Bellum Christianorum principum, praecipue Gallorum, contra Saracenos, anno salutis M.LXXXVIII. pro terra sancta gestum:

131쪽

REGNI GRANATAR liv

lisne aliam insulam ad orientem prospexi, distantem ab hac Iohanna mi liaribus L I i II. quam protinus Hispanam dixi,in eam concessi,& direxiiter quasi per Septentrionem:quemadmodum in lohanna ad orientem, milliaria D. LX i I II. Quae dici a Iohanadc aliae ibidem Insulae quam fertilissime existunt, haec multis at tulistimis de latis,necat is quos unquauiderim comparandis portibus est circundata multi maximi dc salubres hanc interfluunt fluuii: multi quo dc eminentis i mi in ea sunt montes. O in tres hae insulae sunt pulcherrime dc uarijs distinetae figuris, perute, maxima arborum uarietate sydera labentium plenae, quas nunquam fo/liis priuari credo: qiuippe uidi eas ita viretes atw decoras, ceu mese Maio i ii Hispania solent esse, quaru aliae floretes, aliae fluctuosi,aliae in alio st, tusecundum uniuscuius Q qualitatem uigebat, garriebat Philomena, de alii passeres uari ac innumeri, mense Nouembri quo ipse per eas deam bulabam: Sunt praeterea in dici a insula Iohanna,septem uel octo palmarum genera, qua proceritate dc pulchritudine: quemadmodum caeterae Omnes arbore'herbae fructus nostras facile exuperant. Sunt S admirabiles pinus,agri prata uastissima,uariae aues,uaria mella,uaria metalla, erro exceptoanea autem quam Hispaniam supra diximus nucupa/ri, maximi sunt montes ac pulchri, sta rura, nem ora,capi feracissimisor pacis 3 3c condendis aedificiis aptisum DPortuum in hac insula commoditas praestantia fluminum copia salubritate admixta hominum,quae nisi quis uiderit,credulitatem superat. Huius arbores pascua S fructus, multum ab illis Iohannae disserui. Haec praeterea Hissipana diuerso aromaris genere. auro metallis abundat cuius quidem dc omnium aliaru quas ego uidi dc quarum cognitionem habeo incolae utrius Q sexus, nudi sem/per incedunt, quemadmodu eduntur in lucem praeter aliquas foeminas: quae folio frondeue aliqua, aut bombicino uelo,pudenda operiunt,quod

ipsae sibi ad id negotia parant Carem hi omnes sui supra dixi) quocu* genere ferri:carent 8c armis, utpote sibi ignotis,nec ad ea sunt apti: nsi pro pier corporis deformitatem cum sint bene formati) sed quia sunt timidi ac pleni formidine,gestant tamen pro armis arundines sole perustas, in quarum radicibus, hastile quoddam ligneum siccum Sin mucronem at/tenuatum figunt ne his audent iugiter uti: nam saepe euenit cum mise/rim duos uel tris homines ex meis ad aliquas uillas,ut cum earum loque rentur incolis,exiisse agmen glomeratum ex Indis, ec ubi nostros appro/pinquare uidebant sugam celeriter arripuisse, despretis a patre liberis,de econtra, dc hoc non quod cuipiam eorum damnum aliquod uel iniuria illata fuerit imo ad quoscuncs appuli,dc quibus cum uerbum facere potui, quicquid habebam sum elargitus,pannum alia 3 permulta,nulla mihi facta uersura, sed sunt natura pauidi ac timidi Caeterum ubi se cernut tutos,

P omni

132쪽

metu repulso, sunt admodum simplices ac bonae sdei,d in omninbus quae habet liberalis Smi roganti quod possidet inficiatur nemo: quin ipsi nos ad id poscendum inuitant. Maximum erga omnes amorem prae seserunt:dant quae magna pro paruisi minima licet re,nihiloue conten ti: ego attamen prohibui,ne tam minima dc nullius pretin hisce darentur, ut sunt lancis,parapsidum,uitri fragmenta: Item claui,ligulae,quanquasi hoc poterant adipi lcimidebantur eis pulcherrima mundi possidere localia.Accidit enim, quendam nauitam tantum auri pondus habuisse pro una ligula,quanti sunt tres aurei solidi, ec sic alios pro alηs minoris pret'. praesertim pro blanquis nouis, re quibusdam nummis aureis, pro quibus habendis dabant quicquid petebat uenditor, puta unciam cum dimidiaec duas auri: uel triginta dc quadraginta bombicis pondo,quam ipsi iam nouerat. Item arcuum, amphorae,bidriae .dolii fragmenta , bombicidcauro tanquabesciae comparabat, quod quia iniquum sane erat:uetui, de dii eis multa pulchra dc grata, quae mecum tuleram nullo interueniem te praemio, ut eos mihi facilius conciliarem, fierent , christicolae ,α ua sint proni in amorem erga Regem xeginam principes p nostros oc uni uersas gentes Hilpaniae ac studeant perquirere dc coaceruare,ean nobis tradere quibus ipsi affluunt dc nos magnopere indigemus Nullam hi no/runt idolatriam mo firmissime credunt omnem vim, omnem potentia, omnia deni bona esse incceso me inde cum his nauibus d nautis de/scendisse,atis hoc animo ibi fui susceptus postquam metum repulerant. Nec sunt segnes aut rudes,quin sum mi ac perspicacis ingenη , dc homines qui transfretant mare illud,non sine admiratione uniuscuiusq; rei ratio/nem reddunt ed nunquam uiderunt gentes uestitas neque naues huius γmodi: Ego statim atque ad mare illud perueni: prima insula, quosdam Indos uiolenter arripui,qui ediscerent a nobis,dc nos pariter docerent ea quorum ipsi in hisce partibus cognitionem habebant, S ex uoto succese sit: nam breui nos ipsos,& hi no'tum gestu ac signis, tum uerbis intelloxerunt,magno nobis fuere emolumeso:ueniunt modo mecum tame,

qui semper putant medes lituisse e coelo quamuis diu nobiscum uersati saerini,hodie uersentur,& hi erant prim i, qui id quodcv p appellabamus

nuntiabant,alij deinceps alijs elata uoce dicetes Venite uenite dc uidebi tisgentes aethereas. Gamobrem tam foeminaequam uiri, tam imp beres quam adulti,tam iuuenes quam senes,deposita formidine, paul ante concepta, nos certatim visebant magna iter stipante caterua, alqs cibum . alius potum asserentibus,maximo cum amore ac beniuolentia timcredibili. Habet unaquae Φ insula multas scaphas solidi ligni , de si angu/stas lonpitudine tamen ac forma nostris biremibus similes, cursu autem uelociores. Reguntur remis tantummodo. Harum quidem sunt ma/gnae

133쪽

1N MARI IN DICO

gn quaedam paruae, quaedam in medio consistunt. Plures tame biremi, q uae remigent duo deuiginti transtris maiores cum quibus in omnes illas insulas quae innumere sunt traiicitur,cunq; his suam mercaturam eAer cent, dc inter eos commertia fiunt. Aliquas ego harum biremium seu sca/pharum uid quae uehebant septuaginta & octoginta remiges. In omnis bus his insulis nulla est diuersitas inter gentis est gies,nulla in moribus at que loquela quin omnes se intelligunt adinvicem,quae res perutilis est ad id quod serenissimum Rcgem nostrum exoptare praecipuae reor, scilicet eorum ad sanctam Christi fidem conuersionem,cui quidem quantum in telligere potui facili mi sunt de proni. Dixi quemadmodum sum progresse

sus antea ansulam lonlianam, perreetum tramitem occasus in orientem miliaria CCCNXIν. secundum quam uiam Sinteruallum itineris, posse

sum dicere hanc Iohannam ese maiorem Anglia dc Scotia simul , nan ultra dicta CCCV XI . miliaria, in ea parte quae ad occidentem pro spectat dux quas uon petri) supersunt prouinciae,quarum at teram l ndi Anan uocant, cuius accolae caudati nascuntur. Tenduntur in longitudine ad miliaria CLXXX. ut ab his quos ueho mecum Indis percepi qui O mnes has callet insulas. Hispanae uero ambitus maior est tota Hispania a Colognaus ad Fonte Rabidum.Hinci facile arguitur, quod quartu eius latus, quod seper reci am lineam occidentis in orientem traieci, maliaria continet D X L .Haec insula est affectanda,& affectata,non spernen da,in qua &si aliarum orianium ut dixi pro inuictissimo Rege nostro so/lenniter pollissione accepi earum imperium,dicto Regi penitus com mittitur)inoportuniori tamen loco,at omni lucro dc commertio con decenti, cuiusdam magnae uillae,cui Natiuitatis domini nomen dedimus, possessione peculiariter accepi ibi , arcem quanca erigere ex teplo ius i, quae modo iam debet esse peracta in qua homines qui necessar a sunt uis,cu omni armoria genere, ultra annu in tu oportuno reliqWi, item quandam carauellam dc pro alηs struendis , tam in hac arte quam in caeteris peritos ac eiusdem insulae Regis erga nos beniuolentiam dc familiaritatem incredibilem. Sut enim gentes illae amabiles admodum de benignae, eo quod Rex praedictus me fratre suum dici gloriabatur. Et si animum reuocarent,dc his qui in arce manser ut nocere uelint,quod nequeuc, quia armis carent, nudi incedunt ae nimium timidi: ideo dictam arcem teneni tes duntaxat potiunt totam eam insulam nullo sibi immineme discrimisne dummodo leges quas dedimus ac regimen non excedant facile deti/nere. in omnibus his insulis ut intellexi. quis 3 uni tantum coniugi acqui/elait,praeter principes aut reges abus uiginti habere licet. Foeminae ma/gis quam v iri laborare uidentur nec bene potui intelligere an habeant bona propria, uidi enim quod unus habebat,aliis impartiri praesertim dapes, P a obsonia,

134쪽

iso DE INSULIS

obsonia,&huiusmodi. Nullum apud eos monstrum reperti ut plerit exi stimabant sed homines magnae reuerenriae at benignos Nec sunt nigri uelut Aethiopes:habent crines planos ac demissos,non degunt ubi radio. rum solaris emicat calor permagna nanw hic est solis uehementia:pro/pterea qd ab aequinoetiali linea distat sui uidet) gradus sex εἰ uiginti. Ex

montium cacuminibus maximum quom uiget frigussed id quidem moderantur Indi,tum loci consuetudine, tum rerum calidissimarum quibus frequenterαluxuriose uescuntur praesidio. Ita monstra aliqua non ut di,nem eoru alicubi habui cognitione, excepta quadam insula Charis nuncupata, quae secunda ex Hispana in Indiam transfretatibus existit, quam gens quaedam,a finitimis habita ferocior , incolit: hi carne humana ue/seuntur.Habet praedicti biremium genera plurima,quibus in omnes In

dicas insulas traiiciunt depraedant, surripiunt quaecurus possunt Nihil ab alijs differunt, nisi quod gerunt more foemineo longos crines, utuntur arcubus d spiculis arundineis,fixis ut diximus in gressori parte attenuatis hastilibustideo habentur feroces,quare caeteri Indi inexhausto me/tu pleetuntur,sed hos ego nihil facio plus quam alios. Hi sunt qui coeunt cum quibusdam foeminis, quae solae insulam Mathenin primam ex Hi/spana in indiam traiicientibus inhabitant. Hae aute foeminae nullum sui

sexus opus exercent tutuntur enim arcubus d spiculis sicuti de earum con

iugibus dixi,muniunt sese laminis aeneis, quarum maxima apud eas copiaeYistit. Aliam mhi insulam affirmant,supradicta Hispana maiorem, eius incolae carent pilis auro inter alias potissimum exuberat.Huius insulae aliarum quas uidi homines mecum porto,qui horum quae dixi testimonium perhibent.Denim ut nostri discessus εἱ celeris reuersionis com/pendium ac emolumentu breuibus astringam, hoc polliceor, me nostris Regibus inuietissimis paruo eorum fultum auxilio , tantum auri datu/rum, quantum eis fuerit opus tantum uero aromatum,bombicis,masticis quae apud Chium duntaxat inuenitur tantum op ligni aloes,tantum seruorum hydrophilatorum, quantum eorum maiestas uoluerit exige re. Item reubarbarum dc aliarum aromatum genera, quae hii quos in di/eta arce reliquNam inuenissisiat* inuenturos existimo: quandoquidem ego nullibi magis sum moratus nisi quantum me coegerunt uenti prae/terqua in uilla Natiuitatis, dum arcem codere & tuta omnia esse prout di. Quae & si maxima & inaudita sunt: multo tamen maiora forent, si naues mihi ut ratio exigit) subuenissenti Uerum multum ac mirabile, hoc ne nostris meritis correspondens,sed sanetae Christianae fidei, nostroru Regum pietati ac religioni,quia quod hu manus consequi no poterat in/telledius id hu manis cocessit diuinus. Solet enim deus seruos suos , qui

sua praecepta diligunt,etiam in impossibilibus exaudire , ut nobis in prae/sentia

135쪽

IN MARI IN DICO. i

sentia contigit,qui ea consecuti: svrr us, qr a haesi nus mortaliu uires Di me attigerant: nam si harum insularum quippiam aliqui scripserunt aut locuti sunt, omnes per ambages dc com ecturas,ncmo se eas uidisse aseserit unde prope videbatur fabula igitur Rex di Regma,principes, ac eorum regna felicissima, cunctae aliae Christianorum prouinciae, Salua tori domino nostro Iesu C hristo agamus gratias,qui tanta nos uictoria munera: F donauit: celebrentur proccssiones, peragantur solennia sacra, festa fronde velentur delubra Exultet Christus in terris, quemadmo/dum in coelis exultat, cum tot populorum perditas antehac animas sabuatum iri praeuidet. Laetemur & nos, tum propter exaltatio/nem nostrae fidei,tum propter rerum temporalium incrementa, quorum non solum Hi pania, sed uniuersa Christianitas est futura partibceps. Haec gesta sunt sic breui ter enarrata. Vale. Uli 5bonae,pridie Idus Marti,

136쪽

DE LEGATIONE IΜ

PERATORIS POTENTISSIM I AETHIOPIAE

N medio totius Aphticae, quae tertia pars orbis terra/rum esse censet, siti sunt Abyssini Aethiopes,quibus longe late dominatur magnus imperator David, uulgo Pretoiannes appellatus. Eius imperio sedecim opulenti

reges parent,dc ab eo ita leges accipiunt, ut beneficiario alieno F iure potius quam suo, regna obtineant. Ipse auet usta progenie, succestione. perpetua,regi j sanguinis imperium acce/pit: uiget corporis uiribus aetate floret, dc supra totius mundi regeS, uiri

bus atm opibus abudat,& quod singularis&cumulatae felicitatis esse ui/detur,nunquam bello a quoquam vietus frequentissime pretesiis ui stor,

praealta dc gloriosa pace perfruitur, a meridie Troglodytas habet gemtem nudam,nigerrimam , omnium prope rerum quae ad ciuilem Sele/gantem uitam pertinent,rudem penitus G egena, utpote quae in aestuo ia & retorrida regione nihil fere a solo coeloue benignitatis consequantur. Haec gens tamen aurum fodit d ebur praebec & per siticulosas harena λrum solitudines legendis gemmis solertisti me divagatur, nec alios nouit deos,quam Solem &Lunam sed hanc maxime in honore ac admiratio/ne habet,quod noctibus discessu a Solis feruore immodico refrigeratis lucem largiatur contra Solis iniurias una benigne dc oportune iuue/eto tepore splendorei si subueniat. Ab occasu Manicongorum rex fines habet, cuius regni magna est amplitudo soliw maior foecunditas, nam fluuius ingens,quem Gabram uocant,amplitudine incremetis, copia crocodilorum dc piscium to persimilis,mediam secans, di siepe inum dans regionem, eflectis,aliquot insulis inAt hianticum oceanum defertur. Hic rex proxime a Lusitanis quorum in fidem'potestatem ultro se dederat Christiana sacra suscepit: ab austro capillati Aethiopes occur/runt qui ad promontorium Bonae ei, cuneatis ibi&prominentibus terris extenduntur ea gens uti prope capricorni circulum sita, colorem oleae maturae defert , corporis habitus illis paulo castigatior dc exilior, ita ut cursu uel incitatos equos effugiant i ab his cum sint astuta ac insidiosa,fe.ritate terribiles Franciscus Almedius, dum magnis rebus gestis India dei cedens, cum utetrice classe ad triumphum in L usitania rediret,& ad Salγdanium fontem aquaretur interfeetus est. Ab ortu uero solis Barnegasiorum rex Dauidi subieetus arabici maris littus attingit in sinu Adulico, qua statim rubri maris angustias intrantibus ad laeuam occurrit. Ibi Dolaca est insula quae stationem habet in proxima continente portus

137쪽

IMPERATORIS AETHIOPIAE i

nomine Araquincus, ita ut facile iam possit ad interiores Abyssinos perueniri,dc tuto quidem itinere,cum pacata amica sint omnia. Barne gasiorum rex arcii eius populus non atra ea flaventi dccuprea quadani/gredine tinguntur habitus illis corporu armorum,uestiurn, dcingeta',ab Arabibus ac Aegyptias uix distex aam nauigatione frequetissima dcter/restribus comercris inde ca quae diximus facile acceperunr. At uniuersae ditionis imperium Dauidis magnas singulis prope in rebus recipit diuersi tares, cum a Cancri tropico ad auersum Capricorni totum immensa vastitate distendatur unde neccsse sit ad sblis conuersones cuneia uariante natura coelum alibi mite essse,alibi infestum. alternatis scilicet pruinis atquestiuoribus uti magis, aut minus regio quae* ab aequatoris benignitate

recesseri r. Nam ibi duabus aestatibus, duabus opimis messibus felices, populi singulo quom anno laetantur, ita inexhausta terrae pinguedine,&alterae etiam binae uti leguminum minores messes iterata semente pro/ueniant. Caeterum Dranciscus Aluareet legatus de Abyssinis Aethiopibus magnum uolumen attulit,in quin digestum libros. in primo,uniuersa regio exaetitia me describitur, designatis finibus,de annotata dieru quantitate, ad dimensiones aspectus coelestes iecundia cois ographiae rationem,ubi de fontibus Nili,& de eius incrementi cau/sis mira longe pulcherrima referuntur. In secundo de ubertate soli fruguml generibus, uarietate, reru ter/ra nascentium diffuse agitur. In tertio de animalibus at auibus,de magnitudine ferarum, Sprae/sertim de elephantis, quorum numerosissimi greges in patentibus carn/pis, atq; nemoribus uiuuntur.

In quarto disseritur de natura ex moribus Abysilaoru de isteris &st,dqs eorum. Item is de aula dc cultu ingenio* ipsius imperatoris,de exer/citu,de disciplina de legibus,instulis 3 ciuilibus.

In quinto ea referuntur,quae ad religionem pertinent, scilicet circa so/sennia sacra, templorum cultum,honores funerum,celebritatem nuptia rum,dc monachorum uitam,qui infiniti prope numero septis coenobio rum includuntur.

Hi autem libri propediem in latina linguam uertentur. Na m illustris dominus Martinus a Pori allia ipsitus Lusitaniae regis Legatus tradu cendi eius libri prouineiam Paulo Iovio historiarum scriptori demandaui quiαhas quoqi Dauidis literas fidelissime latinas secit.

DE REGNO

138쪽

DE REGNO AETHI

OPIAE, AC PUPVLO, DEQUE MORIBVS

I S V Μ est praeterea , quae de hoc rege Aethiopico no stris temporibus coperta sunt paucis summatim attin/gere.Eum non Pretoiannem ut uulgus falso opinatur sed Gyam ab eis nominati, quod ru lingua sonat p. tent .Enimuero potentissimum esse Regem p Rogum dici,ac LX II. Regnis imperitare. Ea regna latissi/mos fines, spaciosissisimas terra uastissima maria habere Siquidem ad oriente mari RubroSBarbarico, ad meridiem dc occidetemAgisimbo allui,qua parte ipsa regio uelut Promontortum,cuius caput Bonae spei appellatur, in meridiem excurrit Ad finem fere eius Nilum nasci,longissimo F tractu multis confectis insulis,quaru maxima sit Meroe, in Aegy/ptum dc Libyam ad S eptentrionem, interiorem Lybiam ad Occidente ei terminos es. Regem in maxima ueneratione haberi, ait hominibus

ita abundare,ut uel mediocri rerum tumultu decies centum milhahomi num,d praeterea quingentoselephantos, camelorum dc equorum imgentem numeria ad bellum instruat. Arcubus inbello quadricubitalibus, tum contO,lorica,&galea utuntur. Abundant auro, metallis caeteris:

margaritis,& serico ornantur,lino bombicinoi33 uestiuntur, lanificio eam penitus carent,quisquam omnifariam pecoribus affluant: Agricultura exercent, rem pecuariam, bina messis, tana v illis aestas,mitri hordei pfrequens usus. Gidam sesamum ali j lothum ierunt,sal fossile habent, cui Arabes ,hebeno persico abundat 6c siliquastro.Aromata piperis,cimnamom i,5 gingiberis legunt,uenantur leones, pardales, rhinocerote dc elephantos.Ipsi se antiquistimos hominum esse gloriantur argumet. quod indigene, semper liberi fuerint,nec eos Semiramis,Hercules, onysius aut ipsi etiam Romani expugnare unquam potuerint, Cambyses quo Q rex potentissimus,ab eis uictus maximo exercitu exutus sit: quin εἰ Aegyptios Aethiopum colonos affirmant literarum dc statuarum usum,cultum regum, curam sepulchrorum&politica omnia ab

Aethiopibus accepisse. At illa uerior ac iustior huius gentis gloria quod Christianam pietatem,tam inde ab eius initin, per Eunuchum Reginae Candacis a Philippo Apostolo baptizatum susceperit , susceptam p tor

am seculisconstantissime conseruarit,&quanquam interea, sicut εἰ ho/die,undiq; a MaurisαSaracenis Maomethis cultoribus, item idola tris uelut indagine cincta,uexata,oppugnata 3 fuerit , non tamen ea is

139쪽

EPISTOLA Ias

ua Maomethis tempestas, quae Romanum imperium cum Christiana religione ex maxima parte alibi disiecit, Aethiopia,aut ditione, aut religionesua spoliare unquam potueri r Nec id quidem mirum cum hi Aethi/opici Reges,ab iisdem Davide ac Salomone, a quibus sanctissima Dei para uirgo ipset Christus seruator noster, genus ac stemma suum n merent cui sit honor dc nunc d semper, Amen.

AD LECTOREM.

NNO salutis, D. YYYm Mense Ianuario, sum/n mis Christianorum principibus, Sanci istimo D. N Cle/mente Pontifice VH dc Carolo V. Romanorum Imperatore semper Augusto,Bononiae congregati S: Reueren/J dissimus ecillustristimus Dos. Martinus de Portugallia, nepos,consiliarius, dc Orator serenissimi Ioannis Regis Portugalliae,ad eundem sanctissimum D. N. iterum misIus duxit una secum, D. Eram discum Aluarcet oratorem serenis imi David Aethiopiae Regis, uulgo Pretogyam nominati, missum ab ipso AethiopiaeRege ad eundem san/etissimum D. N salutandum ac uenerandum. cit obedientiam de mo/re caeterorum Christianorum Regum praestandum. Quemadmodum ex literis utrius': Regis eidem sanctis imo D. N. redditis, o infra descriptis plenius apparebit His datus est Senatus di consistorium publicum XX s X. Ianuarit , in quo post receptum Reuei endis limum Cardinalem I ridentinum,qui eodem tempore Bononiam a serenistimo Ferdinando rege Romanorum missas uenerat , tum deinde ipsi duo oratores Por rugalliae dc Aethiopiae magno comitatu in consistorium uenerunt, am bo* uenerabundi ac genu flexo. Primo Orator Portugalliae literas sutregis una cum exemplis literas dictiRegis Aethiopiae ad se, dc clarae memoriae Emanuelem patrem suum scriptarum: deinde Aethiopicus Orator binas sui Regis literas eidem sanctissimo D. N. reddidisimunusculum aureae Crucis librae ferme ponderis, nomine sui Regis obtulit primo pe/ dem,deinde manum sanctitatis suae osculatus, demum p ad oris osculum de more receptus. Literae huius Aethiopica co . scriptae lingua in Lusitanam primo, inde in Latinam translatae fuerant. Quae literae omnes per secretarium domesticum eiusdem sanctissimi D. N eo quo infra scribentur ordine lectae, dc pronuntiatae coram omnibus fuerunt.

140쪽

la G

IO ANNIS PORTU

GALLIAE REGIS SERENISSIΜI LITERAE AD SANCTISSIMUM DOMIN UM NO S TR VΜ C LE MENtem Pontificem VII.

Sanctissimo in Christo Patri at beatissimo domino,D elemele Pon rifice V1LDiuina prouidentia uniuersae ecclesiae dei praesidenti, S. ANCTISSIMO in Christo Patri,atque beatissimo domino, eiusdem sanctitatis deuotissimus, filius Ioan nes dei gratia Rex Portuaalliae. α Algarbiorum citra ultra ν mare in Africa: Dominus Guine expugnationis,nauigationis,c5 mercii Aethiopiae, Arabiae, Persiὸ dis at lndia post humillima sanctorum pedum oscu/la.S anctissime in Christo Pater , dc felicissime domine, Rex dominus,ec pater meus,cum animaduerteret,quam gratu deo esset futurum si Aethiopiae, at Indiae remotissimae regiones,quae fama tantum,at ea quideambigua auditae fuerant olerti nauigatione Christianoru classibus adirentur:stati m ab ipso suscepti regni initio complures duces ic subditos suos ad perscrutanda cognoscenda earum terrarum littora, anstructis ualidissimis elastibus mi scilicet ut Mauri ec gentiles,earum regionu po/puli, ueritate Christianae religionis agnosterent , at obiter patefacto itinere,alη etiam populi reperirentur, qui deum Christum coleret, sicut opinione hominu eos inueniri pos se ferebatur.Ita uolente deo tota Guineae regio feliciter peragrata est, in qua Rex de Manicongo eum ingentibus populis ipsi subditis,qui se ad eius autoritatem ac obedientiam comtulerat acro baptismatae suscepto,Christianus effectus est,5 complures aliae gentes ex regionibus Indiae,Persidis&Arabiae,ad Christianam fidem nostrorum pietate & diligentia sunt perductae,"idie aliae at aliae

nationes,quae tardius ueritatem agnoueriar,exemplo aliarum ad Christucouertuntur di quanquam in his expeditionibus grauissima amissarum nauium οἱ ducum, item nobilium equitum.&subditorum suorum de/trimenta recepisset Tamen ab hoc eximiae pietatis consilio no destitit,utipium 6 Christianum regem decebat. Ita eodem cursu mare Rubrum penetrante classe nostra,repertum est, nunquam antea Christianorum classibus nauigatum: nam fere totum In potestate Turcarum erat. Et demum post diuturna at aspera bella inuentu est iter quod ad uulgo Pre/legyam nuncupatum Aethiopiae regem potentis Ismum ducit, qui cum uniuersis regnorum suorum populis Christum colit. Ad hunc extemplo