장음표시 사용
261쪽
s e totius Animae Humanae artibus, aut Facultatibus primariis, & sedibus in nostro
ραποτμομ: quaan Scholis vocanta Phyologia, Pa- thologia,Semiotice,Sanitatis conservari , Curatio. morborum. a. Harum trespriores Theoricam Arabib. nuncupatamΜeiicim partem referuntur posteriores binae,ad Practicam.
'siologia, qua prima est,septem Capitibus pra-cipue contιneιur quorum primum ent de Elementis. II. de morib. III de Temperamentis. IR de partibus Humani Corporis V. de Facultatibin Anima VI. de Actionibus VII de Spiritibus. . Q niam ergὸ enarrando libros de Elementis, Natura humana,TemperamentisI, tria prima capita
absoluimin eas summatim in propositione digesta, sudiosis di sutanda proposuimus Doctrinams de partibus corporis nostri etiam ramisimu .Idcirco deΙatui. ωtibu atque Actionibus, idem praestare deinceps conabimuri s. Quam
262쪽
s. Quam necessaria autemst Medico, hac Cognitio. hinc apparet,quisivitient,vel ipsa iacultas,vel Actio a facultate prodienss. Meth lyatem quὸd Sanitissa rura quadam existit,edendi bonas Actiones: Morbus verbcognoscitur,ex is Anima functionibvi. 6. Huius e Causa res libros de Nat. facultat suscepimus enarrandos, Actioneici faculta tibus coriiungendo .ut Galenus fecit:Et qua de Reliquis ficultatibus atque Antionibus animalibus Vitalibus desiderantur, ex libru de Hipp. 9 Platon decretis alius Iupplebi
. Quoniam ver ijde hi libri πι, φυσικωμ δοάμεων infribuntur,moxi ab initio mentione)ηfaciunt τλψυχος aninis at Natura. Idcirc quid quas harumsit, explicandum. Postea cuiu3s earum Facult. 9 Actiones enarranda. 'δ. De utras earum. vlex modus loquendi fuit a. pud veteres am inde a Platonis temporibus ins ad aω rem Galerii. Vnus, dis romola Doebi ut vula loour
solebant loqui,cum proprijs discipulis. o. νιori modo, Animata Corpora vocantur tantum/mod animalia. Reliqua Corpora omnia, Naturalia quidem dicuntur,sed Inammata. Uproinde, qua vires sunt,in iisde Corporibae inanimatis vi plantis, ut g nerentur,crescant,nutriantur ei Naturae ascribebant, asserebanti easdem Pluntri,assia Natura gubernari. ιo animita autem,pstim a Natura gubernari, aqua
263쪽
qua easdem has generandi,augendi nutriendii vires habeant partim ab Anima,a qua obtineant vires sentiendi, movendi,appetendi,ratio inandi, osmiles,q a solis Animalibus insunt. Vt vides hic cap. r. Item in ι- bello de substantia Natura facultatum libro primo d. His des inplomat differentiis, cap.3. ιι. Posteriori modo,non animaliasolum sed etiam Planta,Animam habere dicuntur, is ab eadem obtin re vires generationu,auctionis,nutritionis,ut dicitur locis iam citaris praeterea cap. 6 libri defoetu frmatione. Et secundum bos,Anima est etiam Natura quadam, sed nobilior. ia. De Natura ipsa igiturgeneratim, quidnam verest,quia initio prima disputationis de Hominis Natura locuimus. Idcircὸ,posteriorem loquendι modum sequuti, de Anima deinceps disseremus: qua es ausa est σ-mnium functionum in Animalibus flantis nos tamen ad Humanam potisi diuimaminccommodabimis hanc distulationem. 13. Aesima Graecu vocatur u M. di nomen,ut eis apud Platon in Crat lo,dicitur obtinere δια, αναψ 'χειντο σωμα. i. quia Corpus per Ressirationem restigerat,pitam fi conservat. . De eius essentia variasuerunt opimiones veteru:
de quibus Ga inlibesto essentia Natural facult. sic
esse substantiam incorpoream,ut Plato aliqui Spiritum ut Stoi i. iij proprietate corporis,ut Aristoteles si Α- 'aeno credimM. O I
264쪽
is Galenus ver ipse is loco iam citato, secus. Iibri,quo docet Animimores sequi temperaturam, uti etiam lib. 1. de sympl. cap.ρ fatetur si ignorare qualust nima essentia. Desin.ver 6 vid. Coma text.Ipronuntiat quod illi Anima esse videatur, υἰ o sto μομ d est, Calidum innatum.16. Arist . r. de Amma V.a. ait Ithagoreorum alios dixisse τα, - νωέα. i. qua in mere solitat
corpuscula. Alios, τ τα κιώρ,.quod ea moret a
est gnem quendam ars Calorem. . Ipse perὸsiba.de anima cap. t. ait, animam esse; ps A-αμει. .perfectione formam aifi actum primum corporis naturais organici,quod post habere vi
ιδ. Cui definitionissensum, compendiose expressu ri,ex eodem capite, o binis sequentibus, Primo ponimus animam os τὸ γ up μ d est, Ens quoddam existere. ir Cumantia sintsi antia,aut accidentia animam substantiam dicimus non accidens. III. Cum substanistiarum altasnt ut Materia,alia ur Forma alia ut quid ex utris compositum animam non Materiam,neque comporum se formam esse asserimus. IV. Cumforma alia ut rerum qua carent vitaci alia rerum viventium animam pronuntiamus formam esse rerum qua vivere possunt. V.Cam earundemiarum rerumform aliae sint Prima,altasιunda nos animam dicimus esse formam primam actums primum , a Corpore eiuιλ
265쪽
ο υ'sum' videtur mibi comperiosissime,expressis aristsub finem capitis a libri iam citatis inquies.
id est,anima id est,per quod vivimus,sentimin oratio
5 4ο - definitio est universalis,cuiudhanima, qua anima rei qualicuns p ir inesse quam fi ad Anim
mminis accommodemus ita poterimus pronuntiare, ut
dicamus, Bumanam Animam id esse, quod ad hominis orpoream materiam accedens ea informetpersiciari. at uere sit homo, quo b ab eadem recedens e cit ut dematiam esse aissi cadaveriai Perinde, sese habere animam, ad Corporeum molem hominis, ut vis ridendi,se babet ad oculi subsantiam corpoream. aa. Quoniam vero idem Arist. locis iam citatis, Antismatum ab inanimata vita distinguit: Idcirco sicuti tres gradinvita constituit latres classes rerum Animatarsi colligit nempe ἐρι . , θω mi Plantam, BG siam, o Hominem. Et totidem etiam niana in unia versum omnis gradus, ac disserentias esse pronuntiat: nempe o θεατνώμ , o Αιonpuo , vici Διρωθαἶικον, id enmunitiram,Sentientem is Rationalem. ar. Eosdem tresgradinanima ta docuit esse Uectos inter sese,ut Primuistu consistere queat, absqbaliis, ut in Plantis cernitur. Secundin primo carere nequeat sed abs tertio essep ir, ut in Brutis cernitur. Tertius necessario reliquos duos habeat mi comunctos, ut insomine avaret.
266쪽
prehendituri Libid etiam otricem vim, ais Irasciabilem.quam pauo ρὸ nucupabimus:praterea phantasia η τὰ ἐπιδει- κ μ δε quo possea agemus. o. Nam ubi est sensius, ibi necessari est Dolor aut Voluptas,qua per phantasiam,msensu hausta, cupiditatem inserunt persequendi id,quod en iocundum aut emandi id, quod melestum exi tit. Idipsum Motu prscitur.
Divisio Animae facultatum secundum Galen.&maton. 26. Galenus autem,exsilio Platonis sententia, de soli minis Anima loquens,primum το θυμοειδεs,abeati,qua ipse si Platone vocavit ἐπ/ ῆι- nasi in scholisfacult. ruralem appellamus,distinxit. Deinde docuit, tius Anima Humana,tres esse Principales par- res fresacultates,plane a seinpicem diversas easde, diversis quos partibin Corporis esse collocatas. a . Ex hisceprima essτo Διανοηpicos seu Λογιτικομ, id eis,pars Ratiocinans quam in Scholis vocamus nimalem facultatem eandem in capite sedem suam habere docuit. Iltera, θυμοειδh ifaculta Irascibi- tu,quam Cordi attribuit Tertia denis si Hi se I,Concupiscens,quam etiam Naturalem facultate vocamu3,9 intestate tam esse docemus. 28 Est vera etiam culing harum .peculiaris quadam voluntas,qua motum volutarium potest ciere, O se ha
bet ad earum quamq),uti concluseris stetim se babet adpr- M,ut insequentibu apparebit
267쪽
ro. Hoc sensu dixit Galenus mitis cap. r. libris de Placitis, Platonis Demonstrationem comprobare τροια ρψυχα ειναι---. νορικ Γυ ιμα γυνinae, id est, tres esse parte Anima nostrae,quarum qu efinos' it admotum voluntarium incitare. Et Arist tib. . MaiMOratc. Iydixit, Oε εἱε- ενι ιδ mo , ἐπιειμέα. μθ, λησι id est, Tres suntdecies appetitu , Cupiditas,
Anima partes voluntas. In Irrationali Cupiditas ct Iracundia. is in has tres partes dividatur Anima, Unicui inerit suus appetitus, cea propria cui iarum voluntas.
De trium Animae facultatum diversitare. 3ο. Diversas ploe aseinvicem esse eas Conatus eis probare spicenna quidem ιιb. Jen . doct. o. cap. I. ct meodem Fuxius noster ib.1. Distit e t. 6.cap.2.exfuncti stonum diverstate. Actionum enim piarie diversarum,diversas quas esse causas. 3r Fernelius per lib. .phyol. cap.s idipsum probat ex eo quoductiones cuiu/chiarum fingillatim iadi quoant stasis permanentibus aliis. Item capta . quod earundem facultatum, ata rips, aliae tardius actiones suas edant nempe qu)d homo priiι vivat vitam Planti secunia sistimatis: terti Nominis, ut dicitur cap. . tibri deotus formatιone. 3a uua probationes, et fossiciant ad comproban-ώε
268쪽
eas, cuiusniarum principalium partium subdiu tenes: non tamen probant,easdem principales Anima partes, ita esse a seinpicem riversasAt nulla communi facultate contineantur. 33 Nam videre exempgr tangere,ambulare,recordari, diversa sunt sct ones, quarum alia citius. aliataradius eduntur: aliis item ti dipQunt,aliis istos ex quo sequitu eas edi a diversisfacultatibus non talibus tamen, q nequeant una aliqua communi contineri r nempe animali.
3 . Galenus igitur, etsi huiusmodi rationibu3 usus', ad subdivisonem cuiuis principalium facult. tamen adprobandum, quod eadem illa principales, plane fine
direma, necuta communi facultate compretundatur tib 1. de Plac cap. . ex sutoritate Platonis, alio eis usus Argumento, sumpto ex contrarietateo pugna,quam ijsdem de rebus,uia pempe inter se habent. n. De eadem per cotrarietate oquitur Plato lib. . de Repub.paul antefinem,hoc modo:Δῆλοι an ταυτον
unum idems est, Id unius eiusdemi rei rellectu, nunquam contraria agere aut pati volet. Et proinde s quatastasunt qua unius eiusdemi rei resectu, uno eodes tempore contraria velint; ea non erunt una quadam res,sed diversei 36. mcfundamento positos ratiocinabimur: Quae anima nostra partes sive facultates ridem de rebus, eodem tempore,contram cupiat,ac volunt ea sunt piane
269쪽
Ma DICAE. Ndiperse,nec usta communi facultare continentur. At το λογινικομ.κα το θυμοειδυες, ἁ το ἐπιθυμῆmo , tales sunt: ergo oc. 3 . Contrarietas autem illa oepugna, quam i dem de rebus,spe inter se habent, λογιτικος κρατο ἐπιθυμῆικομ, evidentissima est. Saepe enimstimus,esurimus, amamus,nec tamen aut bibere,aut edere, aut re amata
potiri polumin:prapidentesscilice mali quiddam inde
38. Id per quod hispravidet nec proinde aut bibere, aut edere,aut potiri vult re amati τὸ λογισμον ess contra,quod stit, urit,amat,est τὸ ἐπιθυμῆικομ3ρ. Eandem pugnam rationis is concupiscentiasemtiens Phasia in Terent.Eunuch.sct. ι.Sceo de Thaide loquens cinquit Nunc ego illam scelestam, Aemiserumsentio, ct taedet, is amore ardeo Lo prudens Ddenssperest. o. Ipsum ver, ectae si es - γ πικ*fit attributum,ramquam auxiliar- miles Imperatori,nec moveatur iracundia, priusquam ratio,iniuriam factam esse intellexerit ut docent Plato Galen. lοι is prius citatis tamen ut miles incitatu , sepe ulteriusprogreditur,quam placeat Imperatori ita iraιundiapem Move σι it talia,qua rationi adversantur. t. Exemplo nobissi, cap. libri . de Placit ex Euripide, Medea , qua iusta de causa, in Iasonem irata erat sed ex iracundia exu progrediebatur,utproprios suos, ex Iasone natos necaret, eos semimest
270쪽
Novi qualia perpetrem mala. Sed ira potentior est conflio meo.
a. Idem θυμοειδες, ut non commopetur, cum censemus omnia beneferifami esse ita rursus cum inteligimus, aut agere nos,ax Uufe quippiam,permoti τι ἐπιθυμῶ s. unde malum quippiam si futurum cupiditatibus no Iris irascimur. 3. mbes Iracundis Cupiditati repugnantis ememptionis Colloquio Parmenonis cum Phadria, apud
TerentIn Eunβcb.Atii. I. Scenis. Et quod nunc tute tecum iratus cogitas.
Ego ne istam'utis istu'qua meZqua non' ne modo, Mori me malim sentie qui issem. Contra cupiditatis repugnantu basimulo Rationi, easse vinceu tu exemplum ibid. exprimuret: verba supra ictasunt , Ira contra cupisitatem) una me herclefalsa lachr mula, utram oculos terendo misere, vix vi expresserit, Restinguet: ct te ultro accusabis, is dabis ei Vltro jupplicium. De Sedibus partium Animae.
- Ex praecedentibus patet, anima humara tres esse partes avtfacultates plane dipersa, T. ι- , μο&δες η τὸ ε πιθυμῆδεὼν deinceps de earundem sedi-bm quibus fant collocata ; dicendum erit.