장음표시 사용
61쪽
mralas. Dac sitiem inuit Albunusar in muris ' bis. Posset stas umiptra Udictu Aristotelis p metbeorop. nece est inudu3 istrioreptiguit esse lationibus superioribus: ut tota eius inis ide gubernes. CScsa secta est eoi Q q)etiit significationes supres Ges:ri sunt diuor elemeta:et sunt gila et spes. Cotracuos tabumasar ponit iter alia tale rone. Totu no est totu:nisi M partes suas.ergo si fianificat sup totu. sup spem op3 q' significet sup indiuidua que sunt Urtes QTertia secta est quoruda disputatili si diuertit quo planctis no esset significatio sis Dossibilesdsolu sup necium et impore.Et dicit Albunrasar * oluit rones istoriis Dbviet affirmuit possibile p multas rones. Et iter alias ponit illa qua ponit 'ristoteles in p piarmenias. qis no op3psiliari vel auxiliari. CQuarta secta est quonida3 a
assererut in scia tota' que est scia circulo*: et esse eoas. Isti dixerutae planitis no eet fianificatio sup res que nut et cumiui in hoc inudo ex idiuiduis alimu et seminu3 ac metalloe.Et q= eota significatio ea sup corruptione vel mutatione te .Et dicit tabuntasar oe isti nequerut negare hac qualitate.smutationi reep ene ex sortitudine opis planetaΣ:qr Doc ex eo: ope inuenit et appet:et eius repulsio est dedecus. et postea arguit pira eos ex ocessis. CQuinta secta est eo et Q ruta totius et annullauerut sciam iudicio*exple expimetop. sunt vera :qr res pringunt p ex meta :et minus O pol minest dum luenis bis in uno esse. Et hoc esti se in planetis: qr planetacumerit in alicuo loco ex signis et fuerint ceteri Aanete aspicietes lina vel piuncti ei no reuertians ad ipm esse ex signis: nisi post multa millia anno*:et no puenit vita mi ustam quatitate anno*: quo ergo est pose hol ut lueniat planetas bis in unus uber er reditione eop ad loca eo* qd fgnificet. Quib'dicit Albumasar m animcui noueriit planeta* nas et eo* fignificationes ex multis reb et diuersis qua* qdas sunt pticulares apparetes:dda so Nes. starticulares apparetes sunt queadmodue inuenit ex opatione solis in calefactione:et tune in huiditate et putredine:et ex opimesanetaΣ in corruptioe et mutatione aeris in ot die ac nocte. Uses et o queadmodus inuenit ex eod si incatione in reuolutioe anop naudi et natiuitatu.Et breuiter vir
res adbop est * in modico Ne pol e iri illa queque raro filii:sicut sui pilictiones magne dein nobsumcere dicta
CSexta secta est quoruda arithmetico* degrita ta nut 2 stegrione ipsaz ex libro in quo estina toti 'certissime.i. Timagesti que lotolemeli huc te ut loca planeta* p diuersas tabulas et luenerui π
loca planeta*.io diremi * iudicia no sunt vera ex quo no . Qui dicit Tibumasar τ astronom'cu de aliqua re uerit derit ei calculator loca Haneta ex signis in qbusda3 rpibus ut iudicet p ipla loca insibus sunt planete si significent illud uti ex siqnis suis fini sitati erit sup calculatores et ab eis dicis dices:m medicus tenet iudicare natura uniuscuiusque medicaminis et Mutilis et immitatibus pficiat.ynil tuo speci in regionibus et
62쪽
e no est ex genda:sed ab auctoribus specierum. Ita est escit ipse ae iudicis
astromin.Ad illum qexercet iudicia Uinet solum defendere*planete si imp res huius mundi:et ed signi ficent:et ptinet ad ipm scire 1 prietas et nas ipsorum.Ad calculatorem to ptinet veriticare gradus eorum. CSeptima secta est eorum a repulerunt hac sciam eo sp aspexissent in ea et impose fuit eos puenire ad id qs Quierunt. Suntque ividentes hui'magisterii sectatores sup scia eorum in ipsaret repellunt scias magistern iudiciorum sprer ividis.ystis no est pdicendum ridicit Albumasar cus sit eorum negatio ad bcc magisterium. lii negator no d3 psti inm:missi p qs vincat et cogat venire ad Writatem pstctem. Coctaua secta est quorunda qui se iactatae medicinalli scia: ut acqrat p eam: no aut medici ybi et sapientes in maisterio medicine
qui ia legerunt libros antiquorum in scia medicine ac sciuerunt radices magisterii eorum et diuersitate elemento* seu t*orum ac narum:corruptionem quom eoru3 et cetera que sunt eis necta in magisterio eorum ex rebus singularib 'et rebus copositis. Isti nouerunt dignitates scie iudiciorum asti oru. Et sciunt opscia astrorum sit pncia pium scie medicine.Et riunt magisterio iudicioru in magisterio medicine usu stoquenti in cognitione morboru et augmetatione eorum et diminutione et in Nib' curationis. multiplicaturin eorum recta itentio in magssterio eoru3:et liberansitirnii pnianus eorum:ac multiscant psectus holu3 p em. Quida ,o ex medicis ex his videlicet quoru impitia abundat: ratio aut abbreviat in scia quorunda que necia sunt illis ad hoc plendunt in magisterio suo vi pponat acusitionem et postponat sciam tranim pdirerunt scie iudiciorum:et dixerunt m no sit motib 'planetarum in ha mundo Drtitudo. CEtra quos Alburnasar allegat dcin il ippocratis dicens. Et ia dixit it i pocras in libro aeris dum mitionem saceret de diuersitate aeris et elementorum stirnarum * res qs diomus de diuersitate aeris sunt in scia astrorum. Et * scia astrorun5 est modica pars scie medicine. Carlona secta est uniuersitatis vulgi. Et isti diuisdunt in duas sectas: urum una est eorum Q nesciunt dimitatem iudiciorum cetera rum v sciarum neque dignitare prescie rerum:dignio riv Doibus apud eos est cui sile/rit plus substarie. De istis suit prius dcm.Cotra quos dicit Albumasar φ shbstarea et fortuna aptant sapienti et iupienti sorti quom et debiluet ho non est laudabilis sup hoem aptas ei ex hoe:qr hoc no est aptatum ei p sciam sua necv p insipientii: ne v per sor/titudinem seu tibilitate sua:sed laudas sup sapientia et cognitione: qr dignitas hois iup cetera aialia n5 sit nisi p sapientia et cognitionem et p cognitionem reru3 que tuerunt et que future sunt. Et qbusdam iterpositis dicit m dignius rerum in bote est si/turorum scia. Coecima secta est et vlls vulgi.Et isti repulerunt sciam huius magi/sterii spter hoc op viderunt de multitudine erroris eorum qui se iactant de ea:eo vvulgus recipit res per cognitionem apparentie. Cum vidissent multitudine erroris eorum qui se iactant de hac scia in his que interroganser scia iudiciorum astrorum m dacem eam putates reptilerunt:et reserunt maristros huius scie ad insipientias et dixerit ni* est scia cassa. Dicit Albumasar * isti no sunt culpandi in pdictione magi/sterioruni huius scie:qr plurimi eorum qui se iactat de ea sunt holes isipientes et im/periti atq; caduci. Et qbusdam iterpositis dicit q1 isti exercent sub note huius magosteris varias seductiones qbus seducunt botes debiles vult dicere q) qdam opantur geomm cani: vel psortilegia sub note huius scie.ystino querunt nisi lucrit. Et dicit cum isti interrogant de aliqua retendunt in rnsionem ad rem qua gratula qu res: et sibi peti uit volentes eum letificare ca cupiditatis sue. R ec sussicissi de deci sectis
ponit Albumasar. si Et posset addi decima secta.Etlantilliqiudicui; isti scia
63쪽
st stra fidem. Quibus dico * ipsi no legerunt libros sapietium antiquo*:quds si lecissent scirent oe hec scia no est pira fidein: imo pro fide. 'Ponuleium tactores hui'scie nitidum creatu q8 esthmuni si indametum fidei. Dicit mi l Dalr Uberaget in prima pie sui libri in capso de natura Iovis:* rpe quo deus icepit creare nitidum po fuit Iouem in ascedente. Et Albumasar iii itroductorio suo dicit. Et dicamus pinu motus circuli sit a bute hine cause.Etubusda3 iterpositis dicit. Ecce quast piraminus creatore ex reb 'apparetibus et notis que plingunt sensibus sp si sempiternus hiis utute absque cssentia finis linobilis et icorruptibilis altissimus si nome eius biicictum et exaltatu exaltatione maxima. C diuisioni astronomie expedio me brcui/ter et pono diuisione qua ponit labiimasar in itroductorio suo magno. Due sunt lpis astronomie.qua* vita est scia totius. de circulis et motibus eo; . Ecfa est ars iudi/cio* astronomie .ll ac diuisione ponit etia3 Ptolemcus in pncipio quadripartiti sui. Et li alet in comento idcm. Prima spes est tradita Necte et concte quatimi ad piam dia et pclusiones a antolemeo in Timagesti. Vel posset pina spes iubdulidi. Scia de motibus est dupler: queda est in instrumetalis: queda tabularis. Flla instralis est du/plex: qiit queda sunt instra ad obseruadum siue luesti dum motus:scut sunt reguleratotem ei armille et psilla. Blia sunt instia pro opationibus quotidianis exercendis sicut astrolabium spura solida et lia. Scoa species. Lars iudicio; astrol gie lubet ς' iatuor ptes piacipales. Quap pina est de iterrogationib'. Sesa de natiuitatibus. Tertia de reuolutionibus anno*:et dic est duplex. de reuolutionib' annop inudi: et de reuolutionibus anno* natiuitatu. Quarta de electionibus. De istis umor parti bus strat et Aberages fecit unum librum copletum. Diolameus aut in quadripartito omisit duas partes. de iterrogationibus et horarum electionibus:scd irrat qui comentauit ipsum: excusat ipm Acens:* satis possunt haberi iste partes ex Dis q Ptolemeus dicit ibidem: er istas sunt queda3 alie partes iudicio* .f. de pilanctio nibus magnis: de imaginibus:de sigillis:de ubiis parum vel nihil habemus. Ucliterrentes aut plurimi antiquo;: et etiam moderno; iste partes essent difficiles ad inrelligedum debitibus bino adiscere illa sciam secerut libros itroductorios m ub posuerunt pncipia et exposuerut terminos sibus utunt magistri iudicio . 5 nter a uicin
alios itroductorios liber Tichabitii est magis approbatus a pud modo nos S deo dimissis alus de iiso ad presens intcdimus is visis ad literam descendamus. --Vnoncipio istius libri septe possunt queri.
I ta Ilii rata a duo. et imo que fit lictio libri. Scio que sit uti
litas. Tertio quis fit titulus libri. Quarto cui parti phie suppqnas. Quintonii due legi.Sexto de subiecto litui. Septimo de diuisione libri. C s nictio libri est pa/tefacere sciam uniuscuiusu rei cuius scia necta est icipienti adiscere sciam iudici opastro*.cltilitas eius p3 qm olf u vult sciam iudicio* icipe doctrina liuidi libri stimcies erit ei:qua si bii itellexerit poterit oes libros iudicior: p se itelligere citulus duius libri talis est. Ancipiut isagoge Alchabitii ad scia3 iudicior: astro*. Et d3 regi
oem librum iudicio* astroru. De oua parte si p3 er pcedentibus .est enim de patieme iudicio* astroru3.Subiectu eius est illnd q8 est mni in tota astronomia iudicit: li.s.corpus celeste inquatii p motum et lunae causat onem et corruptione in reb erinentibus sub orbe lune. Diuisio libri patebit in rcessu. Diuidis alit iste libcr pnia mulsione in duas partes. in parte phemialem ret executina. Mars executiva icipit im. Vnnole diti codiacus et cetera. avars erecutiua diuidit in encssanctor in litera quas mcat sint differentias's patebit stati: n. ars pro uiuiali f
64쪽
dotest diuidi in quatuor ptes qm in hina luocat diuinu auditium pro copletione opis
sui:et cu boc captat beniuolantia regis sui ad cuius instarea3 sorte huc librii coposuit. In secunda parte olidit cani sui libri siue motus qui mouit eum ad faciendum hune libria. In tertia parte excusat se te ratiocinationi bus.'yn quarta pie ponit diuisiones sui libri.Secunda pars icipit ibi:cii vidissem.Tertia pars laipit ibi:et non introduri. Quarta pars icipit ibi. Et diuisi eu in quin* drias. Primo breuiter sicut homo iide/lis Wtit a deo plintatem interri possit opus suum coplere.Ut sitit durabilitatem ho/noris glado regis et custodiam inruni suorum et ampliationem sui impero.
M huc libis. Et dicit * cu vidisset multos antiquo* se cisse libros itroductorios ad sciam iudicio* amorum et quosdi et eis no posuisse ola necta ad itroductione et quosda nimisylixe tradidisse ea d tradiderut:et iter psula dicta eo* perusse.i.obscurata esse illa que necia sunt ad itroductione3. Et erea quosdano xcessisse in dictis eo* ordine discipline pponendo illa que tabent mni:et post /nendo illa que debent postponi:sed secisse prium. Incepit edere hunc librum et collegit in eo ex dictis antiquo, ea que erat necta ad introductionemret inutilia omisitati rem Atari se de ratiocinationib het dicit oeno' stposuit inhot libror5nesque essent necie adde fendendu3 que dixi:qr iste posite sunt in libro 3Prolemei. in quadripartito. ybi eni resemeus pfirniat iudicia p multas rones. Et dicit etiam se secisse unum librum de confirmatione iudiciorum ubi posuit ratiocinationes ad hoc sufficientes.
nil sa mam diuisionem libri sui. Et dicitq1 diuisit eum in
quinque differentias: ripatet legendo literam.
CN nomine domini. 3odiacus. IIII 'ri
por diuidi in unc3 partes que sunt quinque drie sera m auctor diuidit in litera. Prima dita est de esse circuli si o* essentiali et accidentali Secunda est de naturis eriem planeta*. Tertia sid accidit septem planetis. Quarta te expositione termino rum siue nominum qbus utunt magistri iudiciorii. Quinta de proiectione partium. Secunda dria incipit ibi:etqr auditante deo. Tertia ibi. Nam esse planetadi. Qua rata idi .s nitium hop. Quinta ibi. Et qr iam er euimus. rima pars diuidis in duasqna in prima parte e edit se de esse circuli signo* essentiali. Secudo de esse accidentali.Seenda ibi. llam circulus figurat in ot hora. Prima pars pol diuidi in unior partes.sn bina determinat de diuisione circuli signo;: et his que psequunt ipsam dis uisionem. yn ma parte determinat de dignitatibus planetav isignis. In tertia de figuris no*. n quarta qd biit signa ex membris Bois et qd hiat ex regionib' et pisnetis.Secunda pars incipit ibi hiat quom planete. Tertia ibi sequunt lus figuresu op. Quarta ibi:et 'mussim. Prima ps pol diuidi in qncv. yn Fnia pie ponit diui/sone3 circuli signo*. In scda pie coparat ista adinvice. I n tertia coparat ea ad qua/tuor Sa anni: et ad quatuor elatestet ad quatuor humores. In quarta ponit ordinevplaneta; et exponit quo accipit in . cum da planeta est in signo. yn qnta addit q8dam de capite et cauda draconis.Secuda icipit ibi: et sex ex his signis sunt septarionalia. Tertia ibi:et totas illa quarta.Quarta ibi:oibus aut planetis. Quinta ibi: fignificae etiam p caput et cauda. 'Primo dicit q) circulus signox diuidis in duodecim pres eq/les q incant signa et notant notb 'duodecim imaginu que sunt in ipso circulo signolleque sunt aries taurus gemini etc.Er qolibet signu diuidit in triginta pres exiles que
65쪽
vocant gradus. Et illibet gradus diuidit in sexaginta et incant minuta. Et q8libet
minutu in sexaginta et iocant sc&:et qolibet scini in straginta et incant tertia :et a qD liliat tertiu3 inlexaginta et iocans urta:et sic Q in infinitu. CCirca ista pleni possut moueri duo dubia. a mu3 est denumero signo*.Scom de ordine. De numero fi gnop disputat Albumasar dices.Quida ex bis qui diuersa a nobis sensere pdixerunt dictis antiquo*in numero sgno*. Et dixerunt cur putastisq1 signa sunt 'uodecim nec plus nec minus.Quib 'rinit Albumasar dices:* Aracis plis patefecit 48 ima/gines que sunt in circula.i. in octaua rubera et ea* nota:et auctorisauerunt ei' sitiam cis sapientes a ntia et pcordaverut cum eo sup hcx. Et duodecim cyr his imaginibus sunt in circulo signo*.Dac de ca dixerunt *sunt duodecim.Blia cani assignat Biburnasar dices:*l liuenerunt q8oes resqtie fiunt et destruunt in hocmudo sunt c posite ex elemitis et in es in uiduo'efficit ex utitor clementis sunt tria esse. ini/. tium mediu sfinis. Quatuor igit elemeta multiplicata p tria faciunt duodecim: igit fgna sunt duodecim. Tertia ca est:qr p motum solis fit latio et comiptio in reb 'i feriorib 'et eius opus plus appet in hoc mundo G opus alio*planeta*.Et ipse rotat in his duodecim imaginibus et sunt ei locus. Et fili decursu3 eius in his duodecim imaginib 'variani tm amii.Ideo pibi posuerur duodecim imagines digniores significatione. Et attribuersit eis sigilonem clem. Ceteris so triginta sex tilia nib' at tribuerunt fimonem 13pria. si Sesa dubitatio est de ordine et de tincipio. Tlisis eniposset dicere quare iceperunt ab ariete cum circulus no hin pncipium nem sine. Ad
hoc dicit istolemeus in I ς py nepme partis qdripartiti:* ideo est incipiti ab ariete: m in signum masculinu:et agens est 'ignius prab et eqnqctialis trast p ipim
abinde.i. ab eqnoctiali icipit maior mutatio totius firmamenti. CSed alius diceret per ista ronem videt * initium debeat esse a libra:qr eslsgnu masculinii et eano ctialis trafirper im et maior mot'firmameti est ibi. quare ergo iceperunt ab ariete
potius d a libra. olsolui p qictum a Menari in i 'omne pine partis ubi qicit,ncipium in firmameto est ille locus in quo coplexio ipis est humidior sicutpumaeras alatium est in qua coplexio est humidior. 3Posset aliter dici: qr ab ariete incipit Mauma libra so corruptio. CDe ordine 'icere talisis qreposuerunt taurum post ariete et drinde geminos: postea cacru3. Dicit tabumasarmqtuor sunt Militates simplices elemito*.s caliditas siccitas humiditas et frigiditas.et due ex istis sunt ficut agitia. callias et wsgiditas et alie due sint sicut pallitia. siccitas et humiditas. Agetia aut sunt digniora patientibus: ideo iceperunt ab agetibus. Et agetium unum est Principium inationis. caliditas:et aliud pncipium corruptionis.sfrigiditas . fies aut prius fiat q corrumpit:ideo fuerunt ariete in pncipio qd est signum calidus et siccia de natura ignis a est pino calidus.Et posuerui cacrum in fine qd est s gnum frigidia et humidii de natura aque que est pino frigida. Et possici ut taurii3 post arie tem: qi est signu stidu et siccu de na terre si est si scca:qr siccitas terre puenies est ca ori ignis. Et posuerut signum gemino* ante cacrumim est signu3 calidii et Dumidude natura aeris ques est pino humidus et humiditas aeris est puenies huiditati aque. Ud euideream Dicto* est it iligendum * in octaua sphera sunt quadragintaocto 'imagines inubiis est pcordia apud oes antiquos ficut dicebat: et sunt in eis Io et aselle que dicuns stelle fixe et mouent oes uno motu .s ad motu octaue sphore in cen tum annis fere uno gradu. Et antiqui posueriit eas in sex ordinibus ita oe illas que sunt maiores posueriit inpino ordine et sunt undecim.Et que sunt infra has posue
Minciast ordineta: s r 4s .Et que sunt ista bas posuerutan tertio ordine: et mirr
66쪽
et o 3. Et que simi infra bas posuerut in quarto ordinciet sunt4 4. Et que sunt in/trahas posuerut in sinis ordine:et sunt a 37. Et que sunt istabas posueriit in sexto ordine: et sunt sexagitatria .Ex bis 4 8 imasenib' ir sunt in via solis: sicut dictu est: et sunt in eis exitellis3 4s . nota ea* imaginu sunt aries taurus etc.Et remanet; simagines qua*r ideclinEt avia solis ad septistionem et i s ad meridiem. Que tacunal ad septurioni biit ex stellis Uradictis 3 s o .Et nota imaginu sunt hec. 'stria estvrsa minor.Sc8a est ursa maior. Tertia draco. Quarta diis flame vel succeius. Quin ta canis latras vel vlulas.Sexta corona seri trionalis .Septima icuruat 'vel gemine s.fi claua vultur cades. amona gallina. Decima sedes sup sede. Undecima deseres caput algol. i.diaboli. Duodecima tenes habenas. I 3 serpitarius. I serpens. Is amisator. I s aula volas.Alius liber b3 vultur volas. I delphin'. I 8 equus p mustatus liber h3 caput est. a s equus scM.Alius liber h3 equus alat' a o mulier q nonouit vim. a I est triagulus.Quer o declinat ad meridie3biit ex stellis supradictis 3 is .qua;: imaginii nota sui di c.dirima ea* est marin'leo que sida visu3 appellaria algebar.i.canis validus. 3 nume. 4 lepus.s canis maior. G canis minor. Tarcha Noe. 8 serpes. 9 vas. I o coruus. II deseres leone et ipsius medietas est ane figure et altera eq. Ii leopardus. I 3 tburibulu. I 4 corba meridio. is piscis meridian Lia etiam In ista pie coparat auctor signa adinvice. Et
DTtum ad res mudi: vel ad declinationes.mdo cmni ad ascesiones. Sertio Oum ad silitates. rima in pncipio.Scia ibi:et sex ex illis dicunt directe ascedaia. Tertia ibi:et locat medietas. Ibrio dicit oeser ex μictis i a signis sunt sepistriona lia: qr declinat a linea eqnoctiali Mus pom senstrionale. s. a pncipio arietis rim ad finem ἰginis .Er alia sensa pncipio libre rim ad sine pissctu sunt meridionalia:qr declinant ab egnoctiali linea et, sus potu meridionale3. Iuxta qua ptem est itelligedum Meqnoctialis est circulus que describit sol raptu firmanasti. p motu diurnu3 qu est in F mo pucto arietis et eudem describit in pnio puncto libre. deo vocat a violenteoequator diei et noctis: qr tuc Sis dies et nox sunt eiusdΠ5gitudinis p uniuersiam madum ubi sol oris et occidit.llyoc io dico qr duo sunt loca in inudo sup si sol non oritur nec occidit qn est in pnci io arietis vel libre . quop unus est sub polo arctico:et alter sub polo antarctico. ClDic posset moueri illa sistio. Un: sub eqnoctiali fit habitatio. Videt oe no .aria ubi est pntua caliditas ibi no est habitatio:sed sub eqnoctiali est p/ptua caliditas:sol eni semp decurrit sup illa pleni et modicu declinat ab illa. ytE ai ctor sphere dicit * qnm sunt sone in celo.qua;: una est rorrida sona : et illa Deu3 est sub equinoctiali: et ex utram parte ustu ad tropicco:et due sub polis:et due medie. ybi vultqr tres eapsunt inhabitabiles. torrida sona Dpter nimiu calore:et due existe tes sub polis .ppter nimiu frigus:et alie due sm eii sunt habitabiles:qr teperate. eniter ego credo cum Avicena :* sub eqnoctiali sit habitatio et optima habitatio. Et breuiter pono una ronem que mouit me. ybi est optima habitatio ubi est maxima tEperies: sed sub eqnoctiali est maxima tortes:ergo etc. armator est nota. Iminorem declaro sub eqnoctiali enim dies et nox sunt equales scut dictu est:et latum pol insti/gidari aer in nocte sicut calefit in die.ytem declinatio solis maxime varias ibi. 1 utat enim declinatio in uno die P a 4minuta: ideo sorte vix por accidere q8 sol traseat directe supra capita eo*:qr hoc no accidit nisi sol intraret pncipium arietis vel libre recte in meridie.Item sol nun* manet in eadi altitudine sup ipscs:sed statim in i
stanti si esset motus in institi varias altitudo. Ita enim velociter sicut pinu3 mobile
67쪽
mouetur accedit ad meridiem et recedit a meridie. et ubi d3 fieri magna calefactio op3 ω radii infigant p aliqd t :sicut videmus in speculo ardeti si moueret speculiis
no incederet sestucas vel alia rem que optanere fatem plancte frigidi refrenat ita caliditate calidou:qr oes sempiunt ibi ppiqui luis sida dicat cy planete no caulant frigiditate:sed eop frigiditas est calor minor. 3 n veritate hoc non credo salua gra it lapalidi eni oe eadem ca frigoris no facit latum frigus in ptibus niustu scptetrionalibus itum facit in minus septetrionalibus. Posset a pbari rone.Si cet ita * nulatus planeta inueret frigiditate:sed causaret calitate sequeret I putia saturni in esiste es las fieret calidior: qr tale additum tali:lacitiem magis tau:0 dic no vidcilius: quare etc.Et si diceret aliqs'minor calitas sua tmrat maiorem calitate solis: scutaqua tepida calida. it c no valet:qr it i sit mixtio maiis: in inuentus aut celcstib' fit mixtio Qtualis. Et est imaginadu in inuentus de maiori calore et minori sicut de duo vus ignibus calefacietibus una olla: quoε unus esset sortior alio. Certu est i minor gnis non istigidabit olla nec ipediet sortiore igne3 in calefactioe sua. Mones i oppositi sunt solute: qr sima dicit cr est ibi ppetua callias. Dico no est ibi ppetua calidi ras que ipediat habitatione.Buctorem sphore nego in yposito quatum ad dic.
Hi sex ex illis dicunt directe ascedentia.
posset diuidi: scd no est viis. Dicit breuiter *c signa ex signis kdictis ascediit recte:ets oblique.Necte ascedui a pncipio cacri rem ad fine sagittarh. Plia 6 ascediit oblisi Ista babent ex tractam de sphera: io no est Dic stadii. Postea dicit Itortuose seu oblique ascedentia obediut recte ascedenti M. Iuxta q8 uotadusssi duo nascant in q/husaa ipibus in sibus oes alie figliones sunt pares mium ad radice supiorem et et iteriorem:0 unus eoae nascat iub signo directe ascedente t et alter sub signo oblique vel tortuose ascedente:ille a natus fuerit sub obliquo obediet alteri si natus fuerit stib Ostio directo du illa signa iunt eiusde logitudinis a tincipio cacri. Jerbi gia: ille st na rus fuerit sub geminis obediet ei sinatus fuerit sub cacro:et ille q sub rauro ei usub leone:et ille q sub ariete ei si sub ψgine:et sic π alijs. Ibostea dicit τ' duo signa qsunt eiusde logitudinis a pricipio arietis dicunt pcordatia i itinere sic pisces et arieqsurius et taurus capricornus et gemini: et sic te alus. Et pol applicari sic prius. Et dic est io: qr ascisiones illo;: signo;: sunt eqles. Et dic est * dicit auctor tractat de 'lira: dlibet duo signa equalis distitia ab alterutro puncto* esinoctialiu adequant i suis ascisionibus. Postea dicit ν medietas circuli que est a pricipio leonis ustu in sine capricorni vocat medietas maxima ppter ascensiones. si est medietas solis:qr leo est domus solis et ascensones icipiunt ibi nqtabiis augmentari. Et sol h3 in tota illa medietate dignitati sicut planete in terminis suis.Et alia medietas est tune .sa pncipiqaquarh: usu ad finem cacri:et illa vocat medietas minima eo ς' ascensiones notabi/liter icipiunt ibi minorari. Et luna h3 ibi dignitatem qua sol babct in maxima.
rit vocatur medietas. ualitIs in gitati. Et breuitcr dicit ia
medietas que est a principio arietis vis ad finem virginis est medietas calida: qa sa it nobis estatem .Et alia medietas est frigida :quia facit nobis h emem.
mores siue coplenones.Et dicit * qrta ps que est a bncipio arietis ritu ad placidu. cacri est casi et buida se vir et sicut etas puerilis:et sic copleno languincq et alu M
68쪽
tarii que est a stricipio iam si v ad piiccipiu3 libre est cala et sicca se estas:et sicut sonetas et sicut ppso Mailerica. Et alia urea ps si est a pricipio libre usu ad prii inu capris corni est frida et sicca sicut autunus: et sic tertia etas 4 est pricipiu3 diminutionis: et sicut coplexio mel ac lica. Et quarta ps que est a principio capricorni usque ad sine3 pinota 5 triplicE acceptione3 signi sicut ponit auctor sphere:et qr ibi tuentes no pono B. t re sera et ra rom sp caput et cauda draconis habent riui iit quasdain significationes:quasno vult bieexponere: sed in sequentibus patebunt.
a busdam qu sequunt ipsam diuisione. Dic vult deteriminare de dignitati/lnis planetai: uignis. et diuidit in duas. Quonia primo determinat de dignitatibus essentialibus.Scio ae accidentalibus. scsa pars est ibi: ex ptatibus quom planeta* de accidentalibus *o in sine huius dite. Castrima pars diuidit in duas:qiii in prima facit qs dictu3 est.s determinat de dignitatibus planeta* in signis. yn scia parte teterminat de sortitudinibus quas hiat in ipsis dignitatibus.scla ibi: et qr iam auriliante deo. CPrima pars diuidit in uncis partes sm quinet dignitates:qm primo aeterminat de dignitate planeta* que locat domus. CSecundo de dignitate que locat ei aitatio. CTertio de dignitate que locat triplicitas. CQuarro de dignitate que nicas terminus. CQuinto de dignitate que locat sactessia ibi: hesunt exaltationes.rer tia ibi: triplicitates sic distinguimus. quarta ibi: biit quom in unoquom signo. qntasti:facies aut signo*. Castrima pars pol diuidi in duas partes:qm in prima pre on/ditque sint romus planetap. Cuenscoa parte: qrulibet eoΣs ter solem et luna habet duas domus. qM* una est ei migis principalis:et illa locas gaudiu3: ideo ondit que sint ille domus in qbus gaudet. scda ibi: signa aute in qbus. Prima diuidis in duas. Ibrio eponit determinadu de dignitatibus planetaΣ et ponit diuisione3 in in . Sesopsequis ibi: domus hi sunt. Dicit g primo ν pla nete hiit i simis ictis qMa dignis rates seu prates p nam et quasda P accidens. Que sunt st nam sunt domus exaltatio triplicitas terminus et facies. De his aut dignitatib 'us hiat P acciis vult postea dice. 1imr sparies et scorpius sunt domus martis tauruli a domus veneris gemini et virgo domus mer cumrcancer domus lune:leo domus solis sagittarius et insces domus iovis: capricornus et aquarius domus saturni. istostea dicit ν τ signia a domo cuiustiber planete dieius detrimetum: ibi gia: sicut leo est domus solis sic aquarius os est γ signum o positu leoni est detrimetum solis:et eode mo itelligas tu aliis. Deinde dicit q) duo ii/gna que sunt domus unius planete dicunt 'cordatia i circulo. i. in circulo signodi si/ue Wdiaco u est latus in medio et in ligatura sit ictus. i.iuria polco. Ad m stelligedum op3 imaginari circulos traseuntes p principia signora et p poloe sodiati et totum spa/tium coprebesum iter quonibet duos circulos est. unum signia sicut eriplificatu fuit ricctione pcedente.ysta pcordatia videt mihi rata facere ad 5 q1 duo signa debearee domus unius planere: qr quel 3 duo signa isto ni5 pcordat. 3Ideo pol aliter exponi fi ue plosari *bu auctoris q) quelibet duo signa que sunt domus unius planete dicunepcordant a in sodiaco quarum ad distatiam a domibus lumiiuriu:et isto nisi est narr
69쪽
verbi gia: gemini et ρgo sunt mm'mercuru et equast distat a leone et a cffcro que sunt min 'iuminariu: et taurus et libra si sui tonius veneris eqst distat a leone et cacro. Et hac pcorditiam tuentes inoib'. CIPtoleme 'aut assignat cana qre leo est toni' solis et cacer toni 'lune:et fila de alus in I 3 ppone xponi b 'sequctib' pine partis ta romib minariu solis et tune dicit duo signa septitrionalia que sut ypingora seni tu capitu nfo* m alia et hac rone laciut calore que sunt cacer et leo posueriit ambo pro to mib 'duo*luminariu masnis et nobilib ' leone qr mascsus domu solis et cacru:qr semina tomu lune it alε dicit in cometo expones , pdicta * duo signa maxie septen trionalia sui cacer gemini:0 gemini est signit ealiduet humidu:io no pcordat cu au quo eo*.yn b*humectat no pcordat insole u calefacit et desiccat: nec cu3 luna :qrfcminea est et naturna .signit aut gemio* est masculinii et diurnu. S3 leo pcordat ca sole:qr est fgnu calidii et siccu:io puenit ut leo sit toni olis: et qr luna stili sole io puenit vi tomnune sit circa pomu solis. C Tuc diceret aliqs qre si ρgo non est mni 'tune cu sit circa leone u est toni 'solis. Dic mi ς signu Qgis no puenit lune: qa vgo est si u siccii luna uo huida. Ut yp 5 posuerui cacru u est huidus tomu lune: de domi alio* planeta* assignat duas cas. q;: una accipit ab ordine planeta* et fgnoru3.Elia ab aspecti . Breuit ut pcluda itentione3 sua paucis I bis vult dice q) capricornus et aqrius sui doni 'saturni: qr hec duo signa nisi te distat a domi luminariu et saturnus est subor o iu3 plancta*. Et sagittarius et pisces sui dolii' 3 ouis:qr hrc duo sgna sui: iuria doni 'saturni: sic Iuppiter est sub saturno Scorpio et aries sui dom 'martis:qa sui iuria domus , ouis si mars sub Ioue. Eibra et taurus sui doni Veneris re ea/ de cam. Et ψgo et gemini doni' mercurn.Et si icepis ordine ab istriori tuentes Herethbi gsa: vgo et gemini sui iuxta donico luminariu et sui dona mercurii:qr mercuriuς
sesit post luna in ordie:et sic de aliis.Blia ca Q assignat accipit ab aspecti et vult dice
ω qr saturnus est maior i sortuna: io doni'sue debet distare a domibmumulariu aspe/ctu opposto u est aspect 'Hecte inimicitie. Isto aut mo distant capricornus et aqrius. Capricorii'eni est i opposto doni'tune. cacri:et aqrius i opposito domus solis. leo nis. Et iuppit est sortuna maior: io dom fue debit distare a domib minariu aspecturrino et est aspcci'psecte amicitie: 5 mo distat sagittarius et pisces:sagittarius enipicit leone aspectu trino:et pisces cacru.Et mars i sortuna minor: io mus sue debit distare a domibus luminariu aspectu qrto et est aspect 'medie inimicitie. Doc mo di/ star scorpius et aries: scorpius eniaspicit leoni assectu urto et aries cacru. Venus est fortuna minor:io domus sue debit distare a domibus luminariu a ectu sextiu ς est aspectus amicitie medie. tDoc mo distat libra et taurus.Eibra eni aspicit leone aspectu sextili:et taurus cacru . et relinquus mercurio duo signa remanena.Lugo gemini qiut iuria domoe luminariu:qr mercurius nussi potelogari a solovltra unu signu: imano pol clogari a sole fini equationes tabula;: Assonin ultra et 8 gra. et P minuta.
Signa autem in quibus . beat duas domoe olidi que sit do
mus principalis cuiuslibet eou.Dicit *saturnus gaudet in aquario. Iuppiter in sa
sittario Ei ars in scorpione.Venus in tauro. ercurius in virgine.
exaltationu plane ra* in i s sypone pine piis qdripartiti et ins sequctibus. Uufidi/eere in io aries est exaltatio solis: m dii sol itrat ariete dies icipiut augmetari sup no/ctes et calor eius uspitibi appere magis. t libra est casus eius:* ibi icipiut noctea
70쪽
stum rari sup dies et calor icipit ibi diminui. Et qr saturnus est o situs soli:qr ubi
crescit calor minuit frigus et eprio. io libra est eiultatio saturnuaries so casus eius. Ercu luna piugit sol i ariete icipit lunie eius p appere i tauro:io tauriri; est exaltatio hine et scorpio casus suus:qre signu oppositu.Etqr Iuppit lac veros septarioris et cacer est signit scpte trioale:io cacer e exaltatio Iouis et signia oppositu3. capricom 'eeius casus.Et qr mars est ardes p na3 et phe cu fuerit i capticorno inito magis oeburitaqr utinat ad pie meridieitio capescom 'est exaltatio sua et e signu oppositu exalta tioi iovis et cacer est eius casus. Et qr venus nast buectat et mane cu est i piscibus: io piscis est exaltatio veneris et signit oppositu. svgo est casus eius.Er qr mercurius
desiccat p se et in is est prius ueneri :io ρgo est exaltatio sua qo est signit oppositu exala
rationi veneris:et piscis est casus eius.labumasar assignat sere easdecasty alijs viae verbis:et accepit eas a lintolenaeo:ideo sitificiat ista de causis domo* et exaltationu.
- Prius determinauit auctor de domib 'eto exaltationibus planeta*.l Dic determinat de triplicitatibus. Et qr aspectus pcomitans triplicitatestio determinar ex ptui de aspectibus signo; . Ut tui hoc dic se pol diuidi in duas pies. In hina deteraminat de triplicitatibus. In scoa de aspectibus. ibi sc&:dicuntur et signa se aspicere. νἰima pars pol diuidi in duas. n hina iacit qs dcin est. In scoa ondit que sunt Ogna mobilia 4 fixa et q coia. scia ibi:quatuor quom ex his signis. Prima ps diuidi fili quatuor ptes sciuem. 4.triplicitates. scda ibi: triplicitas scda tertia ibi: triplicitas tertia quarta ibi.quarta geo triplicitate. Ibilina in duas. yn him dcterminat de ipsis tri citatibus in gnati. In scoa i spati. Ibria in pncipio.scla ibi:aries leo et sagittarius. Dicit pino * oia tria signa que sui eiusde nae lactiit una triplicitati. oostea dicit maries leo et sagittari' faciuthnia triplicitate:qr illa tria signa sunt eiusde nae.Lignea et masculinardiurna :cholerica: casa et sicca sapore amara: et dic tria signa sunt orieralia. Et ista triplicitas ficut quel 3 alia* h3 tres ditos Q incant diti triplicitatis. Primus dias lauius tri icitatis i natiuitati diis vel qonibus vel qbuscum aliis rebus q nut in die est sol. Sc est Iuppiter. Tertius est saturnus. In rebus d nut in nocte primus dias duius triplicitatis est Iuppit.scos sol. tertius sanirnus. Cmotadii est hic qo dicit Slbumasar in itroductorio suo q1 hmu figitu istius triplicitatis. aries lacit calo/ratcperatu .sc8m. leo sacit calore lediu.teritu. s. sagittarius lacit calore corrupente.
Pn aliqd isto;: signo;: ceciderit i ascidente piunctiois vel opponis solis et tune in Nedyemali reperat trigus. yn Se estiuali fit calor excessivus maxie si diis illi' signi fuerit piis in illo signo vel l aliquo angulo* aspicies iis, signu astedens. Postea dicit mriurus vgo et capricornus faciut sciam triplicitate: qr stini eiusde nae: qr oia tria set nocturna terrea frigida et sicca melacholica sapore acria meridiana. limius uisicitatis diti sunt in die: pinus Venus: deide luna : deide mars. Et in nocte luna Pmus: deide venus:et ide mars. Dicit Albumasar * hmu signu3 buius triplicita/tis facit stigiditate teperata psortItem aialia et segetes.Scom facit frigiditate ledente. Tertiit corru pete.on aliqd istop signo;: cadit in astedente piunctiois vel opponis solis et tune in hyeme et maxie capricornus sit frigus:maximii maxie si Saturnus ruerit in illo vel in ipsa tri dicitate. Deide dicit ν tertia triplicitare saciut gemini libra et aqrius: qr sui eii ita nae. sunt enim mastulina diurna sanguinea calida et humida a rea qccideralia sapore dulcia. Eius diis in die mus est Saturnus.stis inbercurius. tartius Iuppiter. 5 n nocte primus est ercurius.stia Saturnus. tertius iuppis.
t Albumasar dicsprimu signu buius triplicitatis facit reto a toros planates τ