De morte retardanda tractatio. Io. Baptista Vertua Mediolanensi Collegio adnixo medico authore

251쪽

mi, conseri deniqἰ nutritioni vites malit in totum, ae roborat tum corporis; celerrime quippo 'm ibratur, nutritq;: in vini au te usu firma aut infirma capita contestanda sunt, nam teste Galeno, sunt quibus caput tentatur, si os vino colluatur et nilua praesertim & odoracapita seriunt ac degravant peculiariter'; potionis denique modus eiusmodi sit, ut nec inventriculo innatet, nee fluctuationis

qua certe satis missari posset qui pssmum' aqu, vinum' tis rari docuit I quisquis illa fuerit, ipsum enim & prudentent, &medicine non ignaru suis 'istendum est, csi ex hac teperatiotis fetuor su- vini aquae accessione a V tione

t . .

252쪽

tione hebetetur ac remittatur; indeflfacete aesepide dictum est, nymphasi Bacchi fuisse nutrices, qui vini auidio: res sunt, profecto minime dilutum vi, Dum probant,mdeatq; eos; qui aqua plurimam solent miscere; aiuntq; no vinum aquatemperatum,sed aquam vinoem x tam sese videre: animadueris tendum tamen est, aliam aegrotanti-:bussaliam vero fanis conuenire aque mixturam . vini etenim momentu aegrotantibus in morbis quibusdam aqiue muli e miseemus ad quoddam veluti excitamentum, quod ad distria butionem incorpus aquam trahat, &tollat aquφ sinceritatem, seu potius cruditatem; sanoru maxima pars viis numquidem dilutum potant, sed a

quam vinu vincere non est semper necesse,quaobrem qui censent omnibus eande aquς mensuram vino miscenda ἀαωtOcglo aberrant, etenim multruat o O 3 V

253쪽

veniunt perpendenda , quae modum iremperationiS edocent,natura, t-- peramentum, aetas, regio, tempus, Scconsuetudo, quin etiam vis naturaque

ipsius vim : nonnulli enim reperititur potui dilutiori assueti, qui meracior1 epoto vel pusillo maxime laduntur , alij e contra meracius bibere solent, quibus ex potione dilutiori statim vetriculus subuertitur: non igitur: pro

tinus i quod hodie saepe fieri video)

ebr1olii aut vinolenti habendi sunt, quibus potus meracior in usu estina si modus seruetur,plerisq; magnum ad valetudinem tuendam auxilium prinstat. Aristoteles naturae inquisitor diligentissimus putat in suis problematisus, magis sentire ebrietatem eos, qui dilutiusculum bibunt , quam qui merum ex toto, id quod vel tenuitati potus acceptum referre videtur, cuinius causa vinum temperatum expedi. tius

254쪽

Penetrat , merum vero ob sui crassia

item minus id facere possie, ideoque minus tacite educi posse, quod teripe: ratius est,uel quod merum partius bibitur,ut potὸ quod multum bibi non possit, magisq; vomitu reijcitur,idem quoque Aristoteles vinum immodice

dilutumvomitum magis quam meru, quam aquam prouocare tradit: vina enim minus dilutu nec ita tenue est,

ut perfluere cito possit, 3c fastidiunt

parit, quod parum obtinet vini insua uecum sit , innatare redundareq; solet, ideoq; vomitum facile ciet ; modice vero temperatum sensum paeniatus aquae tollit , viniq; mollis sensum accomodat, unde suauiter bibi potest; mixtura modusq; diluendi pro

vini vehementia celebraturata ut certam 3cterminatam mensuram trade-'re nemo possit, temperatu m tamen O - tan

255쪽

tanquam Valetudini maxime adcoumodarum comprobamus, v pntC , quod ,si modice bibatur 'lacile digeratur, & ad partes penitiores facilius permeet,atque citius vires corpol is restauret, & opωationes nequaquam

De motu, is se ui X IV. I Ataram principium motus ec se sicutiaatuto est ab Aristo- tele in primo iid: ph o au

ditu, ita confirmare m is it ab Au emroe Ι. phisicorum com . 8.&3. phisicorum cohatas. dum est motu ablato naturam ipsa in tolli, Strignotato mo tu, natura pariter ignorari t promouet enim natura opus si ni motu, cuius ipsa principium est; quietes vero languento tumat quisq; autε a natura magis magis idiscedit, quo a motu magis,dat enim motus persectione moto quod es,in potentia. Caeterum

256쪽

itifimabitur nemo hominem utenm a nobile a natura continuo regi S guωbernari, quae quidem natura vel sin

principium moras; ut phisicisci ibuntysei sit vis quaedam se ipsam mouens aut substantia natiui caloris; ut media eis placet qua eunq' agit &operatur omnia motu tanquam principali ineadio, agit, & operatur; quinimo homo ipse quicquid agit.& secundum rationem & secundumaeorpus,totum, mo tu mediante agit. ratiocinari nequid

homo; nisi phantasmata in sensu communi ab externis sensibus transiit ista per cerebri substantiam moueatur,&prχsentata ratiocinatrici a memoria Conceptus formetur, & postmodum exprimatur: si videt homo is audit, si tangit &similia, omnia motu praestata quo ad corpus veris,bone Deus, quid facere pol honio sine motu si nutrimetu recipit,si aus mentu, si dectemetu.

257쪽

ψε DE. MO .RΤΗ si alterationem, vel mutationem secia dum loca, vel generationem, semper mouetur , immo si dormit, mouetur quoq; motu saltem naturali,quapropter optima ratione dicere debemus hominem sine motu n5 solummodo bene vivere, sed ne uiuere quide posise: his de necessitate motus presibatis, reliquum est nunc ut eum motum perscrutemur qui homini ad vita incolumem Sc longevam traducendam continuo deseruiat, exercitium scilicet, quod quantum conferat pr6 Ω- nitate tuenda, nunc probandum Venit . ostensum est seperius naturam

nostram in continua versari dis suotione, & hac de causa quotidiana indigere repositione, quam quidem repositionem adamussim seri per cibos impossibile esse diximus ob excremeta, quae necessario ex diuersitare ciborum a natura nostra aggregantur in

258쪽

corpore nostro, & quae, nisi quamprimum expellantur e corpore, morbo inducere facillime valentis mortem accelerare, verum quia fere qnotidie agglegantur. excrementas, quotidie

quoque euacuari postulant,quod prς, stati commodius dilacilius no potest quam exercitio squod calorem natu-tatem excitando, expulsivam facultatem incitat a/ superflua educenda , qua ratiota ductus Aristotcles in proablematibus dixit,curcibum intiminuere, laborem augere salubre est ρ an quod causa aegrotandi est multitudo excrementorum quae quidem sit quot1es nutrimenti acnit excedentia , aut exercitiorum imminutio , quam quidem rationem crediderim ego Aristotelem ab Hippocrate mutuassequi sexto epidemiorum ait , in hoe anitatis conseruatio collocatur, ut ciborum satietas evitetur ι & exercit tionis

259쪽

si alterationem, vel mutationem seest dum loca, vel generationem, semper mouetur, immo si dormit, mouetur quoque motu saltem naturali,quapropter optima ratione dicere debemus hominem sine motu nci solummodo bene vivere, sed ne uiuere quide posise his de necessitate motus prelibatis, reliquum est nunc ut eum motum perscrutemur qui homini ad vita imcolumem &longevam traducendam continuo deseruiat, exercitium scilicet, quod quantum conferat prδῶ- nitate tuenda, nunc probandum venit. ostensum est seperius naturam nostram in continua versari dissolutione, & hac de causa quotidiana indigere repositione, quam quidem repositionem adamussim seri per cibos impossibile esse diximus ob excremeta, quae necessario ex diuersitate ciborum a natura nostra aggregantur in

260쪽

RET ARDANDA . a Iscorpese nostro, & quae, nisi quamprimum expellantur e corpore, morbos inducereticillime valent ,& mortem accelerare, veril tu quia fere qnotidie,sigglegantur excrementa , quotidie

quoque euacuari postulant,quod priuati commodius 3t ficilius no potest quam exercitio squod calorem natulatim excitando, expulsivam facultatem incitat aἡ seperflua educenda , qua ratione ductus Aristotcles in proablematibus dixit,cur cibum imminute, laborem augere salubre est λ an quod causa afgratandi est multitudo excrementorum quae quidem sit

quot1es nutrimenti ausit excedentia , cuit exercitiorum imminutio, quam

quidem rationem crediderim esto Aristotelem ab Hippocrate mutuata qui sexto epidemiorum ait , in hoc sanitatis conseruatio collocatur, ut cis borum satietas evitetur , δέ exercit tionis