Ioh. Nicolai Stupani, ... Medicina theorica ex Hipp. & Galen. physiolo. patholog. & semeioticis libris, ... summatim pro disputationibus ordinarijs in theses contracta; nunc demum aucta & correcta coniunctim edita

321쪽

ρδηtur, vocavit Hipp. Tropia . alimentum, eitui inDrio libri de sumento resfecit disserentim,qua buverinbis expressit. Tro φῆς - , o viso τῆτο υοφλ ή το okμπύφυ και -- μ τροφσβ. Nutrimentum propris umeqvidem dicitur id, quod jam nutrit. Secundo quod vela tinu:rit. Tertio quodfuturum est ut nutriat, ρ. Quas limenti disserentias Gai cap. v. lib. I. de N f jam citato ita interpretatur,ut per primam intelligendum esse censeat, id quod Ono - iam subjcitur. Persecundam. quΦd o σιθε λην ηοσφνετα Per tertiam, id cruod est in Venis ipsos Ventre, uti etiam qua extra corpus existunt Alimenta. o. Arabes eandem Materia qua My 4Dμοι- i subiici ur , per humores secundarios expresso, ruat,de quibu egit Avicen. lib. sen. t. dom. . cap. I. Eorum primus est, qui e Venarum extremitatibus excidens, πτοσιθσm Focatur a Recentioribus Innomina rus Secundus os elysis qui iam agglutinatur. Tertius Cambium, qui iam assimilatur. Quartu humor dicatis. si Doctrinam ver de hisce quatuor humoribus secundarjssumpsisse putantur Arabes, exa 'qua a Galeno Z. Meth. cap. 6. 7 ιcuntur, de quatuor siccitatibMad tabem perducentibus. Earum enim primasse ultimo humori secundario contraria. ecanda tertio Tenta se

cundo. ouarta primo.

322쪽

iariumsubsanitia,absumpto humore radicali, factast sicciori

cret quasi humare constantes, Carnes,ct pinguedo. Tertia adhuc mitior, rim&MiHoτῆyr, 0 ur τρεφε στα μο απομυ-urii.quando humor, oris modo per partes dio risus , quo nutriri debebant abrumptus e Luxarta adhuc levior κατα τί τλαμα ori Ales. i. ob sanguitiis inviam in extremitarib. I enarum existen

tem.

De Instrumentis facult. Actionibusq; praece dentibus has Immediatas quaeque illis sub ordinata sunt . Et haec quidem de In trumentis quibus Inmedia/rὸ quo absioluitur tritio utio de eorundem Facuia ratibin, Actιonibus Materiδ, circa quam occupatur. Sequitur ut de j agamus,qua hac pracedunt fiss sub ordinata subministrant. 11. Eorum per. Omnium scopus est, per Venas lar-rerias,omnibu ct singulis partibus corporis,bonum sanguinem suppeditare,ut de eo, per earundem extremita/tes sys apponi idoneum sumentum queat tems animtinari, is assimilaria 16. Ad idprastandum , Materia simul ais Escientibus causis opus est. Materra ex cibu ac potionibus desumitur. Estficientium causarum munere funguntur frumenta orm Facultates ais Actιones,

323쪽

MEDICAE. Θ Instrumenta. quibus Natura ad hoc opus perficiendum utitursunt Os,osophetin entriculus. Intestina, mesaraica,Ηepar,Vestia festis, Lien,acrana remtiqua omnes. 1 Vires perὸ insunt his Instrumentis, quibus e uiatur Actiones M. Matiscatio .Peglutitio,eitu quod deglutirum est, Retentio in Ventriculo, Alteratio, eius quodsi-

teratum est,expulsio,oronaris quidcm deorsum pern-Iorum.quandos etiam sursumper mirum. In iis qua deorsum ex ventriculo protrusa sunt eparatio utilis alimenti ascibus factum excretio, tiluae si ad He- par traductio .sanguinis ex bis in Hepare generatio. Bili sapa deterioris in escam fellis , Melancholia in Lienem, uero humori per Renes expurgatio. βanguinis expurgari in omnes partes Corporis di his

Quomodo multiplices variorum Instrumentoqrum Facultates actiones, Natura ad quatuor capita redu-Xerire v. Huiusmodi Naturales Actiones omnes autem, uticteinper qua prop. 4. equentibus, docuimus,utritionem immediate absolpi praeterea etiam concipere,parere, corpus excrementis purgare, alia in Vnia versum omnes,Natura,qua industria est, omnia ratiori modo agit, Quatuor primariis aculatibus earun- emi actionibus perficit. cap. v. lib. I. de Nat acult. θquennbud. o. unι

324쪽

eorum,qua sunt onerosa ars supersua ibi emas lib.

6ι. Ex hisce quatuor, Prima in agendo e Dattra-ctrix, quasingulis parti similarib.a Natura indita e t.

omnis qua nutritur.fbi escit nutrimentum νυ At

nata est a trahere succumfamiliarem,qui commodi me queat assimilarici de Natinac. cap. . G. Hinc pracedentibus Verbis subjcit Galenus eo

gula partes opus est Tractricμ Facultatis operantia. 63 sinonis modus,quem serpat in Attrahendo facultas T actrix, mus ei est quo magnes trahit ferrum, ut dicitur tib L casti lib.a.cap.3 p. 94Uitio cap.6. lib. 3 de Nar facula aliis locis propterea silicet, quὸd scutiora bifrruma magnete videmus , modum quo trab. t. non cernimus ita Renes trahere urinam novimus sed modum Actionis exprimere non possumM: Oprom se dicimus eumfleri proprietate substantia , qua rabati quod estDmιtiare.

325쪽

Ma DrcAR. 3 16 6. Et hic quidem Tractionis modus est in solidis partibis omnibus trahentib. alimentum. In quibuidam autem parribin, o .cavis.apparet etiam Damonis modus asiuatenus, quis periotractionem tollini Instru

ctionem sed ut fruatur re tracta non poten autem frui ea ivli istam retineat idcirco demonstratu hinc Retentrix quos Dcultas. lib. 3 capis. de NaI.facxstat. 66. V enim Ventricubu, ij qua deglutirit nonfuitur, im ex Vomitu eadem reiecerit,aut deorsum per aluum deiecerit Sed tunc demum excise sum aliquem percipiis ea retineanturo conquoquantur,ita omnibus necesse ess, vim quandam inesse. Retinendi ea, qua fuerunt attracta, necalterenturo Vimilentur ibid. ct sequentibuου. v. Eu ergo Retentrixfacultas, vis quadam insita partibin,qua 'gunt Retinere, Iuodper sttractrnem est comparatum attractums, donec coquaturo afsmiletur. 68. Actionis modus insolidis partibus Uura est. Obliquissbruariu pari putatur lib. 3. de Nat. fac caρα In ρartibvi qua magnam cavitatem habent,ut in Viero, Ventriculo, rifica Osimilibfit parte evidenter se confringente, circa ea,qua retinentur, ut nullum vacuum

Pacium relinquaturμνι parum stud' spe multi quod

326쪽

au DispvTATIONES quod retinetur ins adeὸ Icilicet, ut Ventremuis ipse, iis quos retinet concoquiis cibis, viri videatur cap. . . eiusdem libri. s. uia per ut Attractionis ita stetentionu scopus es . ruitis rei quae attracta retinetur Idcirco concoctrice quom t opus, qua concoquantur. Uimr- lentur cui fi parti ea, quae in eam attracta retinentur, eademq, hac absolumιrnutritio. Io. Vt em man ventrictilo, necesse Ii cibum converti

in flum si modo debeat nutriri:=invivate ex ch3lo sanguinem generari: ita quod infingula partes attrahitur,necesse est,qsa similari,ct in earum Ilibsantiam

converti.

i. causa per qua hoc escit,est cuiussparti ha tura, qua inmitare simul ars attrahere, Retiner. alimentum potest ratione propri, emperameti,ut priuε dictum estprop. Ly. a. Rursus ver in omni concoctione generantur extrementa,in prima quide aces, qua per aluum dei=eiuntur In secunda Serositas, aliis Biliosius ac Melancholicu3 humor, qua per Renes in us iam urinariam, irems vocamfelliso Lienem expurgantur. In tertia denis ista, qua per Uensilem trans'irationem evaporant,aut per sudorem excernuntur. 9 similia. 3. Hisce cum expurgari corpus oporteat quarta fa- euitate opu fuit,nempe πια στρωμα ME . i. Expultrice,qua ea expelli, expurgari possent,quacans corpori sunt onerosa excrementosa Vis in Ventriculositiente vim inesseβntimus,

lacundi potin demeratricem tractricems ct rurμὰ

327쪽

contra vim quandam abhorrentem ab , , qua vomitu rei'ciunturiata in singulis partibus est pisarahendi quod familiare existit: expelleri id, quod onerosumo e

Gementosium est 3 de Nais c. cap. 6. 1. Habetheadem hac expellendifacultas km Rotentrice eam cognationem,ut ni Arix Hao-α μά- παρ aromat μερα τα λοιπη,i. si mutuo suscipiente sibi L mutu cedentes,utina agente, altera ab

actione cesset,se cot cessante ab Actione Retentrice mox insurgat Expultrix quod exemplo teri libis. cap.3. demat fac. demonstratur. 6. Causa autem qua Retentricem ab opere cessarefacit, ct Expultricem ad agendum irritare solis,utgenere νnae Inempe Ανια, i mole tia quamsentis pars, ab ea qua retinetur, materia ista secundu'rdecie eis triplex tempe oγκος περιῆός, , s- Δωρ. i. moles sua magniturineparte iistendens,autpondin quin

eadem aggravatur, aut denis mordicatio aliqua. sc ιυnis mota Contrarivi e I Retentioni,quod iri magnis capitatιbus evidenter apparet.Sicut ergo uterus

fetum retinensse undis circa eum constringit Expuia sum per eundem,aperiis re is costum, circafunduxerissest constringens, qua in proxime ad os descendit fetum protrudit ita in omnibu3 solita smile quid seri subintelligendum. lib. . cap. . d. De Attractrice' Expultrice Cordis&Arteriarum.

antur:

328쪽

a o DISPUTATION fisuntur sed ad conservandum Nativum caloremfons co ν existit, is ad comparandam materiam, pro spiritibinsviralibrugenerandis alia in super Attractione 4xpulsione indigent, quas is πρὸ το σιανὸν κ/λ3bie isuga vacuiuib3. cap. 3 4J.dediatinacultatibus.

ρ Arteria enim ipsa dilatara per diastolam, qua ad corfiniuntur, ex ipsemet rabunt sanguine Spiritu vitati plenum, calidisi scilicet illum ars renuissimum:

qua verὸfiniuntur terminanturhad cutim,serem tra hunt ad calorem eventillandum: quatenus nasomo-fn habent cum enis, trahunt ex js,id quod in sanguine eis maxime halituosium ac len, propabal caloris, o intestini nihil trahunt ibid. D. Per Systolem ver contracta, undiso praesertim qua finiuntur ad cutim exteriorem , quod fumosum quo existit,ais excrementosum rei'ciunt ibid.

M. Cor per diastoum dilatarum, expulmonibusue rem per Arteriam venosam ventiliandi caloris causa Ex dextro autem ventriculo, in linummumaenui mam sanguinem pro eiusdem caloris pabulo attra.'bit 'stole ver contractum, fuliginosa

329쪽

Disputatio II.

Qua probantur vere inesse omnibus partibus colporis, quatuor Atria hendi, Retinendi Concoquendit Expellendi

facultates. Tvis sis I.

Vire facultates omnes, de quibus superiori di

ssutatione egimus, cunctis similaribus partibus corporis nostri caterorums animalium inesse , agnoverunt, ij omnes, quicunx cum Nin Platone, Aristotele alijs' melioris nota Philosophis , evidem v poris nostri partes genitas esse intellexerunt, ex Casedo, Frigido, Minido Sicco i Element re ex sere, squa, Terra, ct linia a. Sed e contra, quicun1 non recte deprimis rerum Elementu instituti partes similares cateras omnia facta esse doctierunt ποια τινὶ σιμοδντ ηούτων σω των ae G η- λων, i tali quodam concurseu simplicium primorum 1 corporum,qua mutario alterari non possent i, illa essent AHρμei fre/ναρμα σωματα spe alia qualiacunch: j omnes negabant,his fusum corporibus inessea de Natina c. cap. M. 3. Id necessari facere cogebantur modo pellent,

hujusmodi Elementis con equuntur, rationem reddere. O OUequentiam cum principi, ferrare.Luὸυ enim Elementa

330쪽

nerant, non possunt in ompost aliam naturam Misquirere quamprius habuissenLibid. . Galenus igitur,ιum ob id quὸ uo tempore,cetiobres adhuc extarentfamilia meditarum qui 'clepra

di Mementu nixi,omnes facultates negabanr: aut meis

pias gestionum earundem causa reddebant tum quia ad Methodum Medendi,eadem hac doctrina necessario, quiratur. Idcirco illorum Argumenta diuentisi confutari demonisavit1 omne ba quatuor facultara. Naturales Quia partibvomitaribus inesse. s. ad id demonstrandum fundament loco ponit Primὸ Naturam qua Animalia formavit, animalibis esse Priorem, maxime doriam Iustams, ct omnia meliori modoocere,ac certi ominisnu gratia. Qvὸd non tantum,insequenter depradicat sed etiam Maonratus,rei evidentia rictus auri cogebatur.ibi item capsequentis lib.a de Nat. fac. c. a. M. . de usa partium cap.ral plurimis locu. 6. mirum Odi industria summis artifici Natura Exempla iubet Galenae intueri, in omnium partium Corpor nostri fabrica, qua omni Artificum industria, vel eo ipso superat, iad insuperficie tantum exose nune Materiam Natura eam in profundo quos exosnat,omim facultatib.instruit.ibid. . Quὸdsi enimve in crure pulicu, tantum est ν-rifcium,uridanimalculum ad tantossaliuos, ompa

rarum.θ proinde Polybisti nonem Phaetontu equos