Matthaei Hilleri... Institutiones linguae sanctae adiecto earundemcompendio tironibus accomodato, cum indicibus locupltissimis

31쪽

r1 DIVIs Io LITERARUM.teras vertentium consuetudo veram Hebraicarum vocum originem & significationem prodat. Qui noverit, o Hebraicum apud Arabes in is , Verti, is Arabum nomina Nechem. 6: 6. M a non interpretabitur imbrem sive pluvιam,

sed repetet a quod arabice corpuae denotat. a quo αz I a Casdaei, derivabit a . --, lucrum, non ex 2 & agro, neque a verbo

r--, mera invendibilis fuit. pipay a ita iaci eos, i. e. humus terrae rubrae. S a quo nomine Arabicae gentis conditor insignitus , a casa, astutus vel ingeniosus fuit, non acasicha; errore correptus fuit. Quantu ad emendandam των ἐβδομ υντα translationem Ualeat ista literarum in Hebraicis vocabulis extantium versio, ejus rei specimen luculentum in Onomastico dedi, Via aecima, cap. J I & 2

LITERARuM DEFINITIO ET DIVIsIO. 4 Literarum generalis divisio fieri solet in Consonas & vocales. Speciales Consonae distinctiones habent plurimas. Nos eas I. dividimus in simplices m CompositaS. Simplices duum sunt generum, lenes Masperae. Lenes sunt, quae memorantur ab Aleph

32쪽

'LITERARUM DIVISIO. I

usq; ad Sajin, primum sibilum: i a a re

Asperae sunt, quae memorantur ab Heth usque ad secundum sibilum Samech, id a d , I ' D n. Ex lenib. & asperis componuntur,quae memorantur ab Haj in usq; ad

n ultimam Alphabethi literam, p x a y

i In his Hajin conflatum est ex an Hg, Pe exu Bu, ut figura id arguit, Tiade ex tu Ts, Kophi ςx aa Cu, ut pariter rigura docet. Resch literarum asperrima simplici sono memorari nequit.& o componitur ex gemino ir & inserto Joth. Thau denique ex Daleth ac Joth. II. Ratione organorum oris eas distin- is uimus in Gutturales, Palatinas, Dentales, & Labiales. Gutturales v ri ri N.ALEpti enim est, qui imo gutture nascitur se fultus spiritus. Tenuem istius loco adhibent Gratisci. ut Ἀλαμ, E'cI 'IM, 'Οὐριιμ. Vetustiores pro eo R digamma scripserunt, non ut Prisci nus opinatur hiatus gratia, ut in isto Alcmanis Eolidae Poetae: υη- ρm δαείον & in hoc hexametro heroico: 'Δμμεσ-θεοι πὶ δ'

& in vocabulis, quae Priscianus legit in tripode vetustissimo Apollinis, qui steterat in Xerolopho. Byzantii, sic scriptis:

ra est, qui in supremis faucium cohsmus emi

33쪽

r hi TER ARuM DEFINITIO cat suffultus spiritus. HETH, est suffultus, 3c uxsupremo gutture latior validiorque natus spiritus: verbo,He asperatum, non, ut quidam volunt, H duplicatum. Duplices enim seu compositast non memorantur in asperarum Classe. Germani, qui vim ejus nequeunt exprimere , Graecorum

leni compositum diximus. Astinitatem habere cum n, & Arabes testantur, in quorum ore saepius Ajin cum Heth permutatum, ut lamina vel iamalva, utrumque enim est miscuit, fulmen, stella &c. Europaei, qui vim literae non a . sequuntur, eam cum Aleph tenuiss1mo spirita confundunt, Graecos imitati. Q anquam hi frequentissime, quum propter ri alteram literae pamtem, efferre totam nequeant, alteram sellem pamtem pronuncient, pro n ly Γαζα, pro π dZ r μορ α, pro hN'v' 'Pαγmita memorantes., c II. In PALATINAS, quae sunt duplicis generiS; aliae, quae nascuntur in palato posteriore, aliae, quae in anteriore. In posteriore

palato fiunt Gimel, Ioth, Caph, Koph. In l

anteriore Lamed, Nun, Resch. Has an- lxeriores, illas posteriores dixeris palatinas. l. GIMEL est, qui in palato inferiore producitur suffultus spirit .

34쪽

ET DIVIs Io. Isi Jom qui in supero palato nascitur sussul- rus Spiritus. ἡ CAPH, est gestatus inque palati coelo ad mo- . rem a asperi expressiis spiritus. ΚΟΡΗ, est qui ex a & literarum conjum, Gone existit spiritus. In anteriore palato generantur ' a , , Li- i quicu Latinis dict..' LAMYD gestatus spiritus, qui in lingua contra superum palatum, qua primordium dentibus si peris est, nitente excuditur. N U N, Spiritus est fulciendus, qui sub con- vexo palati lingua inhaerente versus nares dc os

Rescia , vel RE, est, qui iterata linguae crispa 'tione tremulisque ictibus vibratur in palato, sussultus spiritus.

duplices: Aliae, quae audiuntur cum sibi- .lo, aliae, quae sine sibilo memorantur.

DENTALEs, quae cum sibilo audiuntur, sunts in, Samech, I sade, Schin & Sin. ZMIN, est spiritus suffultus, qui mucrone lin-Iuae ad primores dentes leviter applicato, leniss- ne sibilat. SAMECH, est,qui lingua inter anteriores den- es dilatata sibilat, fulciendus spiritus. T s A r, E, ex o&I compositus sibilus. SCHIN , sibilus tenuis, quem admixto Joth ad Neriores dentes dirigit lingua.

35쪽

LITERARUM DEFINITIOSIN, Sibilus tenuis, quem assumto Joth per inferiores agit dentes lingua. DENTALEs, quae sine sibilo esseruntur: Da leth, Teth, Thav. Daleth, est qui in verberatis leniter dentibus innascitur suffultus spiritus. Teth, Spiritus gestatus, qui asperius lingua dentibus impulsa excuditur , Verbo, asperarum Daleth. Thau, est ex conjunctione ' & natus spiristus. Respondet Bohemorum quam superne d cussatam scribere solent, & λmharicae literae in vocibus Dad, Badabad, mod, Sender dc aliis. vid. Ludias. Hist. AEthiop. Prooemii lit. A. 3. economast. nostrum p. 7QJi IV. IN LAB1ALEs, Beth, Vau, Mem, Pe. BETH, est qui inferioribus leniter compressis labiis formatur suffultus spiritus. VAV, est qui per constricta labia procedit sus

fultus spirituS. MEM, Spiritus fulciendus, qui impressis inviscem labris clausoque ore formatur. PE, est ex a & conflatus Spiritus. Hunc Graecus sermo non habet, quia nimirum & Vavconsona destituitur. Parum discrepat Germari rum-quod memoratur in vocibus vfuniis

Latinorum nominibus, pondo, porta, palus, Plinma, pilum, planta. In principiis constructionum

36쪽

LrTERARUM COGNATIO.

kd Hieronymi judicio abusive, h. e. absone &indocte Sciendum, inquit libro de nominibus, , quod apud Hcbtaeos P, litera non habetur, nec ullum nomen est, quod hoc elementum sonet. i Abusive igitur accipienda , quasi per F literam scripta tar. Idem in Nominibus de Actibus Α-i postolorum scribit: Quia, ut sitra dixi, P, literam

a non habent, propterea Pisidiam per F, efferunt. Graeci pro eo r& Π utebantur, quamvis ne i tirum sonet, ut , φαγω,-,Nες,-ti quos quum hactenus imitemur, excusari quoini dammodo potest , quando 2 leni dages affe- stum pronunciamus, ut P, & non dagestatum, ut φ. Cetera petantur ex Onom. Sacri pag. 7oo, α 7OI

, LITERARUM COGNATI

37쪽

LITERARUM QUIES ET MOTUS.

ao IV. RATIONE LECTioNis literas distinguo in mobiles & quietas. Mobiles sunt, quibus vocalis aut scheva mutum suba a jungitur, ut m Π Litera mediana, cui non subsicitur VoCalis, obmutescit, Jislacar. Mechu-

n' timens Dominum. Jerem. 3T Ι , I larubent, Deut. I: Iz, IJ: Jos. 13. I8De nura de nin m vide in iis, quae per compendium scribuntur. a1 Nunquam duae consonae vocis effabilis continuo quiescunt. Hinc ΠNINa Iosii. 7:2I. Prov. IS: I . &t N a Nech. st .& N's Jud. 1 3: I8. non sunt voces ef- lfabiles, sed effabilium notae vel symbola. 1 3 Potest aleph post omnia vocalia puncta quiescere, etiam post scheva, ut Non pec

in medio Vocis positum, ut N, Si constituat tertiam radicalem,

post pathach moveri nequit. Hinc N PIegitur, non o &-inVenimus, Donum.1 AIeph immobile in flexu Verbi trense in

e eu

et p

38쪽

' Tadent. Levit. 2I: s. Simile Chaldaicu n ei error, pro 3,ς Dan. 3: 29.

Nunquam n quiescit post Pathach, nisi a

in voce Πz; quoniam, ut Opinor, vicarium

estipsius Segol, & no loco no scribitur. Quod semel in verbo quievit ri, id in aseo propter flexum non transit in mobile.

VAv in voce effabili non quiescit nisi is ost cognatum Cholem & Schure ut πη nanus ejus. nn vacuum. Igitur Πzaeip Iesa. 2.24. Vox effabilis non Censetur, sed tuarum effabilium index vel argumen- um, de quo Arc. Keri p. 2 S.IOTH finale non legitur nisi post voca solem heterogeneam, ut jadaj, manus meae. Adon , Dominus, causia r rum.' Goj, gens. thal*, suspensus.

B a Post

39쪽

Post homogeneam Ioth silet, peri, dibre. haschmed, perdendo. Amos

3α Iolla medianum silet post puncta here

33 V. ALIuo discrimen literarum est inter stabiles, quae in dictione sua nunquam abolentur, ut quae scheva nec subjectum nec vicinum habent;& inter instabiles aut fugaces, quae pereunt post scheva mobile, ut in pro ri' ut nitimi promuna vel ante similom scheva possidentes, ut pro circumdederunt, vel quae Cum Segol ante Congenerem segolatam scribunturi ut pro parere, pro P a fi- llia; vel in composito verbo redizurae litera ut a in m an Abraham, quod conflatum ex tiri an IN Pater multus multitues, ne. Vid. cap. de literarum A nolitione. 3 VI. S ae etiam literae, quaru vis intericli vel geminari potest: sunt, quae nec interidi nec geminari solent. Intendi possunt a 'ra, non possunt reliquae. Geminam tur omnes praeter umes gutturatas. Interisiarum geminatarumque signum est um

bilicate punctum Dages, de quo postea.

40쪽

MDrcALEs, SERVITER SOCIABILEs. 2 r, i VII. PORRO vel minimam vocis partem consti- 3 s'munt literae,vel integiae vocis notam. Prout vocem constituunt, dividuntur in radicales & serviles. e Radicales dicimus, quae essiciunt vocem prinutiri vam, ut tres literae verbi vpD audivit, ac ifes no- inis auris. Serviles, quae radicalibus junctae et vel primitivum variant, vel initio, ut Vpta audiet,n metu auditio, V τοῦ, ad auditum, II N & auris: s vel in fine, ut ri in nyota audi, & Caph mil , auris tua: vel initio ac fine, ut nyp n obedientia, it ala Jza cum fugeret ipse: vel in medio, fine & inbu sto, ut.MVpnal benedicet ei.

elabiles. Superbissimum quippe metuentes aurium ' judicium Hebrati etiam atque etiam cavent, ne literarum incongrua junctura vasti vel peregrini soni verbum oriatur. Itaque nulla radix tribus co stat gutturatis, nulla tribus labialibus, nulla tribus posterioris palati palatinis, nulla prioris, nulla denique tribus dentalibus, quae vel sibilum sonant, vel cum sibilo non memorantur. Nulla trium m bilium literarum radix inchoatur a duabus congeneris. Itaq; Babel non venit a Babal, 8c Mephib stheth non est ortum a mapha, nec denique nos thema constituat, cum Indicum, scribatur Ioco integri nominis a nim intueri, unde etiam norae aspectin. Gutturales ri & y conjunysi nec initia nec finea verborum patiuntur. Itaque