장음표시 사용
351쪽
experimento constat, salva virilitate & integri tate , pueros Vocem sitam servare posse, & nullam pati mutationem : artificium itaque in eo versatur , ut impediatur ne Vox quatuor vel quinquetonis gravior fiat; id Vero obtinetur pueros impuberes statim atque mutationem incurrunt camtare jubendo, seu eos saepius in die ad cantandum excitando; qui pe hoc exercitio magis ac magis tenduntur chordae vocales in majori ratione quam si quiescerent, adebque ratione tensionis plus servant de tono suo, quam ratione crassitiei, aut longitudinis amittunt; si cantor exerceatur, cum ad tonum M vox delapsa est, in
hujus toni extensione eam detineto; si jam adtonum sol descenderit vox , non quidem potest ossici ut acutior evadat, sed impediri ne gravior
fiat; adeoque mature exercitatus in repetito canta juvenis per paucos annos, nullam unquam allatoniam patitur , nisi quae senili aetati annexa &immedicabilis est; quae vero a morbo convalescentibus accidit, ea restitutis viribus evanescit.
Σ. Paraphonia nafalis ; Nastas Latinis , vulgo parier . ner ; subjecti Na illaris. Voκ salis dicitur illa vox invenusta, ad quam
non satis , vel minime concurrit nasus , seu quae ex gutture & ore , non Vero ex naribus editur , qualis efformatur si nares anticae digitis , vel posticae velo palatino obturentur, ut Penes nos
est, ut quidam Religiosi humillitatis gratia
Ideo vox est jucunda, quia pars aeris nares posticas subiens in crystis sinuum frontalium, &antris hygmori repercussus sonum harmonicum edit cum glottide, & Vocem pleniorem magis sonoram facit, ut fides sonum jucundiorem edunt,
352쪽
si supra capsam ligneam elasticam resonent, ciuὲm 11 m aere sollim Vibrentur narium itaque resonitu destituta vox est minus plena, magis rudiq& ingrata. l VSi nares muco nimio obducantur , ut in coariga , minus clare resonant ratione textus mollio T1s , vomer & laminae turbinatae , angustiorque est BerIS meatus , unde repercutitur versus fauces
unde etiam sonus nas alis ingratior ; sic in organis ecclesiasticis ad sonum nasalem jeu de n ardadh1bentur tubuli ex plumbo fabrefacti, superii: Obturati, ad duodecimam ludi antici, aptati: hinc exsurgit partim
3. Paraphonia. casarrhalis I Bronchos Graecis ;Ratioedo Latinis; Gallis Enrouemens; AEgri Rauci, Raucedinosi; Graece Brancha Lgravis simul & dissonans , unde differt a clangosa, quae est dissonans , sed acuta. Veteres uno ore asserunt raucedinem pendere ab exasperata superficie interna tracheae arteriae, aspritudinem tribuunt glandulis miliaribus hujusce partis, quae frigore intumue runt, ut accidit cuti , clim frigore anserina eva dit; an res ita se habeat, dubito. Si enim tam Iam Germanicam prius madefactam, injecta &volutata arena intus asperem , 'sonus dein edi minime gravis, nec raucus evadit, ut illi Physiologi contendunt. Veros milius est vocem in broncho gravem evadere , ex eo quod textus Cessularis musculos laryngis cingens lympha insiPassata de cumulata est turgidus , idemque vitium In chordis vocalibus adest ; hinc musculi chordas Vos dies tendere non possunt ; hinc & chordae crassiores graviorem sonum edunt, atque cum non aequaliter ubique , ambaeque sic turgeant,
353쪽
1mpossibile est alteram cum altera unis nam esse , unde dissonantia , maxime cum deficiat mobilitas plurium musculorum, qui in loquela debent nunc chordas vocales laxare, nunc tendere , proiit in eodem verbo pronunciando quasdam syllabas alutius vel remissilis proferendas habemus , aut ae- centu graVi, Vel acuto notandas. Si eousque dissicilis evadat musculorum laryngis motus, ut minime tendantur chordae, VOX
extinguitur , & non nisi valido & stipe dolorifico laryngis conatu editur , quod eum accidit , acutos , stridulosque sonos producit ; inde , ni fallor , inferri potest non esse remollitas, ut putant alii , chordas vocales , sed tantum non satis tensas , defectu mobilitatis in musotalis , cum rau-cedine laboramus , adeoque majori sonatu tendi posse , & acutum resonare , quod non fieret, si indematosae & flaccidae forent. Simila raucedine assiciuntur anginosi , ω qiii cancrum , vel ulcus, vel vulnus in hisce organis patiuntur ; sed inde exsurgit altera species , quarnon ita sponte perspirando fanatur.
Ex vociferatione etiam oritur raucedo , sed fuga c4. Potaphonia ulcerosa a D Ious gutturis , lar nos ,
Est vox acuta , clangosa , quandoque exilis Mextincta , quae pendet ab ulcere pulmonum , tr cheae , laryngis, imo pharingis ; nec enim signa distincta sunt quoad vocem in his diversis affectiabus. Nuper vidi mulierem ulcere Iaryngis & fa elum laborantem cum febre lenta , & sputo purulento , cui vox fere deficiebat, non alia, ni fallor , de causa, quam quod inflammatio u1cerosa ad laryngem serpserat, unde tensio chore m. II. Pars α t
354쪽
darum cum earum immobilitate; hinc vox lissima, & quandoque clangosa, seu acuta de rauca, ea vox est phthis eos comes assidua; anctiordae vocales emaciatae eXilioreS tonum acu
tiorem reddunt λ Ita se res haberet, si nullae aliae conditiones impedirent: si ulcere exedantur choriadae vocales, inde aphonia dc mutitas insanabilis. . Para onia gutturalis , is parti gosen Pluries vidi hanc speciem procedere a for mine palati, vel adventitio , Vel connato , aut avolo palatino deficiente, eroso, quod syphilidi saepe supervenit. Cognoscitur haec species fa cium inspectione, potus & cibi in nares regurgitatione ; recens nati hoc vitio affecti vix pos Gnt lac deglutire , nisi papilla nutricis praelonga, lac ultra foramen deducat; vox autem illa est rauca gutturalis , & perficitur cum distorsionibus faciei, quales ad nares obturandas requiruntur:
vitium illud insanabile est , nisi possit lamina
argentea solerter apposita, foramen illud obturari. 6. Paraphonia seruns , vulgo Sterror a Graecis Ronchos ; Ron ment, Rallement. Est strepitus raucus & asperrimus, qui inter inspirandum & etiam expirandum editur a dormiem tibiis , apoplectis, & agonem ducentibus , ne non a quibusdam asthmaticis ; in moribundis vocatur Rallament; in apoplecta quem nuper examinabam, cum os valde hiaret, observavi hunc strepitum fieri e tremulo motu Veli palatini penduli ; an in aliis casibus idem vigeat mechani LmVS, ignoro. Si chordae vocales ultra modum faccesserent, docent experimenta Ferreniana tunc nullum sonum editum iri; fieri potest ut viscosa Phlegmata gutturis aerem expiratum partim intercipiant , M similem sonum edant, ut gargaris an
355쪽
quisque imitari valet; horum omnium theoria ha tenus in obscuro latet; vocatur Graece , & feris vernacule apud nos Ronchos , quasi narium echo. 7. Paraphonia sibilans et Sibilus vulgo Graecis SFrigma a Gallis Si ement. Est accidens rheumati , asthmatisque , ac an ginae; crediderim eiungi a rima quadam inter uv lam , vel Velum & linguam effcta , ut a rima I hiorum fit glottis brevis , quae acute resonat, &sibilum labialem essingit sibilus enim est vox actista , qualis a chordis bipevissimis, aut a calamis pollicem longis editur. Vocem tenuem fieri, imo fere extingui in Vomitu bilioso , colica biliosa, similibusque morbis aliquoties observaVi.
Praecipuum polypi narium semptoma, & ex
quo primario a Medicis cognosci potes , est singularis paraphonia quae ad nasalem accedit, su Cessu temporis cum excrescentia e naribus anticis , postici sue propendet, aut ossa narium luxat,& extollit, polypus sensibilius se prodit; is non raro a viru syphi litico fovetur, ut nuper o serravi. Curam νίδε apud Heisterum , aliosque Chirurgos.
Est unius tant lim arisis, aut articuli, ut mansis pedis , & c. immobilitas saepius sine sensu tactus , absque dolore. Differt a paraplegia & hemiplegia ratione e tensionis ; dysai sthesia, quod organum motus , ut musculos artuum tantlim assiciat. Sedem utplurimum habet cato morbifica extra
356쪽
cerebrum & medullam spinalem , nervosque &eorum ganglia extra has thecas osseas assi ii prout vero nervi musculis solis, Vel et1am euil prospicientes resolvuntur, vel sola contractio muscular1s, Vel simul tactus abol*tur, aut stupet seu obtusus evadit. V , Resolutio retinae ad Amaurosim , nervi acoestiet ad Cophosim , linguae ad Mutitatem , palpebrae super1oris ad Caliginem , penis ad Anaphro
Ad sensationem omnino requiritur , ut fluidum
nerveum quod intra nerVos continuo a cerebro ad partes movetur, Vibrationem refluam a parte
ad cerebrum patiatur: illud autem fluidum est vapor electricus, subtilissimus & elasticus; non potes: itaque vel leviter premi nervus, quin V, brationem patiatur columna fluidi illius , non secus ac videmus fieri in filo ferreo electrifato, iacujus altero extremo prostat pappus lucidus , qui illico retrahitur, dum aIterum fili extremum tangitur : si vero scintilla ex filo illo procul a globo vitreo educatur , quod levis attactus eXcitat, illico in vitro ipso scintillae igneae micant si sit
menta nervea vapore electrico turgida supponamus , quod Verosimillimum est, facile intelligemus quare ex levi attactu impressio ad cerebrum usque velocissime transferaim . Ad contractionem muscularem influxus suidi nervet in musculos movendos requiritur; Verum si attendamus ad demonstrata Borelli, quae eVin Cunt Vires maximas requiri ad muscularem mo tum , intelligemus non exiguas vires requiri in fluido nerveo, ut motum muscularem exsequ3 tur, quae ad sensum tamen sufficiunt adeδρος
non mirum esse , si in artubus paralyticis persisPφ
357쪽
sensus tactiis supersit , cum contractio muscularis nulla viget, ob auctam musculi resistentiam, aut nervorum ejus majorem immeabilitatem. In Hemiplegia rheumatica , seu quam fovet acrimonia rheumatismalis , saepius vidi brachium , licet omnino immobile, muscae reptatum satis exquisite
1. Par a Uis plethfrica. Ea est quae inducitur a pressione nervorum facta per vasa sanguifera cruore turgida ; in artubus anevrismate affectis non raro haec paralysis obtinet; alias vero cognoscit ir ex plethorae signis, ex suppressis catamentis , haemo rhagiis assuetis ;usu vini, crapula fovetur : cura vero phlebotomiis, sobrietate , exercitio obtinetur. a. Para fas rachialgica s Panes, Willis i.
Ea asscit potissimum manus & brachia , incipit a stupore & formicationis sensu , subsequ-tur rachialgici dolores atroces in abdomine , alvi siccitas, aliaque. Hic morbus est familiaris artificibus , qui fumos arsenicales diversorum miner lium excipiunt, qui pigmenta tractant, qui Vino per lithargyrum edulcorato utuntur ; de quibus Mide rachialgiam quae sanatur , vel demulcentibus , vel drasticis catharticis. 3. Paresis metallariorum Spangenhergii & S
chlandii Ea est species quae rachialgiam & arthrigdem
rachialgicam subsequitur, vel cum ea asternat ;solus interdum motus partis aufertur sensu rem nente , tape & sensus & motus evanescunt; redit Vero plerumque periodice sensus, circa tempestatis mutationes acutissimis doloribus se manifestans , quandoque paralytica manu dolet acriter
cubitus ; ast paralysi demum confirmata, aegri a
358쪽
coloribus immunes sunt; ex dolore acutissimo artuum paralysis prae foribus adesse indicatur . cum hac paralysi tape jungitur contractura. ' . Paradisis rheumatica ; Scorbutica Etimulieri. . Ea est quae doloribus arthritilicis , rheumati cisve succedit ; in hac superest sensus partis , si mulque ejus rigiditas ; exacerbatur aquis therm libus salinis, scilicet Bellilucanis ; juvatur aquis sulphureis de Lumalou , Bagnois, &c. maxime vero lacticiniis & electrisatione , ut tapitis e
pertus sum. s. Parabsis traumatica.
Ea est quae fit a vulnere , ulcere , ictu nervum partis solvente ; sic vidi a phlebotomia brachii secto nervulo , pollicem & indicem sensu orbari 'quia nervus ille culaneus sectus erat; si resecentur nervi musculis prospicientes , horum musculorum perit motus ; in illis vero casibus evidens est electrisationem, & caetera auxilia incassum adhiberi. 6. Paradisis forophulos De Haen. tom. cap. 6. OU. I s. Ea est quae pendet a Viru strophuloso, aut 1 glandulis nervos vicinos prementibus , raro observata. Curatur electrisatione , attenuantibus , martialibus , antimonio tenuissime trito, Scc. 7. Parabsis scorbutica De Ratio medendi,
Ea est quae fovetur a Viru scorbutico, non vero quae se dicta fidit Elimuliero. Illa vero electri satione minime iuvatur. 8. Parabsis Polonica Strabel. de Plica Polonios hsor. 6. Ea est quae resectis imprudenter capillis trich mate affectis supervenit. curam trichomatis.
359쪽
9. Para fas febrilis Boneti Sepulchret. Ea est quae morbis febrilibus acutis, necnon quae plegmasiis potissimum eruptivis , ut petechiis supervenit; non rara est in morbis pectoris , imo empyematis saepe comes est, quae brachium lateris morbosi afficit. Indicantur remedia morbo primario conVenientia : in miliari frequens stupor , vel crampuS accidit ; ast paralysis nondum observata. 1 o. Para sis biliosa Fernelii , an rachialgica 3 Para f. a colica bitiati Blanchi Histor. mpatica , Part. 3. pag. 575. O . . Pares Wepferi, Wiu
Ea est quae colicae biliosae succedit; a Drelim curtio, imis olim' ab AEgineta recensita est, Mpro sanabiliori quam aliae species judicatur : in hac refrigerantia Simon Paulli suadet, & adhibuit feliciter Forestus in adolescente extenuato , qui Vesu Cantium medicaminum usu in pejus ruebat. Vide Fernet. de Febrib. lib. η. cap. ιο. cujus observatio paralysim febrilem respicere videtur. II. Para sis f rofa. Ea est quae a sero stagnante, & nervos emolliente , sive spisso & pituitoso, sive fluido pendere creditur ; ab hoc quidem principio omnes paralyses oriri putavit antiquitas ; nos vero eam Vere serosam dicimus , quae a sero eXundante, mora in locis humidis , recenter extructis , potu aquarum mineralium intempestivo , lotricibus, piscatoribus , similibusque artificibus supervenit. Ejus cura pro cura Paralyseos generatim tr ditur, istic non repetenda, aut ex aliis generibbus mutuanda , ut ex hemiplegia serost.
360쪽
Doveri Cognoscitur ex summa debilitate aut suppres sione motus muscularis ac tactus, in dimidia laterali
corporis parte citra dolorem, ac soporem. Aemiplexia Castell. Lexicon. Apontexta Hippocrat. Prorhetic. I. so.
Distinguitur ab apoplexia , aliisque morbis se. porosis per integritatem mentis, aut saltem aliqualem libertatem functionum animae. A p raptegit quod alterutrum tantum latus ut sinistrum vel dextrum sensu tactus motuque libero
A paralysi per extensionem ; in hemiplegia sciblicet saepitis a capite ad calcem dimidia pars co Poris motu , sensuque orbatur, adeoque Visu, auditu , imo adest diastrophe seu oris in partem sanam distortio , loquela impedita , linguae distor tio ad Iatus sanum , &c. Principium proximum est resolutio nervorum in latere opposito , vel medullae oblongatae , Vel medullae spinalis circa cervicem, prout partes
faciei & capitis laesae sunt vel intactae. Perfecta est si immobilitas dimidii corporis, ejusque anai sthesia sit omnimoda : imperisecta si
dissiculter tantum moveatur aut sentiat.
Discrepat ab immobilitate quae in rheumatismo 3xthritido , laxatione , fractura , &c. per dolo rem ; ab ea quae in morbis febrilibus acutis , ma' signis , syncopticis accidit, per signa his propria ut iscutiem, universalitatem , &c. Hemiplegi gscilicet est chronicus morbus , alterutrum latus idntum debilitans , successu temporis artus inis