장음표시 사용
351쪽
dam oratioe sua quod inquit ingeniosius inuentu, cis litteraria Impres otia. uel ut Latinius loquar excusoria qua nihil utilius. & alibi idem Beroaldus in quoda licdecasyllabo: O germania muneris repertrix,Quo nil utilius dedit uetustas, Libros scribere quae doces premendo. No piguit in praesentia eos
qui chalcographiam .uel inueneriit,uel illustra rut memorare. No sunt enim tantae rei autores sua laude fraudandi, praesertim ut posteritas sciati quibus hoc diuinum de immortale munus acceptum referre dcbeat. De Architectura Germanorum. Ca. L X UILIN Architectura Germani excellentissimi sunt, quoru aedificia A neas Silvius mirari se potuissse scribit no comedare.Sut meo inquit, iudicio Theutonici mirabiles Mathematici,omnesψ gentes in Architectura superat. hoc homo Italus de germanis testatur,nec falsa loquutus est,quod ut caetera dificia quae passin in Germania magnificentissime extructa sunt omitta, Aragentinense temptu dc turris in eo aedificata ab ude demonstrat.Hac una stractura nihil in uniuerso orbe cotederim esse preciosius nihil excelletius. Quis
satis mirari, satis laudare potest Argenti R. turrim, quae caelatura, si alutS,si mulachris uariaruo rerum effigie, omnia Europae aedificia facile excellit. cinius altitudo iaccedit numeru ccccc dc xv cubitoru. Miraculu est tantam mo/lem in tam altum attolli potuisse.quid si isti a laudatis autoribus laudati aratifices reuiuiscerent Scopa Phidias Ctesiphon Archimedes prosccto in Architecturae disciplina se uictos esse a nostris uel palam laterenturiat w hoc o/pus Dianae Ephesis templo. 6 Pyramidibus Agiptiacis. atq; his omnibus quae inter septem spectacula numerantur longe ante serrent. De Pictura di Plastice. Cap. L X VIII. I Ostrates quo J pictores esse omniu praestantissimos uel ipsa experi/1. cntia quae rerum magistra est)apertissime docet. Icones Israhelis Ale/mani pcr uniuersam Europam desideratur,habentur P a pictoribus in summo precio.Quid de Martino Schon Colmatiensi dicam.qui in hac arre fuit tam eximius,ut eius depictae tabulae in Italiam in Hispanias. in Galliam, in Britanniam te alia mundi loca abductae sint. Extant Colmatiae, in templo
diui Martini, de sancti Francisci .praeterea Selet stadi j apud praedicatores in ara quae diuo Sebastino sacra est, imagines huius manu depictae, ad quas effingendas exprimendasin pictores ipsi certatim cofluunt.& si bonis artisscibus de pictoribus fides adhibenda est,nihil elegantius, nihil amabilius, a quoci depingi reddiΦ poterit. Eius discipui. Albertus Durer & ipse Alema. nus hac tepestate excelletissimus est.& Nureberta imagines absolutissimas depingit quae a mercatorib. in Italia trasportans, de illic a .pbatissimis picto/rib.no minus .pbanis cp Parasit j aut Apellis tabuis. Ioanes Hirtet Argetinerino est omittendus, qui du in humanis esset,apud pictores omnes in magna fuit ueneratione,cuius in pictura peritia claris lims ac speciosissimae imagines
352쪽
tum alibi.tum Argentinae in natali solo depictae testantur In Pla stice hoe est figulina arte,quae ex terra similitudines itidem fingit) Germani praestantes sunt,quod ipsa figulina uasa de plurima vasorum fictiliu genera quae modo humanae uitae usui sunt,indicant de demonstrant. Hic sunt quos uel Co rebus Atheniensis figuline artis inuentor admirari possit dc laudare. De sortitudine Germanorum. Cap. LXIXMVlti Graeci lc Latini autores sortitudinem Germanorum extulerunt. Brevitatis tamen caula multis obmissis Philippi Beroaldi praecepto, his tui ex quadam oratione uerba subnotabo. Germani, inquit, quos de uul/gus de historici luculenti Alemanos appellant,in uniuersum animosi libera/las,ingeniosi.scriptores Prisci Germanos extollunt. quod a paruulis duriciei de labori studentes in uenationibus, atq; in stud JS rei militaris cosisterent. quibus arma tractare ludus fuerit, seras excipere uoluptas.quam acres foret bellatores, ta libertatis retinentissimi, pe Romani experti sunt. Squidem infeliciter, quorum exercitus quini consulares sub totidem ducibus per in, tervalla temporum Hsi profligati . Nec impunc Caius Matius cu pugnaγcissima gente conflixit. Diuus quoq; Iulius magis arma Germanis ostenta. uit quam intulerit. Augustus Caesar uirtutem Germanicam duabus cladi bus expertus, Lotiana scilicci de Variana. Sed Varianam adeo exitiabilem sensit tribus legionibus cum duce caesis,adeocy consternatus es .ut barba capillo in promisso caput interdum soribus illideret.uociferans. Quintili Va/re legiones redde. Quid multa Germani ob unicam sortitudine ac uim bel/licam,Herculem,MartemΦ perinde ac uirtutis praesides in primis colueruti nihil nem publicae rei, net priuatae,nisi armati agentes,praediti proceris corporibus, de statura prorsus militari. Nec apud nos Germanos soli uiri pu gnaces N egregij sunt bellatores,iph sceminς cum res postulat ad arma pa/ratae sunt studia bellica tractantes. Proditum est memoriae sceminas quoq;
Germanas sumptis aliquado pro patria armis ex integro uiroru pugnas instaurasse.& sicut Cornelius Tacitus autor est,nulla aliam dotem afferre consueuisse in Maritorum domos frenatum equum. 5e scutum, dg stam eam. De nobilitate Germanorum. Cap. LXXIoannes Teutonicus ille egregius Decretorum interpres in quadam glossa dist. xxxiii j. Germania,inquit,a germine dicitur, est enim veru germen nobilitatis. Atm hunc Teutonem dices de suae genti blanditum. Alterius id, tur nationis hominem asseram Germanorum alioquin hostem & detractorem Antonium Campanum, qui de Germanis loquens sic ad uerbum ait: Illi domi concordes.sotis strennui,& acquisiere imperium,& tantam illustri
iam uirorum multitudinem pepererunt, ut per reliquum orbem ueluti Co
loniis nobilitatis usquequam deductis familias nobilissimas S regias pro pagauerint: nec ulla sit familia in Galliis, ne regia quidem, nulla in Hispa/ς I 3 nia, aut
353쪽
nia aut in Italia paulo illustrior quae si antiquitatem repetat suam, non sta/tim e Germania esse praedicet, S ueluti e seminario quodam uerae nobilita/tis e vobis uenisse glorietur. Nam quis obsecro familiam Gallorum regum tam celebrem,tam laudatam protulit Germania,Pipino Germano autore. Quis Hispaniae domum tam insignem, quae nunc regnum obtinet. N pro pe ad Libiam usi proteditur Germania, Richardo Uisigotho Germanoautore. Quis tot nobilissimas familias per uniuersam Italiam, tanquam ex/cusso gremio nobilitatis fudit,sparsit, seminauit Germania, Herico Germano autore qui Ordelaphos,Varanos, Malatestas Masredos, Gallassos, E retra noS,Vicecomites,Gozagas, alias innumerabiles Ac instituit nobiles. S locupletavit:ut uere dici possi, sontem nobilitatis uiuum dc perennem fu/isse Germania aut mare potius, quod omnes prouincias Europae suo splen/dore uelut aestu quodam nobilitatis inundauit, dum in Galliam. in Hispa/niam in Italiam nationesJ alias propagauit imperium.No ergo a Romunis Germania traxit, sed Romanis potius Germania nobilitatem immissi. quam maiores nostri uirtute, gloria, rebus gestis magnifice pepererunt. Si
enim a uirtute nobilitas nascitur Germani prosecto Romanis uirtute minime inferiores extiterunt,utpote qui fidem. integritatem iustitiam .liberalita' tem,ueritate semper coluerunt. Si magnificentia rebusw gestis nobilitatem adipiscuntur homines, quae natio magnificentior. minuS inuicta Germa/nis Quod si ex antiquitate de longo aevo nobilem quempiam iudicabimus. suere Germani longc uetustiores Romanis. Roma enim Christu antecessit annis septingetis& quinquaginta duobus. At nobilissimam urbem Treue/rim,quae Ammiano Marcellino autore in Germania sita est. costat duobus annorum milibus Christi ortum eraedere diuturnitate,id quod nec ipsi Rot mani inficiantur. De liberalitate Germanorum Cap. LXXIGErmanos comes faciles,& pecunile liberales csse, nemo unquam nega uerit,quum no solum inter sese sed etiam in aduenas ic peregrinos ho/spitalitate decoru liberalitatis genus obseruet: quom domus hospitibus nomodo facile patet,sed etiam ipsi erratib.comiter& fine fastidio uias demonstrat: tame in quo uirtute sua cycris in pedere nitunt et in quo laude mereri Hoe ideo dis debent.in eo ignominiosam uitii labem sibi coparant. gulae enim te ebrieta/-biail. ἴ xi. arguunchis,qui sua auaritia dc odiosam tenacitate simulata modera/ὰ Gisisaha tione ficta P seugalitate norut obumbrare. Germanorii humanitate diuus suus oriundi. AthanassuS quu in toto orbe tutus no esset,surore Imperatoris ab Ario se/Nam alioqui ducti euasit,ac duobus sere lustris hospitio clam exceptus apud Gcrmanos Aet,e. ei caeteraqycoscripsit. Germanoru humanitate. liberalitate. 6c in
Q ha'. et hospites munificetia Cornelius Tacitus probat. Couictibus inquiens.& hota s.lla suis, spiti jS non alia gens effusius indulget. Quemcun P mortaliu arcere tecto ne Ietritia nepos. fas habetur. Quid mirum, nos hodie hospitalitatem diligere, posteaquam
354쪽
EPITΟΜE sChristus & diuinissimus Paulus eam tantopere commendarint, quum ma/iores olim nostri nondum Christianae religionis consess. naturalis solum ra/tionis ductu in aduenas benefici luerunt,& perliberales.Viderint qui nobis ebrietatem ascribunt,si non uirtutem nostrsi in uictu calumniatores uertant.
De sertilitate Allatiae. Cap. LXXII UT multas Germaniae regiones obmittamus. Allatiae sertilitatem prosequamur. ea tametsi Germaniae portiuncula est, tamen actis temperie. soli sertilitate aquam copia, nemoria salubritate.Cereris ac Bacchi abundan. tia, ac omniu rerum ubertate est effluentissima,quae merito cella penuaria NGermaniae nutrix nominari potest. A gyptus, Siciva, Italia, Hispania, sicut receptissimi autores prodiderui, sunt quide regioes uberrime sertilissimaequtamenta tame&uina quae illic colligunccrassa sunt εἰ pinguia, de sciti saporis,minime tamen duratura, qriae tamen apud nos ad Go.usq; annu incorru/pta,illesa sincera pura,&ad mortaliu usum accommodatissima permanent.
Huc adde.quod Allatici diuina ingenia sortiunis ex aeris lociq; teperie.Multos protulit patria nostra claros doctrina ec eruditione uiros. Extat Q hodie etia in quocum disciplinae genere peritissimi.Si Theologu desideras. ad manum est Keyserspergius:si iureconsultu. Bem ardus Vu ser condiscipulus tuus in proptu est,qui tecu una Bononiς diuini Sc humani iuris proseliorita opera dedit de in legali doctrina ita acutus, ita disertus euasit. ut merito dici possit nostri temporis PapinianuS. Is quanq3 aetate iuuenis, tamen eruditio/ne ueteranus est,quod Zc illius respota Noesiva lucidissime testanis. Sed heu succurrit nuc Amadus molphius tuus Germanus stater iurecon . egregius. a superiori aestate morbo intercuris aquae per li,cui si uita prorogasset deus.
exornasset seculum nostru .Sut in medicinasunt in mathematica, oratoria.
Poetica,qui nec spemedi sunt,nec abiiciendi. Loquar de Thoma nostro Aucupario.ob breuitatem reliquis obmissis, qui nescio quid magni ac alti de se pollicetur qui si aetate processerit, proculdubio non tam Alsatia quam Geramaniam poematis suis illustrabit. Conclusio per Epilogum. niq; ut ad calce properemus,exploratu esse no dubitamus in toto orabe Germania caeteris pstare nationi b. uirorii multitudine. sceminaria pudicitia, ducu,principia excellentia eoruw sincera ac pura nobilitate.militia sortitudine ec proceritate,atq; comuni liberalitate fide,integritate,libertate. constatia artiti Q praecipuo ingenio. episcopatuu magnificetia urbiu dc ciui/tatiu numerositate, magnitudine. ac studiosissima temploru instauratione. Romanae sedis obedientia, decimatii oblationu 5c elemosynam largitione. honesto uestium usu, tum situ salubritatech coeli iucudissima. Praeterea ipsa Germania,benignissimo uentoru assiatu latissimoru suuioru et Thermarucopia, nemoru de saltuu iocuda utilitate,crudeliu seroruw animaliu carentiata magna soli senilitate principatum obtinet. Quicquid est quo uita nostra
355쪽
38o RERUM GERMANICARUM EPITONE carere non potest,id omne deus Germaniae non inuidit opes pabula lacus, fruges,uineta,uari jΦ generis uina, uel unica Allatia , multis exteris abunde pKstat,ucllcra,lina,vestes iuuenci,equi.Metalla auria,argentum,a S,serrum.
non solum montes, sed re sumina Rhenus, Danubiusip proserunt, ut nee Pactolo,nel Tago cedat Germania, longe a mari distans quod Plato im/probitatis magistrum appellat. Sunt demum Germani sacrosanctae Chri,sti religioni deditissimi ac obseruantissimi,a qua nec uinculis, nec carcere,nec ipsa denique morte diuelli possunt, sicut neque a ueritate squam ipsis Persis sanctius colunt recedere uidentur. quod profecto sanistissimum & omnium praestantissimum est dijudicandum.
356쪽
dum episcopum. Continet autem de ecclesiasticis uestibus instrumentis, & oran amentis templi Maguntini, di submotione Henrici ab archi/episcopatu,caede Arnoldi qui corruptis pecunia Romano pontifice de Cardinalibus sedem occuparat. Item de Rodolpho Clo νlbucii fratre ducis Te ingensis quem populus Maguntinus ele/ t. De Conrado Bauaro & Christiano Cancellario Elide r. I. De igesti dis archiepiscopis & Conrado Ar. Coloniensi postulato. Postremo de Christiano propter probitatem exautorato.& Ge rardo F. comitis sylvestris,Des Valdigrasen : qui Maguntinam episcopen emit c c. Marcis pecuniae p sentis,i legatis sedis Romanae per Conrad.episcopum .Sunt autem haec gesta sub Frid. I. Henrico U i. Friderici F. Philippo rege,& Friderico II. filio Hentici vi .nepote Friderici I. Nec reperiuntur in uulgatis Chronicis. EMERABILI patri domino Theodorico abbati .ec fratribus C. Ludovico priori Ioan. Rudolphosacerdotibus C. presbyter episcopali nomine indignus gaudia electis dei ante mudi exordia praeparata.Solent plerunq; res olim gestae si scriptis non
fuerint commendatae sic obliuionis conculcari pe/de, ut nulla de ipsis a posteris memoria habeatur. cum tame earum noticia posset sorte sere ali js causa cautelae.& instrumentum cuadendi pericula uel uitandi. Quod st non fit. saltem legentibus & audientibus tedium tollitur dum ea transierint,eis qua si quaedam recentia renascuntur. unde fit ut ex hoc in admirationem ducan. tur uel stuporem,uel certe ad passionis gemitu prouocentur. Scripturus ita/que uobis iacturam M oppresssione, qua annis iam c.cepit ruere ccclesia Maguntinen. ipsius inuoco gratiam cuius ea quae sustinuit S adhuc sustinere nodestit mala iudicio est oppressa. Igitur ut eius miserabilior calamitas qua patitur.& flebilior elucescat,prius quibus honoribus claruit, quibus diuiti js 5e ornatibus reserta suerit.succincte & breuiter disseremus.Erant ibi purpuraratraeciosa tu tantae copiae ut diebus festiuis totum monasteriu cum sit tamen ongum di latum .intrinsecus teῖeretur,dc tame adhuc superfuerunt. Erant tapetia M
357쪽
petia 5e dorsalia mira picturae uarietate distincta, quae operis subtilitate Sepulchritudine animos intuentiu admiratione delectabant. Praeter ista erant de alia quae super pauimentum templi de scamna dc coram altaribus sterne/bantur. Erant palla: altarium auro intextae praeciosae. Inter qua S tres trane praecipuae, quarum una aestimabatur post eualere marcas C. alia LX. ataque aliae non minoris uel parum minoris poterant aestimati. Erat in casulis Dalmaticis subtilibus N cappis serictis se purpureis auro dc gemmis intextis preciosus de copiosus thesaurus. Inter quae sex cappae praecipuae erant qua rum una aestimata est ad LX. Marcas. sic enim dc obligati poterati aliarquinque minoris erant aestimationis. ex hiis duas ego uidi. quarum una uc tustate fuit sic consumpta 5c attrita quod alicui usui non uallabat. data ergo est igni, Sc reddebat tres Marcas auri cum dimidia. Alia quae adhuc reccmtior uidebatur uendita est cum una palla altaris: quid pro hi js acceptum fuerit uel quo deuenerit uenditum acceptum penitus ignoratur. Inter casu Iasautem sic de quolibet colore duo patiat duae nigrae auristigiatae 5c eiusdem operis duae Dalmaticae. 5c duo subtilia latis auristigi js ornata. N haec onMnia ualde bona. Item duae casulae de semito albo de eiusdem fili Dalmaticae duae. subtilia duo cum auro ornata omnia ualde bona. Item duae casulae de rubeo lamito, 5c tot Dalmaticae de subtilia auris igiata ualde bona. Item duae casulae de uiridi lamito, & tot Dalmaticae de subtilia auristigiata ualde bona. Item duae casulae de croceo semito. tot Dalmaticae S subtilia ualde bona. Vna inter caeteras erat casulas ante paucos dies uiolacea, latis de in gnis auri frigids,longa ec larga aureis lunulis 6c sideribus insertis: quae tanti erat ponderis propter aurum ut plicari non posset, de in ipsa uix aliquis po/terat nisi ualde robustus diuina mysteria celebrare. Vestiebantur tamen illa pontifices 5c praelati sistis praecipuis canturi. Sed post euangelium cantato offertorio, factis oblationibus . illam deponentes sexibiliorem sumentes in illa diuina persecerunt. Item multae tunicae diuersorum colorum uidelicet rubet uiridis N uiolacei coloris.uirgulataearocei,albi,quibus utebantur minis stri altarium Sc acoliti de crismatis portatores. In Albis, cingulis humerali/bus stolis N caeteris ornamentis paucis credenda copiosa diuersitas. Erant insulae uel thiarae XUI II auriphrigiatae, chirothecae ualde bonae .XU Iannuli pontificales boni 5c magni. de Robino unus se impositis ali js gem/mis minutis. de smaragdo unus. de saphiro unus. de Topazio unus. Baculi pastorales duo uestiti argento. Caligae v III. de tot sanJalia. Haec de uestis mentis. Nunc de ornatu de thesauro ecclesiae, Sc primo de pertica audiatis. erat pertica argentea concaua deaurata quae tantu praecipuis festis ut in paselione Pentecoste, in dedicatione ecclesiae,in festo patroni gloriosi consessoris beati Martini, in natiuitate saluatoris ante altare dependebat. In qua ua/scula
358쪽
cHRONI coN 383lcula suspendebantur, quaedam eburnea, quaedam argentea. sormarum di uersarum, omnia reliquids plena. In horum omniu medio fulgebat smarag/dus suspensus catenis aureis duabus. habens quantitatem 5c spissitudinem dimidi j peponis magni.& per omnia limilitudinem habens peponis,lc ipse concauus: huic solebat aqua infundi cum duobus uel tribus pisciculis paruist& depolito desuper operculo, cum mouebantur pisciculi,simplices Sc uetulae
lapidem uiuere affirmabant. Erant thuribula X.argentea deaurata,& unum aureum habens auri Marcas III. N acerrae X I. inter quas una erat de lapi
de integro Onychino concauo , habens similitudinem uermis horribilis id est, ut buffonis: concauitas eius patebat in dorso,ubi ta circulus argenteus cum literis graecis ambiebat. In fronte huius acerrae quia caput habebat simile uermi monstruoso,crat lapis Topazius ualde preciosus, magnitudi/nem habens dimidi j uitelliouit in oculis eiusdem acerrae duo Robini, quos Carbunculos uocant. adhuc eadem acerra habetur hic, sed gemmae non. Item erant duae grues argenteae concauae, quae solebant poni iuxta altare hinc θc hinc.& dorso patebant,impositis carbonibus de thure uel thymiamate boni odoris fumum per guttura de rostra emittebant. Erant autem grues tantae magnitudinis cuius uiuae. Erant libri qui pro ornatu super altare po/nebantur, ut euangeliorum epistolarum plenarioru dcc. aliqui uestiti ebore sculpto, alii argento,ali j auro de gemmis. Erant pelves IIII. argenteae,& ur cet diuersaru formarum quos manilia uocant eo quod aqua sacerdotum manibus sunderetur ex eis,argenteam quaedam habentes formam leonu,quae/dam draconum, auium uel gryphonum uel alioru animal tu quoruncunq;. Erant candelabra magna duo quς iuxta altare ponebantur argentea.& alia minora quae super altare ponebantur, quibus rotae supponebantur latae pro pici stillicidia candelam nescio quot. Erat corona magna pendens in choro adsimilitudine eius quae adhue pendet ad sanctu Albanu, de una in medio templi, ait aliae tres minores ante altare sancti Martini,omnes ex argento diligentius fabricatae. Erant cruces argenteae portatiles mirae pulchritudinis, quam duae in Palmis,duae in paschate duae in ebdomada paschae.duae in rogationibus duae in die ascensionis domini serebantur.X. per totu. Erat S una crux tantae longitudinis, ut totu brachium magni uiri, in qua erant sanctorureliquiae multae de magnς.In medio uero cotinebat de ligno dominicς crucis ad quantitate digiti .ad longitudine uero palmae uirilis:uestita erat haec crux auro purissimo,& gemis preciosis N multis. Erat N alia crux lignea auro op/timo uestita .in qua imago erat aurea domini crucifixi, quς imago cuiuslibet comunis hominis magnitudine excedebat cocaua ,sed multu spisti, cuius ueter plenus erat reliqui js 6c gemmis preciosiss.dicebatur aute nec Romanum imperium meliores habere: haec crux poterat dissolui membratim in iuncturis,primo in talo, in genuibus,in semore, in humeris,in cubito,in manibus,
359쪽
in collo, ubi corpori in herebat. caetera pars corporis dorsum scilicet de uenter pariter coherebat,ia hoc ideo ut comodius de securius poli et in archa sibi ad hoc deputata specialiter reseruari .haec raro ponebas nisi sorte praesente rege
uel alio magno principe Sin festis paschae uel natalis domini de pontifice
hoc iubente. Cu aute hoc fieri oportebat tunc in loco ualde eminenti in tem plo super trabem, ubi nulli alieno patebat accessus, a ministris fidelibus lo/cabatur. In huius imaginis capite loco oculoru erant duae gemmae quas carabunculos uocant,tantae magnitudinis, ut duo uitelli ouorum:qui in tenebris Libra auri coruscabant. huic cruci inscriptus erat uersus iste, Auri sexcentas habet haec o tinct ora crux aurea libras. Et nota quod una libra habet duas marchas auri. Sic ergo ' erant mille de cc.marchae auri probatiissimi. Nec silenda arbitroripro specia/li huius auri examinatissimo ualore crux ipsa proprio nomine censebatur,uo
De indumentis quotidianis,crucibus, calicibus, ampullis, attinentibus lethuribulis mentionem facere propter multitudinem non bene possum. Sed estis, vii. quia de calicibus dicimuS subqt memoria quod fueram iam oblitus.Erant ca gentei. lices πII. argentei omnes deaurati ciusdem ponderis cum patenis,scilicet de trium Mar/ tribus marchis, dempto calice qui pertincbat ad maius altare,& is caeteros dio m midia marcha praecellebat. cuilibet calici erant speciales ampullae argenteae, ἡ,se. N pypis argentea ad hostias deputata. Praeter hos calices crant tres aure Pixis argea In uno horia poterat celebrari. qui etiam suas habuit ampullas ta pyxidem teς. ad hostias ex auro putiss.& margaritis. N pera ad corporalia filis aureis in/ dices αμπι sertis miti operis & Θecoris. Habebant etia calices alii suas peras ad corpora ). lia ex purpura Nauriphrigds adornatas. Erant Fistulae quini ad comuni/'' candu argenteae deauratae. Erant colae argenteae nouem,per qua Suinum po
terat colati si necesse fuisset: praeter cam quae attinebat calici aureo de haec aurea erat.Hoc aureo calice solus pontifex uel praelatus ecclesiς maioris in sum/mis sestiuitatibus utebantur, Alin duo calices tantae erat quantitatis quod cuipsis diuina mysteria nequaquam poterant celebrari. Erat enim unus maior altero, Minor habebat cum patena marcas auri cicctissimi mum. in cuius pede per circuitum preciosi erant lapides ualde, de in patenae circuitu limbus eiu sem operis ambiebat, ic ipse quidem gemmis preciosis non carebat. calix maior quot marcas auri habuerit nescio: certum autem est quod spissitudo eius erat digiti, de pcr totu tam in pede quam supra gemmis erat praeciosis s. adornatus.habebat etiam idc calix duas ansas quae poterant ma/nus replere leuantis, sicut solent habere mortari j in quibus piperata de salsa praeparantur. huius patena talis erat latitudinis ec spissitudinis quod ipsi co/gruebat,& ipsa gemis per circuitu decorata. hie calix habebat altitudine uni/us ulnae de capere poterat dimidiu festariu uini. Nec ab omni homine pol
rat leuari a terra comode. Nullus me in hoc scripto arguat obsecro fallitatis Nam
360쪽
Nam Adesta Ipsa de sedes ab omibus regibus 5c imperatoribus, pfincipi/
bus,comitibus.baronibus liberis Sce. de omni populo uenerabilis habebatur propter pontificum sanctitatem cleri deuotione.ciuium pietatem.qui tamen in rigorem pessimum,& superbiam modo dc duriciam sunt conuerti. O Ma guntia felix.tot bonis inclyta, si tu mutares gente rationis ac honoris egen tem. Igitur quum sicut iam supra dictu es .sic pontifices se haberent.& cleri ealis disciplina optime seruaretur,ita ut plebes clero. lerus p latis obedien/tiam Sc reuerentiam exhiberent.inuicem honoratcs.indicem diligentes. prae/sidente tunc quodam Henrico Archiepiscopo uiro utiq; pacifico,& benigno. ac multis uirtutibus dotato: diabolus qui hoc ferre non ualebat, ipsi uenera/bili uiro quia ueritatis ae pacis amator erat.lites Sc incomoda excitauit. Nam quia semper ei erat cordi, ut clerus honore debito gauderet, populus iustitia regeretur, terra pace publica exultaret: ccce accusatur apud papam, quod somnolentus 5c inutilis haberetur. Quod uir uenerabilis ut cognouit, solen nes nuncios pro sua excusatione ad summum pontificem decreuit protinus destinare. Missi ergo omnium suorum secretissimum cognitorem quendam Arnoldum clericum,quem ipse Archiepiscopus ad praeposituram maiorem promouerat iam recenter. tanquam cum qui non pollit esse immemor be/neficη tam nouiter consecuti. 5c propterea eidem iam praeposituram sancti
Petri etiam contulerat: Insuper 5c Camerarium constituit ciuitatis Ma/guntinensis. Erat autem idem Arnoldus miri ingeni j Sc facundiae, atq; con/gestor pecuniae infinitae. Is itaq; ueniens ad Curiam Romanam .pontifica/tumq; ambiens Magutinensem primu sibi Cardinales pecunia fauorabiles acquisiuit: deinde duos specialiter pecunia corrumpens qualiter de sua pro/pria promotione ageret,ic postmodu consummaret cum illis familiarius pertractabat.Tandem ab illis instruct us.& de se certificatus, coepit in suum do/minum accusationis iacula dirigere. quem uenerat excusare. Breuiter tantum
in sua processit audacia, dc effecit ut duos legatos destinati peteret huius rei cognitores de iudices: obtinuitq ue eosdem duos quos corruperat. Tan dem tractu temporis multa interuenerui facta, quae sicut scribentibus esset onerosum ita legentibus tediosum. Veniunt erso legati Uuormaciam Hen ricus Episcopus citatus comparet,nihil prstendere poterat pro se qJ ad mititere uellent iudices siue legati supradicti. Praesidentes aut iudicio in loco qui Neuhusen uocatur, Henricum laudabilem uirum ab episcopatu amouent Maguntineri. Arnoldum substituunt dicebatur autem quod dericus im/perator huic negocio assensum praebuerit,sed occultu. Venerabilis uir Hen ricus tam manifesta peruersitate turbatus, ipsos peruersos alloquitur in hune modum. Si ad sedem Apostolicam appellarem contra uestrum iniquum processum . papa forsan ipse nihil amplius attentaret.& nihil mihi accresce ret,nisi labor corporis, amissio reru & amictio spiritus,ta euisceratio mentis,