Vincentii Mancini Tyburtini ... De Confessione tractatus

21쪽

I stione mitius puniatur; ut taceamus flatutac latum,cν mii fere vigentia, qua sponteD-tentibus diuorum poenas diminuunt.Omisia igitur tractatione Diuma risus , ac Sacramentatis

Confessionis, de qua egregie simul,-doctissimo tot grauissimi patres Theologi pertractarunt: visum est in senti opere ipsusConfessionis,studicialis,Neu iudicialis materiam elucidare. siua

prout mihi perdi sicilis, s laboriosis afuit ata ut ster6 Lectori utilis erit, oe iucunda . Tractatums, sum ob meam erga diluurissimam Do

minationem suam obseruantiam nomini tuo dia care , Dignabitur te a munus ipsum quamuis exiguum non aspernari. uuam Deus ipse Optimin Maximus diu incolumem seruare dignetur.

22쪽

VINCENTIUS MANCINUS

BENIGNO LECTORI R

V A M'frequens sit materia Consessionis:

non minus in extraiudicialibus, quam forensibus, sue ciuilibus, sue criminalibus causis utilisque, ac pulcherrimis reserta qugstionibus neminem latet. Eiquamuis a maioribus nostris tam in Lecturis,qua in Cosiliis,Decissionibus,& Tractatibus, late in quampluribus discussa,& iuxta occasiones egregie tractata sit. Neminem tamen animaduerti, qui ex professo eius amplissimae materiae particularem, uberemque tractatum ediderit, in quo totam cius materiam bene ordinatam, proprijsque locatam sedibus exornauerit.Visum est igitur candide Lector hoc onus, quam vis humeris meis impar assumere, & iuxta virium exiguitatem huiusmoui tractatu non sine magnis laboribus, & vigilijs elaboratum ad publicam commoditatem compilare . In quo siquid boni dictum erit gratiae agendae sunt Deo optimo Maximo, a quo bcua cuncta procedoni, si in aliquo peccatum nostrae iinbecillitati tribuendum erit. Et bene vale, ,

CAESAR OCTAVIUS MANCINUS V. Lin

equidem, re futhore digna videtur ea J tentia 'Plinis Iunioris, qua beatos censet eos viros, qvisus Dei muner e,aut facereseribenda, antscribere laedadultum en . Et nihilominus Uu comperimus permnlio σfere omnes,qui ctgraui mὸ, er doctissimeeum maxima Iaude scripserunt non omnibus satisfacere potuisse ιImo non defui se Zoilos, qui eos carperens, ermorderent , ubi cessante liuore bonorare , ct magnis efferre laudibus conu ruebat. Nam o Plato ille,Diuinitatis titulo decoratus in suis Dialogis visus V aliquibus parum ordinatὸ scripsisse: riRoteles s ipse Peripatetica d ari facilὸ Princeps, Visus en nonnullis obscuritatis vino laborasse. M a numque illum Homerum referι Horatius aliquando dormitasse . Ipsumque

23쪽

Demosthenes,Marco Tullis, asee in omnibus satisfecit. Ipseque Marcus Tublius eloquentiae parer a Gr cis non modice Iaceratus. Et tacitis aliis humanarum literarumgrauissimis, non mina 3 qgam lau avsemus ustoribus, nec Saerarum scripturarum ev toges, os quali tiri tae, praeclaris Zoilarum aculeis exemptos videmus. A bunstat siqui m unusquisque insen Iu suo ; Eι quod alteri 'uno modo explanare visum est, in alium sensum alteri ιibuit explicare. I xpraetermissis permultis. alijs id cernimus in beatissimis, do resimi que patribus, Augustino, Hieronymo, qui in eorum ad se ipsos di- Epistolis, quae habentur in Epistolis Diui Hieronγmi in ncn paucis non modicὸ discordarunt. At forsan dices Candide Lector id in iuris professoribus, ob ipsius iustitiae nitorem non euenire. Totum autem oppositum apparet verius. Et ut taedeamu s infinitos qui recenseri possent, ipsum inducimus Andream Alciatum Hrum undiq; ornatissimum,nohruque aetate celeberrimuri Iurisconsalium, o nihilominus non ab linui,in pluribus aliquos redarguere, prout nec ipsum Alciatum mordere defluit Ubem ecsanus, νι ipsius De. ciani pologia demonstrat. Sumus enim natura faciles ad dissentiendum,pro'nique ad alios reprehendendum. Hum praclarius quaeris exempllim, quam Celse Iurisconsulti qui modest simὸ requisitus ab amico suo Domitio Labeone an testium numero habendus sit his, qui testamenti tabulas scrip sit, nimis acerbe respondit per haec Ῥerha, aut non inti 'lligo, quid ηι id, de quo me cοGulos, aut valde stulta est conjultatio tua,' ut habes in I. Dc mitius labio .F. detestae. memis, id bis Vr mirandum exsequinimo prorsus Flacci facii dum si reperissus sit Zoilus, q ni leuis sime mssus, honorandi genitoris mei tractatum de Ia ramento , generaliter ab omnibus approbatum taxare sit ausus si quod aliquibus in locis moueris quaestiones, nec resoluerit, at lectorem pro re1ol tione ad Doctores ab eo citatos remiserit, aliquando paucos, aliquando plures, quam Gor:eret authoritates citet, is nonnullis in Io is prolixus, in quibusedam fueris nimis brenis. Eι non aduertit hic oppugnator id ab eius impruden-wi deduci, qui eius tractatus materiam non ponderauit Nam longior aut brevilarisit vi,par erat,iuxta concurrentis qa fi lionis exigentiam, habuitque -- spectum an tractata materia ad propositum scopum congrueret. Spretis igitur maledicorum linguis hunc nouu edidit de Cons6sione tractatum, qui 'ut crediamus, non minus quam aliut Iezomibus erit gratus, o iucundus. Eι bene νale.

24쪽

Petrutius Roscius Tyburtinus V. I. Diti Authoris Nepos ad Lectorem S l .l

ne gratam lector Z te Iudice oporter Dissolui dubium haudponderis hercle leuis

De Iuramento tractatum primitu Author, Composet Guuctisvatu tabique fuit. En nouiter prasens , in quo Confessio miris Est ornata modis, panditur iste Iber. fQuaeritur,o se IOrn quis nam practantior, aut quis Lecturi possitgratior esse viruir. Q, l/ Vincit earum altera Lectingratissimurille, DNecmmus bio, inum perlegegratui erit mriud Dum legis,an prisum practantior ille videtur Dum legis hunc, dic hic atam superat. Nilmirum amborum cum sit Vincentius author : t cuius proprium vincere quicquid agat.

in terris iterum visere iura volem.

Mancini vis missit legali scripta decore . . . ., Tractatum, dixis silia digna Iouis. dici: I: Certe per Supero ituro, Sugiamspaludem,

De furamento Non ore maius opus. N.st, .D 'Et de Con sis vitam praciarius προ-- g Tam docto ingenio non potuisse loqui. '

25쪽

IT sutastrifero splendorem Cynthia coelo

u Reddere,praeclarussc micat sebber, Sic nomen Mancine tuum persecta, per orbem , Per populos omnes nunc fama feret. , Italia, Graiasque bespenetrabit, oe Iudas, ι. Et poteris missi superare viαν. Non mea Castalidum Nabussi per Mat unda. Et Sacer Aonidum perluat ora choruae. Tantarum poterit dici pars ultima laudum,,PlQuM t immotis nomen ubique parari, a IO infig- σω ἰου tanta qua prantia cura l. c

Euangelista Zappus Tyburtinus v. i. D. Lectori

Iurisiurandi insignes donasse lis; dis

Mancino visum non essesaris, Propterea imisvoluissociaresecundos . α ,

Hos celebre ortus ponderis eximis.

26쪽

ONF ES SIONIS materiam tractaturi,q perpulchra es, oe inforens in causis frequens, ' a stilua, ac in 'practica peruti

lis G a nemine nostrorum maiorum plene tra

citata sit; Vt quo feripoteri ordinatiusproce

damus, quoniam. variae quaesitones diu ses conclusiones di-ycutiendae venient, ad faciliorem omnium explicationem, iLiam insequentibus capitibus Dra r

operis diuisio.

G E M V S in primo Capite de ipsa confessi

ne in genere,plura dς eius natura, viribus, &effectibus,aliisq; ad ipsius materiam spectantibus relaturi: Quibus in genere sic pra Gad particularia capita, ad certum scopum ten- . . dentia,deueniemus, imitantes Iuris onsultum

in L 1.ss. si certa petat. 'Secundo in capite agetur de extraiudiciali consessione, . 'quar, ut se ipsa patebit, erit discussio perutilis δt oportuna. Tertium autem caput continebit vires, & essicaciam iudi elatis confessionis, adiectis pluribus, ac pulchris ad materiam quaestionibus. Pleneq; tras abitur quas haheat vires in causis . criminalibus, seu iudicialis sit, seu extraiudicialis,levspon-,tς,ieu in tormentis,aut eorum metu tacta confessio. Quarto in capite agetur qualiter & quando consessio. siue Iuditialis,sive extra iudicialis valeat reuocari . In quinto capite tractabitur de consessione sine causa & '

27쪽

i di De sense iove in Genere

In sentimo capit eclara it tu quibus in causis, & quando consessio nulluse esserat prs udichim Octinuo discutietur de confessione facta in ultimis voluntatibus cuius sit ectoriae. Iῆ.

i onfessus pro iudic*tob fietur. . . . . 'a Confessio en regina probationum: quamuis Nera non sit probatist, sed releuatio ab onere probandi anu. 3.3 Nimis est indignum, quod suo qui quis ore confessin G, id postmodi minfringere velle, i COUUio partis praeualet testium dictis 1 Et maior est probatio, quam publicum instrumentum.

5 Trobat nedum contra confitentem,stac tra quemcumques cses. re eriam cum, ibi iam. i V D .an nT Tollitque praesempιionem iuris, o de iure g. Probat etiam adia in in trumento nullo, nu. I T. y Vbi est consesso non curatur ordo iuris, hominis, nec Mundi e 'Io Ex consessione facta in oditio, nullo sequi pote Il eondemnatio, se si

in eodem proces ι. - , .rr Certa tamen esse debet, ac necessario concla π1 l. v I .rriti 1 Vbi sit obscura constenti non praeiudicat. ii I lli u 13 Interpretanda os confessio, Ni consit eviem minus Ledan i ta .u P, Et ri sit conformis confitentis intentioni . . m

28쪽

Oput Primum. 3

3o Intellectus l. lina f. de iterr. a ctioni. ῖ si Coclessio inter alios facta tertio non praeiudicat, se d nocet tantum later conpιculcamiam se confitentis probitas concurrat, ibi vide, I inDq. ad plura insertur. V 31 Cedentis confusio, testibnaris non praelit dicat. ab it il 'γ . 33 surivi in mimia non peirrisse, ni se in certo casu, an confessio praetveritatem casus perniihi, ibique ad plura infertur, o pro sim ad do di i onationem factum cincubruxsub narratara stru iriorum, nuam M. x

sone transigentis 3 , . . 3 I Benemerita an partis confessione probentur quid de impotentia

coeundi'

36 Vergentia Yiri ad inopiam, an consessione probetar. id ζ, 37 Declaratio ad praedicta . . , r is 3 cail de ho estione facta ininstrum toguarentigiato , a biseus in ma teria prohibita , G quid in confessione mariti quid res erepta Derit de

39 Acceptarib consolanii, an sit necessaria, Nessus civisola partis praeJen

3 Abrente parte Iadlla semiplene probati . . t trium ri 2 UM i ady facta sit in enticulis aut aliascriptura ouv. . dZ s Quid rbi facti euidentia repugnar, iel alia sit coutraria veritati φ 6 siluis operetur in his . quae iuris sunt irid is quae ἀ nostra potestare non dependent λ num. seq. fallit in praeiudicium confitentis . non tamen in beneficialibW, s num. ε8. η ς Confessio non sulficit in bis,in quibuι casus verus requiritur. so Confessio praeiudicat fatenti at illan Obligat illum . 3 I Confessio contenta in instrumento nec nocet, necprodesset, qui in i la non Iominatur . . 31 Nulla scriptura extra iudicium facta probat,nis inter illas, qui fieri secerunt illam. 13 Confitens se haeredem ad innantiam unius,an probet ad fauorem alterius. Confusio sucta in iudicio ad.Ῥnum sinent non noceat in alio ad diuerstim

29쪽

co ubi emanat in his quibus coviens in contraberie probibitu 3 b Dpranum. 33. si Quid si confessio butismodi fit veri yis3 . ' d. x o, Quid si concurrat aliquod adminiculum v i 6 3 Confessio est species donationis. 64 Confestio quandoque operatur sitis conseslationem . 63 Confitens pluriesse recepisse io o. an intelligatur de pluribus summis, Nnum.seq. ε ne semiplene probat,si probata es a contestibε . a .ris Quid si probetur ab uno teste tantum sed acta parte presente φες Facta inscriptis plus operatur. zo Facta sub altertione aduersarii affirmansis rem itast habere , si asseriis sit minus vera, confessio non nocet. I Si confitenti delictum poena minuatur, quid iuris si reusprimo negauerit, o deinde fateatur V. i γ a Quid si ex negatione paena augeatur, si pοa negationem fateatur 3 373 Qualiscata opertur poenae diminutionem . Confesela non tollit vires rei iμdicata . . . .. γ3 Confessus pro iudicato habetur in sui, non in alterim praeiudiciumcτο Confestio Olafacta ὀ minore nonprobat lasonem . 77 Frincipis confessio valde probat. τ9 Dim eonteflessufficiunt in quavis materia quantumuis ardua. o 33 Facta ine uenter, nec de lare Canonico probat. s r Quid si Ag minata, sed incidenterfactas . . ' , . 86 Quid de geminata; sed imperfecta 87 Geminatio plurasperialia non debet operari. 8 Repetitio non datur soluenti naturali:er debitum. . so Praesumitur soluentem non e se creditorem eiur cui soluit,9 nam. seq.

Caput

30쪽

o NFESs Vs pro iudicato habetur. ad i. a. ff.&C. de confess. Quod quomodo procedar, dicetur infra, num. 73. Nulla est etenim maior probatio, quam ipsa cost Go, quae dicitur Regina probationu,omnesci alias superat Rotan . cons.

2I. nu. 3. lib. I. Et ut inquit Rimin.Iun. in cons. Joa .nu. 3. lib. 3. est: omnium probationum Illustrissima. Exor- . natq, idem in cons. a a. nu. 64. 6 .dc seq. lib. a.& in con-- si,qI .nu. 3I. lib. q. Aym.cons. 7s. nu. r. Menoc. in lib. I. Praesumptio. quaestio. I. nu. 37. Ianuen. decis. 6O. nu./I. Vocaturq; probatio superlativa, ad Bero. in cons. 16. nu.

Et omis a in hac triuiali regula concordantium c mulatione, de eius, authoritate est textus in l. cum te. C. de transact. Illius enim continentiae confitens acquiescere' debet ; quoniam , ut inquit Iustinianus Imperator in I. ge-3 neraliter. C. de non numer. pecvn. Nimis cst indignum

quod sua qui'; voce astinauit id postmodum infringere velle. Nec tamen desunt volentcs quod consessio non sit ve- ra probatio, sed releuatio ab onere probationis. Ancaran. in quaest. I. nu. a. & I7. Menoc. quaest. 6 r. nu. o. lib. I.

q Huic scaturit quod partis consessio praualet dictis testium