장음표시 사용
301쪽
fragrantia amabili naribus adblandiuntur anni rus charitatem adversus proximum perpetuam indis lubilem prae se serret, ut ille citra principium: finem in se rediret Rex plausibili nucio in spem magni imperi erectus contestim Iacobum Campensem Amstebedamum mittit, quem eiu urbis episcopum esse iussit. Huic comitem adiunxit Ioannem Matthiam Middelburgesem. Paulo a ira quam hec gererent,Antonius Lalingus o. Hoclistratanus in Hollandiam venit. Harlemiam, Leidam,in Delphos ingressus,civitatum conventum habuit,ad Icl Septemb. Hic in consiliu retulit de tollendis Anabaptistis,& eruendo sacrametariorum genere, Simula memoratarum urbium Cosia viderent, ne quid detrimenti eorum Re
h. caperent Inde digressis Cal.Octob. Amstel-redamum venit, res civitatis inspecturus. Postri die ad te advocari iubet Hermanum Iacobum praetorem, Cornelium Benigium,& Albertum, si Nicolaum Hilbrandum, Cornelium D - sen,Nicolaum Heinum, Iodocum Buyc,tribu nos. Hos vigintiquinque,criminib.propositis graviter negligentiae accusavit, simul quod in uni edo animaduertendoque nimis remissi, atque ani ino ociosi fulissent. Culpa eorum fieri,quod maluexortum indies latius serperet Criminum obiectorum partim refutarunt , de alijs se purgarunt. Quinto No. cogitur senatus,& consulitur de Re-Pub. Quart.Non .habetur iterum senatus in hospitio Com.Hochst Et quia praetor se praetura abdicaverat, quaesitus est in frequenti senatu alius. Proponitur, numquis in senatu haereseos suspectus esset: num accurate excubiae in muriso turribus
302쪽
ribus haberentur: num singulis annis accepta pensa fideliter referretur. Nonis Octob. aquet flore rerum capitalium duo cives gentis Anabaptisticae arrepti in carcere ducuntur. Oritur in rimior constans, sed incerto authore sparsus , se quenti iacete ducentos arripiendos , qui ex ius ' Hagam portarentur ad caedem. Hac de caussa o
to motu, multi mortales nocte circa palatius se nuerunt.Sexto Iduruigilie nocturne addoco Bu yc & Ioanni Holenoet, ut civitatis principibuc decernuntur. Hi ex sodalitio sagittariorum reues hi manipulos adiunxerunt indignati tantam c-vium vim sub noctem in forum conauere, quib nul e excubiae indictae et Tent Tenebat delibera trid reo ne in eos crassaretur,et toto foro distur harenton quietos e continerent. Vicit Io lac Buyc: Ioannis Holcssoti sanum consilium. Ille ascitis quatuor ex omnia nabis utorii numero , iii, Drum progressus,rogat quo consilio, quid ueruo lantes,preter morem huc seeolligerent, continerentque totam noctem ederent caussas , fore ut timos ipsis gereretur , si aequi aliquid postularent. πConcursum hunc ad magnos in urbe motus spe . M: re magis quam ad concordiam. Respondent las ad concitaridos noes , aut res novas moli iueridas huc convenista. Sed quando& ipsi cives en sent, ut illi ipsi,qui in flationib. nocturnis e ubi j
as agerent, nec fraudi, nec iniurice sibi sed ei , quod pro comuni salute ipsi quoque excubarent. Interim Sc aliam se praetexere caussam, contra iudiciorum formas noctu insentes dormientes arripi nolle. Ad ea Iodocus Buyc, domum quisque suam cubitum inde discide et interponoe suam
303쪽
rivatim fidem, quam illi publica non minorem aucebant,id non futurum. Quod si quis in eorum . uiusquam aedes ad iniuriam aciendam vim melitaretur,se suamque salutem pignori opposituria, una eo sagittariorum sodalitio , qui ea nocte sub is auspici js stationes circa curiam agerent. Duodecima noctis hora erat, cu e palatio domus quisue suas digrederentur. Hoc listratanus nocturna lapidatione civium perterrefatis, circa hospiti-jm satellitibus ad custodian biduum dispositis, Iagam , nihil diutilis ibi moratus,inde se abri uit pridie Cal. Ianu civis anabaptista serro ab-umptus est alius, qui in senatum vocatus, fugit, an perpetuum exsul faciis. Foemina item eodem die lenae: sa est. Hanc sementem id temporis in clarissῆima urbe fecerat lacobus Campensis', ex quo Monasterio egressius, Amstet redamum ve- niti Latuit ille hic cum suo comite menses sex, & plus e traxerunt te suis sutellis &blando verbo rum lenocinio mignum hominum numerum in suam rei sim id quod tragica plane catastrophe postea arguit , cum huc eorum consilia seditiosa tenderent, ut urbem calamitoso tumulti, bonis omnibus cssis, aut pulsis,in suam ditionem re digerent. Inter haec Monasteriensis &osnabrua gensis episcopum Narendorpum recipiunt, quiue Lis populus Monasteriensium religione approbassant .traditis in potestatem prophetis nuper Masterium eo profectis, cum trib. civibus, qui mox paulo ferro absumpti sunt. Iacobus Capensis interea non segniter desudiui Amsteire la-ini,habedo coetus nocturnos, agit ado secreta colloquia, Alii alios solicitare, inuicem in spem no-T iiij auda-
304쪽
vandarum rerum erigere, vel obstante episcopo ac frustra reclamante, ne ad res novas per tumii tum consurgerent Monasteriensium res interim lubrice se habebant. Rex Bocoldus operam uxoribus, effoeminatus homo,dedit. Duxerat viduam Ioannis Matthiae, cui persuaserat a Deo in Reginam vocatam. Ad hac dece alias iuuenculas cives m uxores adscivit. Quib. tris ante susceptum di ctas, adiunxit. Harum oeconomiam ita constituit, ut una regina omnibus alijs splendore, dignitate, mundo muliebri longe antecelleret Hec auream coronam gestabat,aureum item torque,qui a collo dependebat:& vestiuis undicies auratarii, se mam ijddebat maiestate cospicuam.Cstere uxores populari cultu a civibus,etio sueto ornatu an
tequam regi nuberent, nihil variabant. Cum res .ih
na in eadem regia, in una mensa cibum capiebant. Ad aedibus regis separatam regiam enim habebat. Huic suum item erat satellitiit, prete pedis sequas,& ancillaru turbam. Per hos dies rex con cionatores, quos prophetaTuilcoscurerius se sua functione abdicare tu erat, pristino muneri res tuit, opinor, ut ea beneuoletia regi obnoxij quia
caeteris plus aliquanto sapere videbantur multi tudinem uxorum ipsi sua aut horitate approbaret. Iam inde in omnem licentiam ducendi dissoluti ruere coeperunt. PIerique quinas, nonnulli si nas, multi quaternas sibi adiunxerunt. Nemo una contentus fuit:neque cuiquam,extra est aetas&viris immaturas, continenti esse licuit. Foemina
Amstetredamensis in urbe erat, nomen Aleidae Lyssing fuisse accepi)quar domi marito opibus praepotenti relicto, Monasteriensisi res paulo an
305쪽
te ultimu motu ruerat se-quuta:ubi Anabaptistarii si ris initiata,nullo inde partis, nullo mariti desiderio capta fuit. Nulli haec ad id teporis usque nupserat, sterilitatis praetextu. Sed cum diutius hoc mittitudine Iudificari non possiet ad ultimurestitans Phrisio cuida petro Simoni nubere coacta fuit. His ipsis diebus fama Monasterium adfertur, per Hollandiamin proximam Phrisia Anabaptistarii soliortes palantes divagaiij, quae adferendas suppetias regi Sionis se instruet et, Omnium animis, sed regis maxime uno rumore ad spem secundarum rerum erectis mittitur extempta eo cum agno auri pondere Ioannes Celesis, cum eo tres Phrisi nominis,alij. Erat Gelesis in re militari egregie exercitatus qui in bellis ordines etiam ductarat. Hunc rex cohortib Elis ducemi: aesecit Mandat identidem abeunti, ut illis, suis verbis dicat, quo ad expeditione lubentiores essent, patrem per prophetam Henricum
Hilversum, Regia populo suo Sionis sub ius
imperium tres potentissimas urbes, Amstetredamum, Daventriamin uesaliam promisisse esse missurum.Accessiim modo maturarent,& annonam quantam possent, conveherent Vrbem ha bere ita munitam, ut nullius hostis quavis potentis vim formidarent Mandat huic seduld, ut velut alter Moscheiam hominum multitudine fideliter Monasterium traducat. XII Calendas Ianuar. urbe excessit quo tempore comeatus ierum omnium annona oppidanis coepit deficere.
Ob eam caussam dimensum in cenas irandia singula pondere singulisis mensura decretum, iam tum indies minuebatur. Ad eum usque diem
306쪽
bis quotidie ad accumbendum publice circa portas,ubi popinar triclinia instrata erat,convenire prandiorum coenatu horis soliti fuerant. Nunc vero deinceps sen et ad sumendu cit,si potumque. ωquidem frugaliter ac sordide,cu ad teces perve tum esset, quotidie conueniebatur Crescente in 'dies magis atque magis fame,cum perpetuum te iunium non voluntarium mehercle,in urbe esset, duo e regia familia adolescentes erant, quibus stabat quocunque letho potius, quam fame confici Nacti hi opportuna omnia,fugam capessunt. Hac comperta rex miniis ad persequendum satellitibiis, fugitivos,nondii in pacatu elapsos, a fuga in urbe retraxit.De iis sumpta poena est: ipse supplici exactor fuit.Vxo u egiarii una,civis Monasteriesis, iurgium in regia adversus unam aliquam thori sociam moverat, quod ad aliarii ingeniti se accommodare noluisset. Hanc rex publice sua manu percussit, nullo iudicio danaiam: tyranidem hoc praetextu ita palliabat,satis esse debere populo,si Rex caus an sua, viri consultores meo probare vellent. Exspe labatur indies publico desiderio Ioannes Gelcnsis, spe soluendae obsidionis, simul levandet famis. Sed cum is spe diutius abesset, neque cohortes ullae mitterentur, rex se ab homine delusum,amissa etiam pecunia, ratus, aliud coepit consilium Henricum Hilversu prophetam, quem sidii sibi ob creditam fatorum prescientiam arbitrabatur, multo auro onerat, ut in Phrisaa Hollandiam profectus , copias conscribat. Additur huic comes Ioannes Not telus. Aberant a praesidio episcopi,ad coniectum teli ibi Henricus deserto comite auro onustus uer ad episcopum auertit,a
307쪽
ud quem iam inde mansit. Noticlus auentliam venit: ubi haud diu commoratus, Monasterium ad regem se recepit. Ad hunc admissus , casum suum in comitis transfuga ludibrium exposuit.Tum demitota civitas timere, spem omnem salutis abijcere, fatale exitium proruidere, cria prophetis proderentur , abi j destituerentur , quorum vaticinijs ab initio res suo steti sent Henricus paucisidii diebus ex arce iteras ad Monasterienses dedit,in haec verba Neque abs re neque a Christiano homine alienum vobis videatur,cives,quod per speciem conscribendi exer-r citus accepta in eum usum pecunia urbe digres
istis , ad episcopum tranfugi vestra dementia&ir errore meo intellecto,oblatam a Deo fugae occationem, quam iamdudum meditatus fui, laeto a - nimo arripui. Etenim quis vir bonus , qui sanus in dextret mentis, in ea republica vivere: censeri cupiat, in qua nihil sani geratur in qua nulla e uta- xia site in qua quivis subulcus: equiso, si velit, propheta habeatur, in qua ad scurrae unius per
i ditae audaciae ius , qui impin artibus in regnam venit insceliciter vivatur ibi nebulonum sona nia&inepta commenta pro vaticinijs recipiuntur suae vita ibi expetenda est, ubi non huma iam sed pecudum more, nulla neque legis divinae regula vivitur, neque homines naturae ductu regatui sed omnia,qus quo te vertas,pecuinis libidinibus feruent: Si quis exoriatur, qui facta dictaque cum scriptura pugnantia velit refutare, arreptus ad suppliciu trahitur. Manifestam impietatem quo vis paganismo foediorem, aversari supplicium plusquam Phalaricum est, Mitto horrendos
308쪽
errores hic recenses, haereses sectae abominandae, quas nemo fanatici spiritus praestigijs effascivi natus queat perspicere. At mes numine illustra- ta, pseudoprophetarum fucos , praestigias , c. lasque artes despicitin ludit Ioannes Matthias
cuius disciplina,quamuis vituperanda,tolerabilior tamen fuit primum viam ad exitium vobis stravit: inde Bocoldus, homo stolidus in plenus amentiae, videntesa scientes , ludibrijs suis
fretus , pseudoprophetarum opera succenturiata, vos funditus deleuit Sapere autem nuper εα-
pistis , sed oser6, cum aliquanta bonorum pars, ad vindicandos hominis furiosi perditos conatus,de recipiendo in urbem Principe,refractis portis, occulta coniuratione teneret. Tum aut sapuisse conuenerat, cum simulato hominis amentis su-
rori crederetis:cum fabri aurarij verbis ex coposito consutis de eo in regem recipiendo fidem haberetis. Quando per Deum immortale ipse, aut eorum aliquis, qui se afflatos iactitarunt, quid de-
nunciarunt, quod vel steliciter,imo quod ita evenerii Ego equidem, fateor, cum e vinculis nasterium, unus e vi inti sex, meis artibus a clade
superstes quippe qui pridem meliorem mentem indueram non prodigio aliquo , uti tum uobis
multo callidior, publice persuasi, reuersus essem: libuit vel ob id intra muros communes aliquandiu iam inde versari, ut consilia, mores,disciplinae reliquum , exitum insaniet vestrae propius introspicerem. Et quo prudenter hoc meum consilium tegeretur, persuasi per omnia verisimiliter appa ritionem,uisum, numinis oraculum, de tribus
clarissimis urbibus ad vos desecturis Vanus Bo-coldus
309쪽
idus vates ab initio fuit,& impostor sceleratus,
cuius omnia consilia huc conseruntur,ut O occaecatos, intra muros, ut seras in cauea conclusos
teneat,socios furoris perdi i conatus sui ad supplicium seruet:id quod, o di immortales,metuo, ne breve sit futuru. Lectis his literis, murmur Ortum magis est, quam apertat essentis calamitatis inse io.Expendebant,quibus artificibus & artibus huc miseriarum emersissent ut prophetaruuulgus, quiduis potius quam entheum, capitum suorum commenta vana ad populum referre ausum sui et Huc accedebat fames, huc nulla me diae vel minuende, vel sustollendae spes,aut expectatio. Et in his animorum augustijs,tγrannide a rebus novandis compescebantur. Fit tam e diversis urbis regionibus trepidatio: cives maxime se- colligere, conglomerare capite, queri, necremedium , nisi ex improuiso Deus aliquis appareret, reb desperatis ullo consilio humano prospicere. Rex in ipso statim motu, trepido numcio excitus, in publicum provolat,ac populo tumultuose tota urbe in concione advocato, ibi infit. Nunquam in animum induxissem meum, o cives,novo baptismo renati , vos adeo ad omnem aura mobiles, laboru item periculorumque impatientis futuros fuisse, qui severitatem, & cum ea constantia coniunctam, in natura comunis vitae semper estis polliciti sed pauli exemplum sectaturos, qui varijs casibus iactatus,quique fame,nuditate,frigoris ae stusque incommodis varie exercitatus, tande prospexit terra,& ad ultimum falutis portum tenuit.
Exempluio est tabulosum, sed illius,quem post Christum sectari iubemur. Est enim Christimae
310쪽
tolerantiae exemptu, quod ceu speculum obtue pridebemus. Etenim qui propter iusticiam quo cunque letho oppetere recuset , is , qui in nostra ecclesia censeatui ,3 nomen habeat, indignus est. Quoties consentientibus vocibus , concordibus animis acclamastis, mortem pio iusticia velle mori mortem vitae anteponere in si libera in paca tum abeundi potestas concederetur, mortem vitae anteposituro. Ecquae uec est inconstantia a quae antinoru levitas Si in priori communi mortalium omnium,quos pre: nobis impios ducimus, i fermento permanere fuisset sententia,diligens pret paratio consilio fuerat adhibenda,antequam ana- baptisticam religione suscepissetis. Nunc vel di ibi nostris sacrisistis initiati,quis furor mentes vestras dementat Non, inquit Christus, me dignus est, qui iniecta manu aratro, respiciat. Vos id ne facitis, an non ,lippis sitonsoribus pronum iudi cium est. At canina fames,quae vis intolerada est, urget,ut semel mori optabilius foret , quam ea singulis horis strangulari. 5 est, o cives, salus in homine ponenda, sed salutis extrema sacra, ut dici solet,ancora in Deo nζgenda, tui nostrum scutum est, paratus pro nobis altum in utramuis au rem sublatis pedibus stertentibus dimicare, obsidione liberare, bulimiam tempori mometo cinpia omnium rerum commutare. Nonne is Iudaiacam gentem in vastis solitudinibus pane celesti& coturnicibus prodigiose pavit Veniat tu meo-tem Samaiia,subeat Betulia, memineritis Hierosolymorum. He urbes clim iaccina fame cir-ota obsidione diu a potentissumis hostibus preme rentur, a Deo, cuius auxilium iu ebus infestis fustis