장음표시 사용
11쪽
Neque sere a iuridicorum scriptorum classe abhorrent papyracea diplomata , quae Vir magnus , Et meus in munere decessor , Caietanus Marinius miro edidit commentario inlustrata r quorum pars nobilissima iamdiu parietibus bibliothecae vaticanao ornamento est. Praeterea quanta in pontificiis pluteis adiumenta sint illustrandi iuris , late demonstrat Simonius Assemanus quamquam nostri palimpsesti nullam facit mentionem in in bibliotheca iuris
orientalis r nec non ii quotidie sentiunt docti homines gratique satentur, qui multam his annis variarum lectionum segetem, mullumque critices apparatum in iuridicis vaticani palatii exemplaribus collegerunt. Igitur mihi quoque avet animus p Ou- tisiciis denuo copiis ius civile , quantum licci, locupletare . Atque illi quidem duumviri Zirardi uius
et Amadutius novellas suas ponderosis uterque adnotationibus instruxerunt , in quas tam uberes sapientiae divitias contulerunt, ut Veterum do-Ctorum gloriam exaequaverint. Ceteroqui ego institutum aliud in hac edenda romani iuris mantissa sequar et nempe quod adtinet ad describendam naturam codicis , nullam prope partem sedulitatis omittam e locos etiam iuris odit i , qui cum vaticanis reliquiis vel aliquatenus congruunt vel Oas inlustrant , intento saepe digito demonstrabo . Ceterum qui sit fragmentorum horum in re sorensiuSus , ad ius romanum quid singula vovi adserant, Vel quam quisque titulus respondendi aut do-
12쪽
cendi peculiarem rationem teneat, qui ve hinc latinitatis eruditionis doctrina que fructus sporandi sint, quae res pleraeque intelligentibus satis patent, libenter dic re sup rsedulio et Praesortim quia vix dubito, quin homines nostrae aetatis doctissimi spartam hunc copiose et pro rei dignitate ornaturi sint . Nunc ut propositi ossicii partes exsequar , Vaticani pa limpsesti imaginem apprime deformare Verbis Bggrediar - ΙΙ. Ent in sinibus bibliothecae vati anne reconditus Ialinus codex membraneus , litteris partim adhuc quadratiis , Saeculi serme Octavi , praenotatus numero V MDCCLX v I , qui sanctorum Aegypti anachoretarum collutiones auctore Cassiano continet . Exemplar initio hiat , qua dρ re in ipso bibliothecae syllabo admonemur di incipit nimirum in collatione quarta cap. xta , cuius tamen Verba priora desunt di desinit autem in decima ; quo sit ut codex quartam operis partem complectatur. Quem ego Cassiani textum dum legerem, perboni generis
esse sentiebam ; multasque ac praeclaras varietates
deprehendebam , quibus hic liber praeposteris criticorum iudiciis sarpe subVersus , longe purior , et cum palacographia quoque iustiore , exhibetur. Neque profecto opera et oicum philologiae christianae periret , siquis pia Cassiani colloquia , vaticani codicis ope , nitidiora ac meliora saceret . Quin hic codex o bibliotheca hobiensi ad nos venerit, dubitare non licet, quamquam eius mo-
13쪽
nasterii non habet inscriptionem , propterea quod priora solia , ut dixi , amisit . Be autem. vera
Patriam collationes recensentur in vetere bibliothecae bobiensis catalogo , quem edidit Muratorius . Tum forma et stemma et ornatus , Et reliquorum bobiensium proximias comitatus , ho-biensem patriam undique clamant . Quae res posit evidentior , quod reliquiae ibidem , cum antiquiore iure , latentes corporis thoodosiani loquibus infra loquendum erit in eadem manu scribi
Videntur, qua pars fragmentorum taurinensium piusdem corporis , quorum membranas de bobiensi coenobio translatas fuisse novimus . Constat codex chartis omnino centum , quarum tres Supra quadraginta ante scriptum ibi Cassianum purae erant e reliquae ad id genus membranarum portinent, quae antiquissimis temporibus scriptae, mox va titati addictae fuerunt, ita ut, priore argumento eluto , novum acceperint . Quae purae erant membranae , eas monachus scriptor formae
oblongae fieri curavi te deficientibus autem puris , tres codicus civilis iuris discerpsit, iisque dilutis ,
ac pro sua praesenti necessitate circumcisis et complicatis abusus est. Quae res, quia paulo longiorem postulat orationem , particulatim a me di
cetur .a Antiq. Ital. med. ae v. T. III. P. 819.
14쪽
III. Tria, ut dixi, suerunt iuris volumina , quia
bus manus exitiosas bobionsis librarius attulit , quum Patrum collationes scriberet. Primum est volumen inediti eius operis quod in nostra editione Praecipuum est e codex nimirum quadratus olim grandiorisque modi , ita ut singulae paginae verΝus XXX I , eOSque Praelongos , complectantur . Ex hoc amplissimo codice membranas multas ad suos usus vocavit is qui Cassiani , opus descripsit e quas nimirum membranas non solum lauit ob rescribendum , Verum eas Scidit , nempe ex singulis foliis paribus plura secit, par unum videlicet simplexque unum di hic enim erat modulus ad novum librum oblongum accommodatior . Porro haec incisorum soliorum frusta partim in novo codice, quamquam Satis perturbata, adsuta suerunt; quae nunc denuo ad suas sedes retracta iuxtaque posita coalescunt, ita ut ipsa litterarum olementa cultro olim disse-Cta , nunc rursus coeant atque in in ingritatem suam vindicentur . Multa pars tamen incisorum soliorum in codice non est retenta e cuius mali culpam sortuna sustinet; eoque maiorem , quod , his fragmentis exceptis, moles reliqua immensi fortasse operis universum ius complectentis , in bobiensibus forulis extabuisse videtur . Interim quam in manibus habeo partem operis diligenti studio expoliendam in Cienda mque curavi , dedique operam ut liber meus imaginem vi uti restituti codicis exhiberet.t paginarum scilicet notas adscripsi, Versiculos adnum
15쪽
ravi , lineaque suspensa distinxi r soliorum vero incisionem , ubi scilicet nunc vulnus coit , duplici linea designavi; triplici autom transitiones ad aliam paginam; punctis denique materiae desectum IIII. Iam ob partes perturbatis imi operis recto ordinandas , qui labor edendorum palimpsestorum molestissimus est , usus in primis sum quaternionum notis , quarum aliquot in membranis si
perstiis ius esse videbam , nempe VI. XU. XAVII.
xxv Hi i. Igitur titulum ex en to et vendito primum posui, quia in vi qua ternione est r mox titulum de usu fiuctu, qui est in quaternione XV , secundum seci. Τitulum vero de re uxoria ac dotibus statim certa auctoritate subtexui, quia prius eius solium cum solio extremo de usu iactu CO- haeret . Exin scripsi titulum de excusationes , qui est in quaternione xx VH , bonum Sane fragmentum ,
quia superest quaternio in tog r, demplo sesqui solio , seu paginis duabus et totidoni aliarum dimidiis partibus . Exin collocandi fuerunt tituli quando donator etc. et de muneribus ad legem Cin- Ciam, quorum uterque in quaternione xxvim Scribitur, praeclarum rursus fragmentum et adhuc Paulo maius , quia quaternio non nisi quatuor paginarum dimidias partes desiderat. Fragmentum deniquo de
cognitoribtis et Procuratoribus, quod nulla nota numerali insignitur , extromum collocavi . En autem ordinatarum paginarum imagiuem . Signum e so-Diuiti reo by Corale
16쪽
liorum parium cohaerentium iudicat; signum it soliorum abscissorum redint 'gratam continuitatem ;asteriscus denique soli a mutila .
Sunt igitur partes quaternionum octo ; paginae autem quinquaginta sex ; quarum viginti mutilae ;
integrae triginta Sex . Diuitigod by Corale
17쪽
V. Sequitur ut Vestigem quodnatu genus i uridici operis in his membranis supersit , quaeque eius aetas esse videatur . Ad hanc quod attinet , quandoquidem in tam copioSis reliquiis nulla mentio est theodosiani codicis vel pandectarum Iustiniani, nullusquου auctor vel Caesar Valentiniano Seniore posterior Commemoratur quum tu inen gregorianus et hermogeuianus codices haud semel lauduntur ; mihi satiq exploratum Videtur , actatem huius operis incidere in illud tempus quod ab hermogeniani codicis oditione ad theodosiani collectionem excurrit . Curte logum quae in vaticanis fragmentis occurrunt , recentissima onauium cst quae datur anno sexto Valentiniani senioris, Christi videlicet ccc Lxviiii . De Operis autem genere, quis non memiuit, quot ante Iustinianum Commemorentur digesta seu pandoctae , quas magni nominis homines ob iuvanda dis exitium studia con- cenant 8 Praetor quum quod ipse Theodosius de pandectis instruendis cogitavisse videtur. Num per solus principum constitutio ue; in eius Codice Conglobatas atque breviatus , qui fieri potuit, ut uni-Versae iuris scientiae satis esset consultum, qui ta- mPn regiarum curarum scopus fuit Z Vaticanarum
igitur pandectarum si fas ita loqui corpus pu
blica ne an privata auctoritale conditum est y Res habere videtur diuturnam et gravem deliberationemr .
x Tit. ex empl. et vend. P. I a.
18쪽
ego autem suspenso heic pede incedo , necubi se te incautior quamvis in planissimo campo veritatis offendam . Ceteroqui opus ab auctore ethnico scriptum videtur. Illud Vero statim legentibus patet , vaticana fragmenta in eo differre a pandectis iustinianeis, quod hae doctrinas tantum prudentium continent , constitutionibus principum codici resese vatis ; vaticani autem operis Scriptor responSa prudentium legibus principum interponit. In eo rursus discordia est , quod quum in codice iustinianeo constitutiones tituli eiusdem ex ordine temporis disponantur, noster anonymus nullam temporis rationem sequitur . Porro haec vaticana collectio inedita , ut dixi est i quamquam aliquot eius particulae , ut admonitiones meae plerumque docent , cum edito iure congruunt et quippe quae ex iisdem prudentium veterum legumque fontibus manant . Haud tamen semel quae in editis contractiora erant vel interpolata , ea nunc in vaticanis soliis vel puriora leguntur vel integriora . Neque idcirco singulas accessiones lectoribus heic adnumerare in animo est, etsi , ut spero , permultae sunt in priseo iure t Cunae aut vexati loci aut Controversiae , quibus iam integritas novumque in m n accedet. Utique ilista pars commentarii ad legem cinciam in primis iucunda erit , quia de tam celebri plebiscito nihil
propemodum in iure edito superest . VI. Poqi ventilatam de operis aetate probabilem opinionem , quaerendum superest quonam
19쪽
circiter saeculo ipsa codicis scriptura exarata videatur . Qua in re desinienda quum plurimum valere soleant, ut plerique antiquarii existimant, litterarum serma atque orthographia , hanc quidem accurate in libro meo retinui, illam oculis curiosorum copioso specimine cum si gloriam quoque Praecipuorum dμscriptione obtuli. Atque in primis ne opiner Pand m esse aetatem oporis quae codicis vaticani , scholia obstare videntur , quibus margo intemperaus est e Perquam enim raro accidit ut scriptum aliquod eodem quo gignitur tempore scho- Iiis inlustretur . Νoque tamen scholiorum scriptura , licet valde rudis et inclinata , sequiorem arguit aetatem e qua super re cum satis alibi disserui , tum certiores omnino nos iacit subscriptio illa in S. Hilarii codice basilicae vaticanae , quae ut commode cum symmachianae scripturae specimine coniungeretur , operam dedi . Ceteroqui nihil obstat quin textus ipsius scriptura quinti Vel
sexti saeculi esse dicatur et praesertim quia Parum est credibile vaticanas has pandectas , magnae , ut Videtur , molis et sumptus atque laboris, scribi adhuc consuevisse postquam Caesar Iustinianus laris omnibus ante se iuris corporibus vim auctoritatemque publicam abrogaverat . Atque haud scio an sigiorum quoque tanta copia , quae codicem istum occupat , anteius tinianeae aetatis indicium
I Praes. ad Cic. de rep. et ad Fronton.
20쪽
sit , quia videlicet Iustinianus propter saepe inductas antinomias Vetuit per si glorum captiones et compendiosa aenigmata suae certe collectionis textum conscribi . Omnino qui specimen vati num cum Cati codice veronensi conserent , valde similia scripturae genera esse cognoscent , tum ipsa specie litterarum , tum etiam sigiorum numero et nisi sorte paulo Concinnior vaticanorum apicum elegantia
est . Hactenus de illa palimpsesti parte , quae ius ineditum continet ; de qua prius quam sileo , id
quoque gratus commemorabo , quod dum lias reliquias, tricliuio ante a me detectas atque exscriptas, hoc domum anno imprimendas Upis Curarem , per Commode accidit, ut in bibliotheca vaticana studi
Tum Suorum causa versaretur V .es .Fridericus Blithmius
hamburgensis iuris consultus , ct in halensi academia doctor ; qui doctrinae exquisitae atque humanitatis eximiae iuvenis sponte se mihi adiutorem obtulit ad codicem iterum cum apographo meo Conserendum , ad desperatos aliquot locos pervicacia vincendos, atque ad Criticam mecum lucom , donec Romae Versutus est, recentibus a Praelo plas lis impertiendam .
VII. Praeter lias ineditas anonymi reliquias operis , alia quoque sunt eodem in palimpsesto fragmenta iuris , de quibus brcviter dicendum est. Bobiensis nimirum scriptor solia quaedam admiscuit , ex antiquo codice grandis molis theodosiano detracta , quae si sorte fortuna ad priores si-