Corporis humani anatomiae liber primus in quo tam veterum, quam recentiorum anatomicorum inventa. Methodo nova, & intellectu facillima describuntur, ac tabulis aeneis repraesentantur. Authore Philippo Verheyen .. Supplementum anatomicum sive Anatomia

발행: 1717년

분량: 391페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

291쪽

Tris. V. Gip. n. praereae hypoth. dilucidaria.

Quaedam obscura circa supra probatam is Gesta dilucidantur , ac d Pilivacilitantur.

UT praelatam de generatione hypothesim modo magis intelligibili p

nerem vita vi longas ambages,dispntationes & Objectiones unde procul dubio Lectori remanserunt aliqua, vel obscura, vel quoad apparentiam veritati non undique congruentia; quae in praesentisiuit elucidanda, ac stabilienda . olfendendum, igitur primo, qua virtute aura seminalis separetur a partecrassiori mit coitum sce-cundum . a. Qui si ad , ut motus peris alticus rapiens dictam auram sursum , inci-νων. . Piat a parte inferiori vaginae, & uteri, clim in partu tendat λ suudo uteri deorsum. AD 3. Cur aura seminalis nmuliere, dc aliis animalibu3. quae unicum foetum parere . AMOια, solent non stratur per utramque tubam .ad utrumque testem muliebrem, adeoque passim producantur gemelli . Imocurdicta aura in uno eodemquetesticulo non dismgatur , foecundetque ova plura sicut in multiparis . 4. Utrum tubae Fallopia nae a prima ovi laecundatione usque ad ejuslam expulsionem maneant semper apricatae testiculis: & si ita, cur tua applicatio in observationibus supra relatis, non uetit saepius inventa. s. Qua vi tubae istae ferant auram .minalem sursum , aedeinde ovum deorsum, motibus scilicet oppositis. 6. Cur aura seminalis, dum Perxudimenta partium Circulariter moveri incipit, non e ediatur per easdem vias, , per quas intra vit, adeoque dissipetur. Dyonistin ' Ad primum dico, auram illamῆseu spustum genitalem,deserere materim QGad primam, nis crassiorem, partim motu quem accepit a mare illud ejiciente, qui ipfi, utpota ad motum magis apto. faci li his imprimitur, quam materiae crassiori miscique m . . . blli; partim per motum peris alticum ipsius Vaginae,ctuteri cui ob dictam rati nem auraseminalis iaci idcedit, materia vero crassa magis resistit: sicut ob eandem rationem pars vini spirituosa facile exhalatur e vase aperto, parte fixiore,atque admotum minus apto subsistente Hisce adde, quod licet antea resecerim opimonem illorum, qui sustinent auram feminalem resumi in massam sanguiuis, indeque per arterias ferri ad telii lom emineos; non tament candem improbaverim, quatenus asserunt auram semina Iem a reliqua seminis massa seperari per fermentationem inter semen ipsum & humorem in vaginae cavum erumpentem . Proinde si cui praedicta non a . pareant sussicientia , is dictam illam adjungendo tamentationem mihi non

contrahit.

Adsec 1. Ad secundam respondeo: quia Propter gratam titillationem vaginae , spidam. ritus directe determinantur ad partem titillatam , cumque interim foemina partes inas voluntarie trahat sursum in modum suctionis , fluunt dicti spiritus quoque versus iuperiora propter minorem ibidem resistentiam. In partu vero stimulus praecipue fit in ueri parte superiori, re pariens protrudit versus in

seriora . lad teratam - s. Ad tertium ais, tubarum latera esse assiquatenus collapsa eorumque introitum compressum a substantia uteri , quam pertranseunt, adeoque introitum Non esset ade liberum, quin per Ruram seminalem aperiatur, reddaturque faciliore & hinc

sit , ut sequens portio aurae seminalis facilici sequatur praecedentem G praecipue clim illa ipsa aura non accedat, adeo assatim , sed pedetentim . Quod si ob majorem copiam, dc majorem servorem seminis aura illa abundantias magisque affa-

292쪽

ism confluat addicta tubarum orificia, dico inde, tunc facile produci posse gemel-Ios. Quod vero aura in muliere non dispergatur per testiculos , Dεc ordinario transeat ad plura ova, intellectit facile est. Et tredum fimbriae in inbae extremitate arcte amplectuntur testiculum, tunc soramen in altera tubae extremitate, remota nemp/ ab utero, ita applicatur eidem testiculo, ut vix pluribus ovis corresponde

At vero in multi paris uterus a principio bifurcatus est adeoque semen maris , aut saltem l Ilius aura si corpus non intreri iterum, cedit sicli 3'per viam quasi rectam in utramque uteri partem , azproinde ipsa aura in utramque tubam : deindheadem illa aura. in quolibe ovario fiam 8rd desertur ad ova plura, quia tubaruire . . , intrema i liis aniam Iibus fimbriata non sunt, sed an burit,ira est mala ; qum .e . mapplicatur testiculis, maxima mobvolvit illorum partem, sic, ut aura semina Ιἰs levi negotio transeat ad 'plura ova . Hisce accedit, quod in istis animalibus masculi plerumque multo abundenrsemine, illoque bend cocto, matum, ac spirituoso . cum illud taud frequenter deperdan samellis nonnisi certo tEmporemarium con.

. Et quoniam reperiuntur quandoque sceminae mu Itos scelus in uaero simul ge-ssantes nempe quatuor, quinque , aut pli tres ἔ. atque hoc , ut fama est ,. v iei sus pluribus , idque usitatum aliquibus familiis ; hinc suspicor Duminis istis ru- has Fallossanas speciali modo, ut majorum testium'part amylectamur, con

Quod ad quartum attinet,tu6ae,ut dlxi capite V. eriguntur,ae testibus applican- - -

rur virtute spirituum in fibras illarum constrictorias innuentium , qu, eo determis r m. nantur per earundem fi3rarum titillationem ab aura semina Ii: Puto auremem,tu- i, has illas manere testiculisapplicatas, conec per prolusionem ovi inde removean-nlrcum non videam Hae virtute circa expuuionem vim sum' applicarentur testiculis, Sante serent ala iis remotae ..

Quod vero dicta applicatio passim' nos observetur in sectionibus eo tempore ,

cpio ovum tacundatum haeret in oriri is,. mirum videli non debet, cum in tor imis istis, dum animalia illa secantur viva', non possi non insigniter pertu ri motus spirituum', adeoque dictae tubae facile removeantur a testibus;. eam .. morte autem dictus motus cesse , aut saltem supersit perexiguus, idquσpro pau-

tempore.

Quinti pars prima patet ell responsione ad secundum . Qiod vero diinti ovum APq. -- acuterum ferri debet motus peristallicus ipsius tubae incipiat a superiori bus ver- --sus uterum ideo contingit, quia titillatioὲ quam ovum fibris tubae imprimit; a parte superiori ineficiaturi, α interea in parte inferiori nulla datur resistentia. Ad sextum', & ultimum' respondeo laciles esse clinoeptu vias, quae transtumia adsernam concedunt ad interiora ovi', & non, vice. vetri 1 scut eκ uteretibus datur transitusorinae in vescam. & non 8 vesica in ureteres: & sicurvat vulae in venis, dc arteriarum principiis concedhnt transitum sanguini; verius certam situs deserentiam, &non in partemoppositam . .

293쪽

Trin. R Cap. VII. Objectiones, eorumquesolutis.

umenta , quae praedicta imp nant , eorumstie' solutioner .

a sim tm T TYmthesim de prima partium delineatione in ovo, si ve omnium in prima pa- ivi molis L I rente, si ve m.singulis supponatur aequisita, mi iram prima fronte enervare

cum patre. videtur similitudo prolis, cum patre saepe major similitudine ejusdem cum matre, abstracta adi versitate sexus:neque hoc soldm,quoad formam exteriorem,sed etiam quoad consormationem internam ut probant varii morbi a genitore haereditarid contracti. Praeterea si diversae speciei animalia commisceantur, solet inde oririi aliquod tertium, quasi de utriusque parentis specie participans, prout mulus exequa, & asino. videtur autem juxta allegatam hypothesim omne animal relaturum speciem, & similitudinem matris, patris vero nequaquam; quia aura seminalistantsim perficit partes, quarum invenit delineationes, & secundum illas praevidhabitas operabitur: sed credibile non est iu muliere reperiri aliquid, quod refert similitudinem illius, quorum congressura est potiusquam alterius, aut in equa ante' ' quam e arcum asino, eontineri delineationem muli. Simile serὰ argumentumas προ desumitur as militudine sexus ex Hippocrate libro de genitvra , ubi ait: Μultae Hψρος - maneres jam seminas peperunt ex propriis viris; verum ad alios viros transgres D masculos genuerunt. Et viri ius ipsi, apud quos mulieres seminas pepererunt,

ad aliarum multuum mixturam progressi masculos genuerunt et ει quibus m cu-

Ius sexus gignebatur , aliis seminis permixti seminam sobolem genuerunt. Con- .cludit tandem ipse Hippocrates : atque haec fanὰ ratio declarat; tum virum , tum seminam, oe semineam, oe masculinam habere genituram. Hisce argumentis, & potissimum primo, tantum aliquando tribui, ut dictam hypothesim amplecti fuerim veritus: sed rem accuratius pensitans. vidi gravissimam quidem susesse dissicultatem, ut hjusmodi similitudinis reddatur ratio; sed eam nequaquam fieri leviorem, supposito quod nulla partium delineatio ante oviseecundationem exister t; cum in hac hypotesi nequidem simplicem partium consormationem cum veritatis specie explicare valeam; nedum qui partes hujus p tius, qu1m illius similitudinem reserant. i .RUponde. Dicent quidem contrariae opinionis fautores, nihil referre, quod dictae simili- rin. tudinis reddere rationem nequeant; cam equidem iuxta suam sententiam materia, ex qua conceptus formandus est. suppona triraequd praedisposita tam ad hane, quhmi ad illam impressionem recipiendam : in noltra autem hy pothesi membrorum dei neatio clim inchoata sit, materiam non amplius esse indifferentem, ut ei imprimatur forma huic, aut isti similis. . - Uerum enim vero non video cur quaedam occasiones. & circumstantiae nequeant vario modo immutare motum spirituum , seu aurae seminalis materiam ovi pe fluentis, atque pro motus illius varietate variὰ expandi, & immutari partium rudimenta, quae dicta materia concluduntur: neque cur hoc potios sit impossibile, quam quod membris persectios formatis, variae notae , ac figurae per matris imaginati nem imprimantur: sed de hac materia latius capite sequente.

Ad illa vero, quae ex Hippocrate adducta sunt, dico imprimis ex similibus observationibus non faci te aliquid concludendum esse; quandoquidem haud raro eκ iisdem conjugibus primo aliquot proles masculinae, & Postea foemineae, aut vice

294쪽

Tris V. Cap. VII. Obiectiones, earumque lutio. ar

vers 1 procreantur: deinde diversitatem masculi generantis, non obstante praevi partium delineatione, aliquid conserre posse addi versitatem sexus; in quantum videlicet major, aut minor aurae seminat s titillatio tubam Fallopianam verssis hoc, aut illud ovum inclinari faciat, vel ipsa aura se potios per hujus , quam per illius ovi membranam insinuet, &c. objicitur quoque eκ Hippocratis libro de natura pueri, historiam de cantatrice, Asia σ,-- citatam capite primo, quae penituram sex dierum, terties in terram exsiliens , ovi- μαωrmem excussit: sed non est verisimile, illam venisse directd a testiculis; quia nec inde tam facile excussisset, nec particulam adeo exiguam se ut in testibus rivum est. Demina observasset, idi tamen juxta observationes capite secundo , & tertio descriptas, non daretur in utero humano genitura sex dierum ; sed in solis testicu- Iis . Respondeo fuisse quidem historiam illam capite primo citatam , ut constaret, Hippocratum non ignorasse, quod conceptus referat figuram ovi; sed nullam vim esse factam in numero dierum ; nec fieri debet , clim unicuique facild sit videre quousque ejusmodi is minis nequam habenda sit fides. Certe credo ego inam illam coluisse saepius illegitime , sed unicum coitum indicasse ab Hippocrate, ne videretur magis inhonesta, di fortassis quia hic solus fuit desectus , occultis caeteris.

Haec autem objectio non est contra generaIem hypothesim de generatione ex ovis, quae concluduntur testibus is mineis , sed tantum circa aliquam circumstantiam; nempe ovi λcundati moram in testibus: quae mihi etiam aliquando visa fuit serire communem sensum; cuique difficile praebere potui assensum, donec tandem ovum in utero ovino frustra quaesiverim tertio quinto, & sexto die, coitu, & interim signa conceptionis factae in testibus olfenderim manifesta: ut habetur in meis . obter vationibus capite tertio descriptis. Non Potui tamen ex observationibus illis, si ve ex meis, si ve ex D. de Grain, de terminare tempus, quo ovum is undatum moretur in testibus: si quidem haec non valet ratiocinatio: ovum istundatum remanet tribus diebus in testibus cuniculi generis: ergo ovum iscundatum manet diebus viginti septem in testibus humanis, sim mulieres ad minus novies gerant diutius, quam λmellae cuniculorum : quia sic in testiculis ovium deberet ovum iscundatum haerere fere diebuS quindecim , cum circiter quinquies gerant diutilis quam dictae is mellae : ubi tamen ovum in utero repererim die 1 coitu undeeima: dc sortassis diebus aliquot ante expulsum

fuerit ex ovario.

Contra eandem moram sortior apparet objectici ex Sac. Scriptura, ubi Lucae r. ait Λngelus Mariae: Ecce eoncipies in uteνo; & capite a. ait ipse Scriptor loquen de NomineJ esus :quod vocatum es ab Angelo priuscuam in utero conciperetur. ET

Meadem Scriptura, quae falli non potest,testature κ dictis Angelicis Christum fui e

se conceptum in utero, qui tamen juxta testimonium Apostoli , nobis voluit esse milis, excepto peccato : ergo conceptio fit in utero, & consequenter non in testiculis

Ad hane objectionem respondere licet duplici modo: primo in textu Graeco,qui ob.ctis ei creditur originalis apud Lucirm,haberi priori loco D νυ εοι Ria; posteriori εν ροτώ. Tae. Seripia neutrum autem proprie significare uterum; sed potios velit rem , aut aliquam cor- rufo.poris cavitatem notabilem . Deinde verbum , cujus suturum priDri, praeteritum passivum posteriori loco uiurpat Sac. Scriptura i Angelus autem Sacratissimae Virgins locutus est Hebraicei non tantum significare concypto. sed etiam contineo, seu loco appresendo; ut proinde non constet Scripturam ibidem loqui deprima conceptione I & semper, rigor e quoque loquendo, verissimum sit Christim lasse compinnensum. utero Virgiliis stricte dicto. Addo etiamsi in te κtu originali

295쪽

Textum sanctum ibi loqui ad captum hi minis , & sumere merum latu, ne ne cum testiculis: si enim dixissent intesticulis , nemo eos tunc temporis intellexisset: cum nequidem Medici loqui soleant de testiculis finmineis . Si cIob eapite 3 i. formavit, ac in vulva, intelligi debet in utero , alioquin locis jam citatis

contradiceret.

Ob 'oὰ Contra generalem hypothosim de generatione ex ovis intesticulis, D a Leeu- euvenis men/oeχ non solas obiecit suas observationes de animal tulis in semine masculino Meh. contentis, quas non stare firmo talo probavi capite XIV. primi tractatri: sed in si per ollendere conatur observationes D. de Grain haudquaquam subsistere : siquidem epistola ad Nobili se .D Cristophorum m rem, scribit sit ita ovicula horna imaginarium sita Ioquitur, ovarium doctissimo Medicinae, dc Anatomiae Doctori , alniaque vitis doctis ob oculos posuisse, haec addens: ,, & rationes meas attuli, cur non satis mirari possim tot viros doctos esse in ea praejudicata opinione, ut eredant se tubam Fallopia nam ovum ab ovario Ussie ex sugere , sive detrahere ; ac illudis traducere per meatus adeo angustos,ac tubae Fastopianae esse demonstrabam a is que eo magis, quia maxima scilicet, quae in ovario erant ova, majora erant piis sis imo alia majora erant tot alio ovario eonflata plerumqre ex partibus glan-m Aulosis, sanguiferis vasis pertexta, ac tam arcte membranis inclusa , ut ejusmodῖis imaginarium ovum unguibus evellere nequirem. ,,

p.υ Ut hisce satisfaciam objectionibus, di eo ad partem primam mo neminem hacte nus reperisse, qui crederet ovum a tuba Falloniana exsugi; sed potius, qui mecum dieerent illud exo vario expuls um excipi a d ctis tubis, modum autem a uigna vi capite V. non longe ab initio. Quod vero spectat dictarum tubarum angus iam respectn magnitudinis ovi, illud mihi ab annis viginti etiam objectium est a Medicinae Turone; cum pro instructione meorum discipulorum secarem uterum Vacci-ntim istu pene maturo impraegnatum : dicebat enim, sibi videri impossibile eorpus aliquid transire per ineatum cujus diameter diametro dicti eorporis minor est: pr uetune appagebat diameter cavitatis tubae , respectit plurium ovorum , quae contin

hantur in testibus e sed demonstrando ipsi meatum per uteri cervicem , qui nequidem ea Iamianserini apparebat capa κ, petii utrum apprehenderet impossibiloe foetum tantae molis ibidem fuisse transiturum , si Vacca illa naturae cursui fuisset commissa δ Et inde arrept1 occasione ostendi quomodo pro rei exigentia, di causae data plures meatus constringi, ac dilatari 'ueant. Addo iam ovi iubilantiam in t riorem fluidam esse, adeoque illud a lateribus tubae angustior sposse comprimi, dc ongari, adeoque reddi minoris crassiti ei γ sic tamen, ut in utero ubi locus amplior est, rursus recipiat figuram pristinam. Neque adeo mayna sunt ova naturaliter , sie ut scribit a Leeuri nhoest , sed illi aliquid mimis naturale occurri me verisimile est . Et scribit D. inare, in testiculis quandoque reperiri quasdam vesiculas aqueas Hydati des vocat, quae a veris ovis scemineis dii inguuntur, quia doquor in iis contentus non indurescit per coctionem, sumque passim ipsis ovis ma

iores.

Parum etiam facit ad rem , quod dicat ova illa plerumque conflata ex partibus agandulosis, quia fatetur ipse se non esse Matomicum, de in minutis aegru cognoscuntur partes glairitu tota, nisi usus eas tales probaverit. Vidit quaedam consare ex partitas irregularibus, quae variis io Locis Hstinctis membranis eriant tinctas e . Neque haec alicuiris momenti est objectio: quia partes in persecto animali admodum multae sunt, figurae admodum di Uersae,at tractus varii . Plures quoque in adultis adhu membranae speciem exhibent ut memingracerebri, puri cardium, ventriculuS,&C. . Sed tam-cte erant membranis inclusa, at Ha ve irem unguibus avellere Nuc modo igitur tempore OPPortuno ab ovario discedentὸ N. Imporubile esse,ut ungues,

296쪽

aE. V. Cap.VII. Objectiones, earumquestutio. ars

nutrimenta adeocrata, applicentur inter membranas ovari i, & substantiam rivo propriam; ipsumque ovum apprehendant a parte posteriori, quod tamen ad eius a vulsionem, non lacerationem, requiritur. Deinde post ovi scecundationem premitur illud sensim per materiam advenientem; ut dictum est capite quinto; foramen per quod expelli debet, sensim aperitur, & nexus, quos cum reliquis habet partibus ; dissolvuntur; sicut fit in maturescentia fructuum qui licet ante non nisi magna avellerentur molesti1 , tandem fi onte ex arbore decidunt. Ut vero ulterilis ostendat Dominum de Graas' propriis observationibus suis . . deceptum, ait, alio loco, sibi dictum emeri quodam Medicinae Doctore se incu- is ius sedibus, &praesentia D Doctor de Grain ante hac multorum cuniculorum is Anatomiam instituerat: hic mihi narrabat sinquit quando dictus D. de Grain Acuniculos aperiebat , quos statim post coitum in praesentia illius necaverat D. il- ,,

Ium de Grain statim firmam componere conesusion em , quin catulos Cuniculus is produxisset,sin vivis mansisset,& hoc nullam aliam ob rationem,qu1m ob eam is quam incorporibus ovariis dictis invenire sibi imaginabatur, quot enim rubras is maculas,s ve punctulos,in sic dictis ovariis numerare quibat, tot CatulOS,stame- is bat produceret cuniculos : quot enim rubros conspiciebat punctulos, tot ova ju- ,, dicabat ab extremitate tubae matricis in matricem insam ab ovariis esse exsucta. At dictus ille D. de Grao matricem illorum cuniculorum perquirens, nunquam is in eadem exsucta ova indicare quivit, etsi demonstrandi ergo microscopio ute-

hatur. M

Certe; Doctor ille haud quaquam cepit mentem D. de ares, a qua longi m md

abfuit ova,cum talem composuisset conclusionem,quaesere in utero cuniculi,cuem statim post coitum necaverat: quod etiam indicat evidenter D. a LeeurarenDoeh,

quia praecedentibus verbis statim abjungit sequentia. M Dictus ille D. Doctor mihi quoque reserebat D Doctorem de Grans se in ea esse opinione, quarto demum is post cuniculorum coitum die septuaginta duabus horis a coitu scribit D. de is Grain) exsucta ova prodire. A Non eli igitur verosimile aliud dixisse Dominum de Grain, nisi quod tot ova in utero, si animal super vixisset, fuissent sola,quot m culas rubras deprehendebat in ovario, quamvis sciret dicta ova, tunc nondum exissere in utero proprie ditio. Neque ulliui, quod sciam , D. de Grajova e testibus

exugi docuit.

Alia quaedam argumenta , praecipue contra Zmerariovem visipararum ex oυis, eoruwquestutiones.

Hoc opere non solum 1 me ad calcem deducto, sed etiam serd usque ad hune quintum ejusdem tractatum impressi, oblatus est mihi libellus continens

duas species contra vid aram generationem ex ovo, per tubas ex ovariis ad ure-σum delato. Authore I. Hieronymo Ibaret . Hic autem plurima, ac varia affert ar- D.nara igumenta , quibus contendit sententiam de generatione a nobis allegatam reddidi opugnat saltem dubiam . quamquam hic illic ita loquitur, ac si suis argumentis convinceret se r*riam vesiculas iariellibus vivi pararum non eme ova, ac principia generationis,neque tu g er bas Fallopianas est ovi ductus. Ego quidem hanc,quam amplexus sum hypothesim i ' με- de generatione, non ut plane certam propono, verum , ut inter varias, quae de generatione ab Authoris vulgatae sunt, maxime probabilem; lubet equidem ostendere argumenta D. Fbaruti pleraque esse exigui valoris. Primo: in vetustus is vaccis,licet non aptis ad generationem observavit conspi-Κx a C

297쪽

aso Tract. V. cap. VIII. Alia quaedam Argum. yc.

Hur . et euas vesiculas testibus earundem inhaerenteS: aliis vicibus, inquit,in vitulis,agnis, mentum altisque anima ibus svio lacte nutritis quantitatem ρνeridiartim defieviartim δε- primum. prehendi, ει quidem insignis magnitudinis, quo tempore ab teneliam aetatem generationi nullam dant operam vim ulterius in tesibus vivsararum , nisi inflatu

morboso fuerint, ut evenit quando sunt strumosae , fere semper eundem numerum .eficularum, o ejusdem fere magnitudinis, quod in oviparis non observatur, circ. o. o. R. In hac Λuthoris observatione noto, quod dicat insiguis magnitudinis cujus teris mini significatio valde late patet; quidquid sit, ego invenio vesiculas illas in vitulis multo minores, in senioribus bovibus, sive in vaccis longe majores & sere eandem inter illam proportionem, quam observo in plerisque caeteris partibus, nisi quod vetulis facile exsiccentur contrahataturque . in junioribuS autem paulatim crescunt, ut tempestiud lassiciant ad generationem; in lenibus remanserunt illae,

quae in praecedente aetate non suerunt expulsae. ,

Λt dicit se observasse sero semper eundem vesicularum numerum . N. Hoc P tuisse contingere , quando neutra illarum tamellarum , inter quarum vesiculas fiebat collatio, multum pepererat; vel quando in testiculo illius, quae sorte mul-thm pepererat, accreverant, ut nepetit, hydatides, vel quibus in parvulis quaedam ova adhuc erant exigua, adeoque parum conspicua. ω, D, Sed illud in oviparis, inquit, non obfer Datur, gallinae enim in vitellario nullum H dom M. servant volgium ovorum, modo numerosum,modo non ita. N. Inde tantum sequi, iatio. quod analogia vivi parorum animalium ova inter, & ovi parorum non sit exacta. Rop. b. Et quid miri, ci m etiam sit mari ima differentia inter modos, quibus producuntur ova ovi pararum diversi generis: gallinae enim maxima anni parte producunt ova nisi, vel eis incubant, vel pullos alant, & plures quarto ut quinquies in septimana, paucae alternis tantum diebus, idque etiam citra ullum cum gallo commercium: e contrario col umbae, & passim aves sylvestres nulla ponunt ova, nisi cum mare colverint, idque tantum circa tempus, quo illis incubandum est. Et chm aluerim

ter multos annos columbas domesticas, nunquam vidi illas posuisse plura , quamina ova pro singulis incubationibus: & haec quidem iron solum non poni, sed nequidem perfici, nisi concursu columbi inde patet, quod primum ovum , quod post congressum ponitur, sit tacundatum, non est autem verisimile tacundari poste ovum jam persectum,& cortice dura tectum. Cum igitur tanta sit differentia quoad persectionem,& excretionem inter ova gallinacea, & columbina,quid vult haberes militudinem adeo persectam inter productionem, & excretionem ovorum vivi parorum , di gallinaceorum δAet. II. Secundo: urget ulterius alia anaIogia ex gallinis desumpta, quae saepe,ae saeptissova edunt ιπcompleta, erfatua; quare etiam in vidiparis non contingit exelum od

neompleti erfatui ' Unde sconsideretur oti riser ectio, deberet sius partus aliquando observari, quod non succedit. Adducit quidem Kerchrivium, & Smiam merdamium , qui eκistimant similia ova aliquando a steminis emitti insensibiliter; sed addit hoc non fuisse observatum ,& tamen debere observari: tempore ρο-rissimum catamentorum, saltem Medicis dum inspiciunt materiam illinc eductam:

ex mulieres omnes non essent tamstupidae,ut non adverterent, Θ referrent communiteν hanc notabilem excretionem, quae ob molem ovi non posset esse insensibilis. e. quin o. R . Posse saepida eMerni ejus modi vesiculas absque eo, quod obser varet,aut mulier excernens, aut Medicus; quia haud raro excernunt grumos sanguinis decuplo, &li is majores parvulis illis vesiculis, qnos tamen negligunt: nec Medici adeo frequenter materiam illam inspiciunt, & inspicientes eam non ita profunde e minant. nisi incesseret illis de ovi excreti suspicio. Sed demus sceminas nunquam, aut rarissime excindere ova incompleta , idem de plurimis ovi parorum speciebus assirmaro licet. Certe columbae non videntur

298쪽

aE. V. Cap. VIII. Alia quaedam Argum. se. 26 I

unquam excludere talia ova r contingit quidem nonnunquam ex altero duorum

inam binis tantum incubare eas dixi non produci pullum , sed cum illud nequidem producat columba, nisi amare pressa,credibile non est dictum ovum non fui si se persectum; sed potius existimandum alia de causa impeditam fuisse pulli productionem; praecipue cum aliquando alterum pullum imo utrumque in ovo mortuum invenerim. Debentne mulieres nostrae,aut brutarum vivi pararum is mellae, potius imitari gallinas, quam columbas aut quasdam aliarum avium species. Ratio autem cur saltem non facile excludantur ova vivi pararum, nisi iscundata, est firmior illorum connexio cum testiculorum substantia, & soraminis, per

quod postmodum transire debet, angustia; quippe,& hujus dilatatio,& illius solutio adeoque ovi eκ pulsio causam requirunt validiorem , de qua consule caput IV. Tertio: cacius dubitatur,quod praedicta vesicula non fit ovum ex defeciti osti I peν quod ex ovario excludi deberet, observavi saepissime, oec. . . nunquam autem potui detegere ostiolum, aut foveam, e foramen, per quod, ovum egrediatur ... Grail, ut dictum es eandem observationem admittit,oe frustra quaeri testatur,cum

immediare anteae post ovi expusonem tantum apparere dicat non tollit tamen δε-bfum. quia deberet nota remanere, efovea,aut cicatricula,er vestigium investen re. Facit deinde rursus comparationem cum ovariis galimnarum,qua sunt aperta,e

patula pro transitu ovi adsuum terminum. Q. Nescio cur Domino de Grain hic fidem negare liceat, qui testatur ostiolum , si ve soramen a se visum , ut relatum est Capite II. praecipue com facile ostendatur modus, quocirca ovi exclusionem idem foramen aperiatur; nempe productus Capite IV. potest enim esse quaedam rimula in membrana ovum cingente, cujus labia invicem contingant quamdiu membrana illa non multum tenditur, indeque nulla apertura appareat, quae rima dilatetur ab ovo protruso, prout dictum est eodem Capite IV.

Haec equidem objectio omnino enervat praecedentem: quia si hic foramen adeo arvum sit, ut non conspiciatur,&c. in gallinis vero adeo patulum , quid miri sitne saei ld. inde difficillime decedat ovum. Haec dum scribo, chartam per soro subtilissimo enitello & quidem rimit satis insigni cujus latera rursus ita conjungo,ut nulla apertura in charta appareat hac vero multum tensa, illa fit longe magis conspicua, quam erat ante conjunctionem late rum: quod nostro proposito applicatur facillim δ. Necessitatem remanendae cicatriculae ego non apprehendo: manet tamen pas.sm; nempe aliqua fossula in glanduloso corpore, quod loco ovi expulsi accrelcit, quae obiter inspicienti foramen apparet; quamquam ordinario ob copiam materiae

accretae occlusum est.

Qitario movet difficultatem,quia vesicula intra suam capsulam moveri nequit:

deonsat, inquit. diligenter observandositum ovorum, o connexionem eorundem eum corporibus fibrosis componentibus ovarium; collocantur enim supposita ova in omni parte svaν ii, I ita undique connectuntur,excepta modica portione,quae superficiem membranofam tangit, cumpraedictis corporious,ut nulLatenus d nidulo,aLveolo deturbari possἱnt. Adducit quoque illud, quod ova ex interiori non poterunt, etiamsi disponantur ad motum, & propellantur, pervenire ad supersiciem exterinnam, obstantibus aliis ovis intermediis, quae maxime ligata non possunt cedere, nee iter permittere ovo foecundo, oec. Augetur, inquit, dismultas,s eadem arctissma connexio, Θ vinculum expandatur, vidi, ετ saepenumero observavi vesiculam a proximo corpore ita colligari,ut ex omni paνIe fit vinculis, funiculis reddita immobilis; vidi amplius in aprico ve- ficulas praedictas non minus,ac vitellos in vitellario,copia sanguineorum vasorum itari. N. ovum, ut eκpellatur, non debere moveri aliter,quam pressione , tergo, prout Capite IU. ostensum est. Quanae Arg.III. RZoon o. Arg. IN '

299쪽

Quanthm ad ova, quae in si tu ordinario non attingunt exteriorem membranam, dubium non est quin illis etiam concedatur via foras, nempd nonnihil longior, at que ova magis exterilis posita cedant ovorum transeuntium pressioni.

Ne vero via illa sit longa, testiculi sceminei depressi sunt, ac quodammodo plani, ponunturque ova, plerumque circa superficiem externam. Quantum ad connexionem per vasa sanguinea, puto illa tantum obiter implanistari, modo scilicet, qui sum ciat ad ovi nutrimentum adserendum, quaeque Ovum

dum antrorsum propel litur, deserant. Quidquid sit, nulla apparet dissicultas cum dicantur pariter similibus vasis ditari vitelli in vitellario, circa quorum expulsi

nem nulla movetur dissicultas. Insuper videmus poma immatura ramis arboreis firmiter connexa per suum petiolum,quae tamen maiora sponte decidunt; & nucem undique apprehendi, atque concludi cortice viridi, etiam tunc quando persectam magnitudinem , sed nondum maturitatem adepta est, quae tamen omnino matura, cortice ultro dehiscente, delabitur: cur pariter ovum maturum, atque a materia spremente, ut Capite IV. dixi, protrusum, ab ovario abscedere non posset λΛdjungit deinde alia dubia, ex foecundatione, ut loquitur, quam censet praedictas suspiciones maxime comprobare; ex hac enim, inquit, insurgunt validissimae

coniecturae existentia ovi non mediocriter obscurantes. Prima fit, quod superfartatio esset communissima, quamvis DOEores hanc νανδ evenire tradant, oe experientia illorum assertum confirmet. Longus deinde est , ut Irobet hanc raritatem variorum authoritate sed ipsi ultro conceditur. Veram nulam ego vidi de generatione opinionem, quae simili, aut majori dissicultate non est obnoxia. At caeteris omissis, dico, qued hic tantum sit aliqua apparens dissicultas circa initium dum sci licet ovum nondum decessite testiculo quia postmodum illud in uteri cavitate existens facild occludit vias, per quas aura seminalis transiret aambas Fallopianas per easque ad ovarium. Neque refert,quod ca vitas uteri appareat Ipso ovo notabiliter major, ia equidem latera illius collapsa ut potius verssis in vicem contracta. Haec solutio si alicui non satisfaciat,admittere debet ovum in utero non diu subsilere, quin aucta magnitudine repleat totam ejus cavitatem.

Si vero paucis diebus, imo secundI, aut tertia septiman1 a prima foecundatione, sat iterata conceptio, non exhibebit formam superlaetationis sed potius partus p mini; quia scelus parum distans a termino facile ejicietur cum maturo, neque -- gna inter utrumque apparebit differentia. Cur vero in muliere rarius concipiantur gemelli dictum est Capite VI. in Re- θοηβηe ad tertium. Ex eodem loco etiam habetur responso ad illud, quod sequitur: In brutis, inquit, oritur altera dubItatio ; haec enim cum in cornibus semper concipiant; oporrebit ex simare, quod semen, aut aequaliter dividatur, er disribuatur ad utrum que cornu , cum immutatio tu utroque ovario admittatur aut si ad unum cornu tenderet, o ovum ex opposita tuba ristenderet in cornu , foraretur opus naturae , aut rationali motu semen vividi dicendum esset . quae omnia quor , Squantas difficultates involvant, nemo est , qui non cognoscat . Hic aliqua sunt, quae non intelligo. Imprimis quod dicat , bruta semper concipere in cor nibus , k veritate alienum est e comua enim non habent uteri multi pararum , sed divisi sunt in duas partes , in qualibet autem solent concipere plures foetus, ut observatur in porcis , canibus , cuiliculis , &c. at sortassis ipse has partes vocat cornua; transeat uenominatio impropria . Sed quid dicemus de bovibus, ovibus,& quibusdam aliis animalibus, quorum uterus veritis habet comua ; sed in illis non concipiunt, imo nequidem scitum continent, factis stilicet ad continendam majorem partem membranae allantoidis . Cur vero scemellae brutae , quae habent urerum bifurcatum concipiant in utraque parte, potias quam mulieres

300쪽

TraΗ. V. Cap. VIII. Alia quaedam Argum. M. 263

utraque tuba , dictum est loco Sperius indicato . Alias ἐμ

dic Ad eo nam speciem animum converti,ω ex hac dubium nor comemnenis Fur arg. dum insurgit adversur odia;inter testiculasfoeminarum, vaccim sunt caeteris magis mentis . .esculares : frequeuteν hanc in Vaccis vesiculaνvm quantitatem a reti, o quidquid a me semus visum est, idem inobservatis Anatomicis testatur Blasius,qui ait: Uix me. Et post verba Blasiti haec habeti. Haec obfexvatiopraebet locum motivo,quosve ficula nοπώt ova, quia animalia divisara, quae minus sunt multi para, plures babem vescas, lave ova, quam quae sum multipara , Θ contrarium deberet observa- νι, si quidquidsumonitur ovum, esset ovum: Vaccae rarius concipiunt geminos faesus, quam Canes,Feles,Scrσphae, quae fere semper numerosam prolem edunt cum

paucioribus ovis.

Ego quidem non memini, me observasse animalibus multi paris inesse pauciora Roso s. Dua ς neque mihi jam tempus, 'ς otium est illa in quirendi,ctam urgeat hujns operis impressor . Interim non vereor eadem ad tempus concedere ; quia solutionem mihi suppeditat primum Authoris argumentum contra generationem vivi parorum eκovo . Vult enim probare vesiculas in ismellarum testibus non esse ova, quoniam reperinntur in Vitulis , Agnis,&c. ubi ovn oviparorum Ilim generantur circa tem pari, quo sere adoleverint. Dixi ego, &ostendi, non requiri illam analogiam productionis inter ova vivi parorum,& oviparornm animalium. Unde eκ observationibus Authoris,&Blasii infero majorem esse a naIogiam inter ova Porcina,v.g.& oviparorum , quam inter hae & ova Uaccina . nempe quod ova Porcina non

omnia crescant pariter , nativitate, sed alia citius, alia long8 serios perficiantur ratque hoe ideo neri, quia si omnia simuI pervenirent ad proportionatam magnitudinem sicut ova Uaccina quamquam haec etiam non perveniant omnia simul ad perfectionem in testiculi sua mole,& pondere forent Scrophae molesti. Quod autem 3am dixi de Scropha, & Vacca, etiam aliis viviparis ex specie multos, aut paucos Mius producentibus applicandum est. .

Non tamen existimo ulla ova,si ve vi vi parorum,si ve ovi parorum animalium,ita is provectiori illorum aetate prodiret, ut nulla ante extiterint illorum rudimenta , quamvis tam humanis oculis observari nequeant.

Μovet quoque difficultatem eκ distantia tubae a testicula ; sed haec pro majori parte praeoccupata est capite IV. dam assignatur modus, quo fit conceptio. Dei de ipse Authoc Scepsis ita depingit fibras tubae, ut inde facile deducatur ipsa a plicatio, de qua movetur dissicultas; nempe excurrentes secundum ejus longit inem; sed in latiori extremo incurvatas conformiter ad incurvationem ipsius tubae versus testiculos. Unde facile concipimus dictam tubam, dum propter titillati nem ab aura seminali, spiritus abundantius in dictas fibras determinantur,sensim ineui vari, & expansis fimbriis applicari testicu seu ovario. Depingit igitur quasdam fibras pene transversas, quas vocat musculares, quis

inquit, dum contrahuntur, elavdunt probabjliter tubam. Non dubito ego, quin ti ham constringant, quam vis non omnino claudant: nempe ut ovum exceptum protrudatur ad cavitatem uteri.

Alia difficultas videtur notabiIis nempe qui diversis temporibus tuba applicetur diversis locis: dum enim hae iscundatione ovum aliquod expulsum est; ut mulier de novo concipiat, necesse est, tubam testiculo tunc applicari alio loco. Ad hanc autem difficultatem dico, dum tuba testiculo applicata est , si aura seminalis non inveniat locum, quem intret, ab ea hoc ipso magis agitari fibras tubae; indQue . hanc, confluente majori spirituum animalium copia, rurseis moveri, donec ejus apertura responedat alicui ovo auram seminalem recipienti. Instat ulterius & dieit convenientius fuisse, si tuba mansissettesticulo jugiter a P Asa ei inplicata maxime in cuniculis,qui in cad*s reglombus fingulis me bM concipium, in nria.

SEARCH

MENU NAVIGATION