장음표시 사용
121쪽
IN notis proxime secuturis de cor sivitate strictius accepta non agmquemadmodum ab iis accipi solet,qui qualitatem hanc liquoi ibus tan-xum multum acidis, di acribus ascribunt,ut aqua sonii, spiritui salis, aceto. succo limoaiorum,&ci Sed ne aut urinosa, olcosa, variaque alia λlventiae appellare,aut nova quibus diversas eorum solutivas pote itatos exprimam, .nomina fingere compellaret vocemhanc corripvMatem. paulo latius accupiam, quasi solucivae liquorum facultati aequipollentem: caetera autem mei strua ad ea quae corrosiva sunt licet non temper quasi ad maxime propria; attamen ad praecipuas,& maxime notas eorum species reseram ad quod eo facilius hoc loco inducor, quod alibi distinclitis corporum seletentia a me enumerata sint ac distributa tu quodam authoris tractatu circa utilitatem Chymiae, Omnes corrosivi liquoris conditioves Mechanicae sunt. Prim. ea ex quibus menstruum constat , corpuscula nec maiora sint quam ut poros , aut corporis disibivendi commissuras introire possint, nec minuta adeo ut vel eaulem facile, radioruminitar solarium trajiciant. vel ob exilitatem siexibilitatemque nimiam partes,quos invadunt, divel
122쪽
missuras cuperius commemoratas ad solidarum partium di ciationem inlinuare sese possint. Temo sint competentis ad disjungendas corporis dii Iolvendi particulas soliditatis. quae solventium corpusculorum soliditas,distincta videtur 1 magnitudine in prima conditione commemorata: ut comparanti. pediculum tritici, cum metallico ejuidem diametri, filo, aut flexibile vimen in lam digiti adaequans cum rigida ferrea ejusdem latitudinis,ac spissitudinis. clarius apparebit. Quart. menstrui corpuscula sint agilia aptaque ad motum, ut impetiti corporis partes dii Alvere queant vel figura, aut exilitate, vel etiam sua ad cooperandum causis aliis dissolutionem adjuvantibus aptitudine : primenim ipsa atmo phaerae prellura, impelli intrudique pollivit in poros non cimpletos substan. ia, quae tantum resistat,quantum communis aetaut aqua Praevalentis pressione ambientis sive aquae, sive acris ad aliquot pollicum altitudinem capillaribus in phialis evehetur : pori pariter spongiarum, quarum partes constituentes , facilius quam latera fistularum vitrearum cedunt, dilatabuntur, lateraque prolude divellentur , ut ex dilatatione. tum reque spongiae patet: agitatioue . deinde corpusculis ita in poris ac .coinmisiuris 1 transcurrente subtili materia aetherea promoveri dissolutio poterit,aut etiam repetitis ictibus variisque innatantium, ac transcurrentium i lius menstrui corpusculorum pulsibus menstrui enim utpote comporis fluidi partes perpetuo, varioque in motu sint oportet)quibus intromissa corpuscula, tot veluti cunei intro adacti, partes quas tuter insinua-τint sese, divellant sed hanc Theoriam,quae ampliorem diss)rtationem requireret, pluribus non persequar, cum haec tantum eo a me consilio dicta sint, ut probabilis in genere fiat corrosivitatis corporum a mechanicis principiis derivatio,utrum autem a principiis recenter propositis,an ab aliis aptius deduci queant, non est anxi E inquirendum, cum his in notis, ipsis Praecipue experimentis. ac phaenomenis innitamur.
QUamvis expressus recenter uvarum siccus , ut nemo nescit tamdiu dulcis sit, quamdiu recentem retinet texturam c si praesertim qui-dusdam ex uvis calidis in oris , crescentibus conflatus 2 sponte tamen. temporis tractatu degenerabit in acetum; quo in liquore ficquem , mi tuaeque agitationes, plurima e solidioribus corpusculis musti austis raminarum,ensium,aut cultrorum exacuerint: Mi te etiam cousula,quae praeceia serunt agitationes, acidas particulas quasdam extricarint quae a succo vi ni, ac sorte etiam a succo terrae primum dematae musto in existebant, sed occultae alias inter particulas, quibus,cum ex uvis exprimerentur,as soci ix suerunt: hic autem liquor, aut praememoratis, aut iii libus mechanicis mutationibus in acetum degeneravit, corpusculis ob acumina sua,acutas-
123쪽
st ' De LMechanica corro initatisve figuras , corros vis adeo abundat , ut selectior illius species coraIlia. cancrorum oculos, lapides etiam quosdam, ac speciatim lapidem seli rem,minium pariter aut calcem plumbi,crudumque etiam cuprum, ut saepe experti sumus absque ulla praeparatione diissolvat, Neque distillatus tantum illius spiritus, haec potentius operabitur,alli que quaedam que merum acetum non potest, praestabit; sed salinae quoque particulae post distillationem plerumque residuae, distillatae, ac per se cohobata aut dextere priori spiritui unitae constituere pol sutat menstruum, in ximae,ad dissolutionem ac praeparationem metallicorum corporum virtutis,quoties compacta nimium lunt,quam ut solus in ea spiritus agat. Ex v hiis quoque e genere dulcium acetum confici potest : atque ex ipso etiam melle , cum exigua aquae communis portione fermentata confici poterit acetum quovis communi de vino aceto istius di ut a medico peringenuo. acet i,qui his tape liquoribus utcbatur.
Non varia tantum sicca ligna, aliaque corpora insipida vulgo habita, sed mel & saccarum quoque distillationc acidos spiritus supped
tant, qui di silvant corallia, gemmas, dcc. Ac quaedam etiam metalla,m tallicaque corpora corrodat ; ut experientia sapius edoctus sum: Mocirca violenta ignis operatio,quae orano .ut vocant distillati corporis destruit. mechanicique agentis instar agitando, instingendo, dissipando, partesque in novam constitutionem colligendo operatur, acidum corrosivum mei struum distillatori procurat: quod utrum factum sit mutua corpusculoruinin acuminatarum laminarum figura m. asstictio aut solidariun quarumdam partium in acuta corpuscula fissione, aut earum eductione quae sub priore textura acidς non apparebant, vel denique utrum alio mechanico modo necne essectum sit,aliquando iste inquiremus.
APolitoribus,aurificibus,atque Chymicis observatum est,aquam D
tem,& aquam regiam,quae corrori va menstrua sunt, metalla disso vere , priorem quidem argentum, posteriorem vero aurum at celerius multo copiosiusque dum calor externus, intestinae corum motioni, novam chemcntiam,aut velocitatem, quae mechanicum quid tantum modo cst, imprimit, superaddita autem haec agitationis mensura in prioribus exemplis , non tantum commemoratas recenter corrosivorum liquorum solutiones juvabat plurimum; sed necessaria prorsus est , ut quaedam menstrua sensibiliter alia quaedam corpora corrodant: ut experti sumus , Mercuriola oleo vitrioli,ter,aut quater ipso ponderosiori,altervato neque enim hoc
menstruo Mercurius,aut di lutus e uit coi lasilicet in stigido diu se
124쪽
orfine . . ovassem ; oleum tamen vitrioli, non languenti sed competenti calore
excitatum, Mercurium, in candidam calcem, aut pulverem corrosit; qui limpidae aflasione in flavescentem calcem turpetho non absimileni
Cum autem in debitore salis spiritu, Crystallos nitri, quartam partem, ipso leviores dissolvit Iem aurum foliatum , nonnisi poli expectatam diu ipsius actionem, tu frigido non dissolvit: at menstruo nonnihil calefacto. solutio prompte peracta est : quibusdam autem in casibus licet externus calor exiguus sit, non mediocris tamen intervenire multumque in dissoluationem corporis cujuspiam,ut Mercurii in aqua serti, cooperari poterit: neque enim res adeo mira videri debet , ubi magna fluidi hujus metalli portio accepta est, si selutio primum liquida. atque ad sciamin uniserinis. post aliquod tempus magnam coagulatae nutar iae quantitalcm in laudo exhibeat: cujus rei causa Grte seerit quod ipso corrosionis actu intensus calor excitetur,qui novam menstruo agitationem imprimat: qua fit ut nivjorem postea metalli quantitatem dii lolvat, quam transacto connictu s suaere possit.
A Gitatio quoque, ut saepius observatum a nobis cst, tantopere dis I
in L lutivam salinorum corporum facultatem promovit, ut etiam non ad summam partium subtilitatem valida dis illatione, redacta, rudis adhuc, indigestaque moles licet, in metalla agere possit: ut enim alias docui,qui-htasdam salium solutionibus, ut nitri,salis armoniaci, dcc. cum seliato auro. argen o , &c. simul concoctis, metalla illa corrosimus, aliaque disso utare possvnius: crudisque crupri limaturis, cum sublimato , atque aqua communi simul coctis, brevi tela poris spatio solutionem metallis esse-
INterdum quoque languida, eaque tantum agitatio, quae liquori in statu
fluiditatis conservando par sit, siccis quibusdam corporibus , corrostavam, quam alioquin exerere nequirent, facultatem tribuit: ut contigit, ubi communis ope sublima: i cultri laminae, nomen quis suum inlcribit: utrivis enim laterum apum ceri tenuiter cooperto , si quidpiam scalpro inscrip eris: cera acuto corpore semota, facile jam erit quidpiam ope sublimati ii sculpere; aspergendus enim tantum est ejus pulvis, loco cera libero, sol Lque communi aqua madefaciendus: serte acetum non est necestarium:post aliquod enim tempus reliquis laminae partibus non corrodendis, a cera cooperiente protectis, eas tantum partes sublimatum corrodet, ad quavipsi patuit scalpro aditus : Iiteras autem eo altius insculpet, quo diutius N a super
125쪽
superre linquetur. Si autem legibiles tantum characteres desideras . paucia eos momentis, quatuor scilicet,aut quinque obtinebis.
Oe experimentum revocat mihi in mentem obsera rationem alias a me factam, utilem magis quam communem: ea autem sic se habete corpora non pauca sive distillata, sive non distillata quae vulgo creduci calia corpora dissolvere non posse , utpote quae moderato in ea calore non agant, auctis tamen caloris gradibus , iisdem apta solvendis reddi pol runt; cum, enim apud me ei tot distillatus quidam liquor, gustui suavis potius, quam acidus, lixiativus, aut urinosus, adeoque ineptus in speciem, qui in gemmas ageret,quas proinde , nec per magnum temporis spatium in digestione , solita , calidiore dii Dixit; phiala tamen per multos sorte dies iurvata, in eo arenae calore, quo liquor ebulliret; gemmarum dilint, . tionem obtinuimus, quae unita menstruo pretiosum ex utroque liquorem secit : Licet autem crudi aurisne uia a Chymicis adhiberi solita sint, . vulgo acidi liquores distillati, atque in solventibus supra memoratis , ex crudis salibus , atque Hux communi lactis , aciditas cominari videretur quod usum solutionum in a ii regia, dcc. factarum multis mcdicis Chy-micisque suspectum reddit ipsa tamen alcalizata corpora edicta, acidis.. quantumvis contrariae, absque ullius liquoris ope sat brevi temporis spatio, crudi auri partes penetrare colliquante igne , ac divellere poterunt ita ut jam facita in liquoribus non acidis , aut aqua etiam apsa sumas possit. .
teriti licet purus talpetra , cum dissolutus in aqua menstruum solve is metallis praenominatis, nec ipsi etiam corallio sola Vendo aptum, ubi tamen conveniente disi illatione partes ejus ut ita loquar sinduntur atque attritione variisque mechanicis modis,ad acidorum,.. ac alcaiisatorum salium figuras redactae sunt, duo tum menstrua omnino discrepantia suppeditat: quae plurima corrodunt, dissolvuntque corpora . ut . spiritus nitri nullo superaddito picraque solvit metalla, Mercurium , ar sentum, cuprum, plumbum, e . varia quoque corpora mineralia, ut stat num vitreum, Zinetum,lapidem calaminarem,&c. fixi autem nitri sales an .sulphurea mineralia, ut sulphur, commune a Moniun variaque alia alias ,
126쪽
EX prioribus experimentis innotuit motus incrementum, in penetrantioribus liquoris corpusculis ad solutivam illius facultatum plurimum conducere: figura praetorea,& moles quae mechanicae affectioires sunt, atque interdum etiam. liditas corpusculorum liquorem ad hoc , vel illud corpus dissolvendum summe disponit : hujus rei exempla obviae etiam Chymicorum praxes praebere poterunt: ex hoc enim capite, quam ex ullo alio probabilior ratio reddi poterit, cur aqua fortis, quae argentum , non aurum dis Iolvit addito sale armoniaco , ad quartam usque ponderis sui Partem vertatur in aquam regiam quae aurum , non vero argcntum dii Luci. Sed nulla confugii necessitas ad crassum hoc, compositumque salis armoniaci corpus , quo aqua fortis ad aurum dissolvendum roboretur: s litarius enim communis salis spiritus ad proportionatam portionem immixtus id praestiterit: quod c ut obiter hoc dicam sat superque probat
volatilem urinae, & fuliginis salem, quae ad salem armoniacum confutuendum concurrunt, ad diublutionem auri non esse necessarium, cui aptum dii solvendosolcens ex aqua servi crudoque sale marino feri potest eodem accedit quod mechanicae menstrui affectiones ad dissolutivam ejusdem potestate natamum conferant, ut mineralia etiam, aut metallina corpuscula utilia ejus ingredientia, distillatus licet liquor sit , esse queant, quoa quorumdam compositorum so emium exemplo illustrari posset: quale est oleum antimonii repetitis illius rcctificationibus factum, quod Chymici eius butyrum vocant cui quicqWid alii contra eslarant, antimonialis su santiae plurimum inest.
SEd ad aquam regiam revertamur , illius enim mentio in memoriam mihi revocavit, quod excogitaveram ut probabile ostenderem, mei struum quodpiam minore quam quis expectaret, figurae, molis, soliditatis corpusculorum imitatione,ad corporis cujus iam in quod prius agere non potuit,dissolutionem, aptum fieri: quod eo promptius tentavi quod ca tiores Chymici de interiore usu , ac praeparationibus auri ope aquae sertis fictis , parum solliciti sui ob te terrimum scilicet, quem percipiunt odorem,ac quandam, ut ipsi quidam putant, corrosivi hujus cc menstrui venenositatem, cum spiritus. salis, liquor longe magis innoxius' sit, qui vel lii pida communive quovis liquore dilutus liberali dos interius tuto praescribi poterit, licet nulla ipsius in aurum, inia tollatur acritatonia, actio praecellerit: sive autem hoc imagno medi inae usta suturum necne sit, in quo, ii qua auri quantitas dis lolvenda sit, ma or Qrte spirituum nitri quantitas Icquiscretur, non abs res rit succellum commemorare quatenuo ad ca -
127쪽
io ι De Mechanica Com imitatuis
crudum etinetum,ac cupri limaturas prompte dissolvunt: ut omittam 1 sp ritu vini, oleoque vitrioli, quamvis latum inter ea variumque discriminintercedat,ac non mediocris eorum mixtionem consequatur calor,can phoram dissolvi: alia hoc loco id genus exempla addi pollunt :quod autem vulgo dicunt oleis dii Alvi sulphur,salinisque menstruis metalla,quia ut i quuntur, simile simili gaudet, in promptu responsio est,hanc sicubi exiliat. similitudinem summa probabilitatis spectu ascribendaminon cum Chimiacis Aristotelis fautoribus , essentialibus corporum Brinis in se invicem rea gentibus neque cum meris Chimicis sali, sulphuri, Mercurio, aua tali huc, sed cuidam potius inter poros , figurasque menstrui atque corporis dii luendi,congruitat aut alias quibusdam eorum affectionibus
ARgentum enim, exeir i grati non tantum nitro quod salibus a numerant,dissolvetur,sed amalgamatum cum Mercurio, ab e uedi lolutum, peratione sulphuris huic facile incorporabitur minerali quod oleaginosae Chymici maturae, atque in aquasorti in lubile putant.
Quod autem dis lutiones ab oleosis,inssammabilibusque menstruis,
communis sulphuris, aliorumque corporum inflammabilium factas spectat: non tam aperte ipsis quantum arbitrantur. favent: si enim c justa di menstrua ideo operantur ut volunt, quod, ut & corpora in quae agunt, sulphureae naturae sint: qui fit ut summe ructificatus vim spiritus,qui juxta illos sulphures maxime naturae sit , oportet. cum succensus penitus in flammam evanescat, ipsos etiam sulphuris flores nisi post longi temporis moram di lolvere nequeat Θ quos tamen, essentialia aeque, atque expressa olea facile deglutiunx, ac vini spiritus , momcnto temporis ut mox pat bit, si ope alcati . cujuspiam textura sulphuris alterata fuerit e licet quod sulphurimium additur,incombustibilis substantia cum sit, a sulphurea lon- ge remotius natura . quam flores exiliat, nullamque requirat ob originem suam cum spiritu vini consanguinitatem, quam sal tartari habere diti initum fixum enim uitrum, ut experientia doctus sum, ei substitanum idem praestabit.
Nitrum, de quo mox revocat mihi in memori sal nitrariam seu s leni peti s , qui cum a Chymicis corpus maxime inflammabile exu simetur , sulphureae juxta ipsos naturae haud dubie erit : non tamen in oleis Chymicis, sed in aqua facili dissolvitur: cum autem alcesium,ut talis. tartari,
128쪽
tartari, aut ollae fictilis cinerum in communibus oleis solutiones a magna quadam inter ipsa cognatione proficisci aiunt, lubens scirem qui fiat ut
coctus sal tartari, in ex ello amygdalarum oleo, aut etiam olivae diliolvatur, atque saponatum ad corpus reducatur, qui tamen cum essentialibus oleis juniperi, aut seminum misi, dic. diutius multo coctus nullum neque saponem, neque tarte sensibilem etiam alcati solutionem productitrus sit, quamvis praedictis in oleis purum fiat,penetransque sulphur, utpote terrestribus, aqueis , & iaculentis quas expressis tu oleis distillatio dctegit. partibus liberatum: norunt autem Chymici,quam arduum sit, & quam in talici sepe succussu , salem non speciatim praeparatum in cognato menstruo, digerendo, puri salis tartari, in puro vivi spiritu dii Iolutionem ton tare soleant: non addam hoc loco, licet conspicuum maxime sulphuris indicium indammabilitas lit quae tam in oleo,quam in sulphure reperitur, abalcati tamen & aqua,quae nec seorsim, nec conjunctim inflanimabilia sunt. aeommune sulphur dii lolvendum.
UT autem contra Chymicos probabile fiat rem enim tantum velut
argumentum ad hominem propono P ab alio quopiam in utroque .corpore quam a secundo principio ivlphuris in expressis oleis solutionem pendere, varii etiam Chymici scriptores aquam regis quae certissime salinum menstruum est, solvitque cuprum, ferrum, corallia,Sc. acidorum ii star liquorum, caeteris sulphuris solveratibus annumerant,eaque,inter alias, facultate ab aqua forti dii linguunt: praeterea,si contra,quaedam expressum oleum inter, aliudque corpus fuerit congruitas, licet ejusmodi illud sit, ut facili sui in acidis salibus dii soli bilitate Chymicis salinae naturae esse deberet , expressum, in illud,oleum sat prompte aget: ut ipsemet expertus sum crudi etiam cupri imaturis cum oleo dulcium amygdalarum , digrestis , quod tantum metalli imbibit. ut coloratum inde corrosivi instar lia uoris fieret: quidquod etiam ipso in lacte licet minime acri, facta quaeia ameli, ut experientia comperi, absque ignis ope,licet non paucas intra horas crudi cupri solutio, ut liquido fatis constabat ex caeruleo viresccnte limaturarum colore , postquam liquore imbutae plurimum , atque ad
aliquod tempus in vasculo , ad quod liber acri patebat ingressus, relictae
PRaeter argumentum ad hominem ab aqua regis petitum , non inutile fuerit aliud ejusdem generis urgere adversus Hel montianos, pleron que. atque Paracelsianos, qui quod sectae suae antesignani de allia hesti operationibus tradiderunt, recipiunt: cum enim afferatur insuperabile hoc O menstruum
129쪽
IN notis proxime secuturis de corrosivitate strictius accepta non agmquemadmodum ab iis accipi solet,qui qualitatem hanc liquoi ibustat aeum multum acidis, & acribus ascribunt,ut aava mi, spiritui salis, aceto. succo limouiorum,&c. Sed ne aut urinosa, oluosa, variaque alia solventia appellare,aut nova quibus diversas eorum solutivas potestates inprimam, .nomina fingcre compellaret vocen hanc corrostlimGem. Paulo latius accuriam, quasi solucivae liquorum facultati aequipollentem: caetera autem mei strua ad ea quae corrosilva sunt licet inon temper quasi ad maxime propria attamen ad praecipuas,& maxime notas eorum species reseram ad quod eo incilius hoc loco inducor, quod alibi distinctilis corporum μ'entia a me enumerata sint ac dii tributa tu quodam authoris tractatu circa utilitatem chymiae, Omnes corrosivi liquoris conditiones Mechanicae sunt. Pri . ea ex quibus menstruum constat , corpuicula nec maiora sint quam ut poros , aut corporis diliblvendi commissuras introire pomii mec minuta adeo ut vel easdem facile, radiorum instar solarium trajiciant. ves ob exilitatem flexibilitatemque nimiam partes,quos invadunt, dive
Earundo eiacm corpuscula sint Utc figurata ut magis minusve in coiria
130쪽
De mechanica corrasisitatis origis
missuras superius commemoratas ad se lidarum partium ditaciationem. insinuare sese possint. Temo sint competentis ad disjungendas corporis dissolvendi particulas soliditatis. quae solventium corpusculorum soliditas,distincta videtur 1 magnitudine in prima conditione commemorati: ut comparanti. pedic Ium tritici, cum metallico ejusdem diametri, filo, aut flexibile vimen in lam digiti adaequans cum rigida Errea ejusdem latitudinis,ac spissitudinis. clarius apparebit. Quarto menstrui corpulauia sint agilia aptaque ad motum, ut impetiti corporis partes distatuere queant vel figura. aut exilitate, vel etiam sua ad cooperandum causis aliis aissolutionem adjuvantibus aptitudine : primo enim ipsa atmosphaerae prellura, impelli intrudique pol sunt in poros non ampletos substan .ia, quae tantum resistat,quantum communis aereui aqua praevalentis pressione ambientii sive aquae, sive aeris ad aliquot pollicum altitudinem capillaribus in phialis evehetur : pori pariter spongiarum, quarum partes constituentes , facilius quam latera fistularum vitrearum cedunt, dilatabuntur. lateraque proinde divellentur , ut ex dilatatione. moreque spongiae patet: agitatioue . deinde corpusculis ita in poris ac .commistiiris a transcur ente subtili materia aetherea promoveri dissolutio poterit,aut etiam repetitis ictibus variisque innatam ium,ac transcurre elum ipsius menstrui corpusculorum pulsibus meustrui enim utpote corporis fluidi partes perpetuo, varioque in motu sint oportet quibus intromissa corpuscula, tot veluti cunei intro adacti, partes quas tuter insinuarint sese, divellant sed hanc Theoriam, quae ampliorem dissertationem requireret, pluribus non persequar, cum haec tantum eo a me consilio dicta sint, ut probabilis in genere nat erer vitaris corporum 1 mechanicis principiis derivatio,utrum autem a principiis recenter propositis,an ab aliis aptius deduci queant, non est anxie inquirendum , cum his in notis, ipsis Praecipue expcrimentis.ac phaenomenis innitamur.
QUamvis expressus recenter uvarum laccus , ut Demo nescit tamdiu dulcis sit, quamdiu recentem retinet texturam c si praesertim quia busdam ex uvis calidis in oris , crescentibus conflatus P sponte tamen. temporia tractatu degenerabit in acetum; quo in liquore fimuentus, mi tuaeque agitationes, plurima e solidioribus corpusculis musti austis laminarum,ensium,aut cultrorum exaόuerint: λrte etiam consula,quae praeces serunt agitationes, acidas particulas quasdam extricarint,quae a succo viami, ac λrte etiam i succo terrae primum dematae musto in existebant, sed occultae alias inter particulas, quibus,cum ex uvis exprimerentur,assici ix suerunt: hic autem liquor, qui praememoram, aut nivilibus mechanicis mutationibus in acetum degeneravit, corpusculis ob acumina sua,acutas-