Hermanni Conringii De pace civili inter imperii ordines religione dissidentes perpetuo conservanda libri duo. Quorum posteriore jura et pax imperii ab Innocentii 10. papae criminationibus vindicantur

11쪽

manere. Huic autem rei soletassis haud invenitur ullum idoneum remediuiaa,quam,ut ita loquar,sInce mira concordiam inter ImperiiOrdinum i fovem ,& everorum quo-Bocer . uifectu .uώ--arbitrantur; quia illi ipsi Ordines non eadem sacra obser

uant od religiosiis multum dissident

sententiis: quics, censent, nosses esse cum iis,quos novimus haud tenere rectam aeternae salutis viam, in una

vivere civili tacietate. Ast ne ad

Vetera provocem exempla haec ipsa aetas nostra passim terrarum

12쪽

plurimas exhibet longe floreritissi

mas respublicas, ubi citra ullum civilis concordiaedispendium magna satis obtinet religionis diversitas. Ipse Sereniiminiae Celsitudinis Tute Potentissimus. Pater subditos,imO ininistros, habet alia & a sese &mutuo de sacris sentientes prope infidinitos: quos hater mera tamen est tranquillitas , quoitiam prudentissimo consilio turbulenti quique arcentur procul, & ex aequo bonis omnibus par benignitas exhibetur. Quod unum exemplum merito inmstar omnium est aestimandum,

13쪽

situdini poterit sussicere in imita

tionem. Ab impietatis quoq; no ta plus satis civilem ejusmodi dissse dentium tolerantiam instavit,cum Apostolica doctrina, tum primae- vae &stactae clesiaeususpei tu- . Ne nunc urgeam, quod in stiam quoque Israeliticam civitatem Deus cmtimus Maximus admis rit omnes etiam eos qui septem Noachiisquae appellabantur praercepta tantum observabant, licet

haud esserit circumcisi aliisque Mosaicis sacris initiati. Hoc pro du

gnitate demonstrare alterius erita operae. Is hoc, quem nunc offero,

- libro

14쪽

libro res mihi jam duntaxat Ditis ub

lima excipiantur,cumPontificiaeC riae, Omnem Imperii pacem primum remorantibus deinde & evertentibus, horribilibus placitis. Illa sane

Omnibus modis eradicare, interest non Germaniae Mium sed omnium omnino rerumpubl. hujus mundi: utpote quae liberae aut tutae esse nequeant,nisi sublata penitus illa quam ab Hildeblando usque Roma straxit

sacra tyrannide. Bene an secus propositum hoc argumentum eXsecutus

fuerim, intelligentes quique judic bunt. Saltim haud omnem luserim o

peram, si Viri illi magni ac sapientes, m quo

15쪽

quorum conversatione quotidie fruitur Serenissima Tua Celsitudo, favorem aliquem Tuum Principalem huic conciliaverint , dignami censuerint cujus lectione δchaea&post

raaetasTua instruatur. Enimvero.

deli doctrina Serenissi Celsitudini

Tuae,non minus atq; obsequio cum meorummeorum inservire,in votis mihi est. Quem meumantinumnon

improbatum iri, si pro ea, quae ab omnibuspraedicaturi Principali Tua Benignitate iber hicexcipiatur,non dubito mihi jam tum pollic t D sTeservet, PRINCEPS,bo publico in seram senectutem.

16쪽

LECTORI BENEVOLO MEI OS P. D.

VAE me causia compulerit ,

LECTOR BENEVOLE. ante propemo , fidum triginta annos, perina Ausriaci Theologi a Tu mpta, Pro Pace perpetua Protestam tibis danda libellum titulo Congustations Catholica eacarare; ut&decimo post anno Ammadversonem in Papa Innocentii xBullam,qua ille paeta Pacis O abrugae &Monasterii sancte inita palam damnavit, non conscribere duntaxat sed etiam mna cum priore libello publicare: illud primae illi editioni addita tunc aci Lectorem Praefatio abunde indicavit. Ne etiam nunc quenquam hoc fugiat, illa ipsa Praefatio statim subjungetur. Reddo nunci cunda vice utrumque, sed infinitis locis corre tam, atque ita locupletatum, ut novam faciem Omnia,cumprimis illa,quae Bullaesunt Papali opposita, induisse videri possint. Hoc ut facerem, pridem me incitaverunt multorum S: dignitate doctrina illustrium desideria: quod primae edjtionis exempla quaevis statim initio fuerint distractat argumenti nobilitas atque usias curam exigat a curatam. Et vero haud pacis est plane persuasum non esse fas, civilem pacem ac secietatem coli inter eos, qui religione dissident, & tolerari in repu-

17쪽

blica divinum cultum, qui aliqua ex parte a regentium sententia est alienus. Quoniam vero haec opinio & impia est & evertit respubliPs, etiam atque etiam laborandum est, ut exanimis hominum evellatur. Isitur in utroque libro dc jam ante, & hac secuncia vice, improbum illud placitum iiii aggressus. Continere me tamen sum coactus intra limites instituti, dc insprimo quidem libro me gerere juxta quae permitit perina pontificii hominis. Alias proinde singulari libro nobile

hoc argumentum ῖ pertra abo: aperta fronte demonstraturus, Omni summae potestati civili incumbere seriam religionis in sua civitate cur

tionem, ultra tamen natura nota praecepta

non illi licere vi aut poenis adhibitis quidquam imperare. Bulla porro Pontificis cum ea, quae in omnes Christiani orbis respublicas, tum pleraque illorum,quae seorsim in Germaniam sibi vendicat Romana Curia,quasi fundamenti loco haud dubitavit collocare dirae suae damnationis. Reapse vero etiam illa respublicas universas, & cumprimis Imperium, siubruunt: & tamen passim cum alibi, si Galliam excipias, tum in Germani a Curiae Papali devinctis Theologis palam ita docentur, ut veraesententiae a scholiS eorum exulent.Ea sane indignitas & hinc impendens Germaniae nostrae pericu Ium, adegit me, plus altero tanto augere meam in Bullam

18쪽

Bullam istam ante hosce viginti annos consciq-ptam Animadversionem .Caeterum & Prior & P sterior haec mea omniS cura, proxime quidem CLvili Paci in universum autem & quam maxime saluti ac conservationi Imperii consecrata est. Enimvero non dissiteor, arbitrari me, absque Pace isthac salvam Germaniae eam quae adhuc Haperest rempublicam esse ne ad breve quidem tempus posse: sed hac sublata, totum illud corpus praedae futurum exteris quibusq; potentioribus. Nata mihi illa sententia est adhuc juveni: itaque non dubitavi

jam ante hosce quadraginta annos, cum omnia miserrime armis pessumdarentur, & de Pace comstituenda altum esset inter partes silentium,eam aperte profiteri. Ex eo procul abest mutatam vel leviter, ut magis magisque laeta fuerit milii confirmatior. Non hoc volo ue satis sussicere averruncandis exteris malis hanc unam civilem inter disparis Religionis Ordihes concordiam.Multa enim quoque alia isti fini requiruntur, de quibus agere non patutur nunc institutum. Frustra tamen isthaec omnia suerint,nisi firma inter omnes Imperii ordines Pax civilis sit stabilita: ut haec omnium superstruendorum, quasi sit primum fundamentum. Quo illud omnibus appareat, sub finem libri addidi etiam ea,

quae ante annos quadraginta a me esse conscripta modo significabam. Vtinam ex voto Omnia ce-

19쪽

idant in commune univerta Gernaamae bonum' Unum illud sane speci avi ego Onahi meo labore :neque nunc quidquam magis desidero. Quo, nisi valde fallor, & bonum Claristianum:'de bonuna Imperii subditum me ad is iam quoque posterita- tem comprobabo. Nesminadii in Academia Julia Anno CII. ID. Q LXxVH. XII. i Kalend. Mali

ie i

20쪽

PRAEFATIO AD LECTOREM

primae editioni praefixa.

Ene triginta annos Also intesinotan quod fere univer Europasum vires mutim pendebat ingravera am Germania,Stantum non in plitudinem erat verse, cum de pace inter partes componenda agitari denique coeptum eH. Uuis credidisset, etiam tunc semperesse, qui betam massent 2 In utraque tamen pam te inventi qui paci acriter adversarentur,s quia dem quoa mirereὶ ista pars omnium maxime infessis consiliis oppugnavit pacem, qua ex bello gravissimum damnum senserat, s periculo propior erat omnias perdendi: ea animos pra- perviacacia invaserat. Et vero Pariae inimici uuaequam plures ruinquam atrociores,quam apud eos qui Cmtholici aurium; ipse Caesare tamen SPrincipiburis quorum armis N viribus bHgum gerebatur, iuncempronis. Incendebat idos homines nihil perinde aisHArsubductorum ventri Traium asia quot patrimoniorum, ita rite impris erat aqualiaculo memoriasuavissim tona,ut em recupera

di ponere esset agemmum s etsi ipsadhesium parum vel nihi sub tali conferrent. Heti videlicet aliis pugnantibus pigro in otio domi fructus opimiores

victoria aliena carpere obtentui tamenpertium