장음표시 사용
321쪽
rectum, mediante fistula clysteris , b fumo croci naribus immio ; c adspersione aquae frigidae , vel vini; d ) suctione mammillarum ; e incepis dissectis, & naribus admotis; fὶ vapore
cinnamomi masticati in ejus os & nares insumato. Hic morbus ab asphixit differt eo ore rubro infantis , ejus calore , imo pulsu vasorum proce dit autem a labore partus dissicilioris , pabuli interea defectu , & tapitis asphixiae speciem refert ;attamen ab illustr. Iunckero ad anaesthessiam re
A N A s 1 T Η Y M IEPiT H Y Μ 1 A est appet1tus sensitivus, set 1 elinpiditas. An ithymia est debilitas , vel abo litio illius cupiditatis, ut famis , sitis , libidinis ,
Quae sunt ad vitam & sanitatem vel necesi ro, vel utilia, vel dudum assueta eo vehemen tius cupimus, qu6 1psorum necessitatem Urgentiorem perciplimus ; ed maior eorum est necessitas quo longiori tempore his caremus, & quo magis his assueti sumus , atque de eorum utilitate magis persuasi , sive id ratio & experientia docueαrint, sive praejudicium & mos , aut morositas inos deludant; de quibus consillantur h1storiae Boul inii , polydipsae , picae , nymphomaniae , aliarumque
Percipimus autem horum tin talis praesidiorum , M. alimentorum, Veneris, tabaci necessitatem inutilitatem, vel directe per sensum partium ess m. I 1. Pars II. N
322쪽
3ar GENERA ET SPECIE sappetitibus famulantium , vel per memoriam vori luptatum , quas horum praesidiorum usu pereepiamus , adeoque si sensu careant organa , famis , sitis , libidinis , debilior, vel nullus exsurgit appetitus esculentorum , potulentoriun , Veneris ,&c. Si vero , licet hi sensus vigeant, anima aliis vehementibus pathematis detenta haec praesidia respuat, deneget, omittat, eadem sequetur me-pithymia, ac si sensu carerent haec organa. Praesidia sanitatis generalissima sunt esculenta de potulenta, quorum usu scilicet vita debet conservari: particularia Vero, quibus etiam ad vitam individui minus utilibus , plurimi vel mire dele
tanrur, Vel ob consuetudinem praejudicium c rere vix possimi, sunt bene multa, ut usus V neris, certorum alimentorum, ut vini, coctae , Cocolatae , tabaci, laudant. Harum cupiditatum minoris momenti imminutio , aut mutatio , qualis observatur in gravidiatate , in morbis non solum soporosis , sed etiam febrilibus , inflammatoriis, vesanis &c. summam
Medicorum attentionem meretur; Verumtamen
inter morbos non debent recenseri, sed tantiim inter morborum accidentia. Sint itaque seque tia anepithymiarum genera,
Est morbus, cujus praecipuum symptoma est notabilis imminutio , vel cessatio famis in jejunis.
Si vero morbi alterius comes sit, vel accis dens mintis praecipuum semis cessatio , rectius δnumeremia dicenda est, ne morbus cum accidente
323쪽
Accidentia anorexiam comitantia sunt ciborum aversio, seu cacositia, quae tamen ab anorexia distinguenda est ; aliud enim est cibos non appetere , aliud eos fastidire & aversari : sensus plo nitudinis , aut gravitatis in ventriculo , vitiosus sapor oris, inedia, seu abstinentia pertinax , undoasthenia languor animi & corporis. Nomen derivatur ab appoto, a
foraxia est imminutio famis assia vero , vel apositia est abstinentia a cibis. Fames est appetitus sensitivus, seu cup1ditas esculentorium ; ea certis intervallis iejunos asscit, quia cibos identidem sumendos esse sentimus ad vires reparandas , & voluptatem percipiendam , simulque consuetudini satisfaciendum tria enim illa motiva nos ad edendum impellere solent. Si perceptio distincta horum motivorum nos eXcitet, tunc fames vere non est , sed Voluntas edendi , seu appetitus ciborum rationalis , qui ispis superest in anorexia , cum non fame , sed ratione, ut aiunt, ad manducandum invitantur. Perceptio confusa vacuitatis in stomacho, ω primis viis, voluptatis ex cibis expectatio , Con-1uetudinis etiam energia , famem determinant ;adeoque si anima tum ob causas mechanicas, ut saburram , laxitatem , phlogosim in ventriculo ,
tum ob causas morales, ut moerorem , aerumnam
erotomaniam, dolorem, hisce motivis non asiciatur , exsurgit inappetentia , quae perperam apud Scholasticos solis causis mechanicis , physicnvo tribuitur I. Anormia parabrica BonNἱ Sepulchrae, fom
Ob resolutiomm nemorum stomachi serinerti. '
324쪽
3z4 GENERAE ET SPECIES Si ea resolutio sit symptoma apoplexiae, Catalepseos , cari, alteriusve morbs soporosi , hoe
.accidens ad hoS morbos pertinet:
Si vero sola sit nervorum ventriculi paralytica laxitas , vel perfecta, mel imperfecta, inde exsurget in appetentia pertinax, csnstans, iisdem primcipiis tribuenda, quibus artuum paralysis tribuitur, emeticis , catharticis, aquis Bellilucanis potu assumendis , impugnanda.
Huc referenda anoreXia , quae R narcoticorum
abusu procedit, circa quod narrant ex usii Atropae Bellad0nae leviter degustatae illico tolli famem , imo deglutiendi facultatem ; Verum experientia Aliud docet. Vide daemonomaniam. Vini quidem& liquorum fermentatorum abusus , necnoti fibmus Nihotianae famem imminuunt; sed vel quia inebriant, aut quia spiritus vini saepius haustus nervos indurat, adeoque sensationi impares red-S ic vidi spiritus vini potatores demum incidisse in anore viam pertinacissimam ; idem obsis
- Est ea quae h viscosis , adiposis , lentis humori-
hUS an stomacho contentis excitatur, quod cognos-
Qtur ex sensu gravitatis in Ventriculo , ructibus ansipidis , vomitione pituitae insipidae, glutino , CX-assumptis oleosis , pinguibus , sensu repletio-Π1S , absentia signorum alia principia indicantium. In hac specie indicantur eadem auxilia , ac in Paralytica, & potissinitim emetica, ut i pec Quanha , quae gluten incidit , resolvit, tonumque
stomacho restituit : plus valet, ait merito Etlmub Ierus , in morbo vinum emeticum , quam decem catharses ; aquae thermales Bellilucanis assines
Quam recte usurpantur ; dein ad Pilulas aloeticas
325쪽
vinum absinthii, elixirium proprietatis , simili que stomachica amara devestiendum est. Vide Boerhaavium de spontaneo glutinoso.
3. Anorexia plethorica Plateri prax. lib. I. cap. a. a. Ano xia catamenialis Halteri.
Ea est quae a copiosiori cruore , seu a plethora ortum ducit; ea scilicet gravatur stomachus , & vasa distensa impediunt ejus corrugationem, cui forte annectitur sensatio , famem determinans. Huc referenda anoreXia a catameniis suppresia sis, quae ςerte saepe phlebotomia tollitur. Anorevia a desidia & defectu exercitii, aut qiuod eodem recidit, a stippressa perspiratione ;cum enim nihil magis famem excitet, quam VR-cuitas ab uberi perspiratione excitata , nihilque magis perspirationem excitet, quam exercitium& labor moderatus : ita famem extinguit ple thora a perspiratione suppressa, seu a vita otiosa& inerti pendens. Ex observatis Sanctorii patet eos cibos qui famem minuunt, ut viscosa, frigida , boleti , caro suilla , fructus cucurbitacei , eos ipsos perspirationem inhibere ; ergo huc referenda anoreYia ab his cibis oriunda. . Anormia febrilis Boerhaavii aphor. 6 . Est potius accidens quam morbuς , & eo nomine venit illa species, quae omnes morboS im flammatorios & febriles comitatur , tum ob ple- thoram commotam, quae his adjungitur, tum quia natura negotio morboso detenta , minus percipit ciborum necessitatem, & potulenta tantum frugida , subacida appetit; unde in his casibus aegri Videntur , cremoribuS panis , Or ZM , menae po-t1us Cibandi, quam esculentis , qtiae fastidiuntur ab aegro , qu*que deglutita dis ulter digeruntur, Ventriculumque gravant; saepius etiam in febribus
326쪽
3 GENERA ET SPECIE siminaris adest saburra biliosa , putris , aut alia similis , quae Ventricillum & os obducit, ad ed quedc famem, & gustum tollit; & ut in febribu,
puris phlebotomia, potus diluenS refrigerans optime convenit, ita in impuris cathartica primas
partes tenent ad famem restiti tendam. . Anorexia melancholica Ramazetini princip. Matitud. Pag. ,757. A medendis animi mouebis , art. 3. lib. I. cv. ι .
Amb1tiosi , aulici, mercatores , aliique qui se tunae , aut honoribus inhiant, qui litibus implicantur , qui jacturas bonorum aut honorum metuunt , Vel eXperiuntur, necnon qui studio acri litterarum, scientiarum incumbunt, huic ano sunt maxime obnoxii, quae melancholica ideo dScitur, quia omnes vesanias moerore stipatas, rit erotomaniam , nymphomaniam , ipsam mela Choliam , maniam, aliosque morbos eius ordinis comitari consuevit.
In hujus speciei cura plures falluntur Medici,
qui languorem Ventriculi, oris amarorem , sitim circa horas matutinas , flatus & hypochondriorum tensionem videntes, malum vitiosae digestio ni, tanquam principio morbi tribuunt, cum ipsa dyspepsia, ut anoxexia animi pathematis sit tribuenda; errant itaque illi , si insontem stomachum catharticis & emeticis , calidisque medic minibus divexent, ac remedia moralia negligant. Optima Baglivi hac de re monita loco citato videantur, & inde discant Scholastici non in omnius a norexiis esse putredinem incusandam , nec pecies hujus morbi confundendas, ut theoriae
spe at anorexia ex desuetudine veneris
327쪽
6. Anolexia bili a Foresti obf. r. lib. ιδ. Etimulleri cap. a. Inappetentia a Riverit , dcc. Bonet. Septi&hr. obf. 3- ACognoscitur ex sapore amaro , nausea , & Vomitione bilis, calore, siti, aegrique temperamento. Praemura leni emetico , catharsis lenis est usurpanda in sero lactis , vel superbibendo aliquot libras aquae mineralis acidulae; dein ad acida , ut 0rupum granatorum, ribesiorum, limonatam deveniendum est. Huc videtur referenda anorexi a canicularis ,
seu quae aestate saepitis adolescentes , virosque amcit , cum totius corporis calore Vires frangente, agrypnia, urinae rubore, siti , &c. in qua praemissa catharsi refrigerante , ut ex aquis Alesiensibus, ad balnea , aut ad limonatam , emulsiones, potum nive Digefactum, acidos fructus , recuse
rendum. T. An exta cachectarum.
Est ea quae skirros & obstructiones Viscerum abdominis , ut splenis, hepatis , Ventriculi comitatur. Vide Salinum. centur. a. & Bonet.
chret. In omnibus quidem morbis , sed potissimum in cachecticis inappetentia semper mala, semper suspecta , semper timenda; post curatos morbos superstites recidivam praenunciat: nulla alia bona signa me exhilarant, ait Basivus , si defit fames. 8. Anoraxia, exhau lorum Sanctorii Medie. Starie. sect. 6. Frigiditas stomachi Prosper. Alpin. de
AE priorum morbis. Venus immodica nocet stomacho, Unde ructus ,
apepsia , flatus, hypochondriaca Pathemata, mini. ror, languor , macies , asthenia, perspiratio imminuta; inde lippitudo , palpitatio , hippus. Maxime nocet venus ante digestionem peractam
328쪽
pestivo tempore , non satiS cupita, frequens, stante corpole , apud senes , ab imaginZtione , non a natura excitata, &c. Curatur alimentis liquidis facilis coctionis, usu lactis , abstinentia a venere , usu ambarae, coco. latae, ginseng , &c. 2Egyptiis haec species iambliaris ut, & ad hypochondriasin, duxit.
Ea esst quae a reliquiis alimentorum indigestis in stomacho haerentibus , crudis provenit , sive quia copia major est assumpta , quam quae 'virbbus coctr ibus digeri potest , tum quia qualitas dispepta alimentorum cum ventriculi debilitate adapepsiam concurrit. Curatur abstinentia a eibo, usu potus calidi, cosseae, ins iso absinthii , centaurii minoris, cha- Inaedryos , quae si non reVocent famem , ad c thartica, aut etiam emetica deveniendum, inducata a capitis gravitate Vertiginosa , ructibus , nausea, stomachi pondere. Pinguia, oleosa, viscosa, tenacia alimenta anOrexiam prae aliis eYcitam.
Est ea abstinentia a cibo & potu , quae, vita superstite, per menses & annos perseverare dieitur.
Saepilis est inedia sinulata; vertim pituitofi , maniaci , nymphomantaeae , soporosi, paralytici, &c. diutissime inediam tolerant. Mira est inedia totius classis amphibiorum , &maximae partis insectorum ; colubrum per duos Annos in vase Vitreo sine cibo servavi vivum; totam hiemem somno indulgent glires, & per noVem menses dormiunt omnes viperae , se QR-tes, muscae Pilires,
329쪽
Necessitas cibi urget in ratione , 1'. jacturae praegressae ; acrimoniae sanguinis ; 3'. sensibilitatis subjecti. Perspiratio nulla erat, nulla sordities indusiorum per annum in Virgine Vivariensi , quam nihil toto hoc tempore comedisse asserunt. Ovum oleo illitum per plures annos servatur edule incubatui aptum. Mures Alpini pinguedine sua,& triplici omento hieme sustentantur. Apoplectica viginti dies nihil deglutire potuit. Ex Beccari. Pater Leaute totam quadragesimam pluries transegit sine alio cibo potuve , quam quae ad sacrificium adhibentur. Melancholicus se Messiam esse putans , quadraginta sex dies cibo dc potu
Neophyti, seu nuper nati, postquam abstinum runt a lacte per diem , mammis admoti omni fere biliorio sugunt: qui vero parcius, rarius e papillam apprehendunt, & non appetunt; illi ulpiti-rimtim sunt qui ante novimestre spatium CX utero sunt exclusi ; illi scilicet segnes ad lactendium , do mitabundi papillam oblatam statim dimittunt , &Gpilis sine ulla causa , eadem fere die qua nasci debuissent, obeunt. Si vero papillam avide quia dem labiis apprehendant, & exsugere conentur , mox gemebundi dimittant, illi non anoreYia 1aborant , sed vel fraeno linguis impediuntur, Vel
torminibus ob meconium, retentum VCXantur. In
hoc ultimo casu ope mellis, syrupi ros acet, Vel
mannae, necnon olei amygdalini, meconium evacuandum est. I 2. . Anoraxia arthritica; Debilitas O languorpent ictili Sydenhami de podagra , pag. 68 .
Est praecipuum ex symptomatis quae podagricos
330쪽
33o GENERA ET SPECIE sdivexant cum jamdudum paroxysmis debilitati sunt,aut cum liquoribus spirituosis olim indulserunt necnon cum emplastris repellentibus usi sunt, &topicis refrigerantibus ad dolorem mitigandum: multa auxilia expertus Sydenhannus , ut vinum Gallicum, theriacam, nullum potentius invenit quam haustus quosdam Vini Canariensis , non neglecto tamen exercitio , sine quo aeger vix dilixervari potest.
Est seppressio cupiditatis potulentorum , seu
sitis imminutio , aut abolitio morbos a. Quoniam magna pars esculentorum constat aqui. seu siicco aquoso , quo sitis compescitur ; hinc fit ut plurimae sint mulieres , quae sine potu Valent& vigent; ast si victu sicco omnino utantur, ut quandoque hydropibus praescribitur, potus necessitas se prodet; sunt tamen qui per menses etiam BestiVos , totumque quadrages male jejunium cibis eo tempore licitis tantum utentes a potu abstinent. Adipsia in morbis acutis , ut tritaeophia arde te , ubi fervor & siccitas potum imperare vide tur , delirium significat. Adipsia in pleuritide , peripneumonia, tribuitur Vulgo tussi, cujus ratione lingua continuo sero
XIII. Anaphrodisia , Impuissance virile
Est ablitio libidinis , seu appetitus actusque Ve nere1 ad prolem generandam necessarii; undo Virorum impotentia , sterilitasque.