장음표시 사용
161쪽
' bis Mechanicis chmicae Praecipitationis Cam s.
tanti in qui jam occurrant, propono: atque aliis eos exemplis illustrase sit persedeo, quod haec ad alias quasdam lucubrationes meas propius, ac potius spectent gerreratim tantum moneo doctrinam historiamque praecipia rationis, rite traditam rem elle latius patentem, ac momenti longe majoris quam hactenus multi crediderunt, cum non solum variae anguinis , liorum liquo um , & succocum .humani corporis mutationes melius hine . intelligi, ac opportunis etiam remediis praeoccupari,&periculosi earum eventus praepediri possint. Sed in practica etiam minera logiae parte . ria perutilia hujus ope doctrinae, atque bistoriae perfici queaut quod ne . cui temerarium aut absurdum videatur ; non in corporibus tantum nati raliter aut permanenter liquidis, sed in solidis eriam ac pondero sis, quae ad breve tempus ignis violentia talia sunt, pleraque ab hac doctrina, suggesta, locum habent. Dum enim ea corpora in lasione sunt , ut liquo es haberi possinat: atque metalla , aliaque serte corpora heterogenea , per idonea, sed sicca praecipitantia ab iis obtineri poterunt, ut aliis in scriptis exposui alibi quoquc Brte ulterius expositurus.
Praemia Monita ad Notas circa qualitates occultas.
SEquentes de ma nenisino, & He tricitare tractatus pleniores in lucem prodii sent nisi author quod, hunc tomum tum manifestis, tum ore L .iis quoque qualitatibus instru aium sese promisit Iet , publico eos ii sui permitterct absque pec liaribus suis circa poros corporum, Se juras corpusculorum notis quae eo, praecedere, atque absque aliis etiam quibusdam quae comitari ibuissent: maluit itaque hasce lucubrationes, quales hic eas exhibet, publici facere iuris, quam ad impressas hactenus manis paseirca qualitu es longiores facere accest ones quas ne prelo adhuc committat , intempellivi quid .im casus prohibent : quid quod etiam sine his
tomus hic nimiam sorte in molem excrevit. Licet ccc tat inter qualitates, magnetis virtutes celoberrimae sint,summamque merito omnibus admirationem moveant,earum tamen nor ullas mech
162쪽
De Mechanica Magnet mi Produm me.
Oechanica mutatione introduci in corpora posse ex dicendis,ut spero, verosimillimum fiet. Ut facilior ad ea quae hac super re traditurus sum aditus patefiat, commune jam insitumque hominum mentibus praejudicium, quo praeo cupati de mechanica magnetismi descriptione ne cogitant quidem, pr cul amovendum cst , ac radicitus a veitcndtim , vulgaris scilicet illa opinio sua sibi plerique persuadent hasce qualitates a substantiali magnetis se a
immediate fluere: cujus abstrusa recondi aque natura intellectui hum o adeo est improportionata.
V micam hic ingenue quid sentiam,nullam admittendae hujus hyp
thesis video necessi ratem: portio enim Chalybjs apte figurata, a m Tnete astricta fulcroq; acuto imposilia magnetis instar determinatos habuzura est polos, . quibus opposita Septentrionis, & merediet puncta indicet: alias quoq; serri & Chalybis particulas ad se trahet ,quodq majoris adhuc' momenti est eandem eis speciem; on gradum attractivae, ac dircctivae vi tutis suae communicabit: neque ad breve temporis spatium,sed ad multos etiam annos si vegeto satis magneti affricta fuerit, facultates hasce conservabit: cujias generis unum aliquem memini me videre, cum eoque nonnulla experimenta seci: non mediocri is erat potieisori lucro cui navigatores , aliique ob permissum praestantissimi magnetis hujus contactum. No vel acus, vel ensis, vel cultri animarentur, certam numerabant pecum iam: jam in portione chal γbis , aut serri hunc in modum excitata patet magneticas operationes, Per annos integros ab eo perfici corpore posse, .cui nulla magnetis forma inest, cum pristinam suam formam aemper re- tmeat, malleabilis enim, fusibilis etiamnum est, &c. Ut communis qua vis ejusdem metalli masta non excitata: quare si apta tu internas me talli, partes a magnete dispositio inducta fierit, in eadem perseverans specie metallum nihil aliud quam acquisitae dispositionis continuationem nequia Tet, ut magnetice operetur.
QVoties autem interior haec excitati serri constitutio destructa suerit , licet forma metalli immutata sit , prior attractionis facultatas peribit quota in excitato serro ab igne candente, ac postmodum refrigerato patet.
VJc autem observandum si iod alibi alium in scopum retuli, magnetem c ut saepe expertus sum, facile per ignitionem privari polle sensibili maritalia corpora attrahendi facultate licet vix aut ne vix quidem. mut tur sensibiliter aut in speciem , sed veram magnetis naturam retineat quoad eas omnes facultates , quas fornaae substantiali vulgaris I hi-
163쪽
losophia ast ibit: atque magnetis hunc in modum viribus suis exuti, sor-- mi hac nihil impediente, turri adinstat variari ad arbitrium poli possunto: ut alibi specialius docui.
Quod modo dixi, experimento inexpectato confirmare lubet: ab omnibus hactenus nemine, ni fallor, contradicente, admissum est magnetem, integrum, nihilque injuriae ab igne passiam, non attractivam tantum virtutem suam, sed & peculiarem illam alterius extremi ad determinatum polum directivam, formae substantiali, aut saltem essentiali, immediate referre acceptam: quamvis tamen haec forma ab igne non destructa, residua fuerit,& cito,& facile poli mutari poterunt: in nostris enim magnetiaca circa experimenta notis, unde huic quaedam tractatui insero, sequentia reperio.
Q Uaenam autem insit magneti determinato suo polo , aut extrem virtus attrahendi, exempli gratia meridionale acus libratae extremum,oppositoque extremo,aut polo,Septentrionale, hoc inter alia expe-
Exigui admodum magnetis fragmenti polo interdum, uno,interdum ataturo, pol exigui quoque, sed validi magnetis atque ad propositum mihi. scopum idonei, applicito , pauca intra minuta ad arbitrium exigui stagmenti polos mutare potui, ut ex ipsius in librilem acum impressionibus comperi: licet fragmento molis longe majoris adhibito erat enim stagmentum prius perexiguum plurium horarum spatio quam antea minuto
rum, sensibilem nullam polorum mutationem eiiicere potuerim. Ex hoc experimento praecedenti hujus dii Ieriationis parti addito, ex ploratum, spero, jam tibi fuerit, quantumvis unanimi hactenus consensu hin. mines a forma magnetica,Omnes magnetis operationes deduxerint,inte na tamen pororum mutatione, aut alia quapiam alteratione mechanica, aut interna excitati serri. aut ipsius magnetis dispositione , corpus quodpiam capax incapaxve fieri posse exercendarum quarumdam operationum imagneticarum:quae cum ita sint propitium, te non praeoccupatam dicendorum judicem futurum spero quibus probabile, confid fiet magnetico . etiam qualitates produci atque alterari mechanice posse.
A Nimadverti saepe in officinis artificum, in sabhoriam serrariorum. tornatorum,&c. indurata compactaque instrumenta attritionibus calefacta,limaturas,schidia,tenui ave chalybis stagmenta,1 pavimento su levatura quasi a magnete tacta fuissent: ut autem id non praestabunt, ni rictioue excitata ac calefacta, qua major internarum partium comm tio fiat, ita nec vegetum adeo magnetismum acquirant qui exiguis Chalybis stagmentis,quae ipsis restigeratis adhaeserunt,sustentandis par sit. I
que contamari potest,ex eo quod quibusdam familiaribus ostendi.
164쪽
Amicta enim pavimento portio chalybis apte figurata donec suρ
cientem acquisierit calorem,manisestam licet debilem, virtutem alia tractivam prae se ferebat,quae adventitio cum calore pcnitus evanuit.
A Libi observavi, quod a te quoque Arte observatum est serreos senestrarum pessulos , quod in recto diu situ perstiterint, virtutem tandem magneticam acquirere,cujus proinde parti inseriori Septentri nate libratae,atque excitatae acus punctum abiget, & Meridionale attrahet superior autem Septentrionale acus extremum attrahet, quod inserior re- .pellebat serte qui ut alibi docui,serri pessulus continua actione magneti- eorum a Globo terraqueo effluviorum in quoddam magnetis genus vertitur,cujus inserius extremum fit polus ipsius Septentrionalis,superius vero polus Meridionalis : quare juxta leges magneticas prius , Septentrionale acus extremum abiget, posterius attrahet.
S I pessulus serri, ut observavi, atque ab aliis quoque haud dubie obstinuatum est, qui non diu in erecto situ perstitit, normariter tantum teneatur,praememoratum experimentum exhibebit, λrte ob allatam mox a me rationem : sed virtus haec per extrema pellilli diffusa usque adeo tra hens setura est, ut si invertatur tantum, iterumque erigatur pessulus,quod jam extremum , supremum filii ac Septentrion te acus extremum traxit, jam situ inserius, idem , repulsurum sit: quod ut nuper observatum Lit, pessiilo per aliquot annos, aut competenti tempore in eodum situ servato non continget : cum itaque longi temporis mora ad communicandum Drri pessulo constante in atque durabilem verticitatem requiratur , qua sat ut idem extremum sive inserius , sive superius easdem respectu acus magneticae virtutes obtineat, non absque aliqua veri specie crediderim totam serri hujus virtutem magneticam tractatu temporis augeri, atque adeo aliquem attractionis gradum acquiri posse. Atque hinc explicare tentabo mirabile illud quod in Italia contigisse a recentioribus quibusdam traditum est, pessulum scilicet serreum in m gnetem Bille conversum cujus particula alia inter rara in curioso Aldr vandi muso metallico servabatur : cum gravitatem summam specificam, malleabilitatem, aliasque proprietates , quibus serrum a magnete ditari. mecum ipse perpendo, vix crediderim eo quo res narratur modo metallum in lapidem sitisse convertendum . cum itaque librum ipsem ex quo nec narratio desumpta Herat, consuluislem , rem imperfecte expositam comperi: summa rei erat quod rimini ingens serri pessulus fastigio cujusdam templi ad crucem centum pondo suuentandam impositus in in gnetem tractu temporis conversus seret,
165쪽
At utrum veritas hujusce transmutationis examinata fuerit, aut utrivria fragmentum magnetis Aldrovando oblatum , ex pellulo illo se reco Vere de umptum fuerit, ex relata rei historia non satis conjicio : cum itaque subit quantam adverterim in colore similitudinem e alias praeter qualit tes quosdam magnetes inter , ac serrum fere rubiginosum, facile inducor ut credam eos qui pessulum hunc ferreum stactum , virtutem acquisivisse magneticam observarunt, quam tractu temporis acquiri posse ne cogitabant quidem, facile forte, hac virtute colorisque similitudine Liae in pul os , ut dicerent ferrum in. lapidem misse versum hoc praesertim Aria. stotelico principio praeoccupati , inter Symbolum habentia factitis est tran mutario, quo S author noster mirabile hoc plunomenon explicare nititur. Sed hac conjectura,sespicioneve seposita,quam oblonga ferri pars non- nisi longo temporis tracta sicus sui subsidio virtutem acquirit , eandem brevissimo tempore ignis interventu obtinere poterit, ut saepe in sorcipi-hus aliisque,id genus ferreis instrumentis observare licet. .
Uae ignita, eriguntur ut restigescant,ad parietem, aliudve sulcium .
quod in erecto ea sita tueatur : quo probabile fit magna partium eommotione vehementi ignis calore facta dispoiu ferrum,dum laxatis poris, partibusque magis flexibilibus mollescit, disponi inquam ad celeriorea, i magneticis terrae e viis impressiones,quam si frigidum foret..
A P 'm at rem praesentem non inutile fuerit advertisse quam vario
ignis actio in duo magnetica corpora , juxta peculiares eorum iconstitutiones producat effictus: maanetem cnim candentem servatum Iicet normali postmodum in situ frigefactam, virtute manifestὰ attractiva nivare poteris: oblonga vero ferri massa ignita,ac postmodum restister . ta maius stam acquirit rerticitatem : quorum discrepantium eventuum . non jam rationem anquiram, utrum scilicet,necne proveniant ex eo. uocti peculiaris textura, aut interna constitutio quae magnetem quid amplius mam ordinariam ferri mineram effcit, quod metallum quantum exueriri potui est usitatum magnetis ingrediens P utrum inquam ignis violentia Iabefactata ad communis serri, aut serte ignitae serti ni inerae conditi nem rediicta sit: ignis tamen. ferrum ipsum, quod metallum non rudimia minera est9 agitatas, ilexisque partibus emollit, ac relaxatione pororum ad facilem intimamque a magneticis terrae exhalarionibus imprea onem i Ulporiit, quibus sane ut verisimillimum est, suam verticitatem debet: ire enim caepe expertus sum,atque alibi docui si magno oblongus, .
B igne omnino I befactatus, penitus ignitus , aut perpendicularia te ut homoata ter Meridiem inter ac Septentrionem exporre-
166쪽
acquiret polos , aut veteres mutabit: sed quaecumque vera sit dispari tatis causa inter ignis in integrum incorruptumque magnetem , ac Dblongam ι serri laminam operationes, e fictus ipse , magnetacas Operationes a mechanicis plurimum pendere principi is,quod unum intendi demonstrat: ci jus rei ulterior adhuc probabilitas ex Phenomenis quibusdam alio in tra-yatu descriptis elucescit qui promiscua quondam experimenta, observa-tionesque magneticas conrnuaeramuM
Icet mihi experimenti: m quoddam E tractata quodam ii adhu . , apud me est , aduobus tantum tribusve amicorum hactenus conspe- cto, mutuari, exemplis hactenus circa magnetismi prodiictionem allatis, merito addendum : in eo ostendi qui sat magna Anglicanae cujusdam Ochrae portio, quae tamen alia quavis Arte non aptior erat,) ad convenientem figuram adducta, licet donec ab igne alteraretur, magneticam qualitatem nullam prae se serret, in igne poli ea candescens ac conveniente in situ frigefacta, magneticam in libratam acui vina exercere Potiterit.
A Boleri autem virtus magnetica in corpore ea praedito potest, noti destrucia ellcntiali, aut substantiali Orma corporis,nulloque sensibiliter addito, aut alterato ad salem sulphur, Mercurium, pertinente, ex quibus serrum & chalybs, at alia mixta, juxta Chymicas, conflant: septua, im observatum fuit magnetis virtutem, solo situ ei quem liber aste e .. videtur, contrario,corruptam aut sensibiliter diminutam esse. Ouod alias hunc in scopum observavi, alibi refero: cum autem magne-tem haberem cujus virtus 1 peritis non communis habebatur, quaeque id 'circo dum in artificum potes late seret, magno vcnaliet pretio exponeba-'mr. Londino q iasdam ob causas avocatus,cum cum aliis quibusdam ra- rioribus in capsula inclusum sollicite observavi , cujus delatam me cuna lclavim nemini commissam servavi: post diuturniorem autem expectatione absentiam Londinum redux, in eodem , in quo reliqueram loco ; magnetem , reperi, sed ut in quodam experimento animadverti , virtute attra- ctiva , quam ponderatione alias examinaram, adeo exutam Qb inconve-nie utem unius fere anni situm , ut nisi circumstantiae mox relatae obstitis. sent, existimaturus omnino Dissent a quopiam eum dum ab risem subreptarona, atque ignis vi Hi te spoliatum : ipsius enim virtus imminuta addo fuit ut nulli amplius insignioribus in experimentis usui mihi unquam postmodum fuerit. .
AEc autem magneticae virtutis, corriaptio quae tractu temporis magneti ipsi contingit, momento temporis ope eius lapidis acui ex -- citatae accidere potest: notarunt enim magnetici scriptores , ac propriis
167쪽
Q De t Mechanica Magaret mi rem ipsam experimentis didici, libratam rite acum magnetis contactiate citatam , atque arcticum inter, antarcticumque polum directam co . trario ejusdem lapidis tactu privari posse facultate , determinata sua e trema ad determinatos polos dirigendi:quinetiam,alio, ut etiam eodem, i imo vel sine immediato contactu,si magnes vegetus sat fuerit, directio secus adeo subitoemutari poterit ut extremum in arcticum directum,anta cticum. Puliciolum respiciat,& vice versa.
UT autem probabilius adhue fiat mutationem maguetismi serro communicatam , produci polle magna saltem ex parte mechanicis operationibus, quae quamdam texturae mutationem in terrum inducant: insigne subjungam experimentum ingeniosi Doct. P er: quod statim ut inaudieram pro virili tentavi Diicer autem quod deest et opportunitas,e pectationi ipse meae in faciendo experimento non satisfacerem ejus t inen successiis is fuit, qui locum hic mereretur, induceretque ut crederem authori faelicius successssea illud autem quantum ad praesens negotium, λωtineti ita se habet. Si virga ferrea, quod ignita &versus utrumque polum refrigerata, a sue ad extrema malleata fuerit, magneticam manifeste virtutem induerit, momento temporis ea destruetur, ii valido malleo ter quaterve medium oblongae massae serreat ferieris. Sed tam amplum dicendi campum magnetismus aperit, ut si per otium magneticos scriptores evolvere licet, minime dubitem quin eorum expcrimenta non pauca, observationesque quam plurimas praesenti huic nego tio applicare possetne atque ulterior ut spero,ejus quod asserui probabiliu tas, a neticas ne e Ferationesilurimum a mechanicis Irincti iii pendere elucescet alio in tractatu in quem pronaiscua quaedam experimenta,atquamagneticas observationes conjeci.
ELectricam attractionem, quae occultis vulgo qualitatibus annumer tur, non est quod Putemus effectum esse nudae, ac solitariae qualitatis cujus-
168쪽
eujusdam L Arma substantiali immediate fluentis ; miod autem potius
oriatur a materiali effluvio ex electrico corpore , ad idem revertente, cooperante sorte quibusdam in casibus externo acre, colligi videtur u riis e Phaenomenis ejusmodi in corporibus , eorumque operandi modo observati S.
Variae sunt hypotheses omnesque mechanicae a recentioribus propositae in quibus electricae attractionis phaenomena explicentum imam opinionem proponit doctus Jciuita , catam, qui licet Peripateticus, atque commentator AristoteliS levium corporum, a Geta, succino, &c. Tractionem explicari polle Armat ope exhalationum e succino foras erumpen tium,quq astrictione calefactae proximum propellunt aerem,qui postquam aliquoulque propulsus est , cxiguum quodammodo contorquetur in tu binem, ob remotioris scilicet acris resilientiam qui electricarum cxhalationum vim non sensit, quae jam re ' celeriter ad electrum recurrentes suo secum in reditu obvia levia corpora revehunt: haec hypothesis mo-VCt ut proponam utrum attractio gravitate atmosphaerici aeris superauia specificam gravitatem exiguae rarefactaeque atmosphaerae, circa succinun ab exhalationibus factae, & leve corpus ipsis adhaerens , complectentis variis in casibus, non pol si aut produci, aut promoveri: alia proponitur I pothesis ab ingeniolo illo equite xene o Di beor quam amplectitur vir doctus D. Brovet ne qui& eandem Gilberto nostro aliisque sagacibus viris ascribere videtur: quare juxta hanc hypothesim, succinum, aliudve
electricum calefactum quosdam unctuosarum exhalationum radios emi tit, qui externo aure refrigerati nonnihil condensantur , minusque qlian 'prius agitati retrocedunt ad corpus, unde eruperunt , eaque levia corpora quae remotioribus extremis sub momentum retractionis sorte adnae rent, secum referunt: ut quando gutta olei aur sirupi pendet ab exigui bacilli extremo, si dextere de caute contorqueatur, haec vii cosa subit antra imῖ pulsu extendet sese primum, mox retrocedens secum referet pulverem,a . Itaque levia corpora quq remotioribus ipsius paptibus sorte adhaerere. Eadem explanandarum electricarum attractionem methodus adhibetur a docto Gasendo qui addit hos electricos radios, si ita appellare Iiceat, variis viis emitti, adeoque&sese mutuo decussantes', straminis, aliorumve levium corporum in poros insinuare sese,hacq: decussatione tenacius ea apprehendere , majoremque inde ad revehendum, secum leve corpus vim habere, cum ad succinum unde emanaram,contrahunt sese.
Tertia ab acuto Carthesio hypothesis excogitata est; qui aliorum explicationes eo praecipue nomine rejicit quod vitro applicari non polle exu Himet, quod emittendis ineptum effluviis putat , tamen electricum corpus est: electricarum itaque attractionum explicationem iniit tuit ii terventu quarumdam particularum instar particularum vittae fi*uratarum, quas factas putat ex subtili materia in poris , aut fili iris vitri residenter
haec autem ingeniosa hypo hesis Oia a diversis peculiaribus aut horis prin-
169쪽
De Mechanica Electricitatu . -- principiispendet, paucis sic ut intestigatur, proponi nequit: ip im nes 'caque contulas velim ad quem idcirco te remitto quod licet ipsius tu ti rati hypoclaesis respondeat, ipsemet dubius videatur,utrum omnia et ctric.3 corpora necne complexura sit: praeterea ratio ob quam modum: tractionis per emissionem iubtiliorum attrahentis partium e&plicande reis. jicit, in quam hypothesin rite propositam lateor mc plurimum propci dere errqre niti videtur m quem, licet Philoli bus ob de cium,ea specialii in re experientia ,absq; ullo dedeco Fe incidere possit, e ror tamen sem: cicit: cum igitur egregius hic author Electrica effluvia qualia claritti suppo- inuntur a luccino,cera, &c. Concipi P R polle ait ut a vitro orta, speciolamam tri ob ea suppositionem fateor, veram nego quantumvis enim solidum. corpus vitrum sit, si tamen polliones vitri duo quatuorv. bi mutuo altriasuelint non e Buvia tantum, comperies, sed Δ odor c te mini cuiadem interdum odoris emit utrae sunt. . Cum nou integram hic plenamque di ituriationem , aed notas tantuin scribere statuerim; neccile non cli ut examinc ira, quicquid dictum cst con tra supra memoratas potheses, aut dici possit , .cum in eo omnes , quod mihi praecipue propositum fuit convcniant quod electricas attracticines non meraequalitatis effectus, scda Libstantiali corporis atti inclitis em natione ortas. cile velint: Mechanico itaque tantum modo phaenomena
hic exes Atur 'que ullo, ad Grinas sutinantiales, atque inexplic Θ a iicates cst fugio , nullaque hyposiaticoruni priucipiorum ratione habita : quare 'oc loco sol sc erit phaenoreiena qs dam in ger re propo-- fuisse quibus proo abile fiat luccinum, Sta Levia corpora, tuta stramina. capillos,al quia id genita vi mechanicarum adluctionum attr aliculis,aut a o tracti corporis, aut etiam utriusquU, attrahere. 1. Generaliter primo obsta vatur electric. a corpora nisi cala acta non attrahere quae regula exceprionem licet in reum , ut alibi docco, pati tur, in pleriique innacia coma unibus electricis constat, nostraeque suis ast tur opimoni, quae cicctricorum corporum ci eius ab emanationibus compore is oriri vult: calor enim ui nemo nescit pgitatis idonei corporis paratibu), illud ad ossi iviorum emissi oncm.quasi tallicitat, ut in cummi od riiaris , atque u P0 zntra patet, quae calefacta, si agrautcs exhalationcs,ia longies, & copiosi usi, quam alias emitterent, emittunt.
a. Observatum deinde est cicctrum igne calesia una non tam valita attrahere qitam si aqualum caloris gradian ais ictione obtineat ista e &
modulcatio c. brris lii luternis partibus, atque cvanationibus succini, Niple caloris gradus ad attracta incn: conserunt, . ac propriis observationi bus inducor ut addam, attractionem utroque modo succc xi adhibito
n ani quam alias i stricii irvs rem perfici. iit , otia si violentior ianis calor parce conise .gitai lar, cui agitationi subseque s attritis: seu reci-
170쪽
electricitatem disponet ccur. 3. Observatum tertio est tersionem ad electricitatem non minus uam attritionem requiri utrum autem nece laria semper icrso sit licet ubitem, in electrici, i altem debilioribus neces Iariam cile constaret validi rum quoque operatio . eadem promoveri poterit: quod doctrinae nostrae mirum in modum quadrat,cum tersio, praeterquam quod attritio quadam est, luperficiem iis atomis liberet, quae aut succini poros occludcre , aut copiosam exhalationum emi nem prohibere potici. q. Observatum pariter est,licet magneticae cxhalationes quodvis hactenus medium nobis notum subtilitate sua pervadant . clectricas odoriserarum instar suo in itinere facile cohiberi: a doctis enim scriptoribus traditum est , qui rem se extvrtos affirmant tenuissmi lintei interpositione omnem excitati succini operationem in stramen,aut plumam quantumvis
parum ultra positam, continuo cessare.
Vis quoque electricarum attractionum. ait notatum est , denso o nubiloque aere, si praefurtim auster spiraverit, imminuituri quin etiam languidius exerunt electrica vires per noctem, quam per diem, sortiusque se
rona tempestate, notisque spirantibus: quae omnia doctus xirche i experientia se testatur comprobast e quae autem corpora caelo sereno aegre trahuntur,obnubilo,non dimovebuntur loco.
abundant materia, quae calore & st ictione manifeste evaporari poterit: ita resinosa iniaxime gummi, quae corpora levia trahunt, calore quoque sive ab igne,sive ab attritione, orto, moderate solici ha exhalationes emittunt: Cx portionibus quoque sulphuris apte figuratis sulphureum sufficienti a tritione odorem expressit eaque succini particula,qua uti soleo latior paulo,atque ad amussim laevigata,laneo astricta panno exhalationcs naribus etiam percipiendas emittet, iis interdum non absimiles , quas observavidum in ore tenerem unam alteramve guttulam dilutae tincturae aut solutionis lilbtiliorum partium succini spiritu vini, sui salis armoniaci factae.
ctativa ipsius facultas sena et excitata aliquo tempore perseverct: cum senim attritici intestinam in partibus concreti commotionem fecerit,calorea excitatus peracta afictione desinere non debet, sed perseverare aliquo post tempore eiquviaque emittere . quae emissio co diutius durabit quo Praestantius electricum merit .magissique proportionatus praecedenti, con motionis gradus e quibus simul junctis insignis interdum cstectus existit. Quodam enim die servi ditare sub Meridiem,co pore quopiam pisi m lem vix aequante,sed simine attracti, o acum chalybeam libratam huc illuc movi per tria circiter minuta, aut vigesimam horae partem, postquam at traheni a fricare desiissem.