIII.
De aqua hymbriurru Caput. II. De aquis calidiss quas habeant vires a diuersis metallis deutes,s de va
riorum sentiri,fluminum acuum natura Caput. III. De proprietate ite nonullo' loco'&fontium. Caput. IIII.
De aquarum experimentis Caput. V. Deperductionibus&librationibus aquarum, instrumentis ad
hune .sum Caput. VI. Quot modis ducantur aqua, pux. VII. CAPITULA LIBRI NONI. Platonis inuentum de agro metiendo Caput, I.
De norma pythagoricum inuentum ex hortogoni trigo
Quomodo portio argenti auro mista in integro opere de
praehendi discernio possit Cipux. III.
De gnomonicis rationibus ex radiis solis per umbram in
uentis&mundo at planetis Caput, IIDDe solis cursu per duodecim signa pux V
Desideribus quae sunt a zodiaco ad septetrione. Caput VL
12쪽
Desyderibus quae sunt a zodiaco ad meridiem. Caput. VILDe horologioru ronibus doumbris nomonum aequinoctialitpe,romae,&nonnullis aliis locis Caput VIII. De horologiorum ratione, vis,ati eorum inuentionere quibus inuentoribus Caput. X.
De machina quid sita eius ab organo differentia origi
ne&necessitate. Caput. . De ardiu sacra' publicoriis operu machinationibus tra ctoriis Caput. II. De diuersis appellationibus machinarum,&qrone erigatur. Cap. III. Similis superiori machina,cui colossicotera tutius comit ii possunt,imulata duntaxat sucula in tympanuim Caput IIILAliud machinae tractoriae genus Caputi V. Ingeniosactesiphontis ro adgrauia onera ducenda Caput. VLDe inuentione lapicidinae qua templum dianae ephes e constructum est. Caput. VII. De porrecto totundatione machinaWad oneruleuationes Cap. VIII. De organorum ad quam hauriendam generibus de pri naum de tympano Caput IX. De rotis & tympanis ad molendum sarinam Caputi MDe coclea quae magna copia extollit aqua .sed noeta alte Caput. XLDectesibica machina quae altissime extollit aquam. Caput. XII. De hydraulicis machinis quibus organa ficiuntur. Caput. XIILQua ratione rheda uel naui uecti peractum iter dimetiamur. Cap.XIIILDe catapultarum&scorpionum rationibus Caput. U. De balistarum rationibus Caput. XVLDe proportioe lapidumittendo' ad balistat foramen. Caput. VILDe catapultaru balistaru*,contetionibus 8cteperaturis Caput. XVIILDe oppugnatoris defensori rebus,&primum de arietis inuentione eiusq; machina Caput. XIX.
De testudine ad congestionem fossarum paranda Caput. XX. De aliis testudinibus Caput. XXI. Totius operis peroratio. Caput. XXIL
13쪽
. M. VITRUVII DE ARCHITECTURA LIBER PRIMUS.
VM diuina mens tua&numen imperator Causa imperio potiretur orbis terrarum,inuieta*virtute cunctis hostibus stratis, triumpho vi ctorial tua cives gloriarentur,4 getes omnes
subael, tuum spectaret nutum, populusq; ro
manus, senatus liberatus timore amplissimis tuis cogitationibus ostii' gubernaretur, noaudebam tantis occupationibus de architectu rara scripta,&magnis cogitationibus explicata edere metuens nemo apto tempore interpellans, subirem tui animi os sensionem. Cum vero attenderem te no solum devita comuni omniucuram,publicaeq; rei costitutionem habere sed etiam de opportunitate publicorum edificio',ut ciuitas per te no solum prouinciis esset aucta, verum etia ut maiestas imperii publicorum aedificioRegregias haberet
autoritates,non putaui pretermittendum,quin primo quoq; tempore
de his rebus ea tibi ederem. Ideo , primum pareti tuo de eo fueram,o
rus,&eius virtutis studiosus. Cum autem concilium coelestium in se dibus 1mortalitatis eum dedicauisset,& imperium parentis in tuam po testatem transtulisset,idem studium meum in eius memoria permanes, in te contulit fauoreaia Italium.M.aurelio,&.P.minidio,&.Cn. cor
nelio,ad apparationem balistarum, scorpionii, reliquoruml torme
torum refellionem ui presto,& cu eis comoda accepi:quae cum primo mihi tribuisti,recognitionem per sororis comedationem seruastia uergo eo beneficio essem obligatus,vi ad exitum vitae non haberem no piae timore,haec tibi scribere cepi:cyanimaduerti multa te aedificauille, S nunc edificare:reliquo quoq; tempore, publicorum, S priuatomedificiorum,pro amplitudine rerum gestarum,ut posteris memoriar traderentur,curam habiturum Coscripsi perscriptioes terminatas ut eas attendes,&ante facta,&futura qualia sint opera, perte nota posses lia beremamq; his voluminibus aperui omnes disciplina rationes, Quid sit architectura&De architectis instituendis, Caput LN Rchitectura est scieti pluribus disciplinis,& variis eruditionibus ornata,cuius iudicio proba tur omnia quae ab ceteris artibus pficititur ope ra. Ea nascitur ex fabrica, iratiocinatioe .FDbrica est continuata ac trita usus meditatio,quae manibus perficitur e materia cuiuscunq; gene
i ris opus est ad propositu deformationis Ratio
14쪽
cinatio autem est, quae res fabricatas solertia ac ratione proportionis domostrare atq; explicare pordiaq; architecti qui sine litteris contenderutv manibus essent exercitati,no potueriit ficere ut haberet pro labori/bus autoritate.Qui aute ratiocinationibus, litteris solis confisi fuerusivmbra,no rem persecuti vident . At qui virulididiceriit. vii omni bus armis ornati citius cum autoritate quod fuit propositum,sunt ab sequutu Cum in omnibus enim rebus,tum maxime etiam in archite ctura haec duo insunt,quod significatur, quod significat Significatur proposita res de qua dicitur.Hanc autemsgnificat demonstratio ratio nibus doctrinarum explicata, Quare videtur utraq; parte exercitatum eue debere,qui se architectum profiteatur taq; eum Lingeniosum esse oportet,&addisciplinam docilem.Nehenim igenium sine disciplina, aut disciplina sine ingenio,perfectum artificem potest efficere, Mut libteratus iit,peritus graphidos,eruditus geometria,&optices non igna/rus,instructus arithmetica,historias complures nouerit, philosophos diligenter audiuerit,musicam sciuerit,medicinae non sit ignarus, respo se uiris consultorum nouerit,astrologiam coelii rationes cognitas lia beat Quae cur ita sint,liae sunt causae, Litteras architectum scire opor tet,vii comentariis memoriam firmiorem efficere possies. Deinde gra/phidos scientiam habere,quo facilius exemplaribus pictis, quam uelit operis speciem,deformare valeat. Ceometria aute plura praesidia prostat architectourae:& primu ex uthygrammis circini tradit usum e quo maxime facilius edificiorum in areis expediuntur descriptioesmorin rum 4 librationum retinearum directiones . Item per opticen, in edificiis,ab certis regionibus,coeli lumina recte ducutur. Per arithm licen,sumptus edificiorum consumanturimensurarum rationes expli cantutidissicilest symmetriarum questiones geometricis rationibus δίmethodis inuenititur. Historias autem plures nouusse oportet,itivibia ornamenta sepe in operibus architecti designant,de quibus,arguine tis rationem cur fecerint querentibus reddere debenta emadmodum squis statuas marmoreas muliebres stolatas,& quae caryatides dictitur,. ., iri pro commim in opere statuerit. insuper mutiloi coronas collo Cm v cauerit,pcontatibus ita reddet ratione Carya ciuitas Peloponesi cum.
aut persis hostibus cotra graecia cosensit postea graeci per victoria gloriose bello liberati,comun costio caryatibus bellu indixerunt dial oppido
capto,uiris interseetis,ciuitate deleta,matronas eoru in seruitute abdi xerunt.Nec sunt passi stolas,net ornatus matronales deponere:vti non uno triumpho ducerent,sed aeterno seruitutis exeplo graui columelia pressae,poenas pendere uiderentur pro ciuitateddeo qui tunc architecti fuerunt,edificiis publicis designauersit earu imagines oneri ferudo oblocatafrutitia posteris nota poena peccati caryatiu, memoriae traderet.
15쪽
Nominus lacones Pausania Agaesipolidos filio duce plataeemptio,pau
ca manu imitum numerum exercitus persarii cum superauissent, acto,
cum gloria triumpho spolioruε predae porticum persica ex manubiis ilaudis,&uirtutis ciuium,indicem uictoriae, posteris protropheo con stituerunt ibiq; captiuorum simulacra barbarico uestis ornatu, super bia meritis contumeliis punita ubstinentia tectum collocauerunt: uti&hostes horrescerent timore eorum fortitudinis effectus,& ciues id exemplum uirtutis aspicientes,gloria erecti, ad defendendam libertate essent paratu inq; ex eo multi statuas persica substinentes,epistylia dc ornamenta eorum collocauertit:& ita exeo argumeto, uarietates egre gias auxerunt operibus .
16쪽
Item sunt aliae eiusdem generis hist oriae, quarum noticiam architectos tenere oporteat. Philosophia uero perricitarchitectu animo magno, uti no sit arrogans,sed potius facilis,aequus dos delis:sine auaritia,qlςst maX1mum.Nullum enim opus uere sine fide castitate fieri potest. Ne sit cupidus,nec in muneribus accipiendis habeat animum occupa tum,sed cum grauitate suam tueatur dignitatem bonam famam habe do.Haec enim philosophia prescribita Praeterea de rerum natura quae Sraece ἔνυσιολοsici dicitur,philosophia explicati qua necesse est studio sius nouisse, φ habet multasti uarias naturales questione. ut etiam in aquarum ductionibus an cursibus enim xcircuitioibus, ta librata pia nicie,expressioibus,spiritus naturales aliter ati aliter fuit quorum os sensionibus meden nemo poterit,nisi qui ex philosophia principia re rum natura noueritatem qui Thesbiae aut Archimedis libros, & cari rorum qui eiusmodi generis praecepta conscripserunt leget,cum iis sen tire non poterit,iars his rebus a philosophis fuerit istitutus . Musicen
autem sciat oportet,ut canonicam rationem,&mathematicam, notam
habeat:praeterea balistarum,catapultarii,scorpionum teperaturas pos se recte iacere dia capitulis enim dextra ac sinistra, sunt foramina hemi
17쪽
toniorum, per quae teduntur suculis & vectibus e nemo torti senes,quino precludunt nec pligant nisi sonitus,ad artificis aures certos &a qua Ies fecerint.Brachia enim quae in eas tentiones includunt cum extendu tur,aequaliter,& pariter,utraq; plaga emittere debent.Quod si non ho/motonia fuerint, impedient directa telo missione . Item theatris vasaeterea quae in cellis sub gradibus mathematica rone collocant, usonituudiscrimina quae graeci κκῶα vocant ad symphonias muscas,sue conce tus,componunt diuisa in circinatione diatessaron, diapente, diapa son,ut uox scenici sonitus coueniens in d1 ostionibus,tactu possen derit,aucta cuincremento,clariorvi suavior ad spectatorum perueniat aures.Hydraulicas quoq; machinas,& caetera quae sunt similia his orga nis,sne muscis rationibus efficere nemo poterit. Disciplina uero me dicinae nouisse oportet,propter inclinationes coeli,quae nec κλ μ ατα dicunt,&aeres loco', qui sunt salubres aut pestilentes, aquarui usus. Sine his enim rationibus nulla salubris habitatio fieri pota Iura quo notababeat oportet ea quae necessaria fiunt aedificiis coibus parietum,ad ambitu stillicidio', cloacaruvi luminuatem aquaru ductiones Meae rera quae eiusmodi sunt,nota oportet sint architeAisivit ante caueant, i instituat aedificia ne cottouersiae,factis opibus,patribus familiam relin quantur:& ut legibus scribessis prudelia caueri possit xlocatori χωductori. Namq; si lex perite fuerit scripta erit ut sine captione uter
utroq; liberet . Ex astrologia aut cognoscit oriens,occidens,meridies, septetrio,& coeli ro:aequinoctium,solst illum,asstroru cursus quo mo
titia siquis no habuerit horologioserone ino scire non poteritaCu er go lata haec disciplinast condecorata,&abudas eruditionibus uariis ae pluribus,non puto posse iuste repente se prosteri architectos, nisi ab aetate puerili his gradibus disciplinam scadendo scientia pluriu littera
rum Martiti nutriti,peruenerint ad summu templum architecturae. At fortasse mirum videbit imperitis hominibus,posse natura tantum nil
iapostaAtal,quia teneris aetatibus eruditioibus uariis instruunt om nibus litteris,agnoscut easdem notas,coicatione 4ium disciplina ire ea re facilius Oia cognoscuta deo de ueteribus architestis Pythius Priena aedem Mineruae nobiliter est architectatus,ait in suis gmentariis,
architecta ossius artibus xdoetrinis plus oportere posse facere iis gulas res Blandustriisvi exercitatio sus ad sum claritate,duxeriit. Id
aut reno expedit Nom.debet nec potete architectus gramaticus uti fuerit Aristarchus,sed no agramatos me musicus ut Aristoxenus, sed non
amusosmec pictor ut Apelles,sed graphidos non imperitusinec plastes
18쪽
quemadmodum Miron,seu Polycletus,sed rationis plasticaeno ignarusrnec denuo medicus ut Hyppocrates,sed notaniatrologetoSmec in caelesris doctrinis sngulariter excelles,sed in his no 1 peritus.No enim in talis reru varietatibus,elegatias singulares quisicosequi p5t,q, earu rocina tiones cognosceres cipere vix cadit in potestate Nec inno talia archi
tecti no pnt inhibus rebus habere summu effectu sed etia ipsi qui priua
tim proprietates tenet artiti no fictu ut habeat oes summu laudis principatii. Ergo si in singulis doetrinis singuli artifices,neq; oes, sed pauci
aeuo perpetuo nobilitate vi sunt όsecuti queadmodu pol architectus, qui pluribus artibus debet e peritus,no dipum miri& magnu facere, neqd ex his'indigeat,sed etia ut oes artifices viperet,qui singulis doctri nis assiduitatecti industria summa pstiteriit Igit in hac re Pythius eraras e uidet φ no animaduerterit ex duabus rebus singulas artes eccopo stas:e opere,& eius rocinatione..EX his aut num .ppriue eo ista gulis rebus sunt exercitati,idest operis effectus,alterii comune cu ibus doc' is,idest rocinatio:vti medicis, musicis yde venapirythmo K de pedit motu Ais vulnus mederi,aut aegrueripere de periculo oportue tit,no accedet musicus,sed id opus propriuerit medici tem in organo non medicus,sed muscus modulabit ut aures sua cationibus recipiant iocuditate. Similiter u asstrologis &musicis est disputatio cois de sympathia stella's simphoniarum,in quadratis, trigonis,diatesiaron,&diapente:m geometris de visu,qui graece di ος π ικος appellath caeterisc,oibus Oetrinis multae res,veloes,coes sunt diataxat ad disputadu, Operii vero ingressus, qui manu ac tractationibus ad elegantia ducti tur,ipo sunt,q Pprie una arte ad faciedu sunt 1stituti. Ergo satis abii deis uidet fecisse,qex singulis dominis partes rones ea mediocri ter liet notas east quae necessiaria sunt ad architectura niti sqd de his rebus &artib'iudicare, pbare opus fuerit,ne deficiat Quib uero natu
raetim tribuit solertiae, acuminis,memoriar,ut possint geometria, astrologia,musiceia,caeterasq; disciplinas penitus here notas,ptereunt ossicia architecto',&eficiunt mathematici Ita faciliter cotra eas disciplinas Iclis putare piat,' plurib'telis disciplinaiv,sunt armat Hi aute inueniunt raro,ut aliqn fuerunt Aristarchus sanatus Philolausis Architas arenutini apollonius pergetis Erathostenes cyreneus, Archimeaesis copi nas ab Syracusis,imultas res organicas & gnomonicaS, numero, natu
ratibusq ronibus inuetas atq; explicatas, posteris reliqueriit. Cum er go talia ingenia a naturali solerti no passim cunctis etibus,sed paucis
viris here ocedatur,oficium uero architecti omnibus eruditioibus de : beat esse exercitatum,&r5 Ppter amplitudine rei permittat, non iuxta necessitatem summas sed etia mediocres scietias heredisciplinarum,pe
lao Caesar,& a te,& ab his qui mea uolumina sunt lecturi, ut sqd parum
19쪽
ad artis grammaticae regulam sta erit explicatum, ignoscat . Namq; non uti summus plaus,nec retho disertus,nec gramaticus summis 5nibus artiS.eXercitatus,sed ut architestus,his litteris ibutus haec nisus sum scribere. De artis uero potestate quaeq; insunt in ea rocinationes, polliceor uti spero his uoluminibus,non modo aedificatibus,sed etiam omnib'sapientibus,cum maxima autoritate me sine dubio prestaturum Ex quibus rebus architectura constet. Caput. LArchiteetur aute c5stat exord1natione quae graece τά bς dicit, ex di spositione,hac aute graeci λιάδε , uocat,& eurythmia,s symmetria re decore,&d1stributioe,quae graecedi κοῖομία dicit Ordinatio estino dic membrorum operis 5moditas,separatim, uniuersaeq; proportio xiis,ad symmetria comparatio.Haec componitur eX qualitate,qua armce Id οσοτης dicitur, Quantitas autem est modulorum ex ipsius operis
opis cuylitate Spes dispositiois: l graece dicunt , ,hae sunt.ichno graphia. orthographia scenographia. Ichnographia e circini regu saec modice cotines usus,ex jcapiti formavi solis areas descriptiOes.
Orthographia autem est erecta stolis imago i modice pieta rationi bus operis futuri figura.
20쪽
Hae nascuntur excogitatione,&inuentione. Cogitatio est cura stu/dii plena, Mindustriae, uigilantiaeque effectus propositi cum uolupta te. Inuentio autem est quaestionum obscurarum explicatio, ratioque nouae rei, vigore mobili reperta. Hae sunt terminationes dispositio γ