장음표시 사용
264쪽
FIGURA I VIM A. Vasa ieeotis .cistae fellis.
Morgagnus de figurata. o. Wrv. solerter animadvertit hoc cum Eustachius vellet unmersam enam portae sociis ubique ipatam arteriis me coeliacis, me mentericis ab axteriore facie demonstrare in I. venae illius ramos , radicum nes in ri j xv ramorum initium , , radices omnibus interjectum ramis, a radicibus truncum proposuisse. Atque illud ex in ectione Aurae illius i. ac proximarum . , xv vertissime conligi Epistola anatomica I S. Lxv III. a a Vena cava inserior, tum sipra , tum infra jecur truncata. b, b, c, c, c, c Vena hepaticae b, b majores, Vc,s c, c minores. Contrario modo in jecur peroue illud ducuntur, ac vena portarum , hepaticamque arteria, ac canalis. Radix venae lienatis. Vide annotationem ad e.
Radix venae mesentericae. Manuensum Lisncisi culpis ingem et - mic s. a Plurationem bis
remi, cum majores venae portae rami substantiam hepatis penetrantes ad 13. o. indicati sunt. Atqui illos non esse ramos substantiam hepatis penetrantes, sed radices in truncum Poris confluentes s ex Gnstome non consaret, fatis superque bitelligi Posset ex ambobus trunci illius extremis in triplici proposio conismori figurari. II. v. in ectis, Otque collitis. Morgagnus epistola anatomica I S. xv III. Vena portarum. g, h, i Truncus venae portarum in sinu jecoris divisus in ramos tres. Sic quoque in figurarii. Ov. a, a, a quarum haec prima continuatio est. Homini truncus venae portarum in sinu ecoris primum dilatatur ali quantum, haud secus, ac solent venae, ubi ramos majores emittunt inprimisque ubi in eos totae dividunturta ut videre est in cava inferiore, ubi in iliacas dividitur .in superiore, ubi in subclavias. Inde mox trimcus in ramos dividitur duos. Quorum alter, isque dexter, per sinum jecoris ducitur dextrorsum, nec longe ab ortu suo jecori immergitur Alter, atque is sinister , multo longior, per eundem jecoris sinum primum ducitur in partem sinistram, continueque sub isthmo jecoris T figurae iv tabulae xi . arcus, infra patuli, forma ab eoque continue mox ad ligamentum rotundum in adultiore, quod fuerat quam venam umbilici vulgo appellant , pertinet. Ac ramos illos duos unius sinus venae portarum nomine appellarunt anatomici posteriores, atque ita dc descripserunt Wiconibus aliqui eorum expresserunt, tanquam si truncus venae in sinu jecoris in unum oblongum transversumque sinum migret, eumque ma dextra parte trunci dextrorsum , a sinistra sinistrorsum , per linum jecoris pertinentem. Cujus haec caussa fuisse potuit, quod jecore exemto considerarunt. Etenim truncata vena portarum retrahitur jecur versiis ex quo talis
qualem tradiderunt, sinus species existit. At si eadem a jecore rursus alia
265쪽
,ι, ALBINI EXPLICATIO A B. XXVIgquantum retrahitur maximeque si simul aut sanguine turget, aut statu in ramos duos dividi potius, quam in sinum migrare, animadvertitur. Ita que intelligi potest, ut factum sic, ut neque in hac prima figura, Sque in secunda, quarta sinum venae Proposuerit; sed truncum, ut ex conjunctis ramis, splenico scilicet Melenterico, natum, sic in rainos di visum. Exhibet autem divisum in ramos tres , i h g. Et sic quoque ia
De quorum primo, respondere eum ramo dextro, apparet quem per sinum jecoris dextrorsum duci scripsiti esseque partem dextram sinus venae portarum appellati nec longe ab ortu suo jecori immergi.
hi t Alterum respondere invenio venae portarum ramo ad ligamentum rotum
dum pertinenti qui pars est sinistra, eaque major, sinus ejus vulgo appellati.
Eum in aliquot jecoribus, quae data opera examinavita at trunco venae portarum sensim inveni aliquanto contractiorem inde rursus sensim aliquanto ampliorem post aliquanto ampliorem totum. Flectitur circum emi.nentiam inferiorem sinus jecoris, in quo est in ubi flectitur, ibi angustior. Respondet hoc ramo h uri. Non possum tamen non fateri, crassiorem esse, quam ubi u inscripsi datque adeo etiam, quam inde ad i. Sic autem alias quoque in menseris sui minus diligens: In hac ipsa icone ramus splenitas tenuior est, quam in o dc v. quae tamen hujus continuatio sunt. Ramos quoque emittentem inveni, qui respondeant iis, quos ille , cui inscripsi quibusque , , , , v v v. me quo intra plenius.
Atque is ni esset ejusmodi nullus in icone inveniretur ille, qui tam insignis in jecore, manifestusque. Nam qui solus superest , sinister, cui inscripsi , ita ut videbimus, non respondet.
Respondet quoque truncato ad postremum , ubi ex isthmo jecoris emergens, aut, quibus isthmus major, sub eo, continuatur ligamento rotundo. Aliquanto longior esse videtur infra ramum infimum eorum , ad quos, apposui. In hominibus autem junioribus , quorum corpora adhibuisse ostendi in praefatione, ad eum modum invenerit. Si in figura xv. tabula xr circini crus alterum infigere sim mae ibi velis vendi portarum , ubi in sinum jecoris pertinet alterumque mox insta isthmum jecoris T , ubi ligamentum rotundum X ad eum pertinet: sique deinde transferre hanc mensuram in figuram , de qua agitur, primam hujus tabula xxvo, sic ut alterum circini crus in tigas ramo trun- eat instare videbis crus alterum pertinere ad venam portarum, ubi in sinu jecoris dividitur et ut longitudo haec respondeat. In figura autem xv tabula xx jecoris positus est alius, nec caeterorum mensura huic primae tabulae, xvii respondet. Posset tamen fortasse , quod de respondente mensura, ea in vicinitate partium jecori inhaerentium , attuli, argumento , praeter anatomenta esse , aut saltem indicio. Ramus autem venae portarum, qui ad ligamentum rotundum pertinet, pervius manet, usque quo sub isthmo jecoris, hic si, ut in figura et v. tabula xr angustior sit, emergens, continuatur ligamento rotundo, quod embryoni vena fuerat umbilici. Expendam, ut soleo, quae prolata an ab aliis Lancisus reuom hieesse umbilicatim ad ostium jecoris,issectam , D. I . Negavit Bianchus: de quo post videbimus, ad v, v, v. Morgagnus in epi tota anatomica . s. xxx in I .ancisium in Deus umbilicati designanda attendisse locum , cui trinscripsi, ejusque canalis crassitudinem venae umbiliculi conrenientem Lancisus
266쪽
ALLINI EXPLICATIO 'AB. XXVII eisius renam umbilicalem cum ramis venae portae facto emicirculo inmeias , tradit, locumque, ubi hoc fiat, designat numeris his , . ir; qui locum illum, cui, inscripsi, delignantes eoque ramum venae portarum a vena umbilici disterminare ibr loci videtur , venamque umbilicalem appellare ei certe accensere, quod ab pertinet a u. In quo .confirmari potuerit eo quod rami, ad quos , v, v apposui, contra obversi sunt, ac rami venae portarum rami primi , ad quos , , et de quibus dicetur suo loco. Eamque ad ostium iecoris issectam esse tradit ossum fortasse appellans locum, ubi jecori ipsi immergitur, id est, ubi num ejus subit. Ubi, inscripsi, id Blanchus, contra Lancisum scribens, in ram ut venae portae productionem eta firmat, historia hepaticae anima resone ad Auram rix tabulae suae, III paginare IIxcix. Ad quod Morgagnus sola anatomica I S. Lxxii, non simus , inquit , oenae ortae ea in tu esse prosictio, quae cum eosnu non communicet, sed eum ulteriore demum ramo, non solum ex sinu iam prosecto, sed in alios etiam ramos Holso. Huic quo non modo us, sed ne productio quidem esse idetur istius rami enae portae, cum et multis Partibus crassior sit cum illo ramusculo, per quem a latere cum ramo illo continuatur uos ipse ramos contra obmersos habeat, ac rami illius productio haberet. Et paulo post quaerere, si timeret, rancissum posse, ' cui unquam vere anat , mico contigerit Perspicere ', im intome nae , Posteaquam in maiorem ramum, deinde in ramusculum contractus est mox mente in abliorem, T iam longum ramum evanae , cujus Praeterea surculi conira atque
oporteret, non secundum motum sanguinis .an venientis , sed eo ira e-- iam contremi ni Quam Bianchus Productionem nus vocat, ubi nimirum inscripsi ea, si comparo , parti respondet rami venae portarum ad ligamentum rotundum pertinentis, id est , sinistrae sinus , ut appellant venae portarums quod supra in principio dictum est. De ramis dicetur ad
Num forte, inquit Morgagnus epistola illa anatomica I S. Lxx i, ma- br aliquis ex iis ramis quos, iquando nil pius in obsereationibus a natomicis '-- hinc communicare Diaei cum intima mi i hepatis sibi tib isto inde tero aut v sub pancre cum quibusdam aliis venis ab eodem portarum, trunco extra hepar obortis, cui si in liene, cum huius si ipsius substantia. Non hoc dico neque enim delineario haec cum ac pii deseripit.- ne satis contienit, quamvis, id rerum genus quadamenus maere flossi a
Si autem ramus his inistra sit sinus venae portarum pars, ad ligamentum rotundum pertinens; non inveniretur in jecore, qui respondeat ramo te ii g, in sinistram jecoris partem in icone ducto. Neque in jecore humano tres inveniuntur, sed tantummodo duo. Nuper tamen , quum denuo edendus hic liber esset, perquirens , incidi in puerulum, cui duobus illis qui ab C inscripsi , respondentes erant; praetereaque , qui respondere posset tertiori Dextro inde a trunco venae per longitudinem inciso ostium tertii alicujusi facile animadverti, ab eoque sinistrorsum in jecur
Ramus ille in icone sinisteri principio suo incurvo videri posset respondere sinistrae sinus venae parti ramis non ita respondet. Neque eundem illum ramum cad ligamentum rotundum, venamve, si quis velit, umbilici, pertinere ullo in icone indicio cernas quum tamen pertineat sinus
267쪽
tis. ALBINI EXULICATIO OB. XXVILvenae portarum pars sinistra atque ita quidem pertineat , desinatque t
ta, ut ea parte extrema terminare in icone non potui et, nisi aut ligamentum rotundum, cui continuatur, venamve umbilici, simul exhibuisset, aut ab iis resectum sinum ut ramus altera vi refert, infra t. Utcunque suerit, certe malim culpam in me conferre, qui propositum satis non assequar; quam erroris insimulare Eustachium insignioris in re notabili, manifestaque.x,y, , v, v, vomis respondent, quos a ramo venae portarum ad ligamentum rotundum pertinente duci in jecur inveni. Quorum qui respondentiis, ad quos , y, et eos contra quoque obverses inveni iis, qui respondent illis, ad quos apposui , v, v. Caeterum animadverti in iis dissimilitudines multas. Commodo meo,, quo minus distraherem, vitiaremque, incidi per longitudinem truncum venae portarum , ramumque ejus tum dextrum tum sinistrum , qui ad ligamentum rotundum pertineto diduxique eos , quo ostia ramorum , qui emittuntur, cernerem inserui deinde in ea stylum , atque etiam per longitudinem incidi ab ostio suo ramos , ut , inquam partem jecoris, quomodo ducantur, cognoscerem. v, vo In jecoribus aliquot adultorum ramus venae portarum , qui ad ligamentum rotundum pertinet, ramos juxta illud emisit insignes tres , deorsum in jecur ductos a dextra parte duos , a sinistra unum Circa hunc locum plures , iique exilioresta plures praesertim in embryonibus , infantibusque. Quorum alii sic obversi, ut ad quos v v v apposuiti alii in latus ducebantur : alii oblique de vi, alii rectius. Accuratius persequi nihil attinet. A ramo venae portarum ad ligamentum rotundum pertinente ramus insigni emittitur , ut hic, supra in latere sinistro inque sinisteriorem ereri, partem usum ducitur oblique sinistrorsum. Potuerit hoc positu jecoris
ciuem vasa ejus reserunt, ita sursum ductum , anteque venam cavam , ex reddendi ratione exhibere.
In eam sinus jecoris partem, cui hin figurata v. tabulae, et inscripsi, pertinet. Et si quid menstra tribuere velimus , certe in quarta tabulaedit quantum sinus, distat ab imo ibi isthmo T, tantum in hac prima tabula xxvii. imus truncatus infra, ramus venae portarum distat a radice rami hujus, cui, inscripsi. Praetereaque , quantum in xv tabulae xi a summo ibi venae portarum trunco distat sinus,a tantum in hac prima tabulae xxvo medius truncus venae portarum , ubi ramos hepaticos emittit, distat a radice ejusdem hujus rami, cui, inscripsi.
Finis tamen non est , qui caeterarum hac in icone venarum et non sic acutus Atque in hoc scrupulus residet de quo mox dicetur. Circa hunc locum, sere autem ultra eum, id est, in cone altiorem, ramum invenio intus per jecur arsum ductum , ibi ubi extrinsecus sinu, jecoris, II figurae 1 v. tabulae XI, per quem in embryone canalis, quem vocant venosum, ducitur, posteaque ligamentum, in quod versus Inveni autem mododiet multo exiliorem , ut ex duobus his ille crassitudine respondeat magis. Essetne autem canalis ille venosus Procul dubio esse Blanchus arbitratur , Foriae maticae anima ersione a figuram tertiam tabulae suae vini pagina ci Ixcix. Contra quidem valere , quod Morgagnus vi laanatomica I S. Lxx III notavit, canalem illum ex sinu oriri venae pomiae , nequit; si quidem hoc, unde oritur in icone ramus, ad sinum,
quem vulgo appellant, pertineat, sitque illius ipsius pars maxima de quo vide Disitired by Cooste
268쪽
vide annotationem ad his . Addo autem , canalem venosum ultra mum, cui, inscripsi, emitti invenire me solitum , ex altiore arcus illius
Situs canalis venosi dissicultatem non adeo creat. Nam , si anatomic rum in iconibus, si in ipso jecore, totus a sini o latere trunci venae e
tae; non ad hujus anteriorem faciem postus est id fit ex positu jecoris alio. sinistra enim venae cavae parte sine dubio positus est , quum jecurii bo suo jacet in tabula, ita, ut exhibet figura v. tabula xi, ubi canalis venosius poneretur secundum sinum jecoris, cui II inscripsiti atque adeo asinistra parte venae cavae FH. At positu jecoris integro, sicuti in ventre est, a priori parte si quis consideret , a qua parte Eustachium vasa ejus hie expressisse dubium non est fortasse haud ita dissiculter cognoscat, qu
modo ad canalem venosum ad anteriora venae cavae exprimendum adduci potuisset.
Cui tamen interpretationi, qua pro canali venose habeatur , illud fatis non esset , quod missio alios surculos ramus idem, toto itinere non ita- datur, quanis Eustachius a dextri sicae venae dexterae alterum is longiorem pinxit ramum venae portae qui nullos surculos de se mitiis quod Morgagnus praeterea addit. Verum , si anatomen consulamus , inquit eodem in loco Morgagnus , is eiusmodi, quem icon exhibet, non solet esse tubuli venocli de m c vam de ii ex hepat iam mementem magnoque certe intervallo ab eo loco desinit, ubi videretur exhibere. Ni arbitrari velimus fore, ut hic quoque confiteatur, quod in tractatus de vena sine pari antistrammat xx xx de alba illa equorum venari obscurissimum semia sibique actu non bene perceptum. obtinere. Verumtamen , an quidem animadvertere nequivisset tam manifestum, tam facile inventu praesertim quum pars , quam exhibuerit, L cile perduxisset ad finem. Et tamen honorem Eustachio inventi canalis venosi libenti animo tribuerem, non ante Arantium modo, cui vulgo tribuunt; sed etiam , qui ante eum, atque etiam plenius, descripsit, edidimue, Vesalium Scripsit Arantius in libro de humano sese, capite xiv haec observatione insuper digna iidem conjunctio altera, quae in iecore sic, Poriae scilices cum cavata quae fetui tantum , dum in uetero continetur, usum Praebes. Si autem A rum ramorum, qui fatis in gnes sum altero ex Porta, e irino explant novis oenae umbilicatis exoriente e uero ex avari in jecoris subsantia eo i maiioci uis specillum in umbilicatim immiseris, inde in portae truncum, dein, dictae eontinuationis ratione, recta in cham pervenies Vesalius a tem in examine anatomicarum Falloppii observationum, quod Vesalii operibus hic anno cis IIccxxv editis cum Boerhavio adjeci , quum , inquit
ibi pagina Iccxcvtiis diligentius foetum secui, re integram umbiliet o nae feriem fluis cognoscere sane in jecoris subflantia considentem bidiotam iuditi am in elatiorem caudicis vreae floriae sedem inseri Mox ex oeesse portae caudicis posteriori regione , observata pro ginem in otiae eno caudicem Fribui, illicque anteriori cavae venae saei inferi , tibi ipsa maximos uos ramos jecori steri, me in illam Pertinent. Haec propagos qua ortae dena cavae jungitur, magis fere quam Miae gracilior est, ipsa
umbiiuci enae insertione , aut umbilici venae amplitu ine Arantii librum primum editum suisse invenio anno croi 2Lor. V alii examen anno jam cro1oLxxv editum quod scripserat anno IIIoing, ut ex die, quem in
269쪽
ALBINI EXPLICATIO et B. XXVII. sine notavit, apparet Eustachii tabulae, siquid iis , quae Morgagnus in
epistola ad Lancisium solerter persequitur , tribuamus , Ono ictio Lir.
Derum incisae neque apparet, post adjunxisse. An vero in ligamentum jam versum, id est , ejus reliquias exhibuisse
suspicabimuro Et ligamentum illud ab eodem loco oritur, a quo canalis quum estu ad eundemque pertinet. Membranis autem in sinu ecoris inha reti inque adultis haud raro inveni iis in membranis veluti extenuati . ad postremumque aliquantum dilatati, inquasi evanescentis , speciem quandam referre. Ad quod qui attenderit, ei videri posset , hanc ob caussam brevius kin fine nonnihil dilatatum , ac veluti extenuatum exhibuisse. In ipso autem fine, ubi venae cavae videri cuipiam posset inseruiis , t neola illae, quae continuatae sent illis, quibus cava umbra escta , , lineationem aut rudiorem, aut imperfectiorem quandam , significare possint quum appareat tanquam si ante lineolas illas positae sint lineae hune
ramum ab utraque parte terminantes cinterque has lineas venae cavae umbra continuata conspiciatur.
Quod Martinius quem auditorem habuisse riucundum est recordati)in eruditis commentariis suis affert, in icone cylindri forma esse, non, ut venae, conia id momentum habere non videtur quippe quum in ea ad principio forma sit coni, inin eadem vena hepaticae sinistrae superioris ramo illi, qui venae cavae propior, eique tam longo forma data quoque sit cylindracea eademque hujus ipsius venae portarum rami h ramo, cui
Neque movere Quicquam potest hoc, quod , si ligamentum illud non
esset, ejus ne indicium quidem exhibuerit; quum tamen foraminis ovalis, in figurario. in v x tabulae xvi d canalis arterios, crinsexta tabula xv, adjecerit reliquiastis in tabula xxv I. 3 3 Anq. r. radices arteriarum umbilici in ligamenta versarum Movere nequit, quoniam sic etiam alia ad propositum sium non pertinentia praetermisit, aut praeteriit quorum in praefatione exempla attuli. Neque crassitudinis ratio ullo modo respondet. Ligamentum enim illud, contra, atque in icone ramus, longe est exilius ramo, unde oritur. v v v, WEjusmodi autem ramos , quibus hi respondeant , venaene emittit portarum ramus , an ad eum pertinens vena umbilicio te constare determino debet, qui inter venas illas duas statuatures nam continuatae sunt.
Laneisius, ut supra dic tum est annotatione ad his terminum in icone ponere videtur ibi, ubi, inscripsi ut, quicquid Ct ad ubertinet, v nae accenseat umbilici. Quo posito, certe ramos vena umbilici emittit, ea ex parte , quae pervia maneat adultis dieque valet, quod Bianchus contra Lancisium in historiae heptaicae evi atione Aurae xir tabulae
suae vixi pallinare Ioc profert cui unquam ere anatomico contietisses
perspicere, umbilicalem Mnam suo Persepar itinere in ramos facessere Ad quod Morgagnus, hoc, inquit in mimo an tomica r. S. Lxxti, Lamesis te quibusdam re derit scriptoribus, vel potius in tanta rerum copia
fatis fortasse non attenderit. Ramos autem vena umbilici emittit nullos si terminus ejus ponitur infra locum, unde rami primi emittuntur: quousque nimirum, ligato fune umbilici, in ligamentum rotundum vertitur , et turque, aliis etiam cum proximis ramis, nullius amplius usis. Hunc te minum Blanchum ponere, ex hoc, quod loco modo dicto iudicit, colligimus certe unico solum, a solitario tactu in Portae sinum exonerari P Disitigod b, Omle
270쪽
AL BINI EXPLICATIO TAB. XXUI 16
nlt quoque Morgagnus qui in epissola anatom a I. g. Lxxtr. canalem, cui transcripsi, non videri esse oenam umbiliciam traditu eum ejus attendimus ramos , quos certe in ea vena adhuc conspisere non potuerit. Et
manifestum est ex ejusdem epistolae S. Lxxv. rubi fluum se esset Denire , sinum Denae portae , cum a extero jecinoris Iob ad Disrum se exiendens , contra interjectam utrique lota Furam pervenit , se ipsum , aut potius quendam, si ramum ex ima sui parte deorsum mittere , qui obolam scandentem umbilicalem venam mox insimo suo extremo si exH- fiat, ut non facillimum saepe si utriusque nec tuere , praesertim cum Denae summa pars quod nonnunquam observaveris non prorsus adhue in adulti occlusa est. Ex eiusmodi igitur ramo, in quem ipsa umbi alis 6ena recta producitur, , quidem prope hujus venae nem , cum alios minores ramos ab ameriore, seu superare facie oriri, tum duos praecipuos ab lateribus recedere, singulos ab singulis ut haud raro , extrinsecus i Piciem do, non absimilem iaci figuram,iderii ae si vena umbi aliae tu hebri a esset, quemadmodum ab Eustachio in eo honi o figura, tabula x. ob mur repraesentari. Esisero ramum illam nus , duobus ramis inier-jectum, prae his intimire solitus si crassarem , quam Eustachius uinem vit ab Angulis autem lateribus non mulos semper praecipuos ramos , sed binos inieraeum compereritu saepe vero non sursum , sed deorsum potius oblisque ductos Denerit; nunquam tamen haec quae isse quaesisse autem in aduliorum jecinoribus saltem decem quin si extrinsicus Oectaret . illa sese sibi species Cerrei venae umbilicolis quae in summo hinc , , hinc ramo, emitteret stero intrinsecus scrutaretur , nus caveam deprehendere se femon es demittentem in occursum illius venae , iisque ramis initium praebentem. Et mox subjicit, eos, qui Mum jecoris fissura hujusque Usimo, ne ulla ex parte, ei, i secto , umbilissem venam ad suum usque sempersequentes, qui rami denique hinc , Et hinc in summae risurae latera
ramo inciniam immittantur, inquiranto mox cutem trunco ense Portae ,
, coniiuuat, uia si is aperto, sectionem ad venam usque umbilitatem
deducant , eorum quos dixerit, ramorum oscula Perquirentes: eos os in
istiusmodi perquissionibus fuerint diligenter versati , cum facile secum conjecturos qui Eu chius per ira um illud vas Agnificare volueris , tum e
cepturos, cur eiusdem, furuncum rancisim venam umbiuicalem appellarii. Eundemque terminum ponunt vulgo. Pono libenterri certe in iis , quibus vena umbilici in ligamentum rotundum jam versa , deletaqueo ac sanguis ex trunco venae portarum in ramum ad ligamentum usque, inque ramos, quos ramus ille emittit , quantumvis contra obversos , sine dubio agitur. Itaque prout ponere libuerit , vena umbilici aut ramos emittet ad jecur pertinentes , aut non emittet , sed ramus venae portarum ieritque in nomine differentia, non in re. Hic praetermittere non debeo , Senacum , virum amplissimum , po quam explicationem meam primum emiseram , in tractatione de corde iis bri iii capitis xii. g. ix sci ipsisse , - Eustachium vasa hepatica em-- bryonis adjunxisse hepaticis adulti, quod visum sit aenigma eue ' quam sententiam datis ad me litteris significaverat. Sane quidem morem Eustachii his in tabulis ejusmodi non invenimus. Immo vero foramen ovale, quod embryoni non minus praecipuum est, quum potuisset commode atque etiam commodius , in figura tertia, sexta tabulae xv r. non ad