장음표시 사용
271쪽
tute pilis quam vilia mancipia miseram rusticoruplebem oneratam , in argentifodinasin lapidici ius se quotidie demergi. Velle se vectigalibus, telonisin oneribus id genus leuari an iurison nullum agnoscere principatum. Inter Christianos nulli quicquam debere esse proprium, sed omnia communia. Et inter ista seditionis capita celebriora unigeri erat novus baptismus in libera ecclesia , quem praeclarus ille toto or be refragante tueri voluit. At post quam principum virtute, rusticorum copijs deletis, tum ut tus oppressias est , eo praelio captus unigerus
a Duce Saxoniae ferro percussiis fuit. Incidit hec clades in annum viges numquintum supra M. π U D. Authore doctrina ad istum modum Hreb Iido si humanis sublato, ipsa tamen in paucorum a cla testulta de superstitum animis haesit, ut est ingenium humanum praui,quam recti, semper tenacius.Et reliquij acceptae cladis exoritur statim Melchior Hopimannus , superiqri ingenio & eruditione par. Circa Rhenum hic cum docere Anabaptistica para doxa aggressus est et, ab Argentoratensiari& arreptus: in vincula coniectus fuit.Etenim illa Germaniae pars per id tempus' doctorum hominum egregiarum artium referta erat, quorum cura magistratuum vigilantia a ture cautum fuit, ut aquain igni omnibus ij sit interdictum,qui eam sectam publice priuatim uetuerentur Pulsi inde, in inferam Germaniam se dispersere maxime vero in ea loca, in quibus homines minus callidos nouarum rerum auidos esse norant. Nec vero minus oscitantia con ci0natorum&inscitia eos huc pertraxit. Ita-
272쪽
que pars in Vuesiphaliam, pars in Phrisiam ii in Hollandiam, 'is finitimas gentes emigrarunt. Brevi per hos eo redacta res est, ut hari ingentium commercio dogmate nouo simplicium animos implerint. Quare dum i qui pastores&esie& dici uolunt,suum securi agunt negociuin uim prope innumerabile haec gangraena prius proserpsit, quam detegeretur, ut oppida 'te occuparint,in ciuitates proditionibus tenta re adorti sint, quam intra muros esse coargue rentur, Fato quodam mihi naturam huius nego ci reputanti, ut dormitantia eorum quibus doctrina uerbi ei commisia est, excuteretur,haec tempestas coorta uidetur. In tanta horum honu- num colluvie, ne unus quidem inuentus credi
tur, qui iteras didicerit plures fuere,quineque legere,neque iteras exarare norint. Cu quibus si conflictatus esses si argumentis,s scripturae aper tis testimonij dimicasses, si confutatis nihil sim hilset quod responderent,huc statimdilabebatur fic spiritum dictare,quibusvis eum non coting re,neq ubi te spirare atqe ita elabebantur, ut o lina Pythagorici in dissertationibus argumentati fuisse dicuntur. Cognoscere hic precium operae est, sontes capita doctrinae huius ecclesiae:
Quae quamuis ab eruditis nostrae aetatis uiris, editis libris sunt refutata, tamen,quoniam historiam scribimus, quae rerum gestarum narratio est, non inutile fuerit ea hic laserere, ut liqueat, quibus furijs agitati, rem immanem temere ausi incoeptare fuerunt. Erroribus iam passim propagatis, Opus estitutionis titulo inscriptummu ut arunt i hoc pus: saniem paradoxorum
273쪽
quorum ita digesserunt, ut qui contra sentitent, impi damnatique iudicarentur Paradoxa autem haec erant Christi regnum ante ultimum diem orerum humanarum ciuile in terra futurum: hic ς
soli sanctia justi ,regibus serio& ui sublatis,do
ii minarentur. Id autem regnum esse jam coeptum ς Anabaptistarum Magi tratum omnem esse de
mlendum ei omnibus opibus ob sendu Licet Chri li aposolis nullum gladi, ius nullaque regni ciui- ς administratio, nulla item imperijsabiliendi po- is , permissa si poseris tamen eorumsediator 'ς J-,4 ij qui post illos docendi munus in eccle- ς sa suscepturi essent, ciuile imperium, jus gla μ dij traditum: potestatem factam, impium ma- ς gistratum serio absumendi pro libidine. In Ana cc baptistarum ecclesia nullum impium inueniri: α. . ,homnes sanctos esse. Neminem seruatum iri, qui ei in uniuersas suas facultates in medium non conser . ret Lege nature , cum qua te diuina non pug net,sas usque esse, multas habere uxores chri .. sum corpus ex Diuae Virgim carne non triduisse .
,2 Caetera autem persequi, uel ob id horret ani iam mus, quod ex his,& alijs id genus, Dauidis Ge- id orgi Leidens portentos assertione ijsdem emporibus pullularunimagis,quam pari isticia exortet sunt: ne scribendo historiam, abominan-D dam prosessionem posteritatem docere uidear. At Anabaptistae incredibili successu omnib. locis aucti, jam occulta consilia inter se agitare, ciuitatibus suos episcopos praericere, ossicia in ter se munera partiri. Ipsi inter se in edi bus priuatis judicia exercere de suis poena su mere, serro capitis anquirere. Fana diuorum
274쪽
diripere pium ducere. Dictabant, olim gente Iudaicam idem factitasse cum spolijs AEgypti
rum onusti ducti Mosche regno emigrarent. Templum non rebaptizatorum ingredi , piaci tum ducere . cum alienis uxoribus stupri consu itudinem habere, ius fasque iudicare. Postrent latrocinia in eos exercere , qui ijsdem sacris i essent initiati,aut eorum dementiae aduersarentu pium existimare. Denique diuinas humana onnia miscere. Mox exorti inter ipsos vates qui
prophetas ipsi dixere ficto enthusasino vatici
nari stulte credulis, quicquid venit in mente,ccperunt, Horum vaticinium illudfuit , extremui humanorum diem tridui spreto adfuturum. Multi mortales eo perterres ii , arbores in agris conscenderunt , ibi Christi aduentum expectatur Ast ubi illoria exspectationem exitus fefellit fame debilitati, domos quisque suas redierunt. Sequuta tali tum est seuera animaduerso sed nuquam saeuius, quam Amstet redami. Nam earciuitatem negotiatorum frequentia, ieregri narum gentium nationes mutuo commercio totam breui tempore corrupere. Diuerse enim voluntates, diuersa iudicia rac exterae religiones urbibus , rebvspub sunt perniciosa Vertim crescentibus indies istorum viribus, frustra cat ceresa vincula omnia suerunt. Fuga ali alio di lapsi, per pagos et vicos diu agati sunt chartas uvijs publicis sparsere in sepit, viarum , quae spaciantium frequentia crebra esset , schedas inserere. In his minari extrema ijs, qui suae loctrina non assentirentur: iram Dei et iudicium promittere, qui non omnibus fortunis abjectis ab
275쪽
ne facescterent. Cum autem hi, qui apud suos ovium opinionibus isto nomine infames e at, solum vertis ent, in Uestphaliam commu-rerest emigratum, ubi iamdudum omnia si ia, trina imbuerant Monasterium gentis caput , olim gymnasio humanitatis studiorum cele, opera humana magis quam natura munit A. Ager horridus partim partim frugum ferax, eane Luppia rigatur Urbem hanc, propter genua simplicitatem , iamdudum religioni peril nfesta opportunam rati , asylum concordibus inimis delegere. Et recepti hic sunt primum an irigesimo tertio, octauo Cal. Decemb. Clammen magistratu a ciuib hospitio accepti , cum ad doctrina suscipienda pronos aduerteren , cturnos coetus diversis urbis regionib in se-etis aedium conclauibus agitare cibi mysteria cere, catechismum suum tradere, lenique reba- ietare, omnia communia facere, ne quis dives ea ecclesia appellaretur. Duos menses: plus , animos mortalium promiscuos ubi infecisiant, in milia aliquot succreverunt. Senatus, quii hoc Reipubi statu diu dormierat, cum senisi consuliis& sanctionibus pestem urbe pelle
: conarentur , tantum abfuit ut paruerint , utrium non utrinque ad arma sit concursum.
ivero Anabaptistae ab Ordinibus in se graui
.consultari sensere, forum cum magnis clamo-bus per tumultum occuparunt. Invadunt cona optimi quique locum quem lingua uernacula)ueruuater incolae appellant. Spectabat res adim apertam dimicationem armorum , sed a
cutris a cessita pugna est. Triduum ita veluti
276쪽
in castris oppositis ab utrisque commoratum es
ni neutri priores ab armis discesserint. Res a ultimum per disceptatores compacto componuntur, ut utrinque in gratia reconciliati, iacuit religione doctrinam ue alior uincesserent, a conuicijsρ omni iniuria abstineretur, neutri prio
res seditionis authores forent, ab armis discede retur,sua cuique doctrina liberaestet,sodalitia canonicorum suum agerent negotium, magistratu per omnia citra rebellionem se obedientes in se vilidias negotij praestarent. His conditionibucompresso motu, Anabaptists, rati fore,ne positis armis incauti nocturnis horis opprimerentur, occulte suas uires confirmare aggrediuntur Literas per internuncios Osinabrugam, Vires aliam, cesueldiam, Vuarendorpiam adlio mines suae gentis mittunt. Earum autem hic tenor fuit Prophetam a Deo missum Monasteri-κm uenisse, qui numinis affatu horrenda canat uiam rectam ad salutem doceat. Si huc uenire staret,suturum, ut omnia abunde suppeterent, nullasque opes defuturas. Relictis domi u xoribus: liberis, adeoque omnibus rebus, si ac uerbi Dei regulam se accommodare uellet,quam possent celerim Monasterium approperarent. Incredibilis laetici ab hominibus id genus lectis his literis exorta, eorum animos in spem nouo reipub. constituendae erexit, ubi nemosa per omi es ex aequo opulenti essent. Erant: mines audaces, prompti ad patranda flagitia, libertatis ad uiuendum ex libidine auidi, hiantes sortianis alienis,du soluti ac seditiosi,quique nullo legum metu coherceremur. Itaque breui ingens
277쪽
t agens inconditorum hominum colluvies Mo- asterium ex memoratis oppidis confluxit, ic baptizari jussi sunt. Postquam hi iam numeroma uiribus bonis pares se, audacia uero longe su-
,eriores esse uiderunt , animos rursum ad rem onge arduam, facinus mehercle audax incoep- andum,adijciunt. Concurrunt cum magna tres idatione tota urbe, simultis simul locis, pauolt em horrendis clamoribus faciunt. Consentiens lamor omnium erat , Abripite uos hinc in ij, nisi malitis ad unum omnes internecione illeleri eosque qui rebaptizari abnuunt , ex η, remo humanorum supplicio multabimus. His mugitibus territi boni, iniueis a cli- gio, cum in sententiam Anabaptistarum om-i uino nollent discedere,turmatim ex urbe migratetes, uias impleuerunt. Seditionis hujus con ua citatores principes erant, Ioannes Mattheus Har- flemus,patre textore natus, Joannes Bocoldus
a Lei densis sartor , qui se prophetas appellarunt. u una his se adiunxerunt, Iacobus Campensis,&Ioannes Ceel. Potiti ad istum modum urbe A-k nabaptistar,rempub pro sua libidine constitue re aggrediuntur. Incidit haec seditio in diemVeneris, qui primus fuit Iejuni quadragesimae. i Circa Calend. Fcbruar. paulo quam haec gereren- tur in Haga, ex hac gente, ad Rubeam portam, i aliquot sunt oppressi, & capitis damnati Nonis, Marti j mox, in gratiam recipi per epistola om- nem ea gente iussitImperator,qui ab errore res i piscerent, hac lege interposita, si eum agnosce rent, poenitudine adducti, delicta sua ecclesiaeti a conssessionibus intra XIIII inde diem detege
278쪽
,rent, i tamque argumeto publice testarentur.Cotra qui irent , in eos lege ageretur Duodecim
Cal. April. paulo post tota Hollandi, proximis regionibus magna Anabaptistarum vis cur
uxoribus: liberis , ortunis omnibus , praetepraesentem pecuniam, abiectis , confluxit cunduodecim nauibus , in Transit elanos traiecturi Rogati, quo iter et Tetream terram, quam Deumonstraret, se petere responderunt. Eodem dii Amsteti edamum venit, a Secretis consili Hagensis, cum mandato Caesaris, ut classem aliam quae ad illam acceserat , conserta manu retine', i El. Postridie quinque ex gente Anabaptistica nil
di in publicum, erat diei meridies)singulos stria
ctos gladios dextra vibrantes , prosiluerunt. Is velut lymphati homines, per urbem cum huius modi carminis horrendi ruditu discurreriit anno , mine Domitii Benedictio diuina in dextra urbis parte,maledictio in leua sedet. Nemo in eo' discursu ab his labefactus fuit Cives insueto spectaculo trepide exciti, in serum igittariorum collegium vero in destinatum ad certamen lo-cium, conuenire iussum. Inter hec motus arreptis seditionis concitatoribus, quieuit, Eodem die Harlemi sexigduntur, inter quos tres ex huius motus authoribus fuere. Pridie Cal Ap, lis Amsteire lami duo eiusdem gentis a senatu
Hagesi capitis sunt anquisiti, HarIemi VII Calen. Mai. quatuor igni absumpti , duo forminae in aquam demersae perierunt. Res Monasto riensium interea ad Platonicam rempub inst tuuntur. Accreuit prophetis simul statim aprii cipio tanta authoritas,ut nihil nisi ex eorum consilio
279쪽
Eo publice priuatim e gereretur. Ne igi lor in nouo populo ea vilesceret, auspicia a cedi- usin sanguine coeperes Hubertus erat faber errarius, homo prisci sae culi, unde haud temere uid quam mali erat ortum, unde reliquiae bono- um, qui pridem urbe excesserant. Casu hic Io- nnem Matthiam obuium conspicatus, En in luit ad uos hominem insulsum Hiccine disina oracula nobis reddet mirum ni merdo z vatessi. Nox excepta a circumstantibus, d prophetam dimanavit Iubet is extenplo ple em in concionem in coemeterium D. Lamberti duocari,& fabrum arreptum in medium,ut in licterat, adduci. Ibi Ioannes Matthias: Homo
lic, inquit, nefarius: maledicus , ausus fuit in ropheta Domini ludibria iacere, eosque conui-ῆ iis incessere. Sic habet scriptura, Iudicium ju- licia in domo Dei. Omnis impietas blasphe- nia extremo est supplicio punienda. Itaque ut do- frumento vobis sit,iae quis pari maledicetia scom-li nata in prophetas torqueat , exemplum in istoaodie edetur. Inde palo alligati caput ipse tor mento manuario traiecit. Ibi publice statim cau- um est , ne quis dicis facto ve prophetas laede-
ret, conuiciumve faceret Lata praeterea lex est
approbantibus prophetis, ne quis aurum nequis irgentum factum in sectum veri aut numisma signatum priuatim possideret, uniuersum id cum pecunia in publicum ad praesectum aerari con- serretur. Illi capitale fore,qui contra latam legem
iret Horrendum mehercle carmen ,sanguine scriptum,4 Draconis legibus atrocius. Caeterum
jacio dierum , qui ad conserendum dati publice su
280쪽
ce fuerant,exacto, mittitur Diaconus per domo singulas, eas exploraturus, num quis deprehenderetur qui contra legem fecisset. Eidem nego tium datum fuit, ut bona, suppellectilia in indicem redigeret, ut aurum argentumque omne ii aerarium inferret, onas aureas igne corrumpe ret, ne ad ornamentum Sc elegantiam cuiquanusui essient Profugorum,s eorum simul qui solum uerterant,& urbe excesserant,suppellectilia in Diaconi regia sunt congesta, quo ea proco pii facultatibus, tenuioribus sunt distributa. Is autem , qui ad id tempus usque in domunculis humilibus habitauerant , splendidiores sunt assignatae unde pleraque nobilitas,canonicias natores exierant. Atque haec quidem fueruli rudimenta novet reipub innabaptisticae gentis. Inde ita aggressi sunt magistratum constituere ut duos Coss. crearint Beriaitardum uippedullingum, Cippenbrocliv.His allecti sunt uiginti duo senatores,quibus ciuilis adriinistratio demandata fuit cura consulendi de reipub negotijs,sarciendi aedificia, portasa muros muni. endi aduersus hostes. Religionis negotium erat penes prophetas. Et quia haud dubiam obsidionem ab episcopo exspectabant, uniuersam multitudinem ualidorum ciuium ad opera ossor
traduxere Plebs inrerim urbi uallum circumducerean uallis occultos cuniculos agere. Circa portas constitutae tantum domus, in quas ego
pinis bis quotidie coenain prandiu frugale misia sitabant. Mature credo eos prospicere uoluisse, ne sera aliquando in fundo foret parsimonia. Sed iacet prudentia humani, quae nulla spe opis firmioris