Parva naturalia Augustini Niphi medices philosophi Suessani, videlicet Physiognomicorum libri tres, De animalium motu lib. unus, De longitudine & brevitate vitae lib. unus, De juventute & senectute lib. unus, De respiratione lib. unus, De morte & vit

발행: 1550년

분량: 230페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

Dei respiratione

qubd animalia duplieia sunt alia quidem eat id ,alia au-i sibi simili 'p' si In q'lbus possunt. ut aere: di eo sibi subsat m frigida: iu frigida duplicia, qtig quae q=rant R' Rig a , ita in gςnχre,sexu, Οmplexibne re caeteris id genus hio lidum habent, siue paueum, siue multum sufficit si ' uix tur: qu niam sigidum circunstat,m non penet at,&operatiqhibus, alia qu suo a d calid quud hinni i ii ς p xantiperistasim fortificat ealidi m. intuero in io

tequirunt eonfortationem extersus: - ,sc differentia est, cis calidis ponuntur, habent interiora, rigida, quonia ea eae parie differentiarum specifica formarum ilha pim re' lidum circunstat, is non penetrat, ic fie auget frieiduinquirunt, quia talis speciei sunt, iis c uero non requirunt, per antipe ista sim. Dixi quli sibi similia in genere, quota quia huius speciei uidentur.Tunc dico quod ita, quae di- Diam non oportet in serpens habeat in to eis frigidis iiii edit Aristotele, intelligenda sunt de his uiuentibus: de ani- riora ea lidiora qua homo existes in locis ealidis. Dico in inalibus quae calidum habent, quod non requirit e terio' sexu: quoniam non oportet ut mulier existens in locis lii ,em eonfortationem, de his enim us rum est, quod cali- gidis habeat interiora magis ealida qua homo existes in dio a in ealidis, de frigidiora in frigidis habitant. Tunc calidis Osco in complexione, quoniam fortasse n6 oporpatet solutio. apes enim licet frigidae sint, dc ratione natu tet qubd homo a complexione habens cor frigidum exi tali, frigiditatis deberent uiuere in frigidis,tamen earum stens in toco frigido, habeat cor calidius eo, qui a com ealidum requirit confortationein exietiorem rix sic.ui- . plexione habet cor calidum, etiam dato qubd sit in regiouunt in ealidis. Exanguia aquatilia licet sint pauci cito- ne calida. Haec de dilucidatione: 3c patet solutio ad ob

iis, uiuunt tamen in aquis, quia eorum calidum licet par . tecta. vlterius quaeritur utrum in teporibus ealidis ani uum,non tamen requirit eo fortationem extersore quo- ' malia a tota specie calida, ut homines, 3c pecordi ---niam illud quod habent sufficit eis. Ex his patet regulatri tota specie,ac gen- ἔ- Aristotelis esse ueram per se, Sc falsam per accidens. Ca- interiora frigidior 1idiora enim in calidis, 3c frigidiora in frigidis uiuere de- - a Whent per se: per accidens aut,quia talia, eontingit contra itum. Hae emihi Midentur pro defensione Aristotelis. Ra- -ra tiones uero ad oppositum solutae. Apes enim per acci- quod sic: quὀniam inquit Hippocrates uetr shyeme,&dens nutriuntur calidis, quoniam calidum earum non uere calidissimi sint. In contrarium est experientia: quosviseeret uitae: nisi confortaretur: pecora nutriuntur fri- niam aestatς respirationes de pulsus sunt frequentiores.

gidis, quoniam habent calidum sufficiens, quod no eget Hic sunt duae positiones.prima uidetur eorum : qui asses. aa, dis exteriori confortatione. Consequeter quaeritur utrum runt calidum potens esse semper intus de extra obtinens: hsia io ii, quae habitent regiones calidas, habeant interiora frigi- α sic dixerunt animalia istate, 5e in ealidissimis tempotia st b bi da: quae uero frigidas,habeant interiora calidai de notan tibus esse intus, de extra calidiora: quoniam calidum po 2, sis. qus ritur de interioribus qyoniam exteriora se habent tens intus Ac extra obtinet. Simili modo animalia tempo i. i. H. qualitate loci. Videtur sic, quoniam per antiperi. ribus. frigidis exteriora tu interiora calidiora habere ut ii Gilda. stasim alterum contrarium fortificat alterum. Contra uia dentur: eadem ratione: quia potens frigidum intus re ex- detur per experientiam, nam pisces re intus δc extra sunt ita est potens. Pro hac positione sunt experientie dc ra brutis frigidiores. Quidam nulla distinctione prsposta, tiones, primo quidem, quonia multa animalia in hyeme dixerunt animalia quae loca calidiora habitant, habere suit ab operationibus uacant, non solum exteriorum sed interiora frigida: quoniam frigidum innatum per antipe- interiorum membrorum, conduntur. in cauernis qua 'tistasim augetor a calido continentis: circunstante. Quae si mortua, quatenus extrinsecus, de intrinsecus calor de vero eontra habitant loea frigida: habent interiora eali. secit.Veniente uero aestiuo eat ore,mox resurgunt. reuiuis: diora illis,propter eandem causam ; quia per antiperista- cuntque, qua ratione patet temporibus calidis e terio sim contrarη frigidi calidu augetur internum. Quod a u. de interiora calida qsse magis, frigidis uero magis frigitem ita sit. Aristoteles in libris politicorum innuit, qui di- da. seeundo quoniam videmus multa animalia hyei eoi qu bd septentrionales sunt animosiores australibus: dci non parere,nee concipere, quoniam calidum re extrinse- Galenus&Avicenna idem asserunt, quod quidem noli cus,ct iἡtrinsecus illis deficit, quo possint concipere, ut contingeret, nisi quia habitantes septetrionem habent in aues,& id genus: accedente calido nidificant. tertio ui Australes contra habent interiora Sc cor frigidu propter ut glires, εο ursos.& multa serpentum genera: s state uero cireunstantiam calidi. Sed hse positio est contra expe- eibi multum capiunt,Whoe pro tanto, quia hyeme cali rientiam. Videmus enim pisces etiam cetarios habere in- dum nutrimentale minus est, aestate uero maius: Se potesteriora magis frigida quὶm bruta, εc tamen pisces habi- lentius. quarto aestate utimur cibis frigidioribus pro reo tant loca frigidiora qu m bruta. Propterea dicendum . frigeratione caloris externi,5 interni, hyeme co tra ut nanimalium quaedam sunt a tota specie frigida uel a toto mur ei bis calidioribus pro calefactione interiorum εο genere frigidiora aths secundum naturam,ut pisces: quae- exteriorum ergo aestate interiora se exteriora sunt magis dam autem a tota speeie calidat uel a toto genere calidi ealida, hyeme ueto contra. quinto aestate pleruta pra aliis ut eampestria secundo aeeipio quod calidum uel iudines calidae, hyeme frigidae contingunt, quod non frigidum regionale alterum est circundans, δρ non pene- esset, nisi aestate interiora & exteriora essent magis caritans viseera,ut quando non est ita intensiim,ut penetret: Iida, hyeme contra frigidiora. sexto uidςmus .sstate cor- ut propter magnitudinem dc uiuacitatem animalis: alto pora magis resolui, hyeme minus. Ex his bolunt eor tum tristera penetrast quod quidem sui magnitudine ob- pora Fostra intus 3c extra pro ratione temporum fieri tinet intus Ac extra.Tunc dicendum qubd comparando frigidiora, ae calidiora. Alii ueto dixerunt , exterior

animalia a tota specie uel genere calida ad animalia a to- mutari pro temporum mutatione, non autem Interiora,

ta specie frigida: sic talia animalia in quocuno loeo po- Immo temporibus calidis interiora cini fr gidiora , tem δnantur, modo ibi possint uiuere, semper habent interiora potibus uero frigidis interiora lant calidiora. Pro hae magis calida qu, in habeant quae a tota speeie sunt frigi- positione sunt experientis, prima quidem,quoniam by 'da: de qusa tota specie sunt frigida in quoean' loco po me digestio uidetur esse pollentior, digetimus enim ci nantur, in quo uiuere possibi, semper habent exteriora hos magnitudine maiores,& qualitate eras flores. secun re interiora magis frigida quIm qus a tota speete lant ea da quia videmus ea ua loca hyeme calidiora esse: Qui lida. At si comparemus calida ad ealida a tota specie, ur dam dixerunt qubd animalia duplicia sint, alia PRr.Rhomines ad homines,&equos ad equos, quae a tota spe- magnitudine, sc ealore, uel calore tantum,aliam gn 'eie dicuntur alida dico 'in locis frigidis,ino estote. α magnitudine: tune dicunt , qu bd loquinω μ

132쪽

De respiratione ετ

extra pro mutatione temporum, quoniam calidum uel fri bus. Si enim corpora nostra esse possent alicubI, ubi extergidum temporis es: obtinens intus re extra in huiusmo- nis motionibus . non afficeremur anima solo naturali ealodi paruis animalibus, sic ueram esse primam positionε re uteretur pro Oibus operationibus, quia ubim a Sci asserunt,toquendo uero de magnis animalibus, quae ca- mur calido externo,ideo ala utit utro is quasi uno instruis lore re eorpore magna sunt, haec pro mutatione temporia mento ad Ois suas operatiqnes, quoniam istud aggrega mutant exteriora . Interiora uero mutant c5tra rationem esi aliud aestate,aliud hyeme fit, hine operationes animae temporum qm calidis temporibus interiora frigida, frigi- mutantur, Sc mores, sc necessitates,& regimina. Nec est dis ealida habent,6c sic acceptant secundam positionemc credendum hoc mistum esse animς,δc nobis praeter natu Sed paee horum dixerim ex hac positione no habetur an ra , fie enim esset fgrotativum, sed non naturale seeon membra interiora sint calidiora uel frigidiora s state uel dum partem, naturale autem secundum parte. Ex his pa-hy eme. Amplius non habetur modus quo modo augetur tet dilucidatio ueritatis peripatetics, o s state calor acci uel diminuitur calidum pro differentia temporum. Praete- dentalis est maior intus de extra, ut p i5nes probatu est, rea nee ex hae consideratione habetur uia soluendi hine hyeme uero natu talis calor maior, qm ei reustatia frigidi idem obiectiones . Adhuc non loquimur in animalib' ma ille calor naturalis melius conuertitur ad interiora.Calor gnis quae habent calorem plenum, c5pat ado h se ad seip- 1dio mistus ex utroq; in sstate est simplli maior, qm compusa.In iuuenta diximus eundem calorem innatum fieri ssta tado grad'otist x q, costat,sunt plures. ealor naturate Se hyeme intensiorem, δύ magis naturalem uel minus. Iis hyeme sit maior,pq, qm ovationes naturales sunt ps Calor enim natiuus noster, quando in gradu est intensior cfflores,& meliores. Σ sstate caIor aecidetalis sit maior dicitur maior secundu intensionem, quoniam magis con- intus et extra,etia patet,ila opatioes naturales sunt qsi ex uenit operationibus nostris, dicitur maior secundum natu traneatae. Quod so calor p postus si maior ealidis tεporitalitatem & sie membrum dici potest ealidi' uel frigidi' bus,p3,ua grad'utriusq; ptis enumerati, reperiunt plures, uno tempore magis quam alio, quando in gradu est mu & sicut de calore de S est eode mo diei psit de unaquaq;giς uel minus tale. Et potest dici calidius uel frigidius, qsii qualitate. Quod si ita est,p3 ςstate interiora naturali ea lidi

per calidum melius exere et operationes,quae sbl compe- tale ee minus easa qua hyeme,accntali No magis. Mistatunt,siue fit intensius, siue remissius. Diceba igitur in s sta aut caritate exteriora &interiora calidiora.Hyeme eo trate calorem esse maiorem quam in hyeme secundum inten p; interiora e e calidiora naturali caritate,aecntali misonem gradu alem,infra tame latitudine sanitatis, ut mul nus, re c5posita cantate ta exteriora u interiora esse mi, tae rationes cogunt,tam intra quam extra,hyeme uero eia nus eara,& hoc loquendo de eo de a tali ad seipm eo parase maiorem quo ad conuenientiam 'c naturalitatem, quo to, ut th qcine suppostia est. Argum etai utram n te se soniam per ipsum anima exercet melius opera uitae, ut dige tota ex his . Quarto qu stit utru corna fim artis prςceptastionem,& instaurationem,& somnum, te id genus. Cain possint nmutari de una coplexione in altera, ut choleri ealor ergo exterior additus interiori illum reddit intensiore in flegmaticu, M sanguineu in mellicu, & etili econtrario. in gradu, quidem non extra sanitatis latitudinem, nisi Vide ε Φ se,na Galenus in techna docuit corna lapis ad D. να nimis excesserit, frigus dero continentis calorem innatum tε peramῆtun artξ reducere,& extrema ad extrema nmu- rati5e edereddit conuenientiorem de magis operationibus uiis na- tare pro pie cotraria est Aristo. qui ait natura pmptari est turalem,illsum uiuendo ae ad interiora magis conuerten- ipsam eorrupi. Pro declaratio e sumam'primo, corpus do. Ex his patere potest consilium, qui enim dicunt cali- utuus coplexionis p mutari in alia esi pronε bifaria est,aut dum membrorum interioru α exteriorum mutari pro te- intra ambitu sus spei, aut extra ambitu τε i. Secudo acci porum mutatione intelligunt quo d gradus,& quatum pio is eorpus permutari ad alia esipIexione intra ambitu ad hoc est probabile, ut multi r6nes probant. Qui autem sus spei bifaria est adhue, aut pmutando coplexione qugdieit uentres hyeme 3d uere esse calidiores intellexit quo insequitur formam,aut eoplexionem quae insequit male ad naturalitatem Sc conuenientiam, qua calor couenit ut ri 1. Pro cGplexione, quς insequitur forma, homo est cho it operationibus, deo dixit senex, de χmni longissimi, ut Iericus,melancholicus,& id genus. Per complexione in se inueret perationes esse perfectiores .Hsc solutio, id cons- quete materiam homo te petatus est breuis uiit, ct melari. tium licet fuerit in iuueta approbatu,nuc no reprobo, in cholicus log ς uiis, et i a P complexionem insequent F ma non uidetur ire ad mentem Aristo in hoc loco, ut patet de teria, homo choleric is est mansuetus, flegmatieus est ira- terminati solutionem suam contra Empe. Plopte ea ui- cudus, nam licet una Sc eadem si comple io sequens for 'detur mihi aliter esse dicendum, . calor est duplex i uno- mam,ia sequens materiam subiecto de re, disserunt ratio quoque uiuente,aliter naturalis, δc hic datur a generante ne. Cholerica enim complexio ut elementalia est,& ut reis inediante forma 3c anima, dans enim formam,dat omnia sultat ab elementarijs qualitatibus, insequens formam di- quae illani ebnsequuntur mediante forma, ut Auer. ait Ca citur. datur enim a generantibus mediante forma, ut uero 1 of ergo naturalis Oibus uiuentibus dat ut est a generante, coelestis,ct: ut affectra coelesti calido,dicitur insequens mased mediante anima illum a sua specie sibi limitante, ut v teriam. hoc est indiuidualem naturam. Datur enim a eceiqiym illiu talem exercent operauit s. Hie lie et sit in to- mediante indiuiduo, quod est materia coelestis calidi. utio alatomi in subiecto principaliter est in corde, ut in fon Philoponus dixit secundo de generatione . Hane uocant te caloris,p spus a corde emissos coicat oibus ales ms medici proprietatem indiuidualem, quae nihil aliud est nibit, de hoe dictu est amplius supra. Alter est calor acci- si eomplexio elementaria, ut pendet a dispositione ecele-dεhialis, qui si est fixus,habitus dicitur, sin aes h G ilaus, sti, Sc ut contracta a cado in gener tione animalis, unde disp5 in textu aisellaε,hie dicil accidetali qm no datiir differunt ratione,subiecto autem dc te, sunt eadem.Dici nobis mediante sorma sed accidit nobis a causis n6 natu- tur enim complexio cholerica uel sanguinea elementaria, talibus, qui sunt sex ut Galenusinquit ut ab aere,cibo et quo resultae ex elementis,dicitur insequens formam, quo potu,& caeteris rebus non naturalibus, de quibus ad me datur a generantibus mediante forma, haec quo dieitur . di eos .Qiffersit a sit isti calores no quidem subiecto, quoin coelestis, ut in principio generationis contracta a coelo,niam in eisdῆ mῆbris sunt,idem. n. e par est naturali dicitur etiam insequens materiam, quoniam insequitur in uestitio calore calidum,1 de etiam eor,& ita de aths.Dife diuiduum, datur enim a coelo in principio generationis ferunt aut specie, non quidem in r5ne metaphysica, quae mediante indiuiduo quod est materia ecelestium, Ze ma bisseindit a motu & a mutatione, M a causis naturalib', teri speciei, Se sormae. Sic igitur tria sumenda sunt, pi sed differunt specie physica, cum differant causis,natura- mum quod duplex sit coplexio altera inseques, sotma,ai- tibus,&propens affectionibus. Ex his duobus i alo tibi ter 1 inseques materia. Scem est,s p corpus permutare ei

in nobis fit unus calor mistus,qui non essentia re defini- complexione intelligi potest, aut qiis insequit forma aut Mont uii'est, sed subiecto, quo ala utitur pro suis Ozationi quς materia infesturae ritu, in permutat opplexion E in

133쪽

respiratione

135쪽

De morte

eaput, Se em iure hane particulam' respirantibus quidemi pulmoti eseqrdis' tendit eannalis uersiis

139쪽

mano ere Prsma participatio, sedec Dia haecHactenus de his. timia participatio a prima ustu ad finem. - . . .

140쪽

t finit morte n x primo uiolent 1, et dicit, aet, Qilmonis ita .de hoc modo se habet, ut his eleuatis,et Riliere piscibus per aquam refriger'tio fitiliis uero,per aerem, Ac quoniam utri sique permutantur loca, ideo utra insumeantur. Hoc est primum contra Anaxagoram, M

SEARCH

MENU NAVIGATION