장음표시 사용
211쪽
est milites praestolari,sed collectis quos secum habebat centu sere militibus,
cursu praepeti eis occurrere festinat. Iam iam Placentia uenerat, quum iuxta fluuiu Sestetrionem ad Burgum in quo sanctissimi & preciosi martyris Dominici corpus positum ueneratur castra metasse nunciant. Ignorantes igitur quid superuentura nox pareret, temuleti post nonulla inutilia . id eli, cantilenas, somno sese dedere,stertere: nauseam a id sumptus intemperantia facere. Rex igitur animi serox,tum ingenio calles in ipso eos noctis strages conticinio opprimit,dormietes serit, oscitantes iugulat. Ventu est deniq; ad illos qui ductores huius exercitus erant. QuuΦ eis no ex multitudine alius, sed rex ipse praeclari huius facinoris nuncius esset, non solum pugnandi, sed re fugiendi terror ipse abstulit facultatem. Verum Hildcbrandus suga elap/sus, Adelbertum intra animalium praesepe latitante dereliquit: qui dum re/pertus,atcp ante regis praesentiam ductus esset: rex eum ilico ita conuenit: Sibyllino spiritu uxorem tuam Bertam prophetasse credimus,quq te aut scien tibetia sua regem aut asinum facturam se promisit. Verum quia regem noluit.
aut, ut magis credendia est, non potuit asinum ne mentiretur enecit: dum te etiacum Archadiae pecuaribus ad praesepe declinare coegit. Praeter eum au tem dc ali j cum ipso nonnulli capiuntur, uinciuntur, Papiam ducuntur,custo diae mancipantur.
De mortis Lantliberti duplici opinione, quarum uerior putatur, quod ab Hugone Mediolanensi caesus sit quod con queritur. Caput XII. HIs ita gestis, rex Lanthbertus iterum praefato in loco Matinco uenatio/nibus occupatur quo ab omnium principum decreto quid super captis agendum esset deliberarete. Sed o utinam uenatio haec seras caperet,non re/ges. Aiunt sane hunc regem,dum sicut moris est, apros effreni consectaretur equo,cecidisse collum cy fregisse. Verum assertioni huic fidem praebere absurdum esse duco. Est enim alia mortis huius quae mihi uerisimilior uidet. atq; ab omnibus populis narratur, assenio. Maginkedus Mediolanensis urbis comes,culus iuperius paulo secimus mentione, dum pro scelere in Rempub. atq; in regem commisso capitis iudicio damnaretur, unicum possessionis ui/tatium Hugone filium dereliquit. Quem dum Lantlibertus rex tum forma Hugo Hecto egregia tum animi audacia nonnullos superare uidereti non paruum pro pa in ' εtris morte dolore collatis uisus est beneficiis mulcere quam plurimis. Vndere eum prae caeteris familiaritatis dilexerat priuilegio. Factu est autem dum Lanthbertus rex nominato in luco Marinco uenaretur est enim ibide mine magnitudinis N amoenitatis lucus adeo uenationibus aptus huc illuc cunctis ut motis est discurrentibus, hoc cum uno scilicet Hugone ipsum solum/modo inibi remansisse.Quum Q rex aprum in transitu praestolaretur, diu multum remorante longa expectatione lassaretur, paulula sese quieti dedit.
212쪽
uigiliae custodiam huic infido quasi fido committens. Absentibus igitur cuti ctis. Hi g nis mens custodis,imo proditoris atq; carnificis collatorum bene
ficiorum immemor,plurimu patris mortem animo coepit reuolueremon considerauit gcnitorem suum iustam incurrisse necem. iusiurandum quod sece rat regi uiolare non metuit,uicarium se Iudae domini nostri Iesu Christi proditoris appellari non timuit. Ucrum conamine toto uirium, ligno non moedico dormienti collu fregit. Gladio quippe ferire timuit ne peccati huiuS au torem res cum manifesta probaret. Eo nant mens peruersa ita egit,ut non gladii cicatrix ,sed ligni manifesta colli lio,haec reperietibus fidem daret equo cecidi ili colli p stactione hominem exivisse. Latuitu; res per annos quam plurimos: sed dum processu temporis Berengarius rex nullo sibi resistente. regnum uirili ter obtineret, ipse reatus propriss sicut fuerat autor,extitit de proditor. Impleuitq; illud quod propheta canit. Quoniam laudatur peccator in desideri js animae suae,& iniqua gerens benedicitur. Sed aliter secisse minime potuit. propter haec ipsius ueritatis uerba dicentis. Nihil opertum quod non reveletur: dc occultum quod non in publicum ueniat. His itaque gestis quuBeregarius ampliori ac pristina dignitate regia honoraret Adclbertus marchio S caeteri a a propria destinantur. Iuuat aute pater charilis me tanti huius obitum regis de deflendo scribere.& scribendo deflere. Inerat nanque illi honesta morum probitas,sancta de formidolosa seueritas.& quem iuuentus ornauerat in corpore splendida metis canicies decorabat sancta. Plane plus ille reipublicae quam respublica decoris ei contulerat. Quod si non cita mors hunc raperet,is esset qui post Romanorum potentiam totum sibi orbem ubtiliter subiugaret.
LIVΤΗ PRANDI TICINENSIS ECCLEO
SIAE LEVIT A E, HISTORIARUM , LIBER SECUN Dus.
De Ludovico Amulfi filio, cuius tempore Hungari Baioaria in
uadentes,eam immanissime uastauerunt. In quos Ludovicus bellum parat iuxta Lemannum lacum. Caput. I. O S T a V A M uitalis calor Amulfi regis membra deseres. corpus reddidit exanime: eius filius Ludovicus rex cunctis a populis ordinatur. Tanti denique casus uiri uicinos Hun/garos sicut nec in toto orbe degentes latere non potuit. Si/quidem leti huius fama fuit ipsis omni festiuitate iocudior. gratiis omnibus praestantior. Quid igitur Primo mortis huius, natiq3 eius ordinationis anno, permagno collecto exercitu, Maraua norum gentem, quam uirtutis eorum adminiculo rex Arnullas subdiderari
213쪽
LIBER IEcVNDUs. 23ssibi uendicant Baioariorum etiam fines occupat castra diruunt, ecclestas consumunt,populos iugulant, dc ut magis magiso timeantur, intersectoru sese sanguine potat. Ludovicus itaq; rex,gentis suae depopulationem .illoru*intelligens crudelitatem, suorum omnium animos hac formidine infamat, ut si bello eodem quenquam quod tum acturus esset, deesse contingeret, la/queo proculdubio uitam finiret. Innumerabilis denil illa gentis pellims collectio copης huius obuiam properare festinat . Nec uideas sitientem anima ardentius haustum laticis gelidi quam pra ' diem gentem hanc crudele ap/petere. Neqr enim haud aliud quam dimica illa iuuat. Ut autem ex libro qui
de origine Hungarorum inscribitur didici, horum matres mox pueris editis, serro acutit Iimo faciem secant, scilicet, ut antequam lactis nutrimenta perci piant,uulnerum tolerantiam subire cogantur: dant huic assertioni fidem uulnera quae pro deficientium dolore propinquorum,uiuorum corporibus infligunturi sanguinem neq; prout iam κτὶ αAcειοι αντι Psi α-ν my. id est. Sine deo sine pietate pro inuitis fundunt. Iamia rex Ludovicus collecta multitudine. Augustam uenerat,quae est in Sueuorum, Baioariorum,siue orien/ Augusta talium Francorum confinio ciuitas,quum insperata magiS,no autem optata gentis huius nunciatur uicinitas. Sequeti igitur die Lemanni secus fluminis campos Martio operi capacitate sua aptos utraeq; acies conuenere.
Hungari positis inlldius Luaouici copias uincunt & delent uotissi
ras depraedant . Cap. II. PRius ita* ac titani croceum linqueret aurora cubile.Hungarorum gens necis sitiens belli avida. hos uidelicet Christianos adhuc opprimit osci/tantesmonnullos nant spicula priusquam clamores euigilaru Citius enim ab eis spiritus recessit quam somnus . Grauis itaque hinc inde oritur pugna. L 1 Versi terga seu in fugam Hungari directis acriter belis, id est telis plurimos sternunt. Nubibus omnipotens Heloim quum condere phoebi, Lumina Chrysocomi uencrandus coeperit atris. Vertice quum ἐν polum summo clamore remugit. Alios uero cubilibus consessos, neq; strepitus neq; uulnera excitarunt. Fulgura crebra uolant solio demissa tonantis Igneat mox tre pidant qui nigrum in candida uertunt: Conscia tune metuunt secterum sulcare suorum Pectora: iudicio pariter ruitura superno. Haud secus e vacuis
uolitant concussa pharetris Spicula scinduntur ualidae queis tergo loricae Concutit ipsa ruens segetes cum grando superba, Fit sonitus clangor in si/mul per tecta sonorus. Sic galeae strictis reboant tunc ensibus ictae. Cor/pora sic p cadunt mutuis consessa sagittis. Iam descendens septimam phoebus occupauerat horam, δἰ serenus adhuc Ludovici partibus Mars sauebat:
quum Turci sicut non incallidi, positis ex aduerso insidiis, fugam simiu Φ lant. Quos
214쪽
lant. Quos dum regis populus doli ignarus impetu ualidissimo insequeret.
omni ex parte prodeut insidiae,quasi uicti ipsi uictores interimui. Rex ipse euictore se uictum esse miraturi fitq; illi non opinatus grauior casus. Viderescquidem saltus,agros passim cadaueribus stratos rivos di flumina sanguine
permixta rubere: tunc hinnitus equorum,clangorcp tubarum,sugietes etiam
atq; etiam terrere, persequentes magis magis hortari. Hungari praete rea compotes uoti sui effecti, Christianoru hac tam immensa nece propriae non satisfecere nequitiae sed ut rabiem perfidiae satiarent, Baioariorum,Sue/uorum, Francorum omnia deflagrando regna percurrerunt. Nec quisquam erat qui horu praesentia,nisi labore no paruo,naturaue munitissimis praest lare te in locis factusq; est per non ullos annos populus hic tributarius. De Adelberti comitis rebellione. dc capitali sententia in eum cir/cumuentum Hattonis archiepiscopi insidiis lata. Cap. III. Η Uius tempore Adelbertus quidam non fortunae mediocris, sed ex pri malibus magnus ille heros simultatem non modicam in castello Ba
uenburg contra Rempub. exercebat. Saepe rex Ludovicus cogregatis Omni/bus super eum irruerat. Cui nominatus heros non iuxta castellum .ut a piae
Disp assolet,sed procul a munitione praeparat bellum. Regis ital milites prisusquam re ipsa huius audaciam mirarentur,regem praeeuntes pugnae praeladio hunc extra castrum illicere atq; interficere cogitabant: Adelbertus praeladri huiusmodi non solum gnarus, uerum etiam debriatus, his obuiam tam longe a castro processerat, ut non hunc militta eo usq; exaduersarns esse coognoscerent, quo ad eorum ceruices istius mucro caedis impatiens desaeuiret. ed quum septennio serme Adelbertus heros rebellionem huiusmodi exer/ceret, sciens Ludovicus istius audaciae sortitudine haud quaquam se nisi leonuersatione quadam posse deuincere. Hationem Maguntinae sedis archi Mattonu uis piscopum quid sibi super hac re faciendum esset consuluit. Quivit erat uersi. sina tiae plenus: Desine ait ego te securum meis solicitudinibus rcddam. ego ut
ad te ueniat prouidebo,tu ne redeat curato. Hatto itaque animi confidentia qua nonullas res ex infortunio secudas essecerat animatus, Bauenburg qua/si Adelbetio compassurus adint. Cui ta sit, Si non de aliam uitam praeter instantem putares , tamen iniuste faceres quod domino tuo rebellis exis steres, praesertim quum id quod agis. facias gratis: eo enim quo ferocitatem animi uinceres,quantum ab omnibus, di praecipue a rege diligatis non intaligis. Consulenti itaque mihi, fidem admitte, iusiurandum accipe. quo sine animi uacillatione de castello exire ualeas de redire. Si sacerdoti j mei promisenonibus minime credis.iuramento saltem ne dissidas,quoniam ut te saluum c incolume de castello eduxero, ita 8c reducere procurabo. Adelbertus igie huius melle dulcioribus elogi js delibutus, imo deceptus iusiurandu ab Hatitone accepit,eum Q ut secum pranderet,protinus inuitauit. Hatio uero tergiuersationis
215쪽
celsationis qua exercere post paululum cupierat, non immemor, eodem se
haudquaquam pransurum omnimodis interdixit. Nec mora Hatio de ca stello egreditur,cuius Adelbertus dextera tenens mox eum insequitur. Quequum extraxastellum cospiceret. Poenitet,infit, me heros egregie quia secun/dum tuum consultum, praesertim quum longum iter immineat,corpus edu lio aliquo non resecerim. Ignorans deniq; Adelbertus quantum incomodi. quant simue insertunst haec lcientia habebat. Revertamur,ait,domine mi.6 ne ieiunii maceratione tabescas,cibo saltem paululum te recreato. Conniues itaque eius petitionibus Halto, per quam eum eduxerat uiam repedavit, εο reduxit dexteram tenens. Haud mora,cibus sumitur,atq; ab eisdem die eadem usque ad regem properatur. Clamor in castris oritur, fit tumultus non modicus quoniam quidem Adelbertus regi aduenisse nunciatur. Rex praeterea huius ob aduentum non parum exhilaratus proceres ad se uenire,atque
in iudicio residere praecepit. Quibus N ait, Iam sere septennio Adelbertus
quantas strages dederit, quas nobis turbationes egerit, quot rapinarum Nincendiorum insertunia nobis intulerit, re ipsa potius quam fama deserente percepimus. Vndeta sententiam uestram pro hoc tanto scelere quid recom/pensationis impraesentiarum accipiat expectamus. Qui omnium decreto se
cundum priscorum instituta regum,maiestatis reus adiudicatus capite trun/ Adclisti eatur. Verum dum uinctus traheretur ad moncm .Hationem intuitus: Per pite a turd.infit,reus eris,si me necem incurrere sinis. Cui Hatio Sanum te,inquit. e castro educturum .ita 8c reducturum promisi:quod me tunc implesse intel/lexi quum te e castello eductum saluum N incolumem mox in castellum re/duxi.Tunc se istuc aduenisse dolens,dc Hattonis dolum tarde intellexisse svi spirans.tam inuitus spiculatorem sequitur, 3 libenter uiueret si liceret. De Hungatis.collecto innumerabili exercitu , Italiam petetibus, ta exploratoribus eorum quale consilium dederint.& quare tertiti ab Italiae ingressu sunt reuersi.sed mox reparatis uiribus
Italis occurrerint. Caput IIII.
PAucis uero interpositis annis, quum nullus esset qui in Orientali ae A, strali plaga Hungatis resisteret. Nam Bulgarorum gentem atq; Gαμ
eorum tributariam secerat,ne quid inexpertum his esset, quae sub meridiano atq; sub orientali degerent climate nationes uisere satagunt: immenso itaq; innumerabili Q collecto exercitu miseram petunt Italiam. Quum iuxta fluvium Brennam defixis tentoriolis imo centonibus,triduo exploratoribus directis qui terrae situm gentism multitudinem seu raritatem considerarent. repedantibus nunc as huiusmodi responsa suscipiunt. Planicies haec non nullis plena colonis, uno ut cernitis ex latere montibus a crrimis atq; sertilibus .altero mari cingitur Adriatico oppida uero tum nonnulla tum muniti sesima .gentis quanέ iPoretur imbecillitas aut sortitudo,immesa tamen con
216쪽
238 RERUM PER EUROPAM GEsTARUM spicitur multitudo.Neque enim hanc tam paucis copi js inuadere hortam uri uerum quum nonnullae sint res quae nos pugnare compellant,triumphus scilicet assuetus, animi fortitudo pugnandi scientia opes praesertim quam desiρderio fatigamur,quc hic tot insunt quot toto in orbe nec uidimus nec uidere sperauimus nobis tamen consultis, net enim longum arduumve remeandi iter est,quod decem potest de eo minus diebus perfici, reuertamur quatenus uere omnibus gentis nost K collectis sortissime redeamus, sitq; h is tum in sortitudine . tum nostra in multitudine terror. Nec mora.his auditis,ad pro/pria reuertuntur,totam p hyemis asperitatem in fabricandis armis, in acueradis spiculis. in docedis iuuenibus belli notitiam ducunt. Sol necdum piscis
signum deserensa fietis occupabat quu immenso atq; innumerabili exercitu Dunarodium collecto Italiam petunt, Aquileiam de Veronam pertranseunt munitissimas in Italiam ir/ ciuitates. de Ticinum quae nunc alio excellentiori uocabulo Papia uocatur. ιαμ nullis resistentibus ueniunt. Rex igitur Berengarius tam praedam nouum mfacinus satis mirari non potuit: antehac enim neque nomen gentis huius acidi erat. Italorum igitur Thuscorum.Volscorum,Camerinorum,Spoletinoria quosdam libris. alios nuncijs directis, omnes tamen in unu uenire Praecepit, factusq; est exercitus triplo Hungarorum ualidiori Quur rex Berengarius contra Hungaros non ierit. de quur Hungari Ιωlos fugerint,& quomodo fugientes pacem petierint S de praeludio prael αquo priuSuicerunt Hungari, post fugerunt. Et quomodo propter defatiga tos equos ad Brennam fluuium a Christianis deprehensi. pacem ab eis pratierunt,quam non obtinuerunt. Caput V .QVumq; sibi Berengarius tot adesse copias cemeret.superbiς spiritu suae satus, magis triumphum de hostibus multitudini suae quam deis
tribuens. lus cum paucis quoda in oppidulo degens, uoluptati operam dabat. Quid igitur tantam mox ut Hungari cotemplati multitudinem animo consternati. quid facerent, deliberare non poterant, praeliari penitus formis dabant,fugere omnino nequibant: uerum inter utramq; hanc aestuatione fagere magis quam praeliari iuvat: persequentibus Christianis, Abduam filuium natando ita ut nimia festinatione plurimi submergerentur, transeunti. Hungari denique consilio non malo accepto per internuncios Christi, nos rogant, quatenus praeda omni cum lucro reddita ipsi incolumes remem re possent. Quam petitionem Christiani funditus abdicantes. his proh d lor insultabant, potius que uincula quibus Hungari u incirentur, quam arama quibus necarentur exquirunt. Quum pagani Christianorum animos hoc pacto mulcere nequirent. uetus rati consilium melius coepta sese liberare fuga satagunt, sicque fugiendo in Veronenses campos perueniunt. Christianorum primi horum iam nouissimos insequuntur, fit que e
dem pugnae praeludium, in quo uictoriam habuere pagani: ualidiore uero Propim gla
217쪽
LIBER IEcv Noug. propinquante exercitu fugae non immemores,cceptum iter percurrunt. Veneriit in Christicolae cum idololatris iuxta fluuium Brennam: equi enim nimium defatigati fugiendi copiam negabat Hungaris. Simul igitur utrae
acies couenere,memorati tantu modo fluuii alueo separatae. Hungari deni nimio terrore coacti, omnem supellcctilem,captiuos,arma omniasquos, Ragulis tamen quibus cum remeare possent retentis dare promittunt: hoc prae terea in honore suae petitionis adiungunt,ut si uita tantum comite datis omnibus illos remeare permitterent, se nunquam Italiam amplius ingressuros.
si s suis obsidibus datis.Ueru heu Christiani superbiae tumore decepti,mienis paganos ceu iam uictos insequuntur, eisq3 continuo huiusmodi apolo giam remittunt.Si contraditum nobis, praesertim a cotraditis iam P canibus mortuis munus reciperemus,foedusi aliquod iniremus, insanos capite nota sanus iuret Orestes.
De consilio Hungarorum ex desperatione inito. 5c uictoria eoru in Chri stianos per insidias circumuetos, quam uictoriam docet ob Christianorum
peccata.non illorum merita adeptos. Cap. V I.
HAc igitur legatione Hungari desperantes collectis in unum sortissimis, Avitivi eae tali sese mutuo sermone solantur. Si hac quae in praesentiarum cernitur. luce perdita,nihil est,quod deterius prouenire possit hominibus, Se quia lo/cus preci , nullus fugiendi spes omnis ablata, colla submittere moti est, quid
uerendum est nobis tela inter ipsa ruere morte morte in serre Nunquid nota fortunae N no imbecillitati casus deputandus nostere Viriliter enim pugnando occumbere.non est moti . sed uiuere. Hanc famam tantam,hanc κληρον υ αν, id est, haereditate ut a patribus nostris accepimus,etiam relinquamus haeredibus.Nobis debemus nobis saltem credere expertis,qui copiam pau/citate nonnunquam plurimos strauimus. Invalidae plaebis sane congregatio plurima ad caede tantu est exposita. Sed & fugientem saepissime mars peri/mit dimicantem sortiter protegit. Hi enim qui nobis supplicantibus non miserentur, ignorant, neque mente percipiunt, quia uincere quidem bonu est. superuincere nimis inuidiosum. Hac itaq; exhortatione utcunque animos recreati, tres in partes insidias disponunt,recta ipsi suuium transeundo ho/stes in medios ruunt. Christianorum enim plurimi longa propter internun/cios expectatione defatigati, per castra ut cibo recrearentur descenderant. quos tanta Hungari celeritate confoderunt, ut in gula cibum transfigerent.
aliis quibusdam fugam equis negarent ablatis. Eoque illos leuius peti/mebant. quod sine equis eos esse conspexerant. Ad augmentum sane perdi Distbialam tionis Christianorum non parua inter eos erat discordia. Nonnulli Hunga uidis exemparis non solum pugnam non inferebant, sed ut proximi caderent anhela/bant, atque hoc ipss peruerss peruerse secerant, quatenus dum proximi cuderent, soli ipsi liberius quasi regnarent.Qui dum proximoru necesssitatibus subuenire Horale
218쪽
subuenire negligunt, eorum Φ necem diligunt, ipsi propriam incurrunt. Frugiunt itaq; Christiani. uiuntq; pagani, de qui prius placare muneribus nequibant, supplicantibus postmodum parcere nestiebant. Intersectis deniq;HuM roram fugatisq; Christianis,omnia Hungari regni loca,saeuiendo percurrui. Ne Pi Uti' erat qui eorum prassentia nisi munitissimis sorte praestolaretur in locis. Illorusane adeo praeualuerat uirtus quatenus eorum pars quaedam Baioaria, Sueuiam,Franciam,Saxoniam, quaedam uero depopularetur Italiam. Neque tamen hoc eorum meruerat uirtus. sed uerus domini sermo terra coelo dumis. 1 rabilior mutari non poterataquemadmodum per Hieremiam propheta omnibus nationibus in persona domus Israel cominatur diccns Ecce ego adducam super uos gentem de longinquo, gentem robustam, gentem antiquam. gentem cuius ignorabis linguam nec intelliges quid loquatur. Pharetra eius quati sepulchrum patens, uniuersi sortes. de comedet segetes tuas. N panem tuum deuorabiti filios tuos ec filias tuas comedet, gregcm tuum ec armenta tua,comedet uineam tuam de ficum tuam, de urbes munitissimas. in quibus tu habes fiduciam, adio conteret. Veruntamen in diebus illis ait dominus. deus,non faciam uos in consummationem.
. De Ludovici obitu, de Conradi coronatione, & qui principes sub eo sue
rint,inter quos Henricus dux Saxoniae,qui regi rebellantes ab eo uicti sunt. fugiente Arnoldo Baloatio in Hungariam. Et quomodo Conradus moriturus, principes omnes de pace inter se. 8c ut Henricu Saxone rege constituant cxhortatur,transmissis ad eum regalibus ornamentis. Cap. VII. coratas rex V r Ac aute tempestate Ludovicus rex moritur, Conradus ergo Francorul lex genere oriundusarir strenuus, bellorumq; exercitio doctuS,rex cunectis a populis ordinatur.Sub quo potentissimi principes Arnoldus in Baio/aria,Burcardus in Sueuia, erhardus comes potentissimus in Francia Gisitherius dux in Lothoringia erant. Quos inter Henricus Saxonu de Thurin/goru dux praepotens clarebat. Secundo itaq; regni huius susceptionis anno memorati principes huic praesertim Henricus, rebelles extiterat.Quos Con radus rex tam sapientiae uigore quam sortitudinis robore superauit. suam ad fidelitate perduxit. Arnoldus aut nimio eius terrore coactus, cum uxore
de fit is ad Hungaros fugit, fuit ibidem quoad uitalis aura Conradi regis rexerat artus. Septimo denique regni sui anno uocationis suae ad domini tempus agnouit. Quum cp memoratos principes se adite secisset,solumodo
Henrico no praesente. ita conuenit.Ex corruptione ad incorruptione,eX mor talitate ad immortalitatem uocationis meae tempus agnosco, di ut cernitis
praesto est: proinde pacem concordiamw uos sectari etiam atq; etiam rogo. Me hominem exeunte nulla uos regnandi cupiditas titillet,nulla prasidendi ambitio inflammet. Henricum Saxonum Se Thuringorum ducem pruden
tissimum regem eligite, dominum constituite. Is enim est de scientia pollens, ct iusta:
219쪽
de iustae seueritatis tensura abundans. His itaq; prolatis, propria corona noauro quo cuiuscunq; ordinis pene principes pollent,uerum gemmis preciosissimis non solum inquam ornatam sed grauatam sceptrum S cuncta quae regalia sunt indumenta,in medium uenire prςcepit,ac prout ualuitaruiusmodi uerba effudit. Haeredem regiae* dignitatis uicatium regalibus meis orna/mentis Hemicum constituo . cui ut obediatis non solum consulo, sed N oro. Quam iussonem mox sequitur interitus: dil interitum est obedientia prose corudi mora quuta. Ipso nant mortem obeunte, memorati principes coronam, cucta regalia indumenta Henrico duci contulerunt: at ut rex Conradus dixerat. Η-ievi 'cuncta per ordinem narrauerui. Qui regiae dignitatis culmen de prius humi imperator
liter declinauit,ac paulo post non ambitiose suscepit. Vetu nisi pallida mors
quae pauperum tabernas, regum p turres aequo pulsat pede, Conradu rege citissime raperet,is esset cuius nomen multis mundi nationibus imperaret. Hoc eodem tempore Arnoldus cum uxore & fili js ab Hungaria rediens. honorifice a Baioari js atq; ab orientalibus suscipitur Francis: neq; enim solususcipitur.sed ut rex fiat ab eis uehementer exposcitur. Rex HenricuS quum Aisola re obtemperare suis omnes iussionibus, Arnoldum in solum resistere cemeret, bellio perualido collecto exercitu .in Baloariam tedit. Quod Arnoldus ut audiuit.
eius non passus est in Baloaria praestolari aduentum. Veiii collectis quibus ualuit copiis huic obviam properat.Cupierat sanet de ipse rex fieri. Quum i
in eo essent, ut bellum pariter inire deberent, sicut uir lapicns, de deu timens rex Henricus cogitas,ex utram parte irrecuperabile posse damnum accidere.
Arnoldo quatenus cum solo solus loquatur denunciat. Putans igitur Amoldus,quod singulari se acciret certamine, ad condictu solus hora statuta per uenit. uem sibi obuiam properantem rex Henricus tali est sermone aggres iiDisi ad grsus. Insana domini iussis quid mete resistis et Quod populus regem me cupit nolda ordi esse scias. Imperio Christi quo constat machina mundi,Tartarus hunc me/tuit hunc phlegeton timuit. Conterit hic nitidos reges dudum tremedos, Sublimesq; uolens erigit hic miseros. Quo meritas laudes domino pcr secu/la soluat.Tu ne superbe,reus, perfide .dure,serox Inuidiae stimulis saeua cupidine tactus.Corpora Christicolum perdere ualde sitis Si regem populus cuperet praeponere temet. Protinus is fiere quem magis is cuperet. Hoc idequadrifatio dicedi genere copioso scilicet breui sicco de florido rex Henricus
ut erat animo prudens, Arnoldi animum mulcensad suos rediit, Arnoldus uero quum suis omnia retulisset, huiusmodi ab eis audiuit α vetirip. id est responsionem. Sapiens prompsit illius sapietiae uerae sententia. quae ait, per me reges regnant,principes imperant,dc prudentes iustitiam decernunt. Qui huic resistit,illum dei ordinationi resistere quis ambigit et Ne enim in huius electione totius populi posset animus esse unus. si a trinitate sum tria quae deus unus est,ante mundi constitutionem non esset electus. Si
220쪽
bonus fuerit, diligendus erit , deusin in eo laudandus: si uero malus, aequaλnimiter tolerandus. Subditorum nanque plerunque exigunt merita,quate nus nonnunquam a praelatis grauentur, non regantur. Aquum autem tu
stum nobis uidetur, ut a caeteris non dissentiens hunc regem eligeres. Ipse uero te ut tam sortunatum N praediuitem uirum hoc pacto bearet, animicptui seritate mulceret, ut quod praedecessores non habuere tui, tibi conceda scilicet quatenus totius Baioariae pontifices tuae subiaceant ditioni. tuae sit potestatis uno defuncto alterum ordinare.Connivens igitur Arnoldus huic optimo suorum consilio,Henrici regis miles essicitur,& ab eo ut iam dictum est concessis totius Baioariae pontificibus honoratur.
De Arnoldi Baioarti ex Hungaria reditu. N bellico in Henricu apparatu. Sed suorum exhortatu Henrico deditus eidem militat. De Hungaris audita morte Conradi, Saxoniam inuadentibus. Quibus Henricus quamuis inficimus occurrit,& suos exhortatus est,uotum uouit. Cap. VIII.
fis idem tempus dum Conradi regis interitum ait Henrici in regni successionem Hungari audirent.tali sese mutuo sermone sunt aggressi. Rex sorte nouus nouis uti legibus cupit. Copi js igitur collectis no minimis, ascendamus, scrutemuri debita utrit Hericus rex uelit tributa persoluere. Quod si non ut credimus regibus dissentit a caeteris, regnum eius caede atq; immensis depopulemur incend asinon Baloariorum, sed Saxonum ubi rex ipse est, primo fines occupemus, ut si sorte quod no speramus congregare exercitum uelit,nel de Lotharingia,neq; de Sueuia,nem de Baioatia,ei mature possit occurrere. Sed N Saxonum ac Thuringorum terra facile depopulatur. quae nec montibus adiuta,nec firmissimis oppidis est munita. Rex Hericus grauissima ualetudine detinetur, & Hungaroru ei aduentus proxime nuncia .. Vix finetenus uerba nunciatis audierat quia directis per Saxoniam nunciis. post triduum quotquot poterat capitali sententia se adire praecipit. Validisesimo igitur per quatriduu collecto exercitu est enim Saxonum mos laudan/dus atl imitanὰus,quatenus annum post unum atq; duodecimum,nemini militum bello deesse contingat &si corporis inualidus uiribus,tamen mentis uigore animatus, prout ualuit equum alcedit. atq; collectis in unum copi js. RHeiadrila huiusmodi uerbis ad pugnandi rabiem excitauit, Inclyta Saxonum ceu lco sim comis fiendens Bella per innumera gens erat olim. Restitit haec Carolo ense cru/ento. Qui sibimet totum strauerat orbem. Fugit & hic uictus uictor ubici
Quod sibi nos redies subdidit omnes, Id domini pietas gessit ob hoc quod
Participes uoluit esse salutis. Nuc mala Turcorum nescia Christi Gen sint mica deo gaudet in omnem. Ecclesiae populum ducere serrum. Proh dolor heroes heus mage quod nuc Subdere nostra uolunt colla tributo. Sumite nunc animos more uirili: Membra secare precor, utq; serire Sit furor heus ardens : sancta cupido: Haec stygias reserant munera ad undas, Et calidos.